Archeokroniek

In deze special staan nieuwe archeologische bevindingen uit de Gelderse Archeologische Kroniek.

Lees intro

94 verhalen

In deze special staan nieuwe archeologische bevindingen uit de Gelderse Archeologische Kroniek. De Archeologische kroniek van de Gelderse Archeologische Stichting verscheen van 2014 t/m 2018 in het Historische jaarboek voor Gelderland van de Vereniging Gelre. Sinds 2019 verschijnt de kroniek alleen digitaal op mijnGelderland.

Door te klikken op het jaartal, spring je naar de overzichtspagina's van de kronieken 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 en 2021.

Betrokken organisaties

De in proefsleuf 4 aangetroffen rail van de smalspoorlijn © RAAP bv

Proefsleuven bij de Geldersche Toren

In opdracht van Rijkswaterstaat realiseerde Waterschap Vallei en Veluwe in 2018 veertien geulen, verspreid langs de IJssel, waaronder het tracédeel Geldersche Toren.

Zilveren lepel van Kops Plateau © G. Bovenberg, Museum Het Valkhof - CC-BY-NC-SA

Romeinse lepels van het Kops Plateau bij Nijmegen, eten of meten?

In het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten van Gelderland in Nijmegen is nog veel te ontdekken. In het kader van een stage zijn onlangs elf Romeinse,...

De Gasselte-B boerderij en andere erfgerelateerde sporen op de zogenaamde allesporenkaart © EARTH Integrated Archaeology

Opgraving Epe, Korte Kuipersweg

In november en december 2018 werd in het hart van Epe een opgraving uitgevoerd door EARTH Integrated Archaeology, ter voorbereiding op de nieuwbouw van een...

De contouren van een van de middeleeuwse boerderijen met palissade of bijgebouwen tekenen zich af © Van Uffelen Multimedia CC-BY-NC

De Graaf van Gelre en wildfosters in middeleeuws Barneveld

Voorafgaand aan de bouw van het bedrijventerrein Harselaar Zuid werd in 2015 in opdracht van de gemeente Barneveld een opgraving uitgevoerd. Op basis van een...

Gelderse Archeologische Kroniek 2015

De Gelderse Archeologische Kroniek 2015 is in eerste instantie op papier uitgebracht in Bijdragen en Mededelingen van de Vereniging Gelre. Naderhand is een groot deel...

Onder grote belangstelling van burgers en bestuurders werd in een dag een werkput aangelegd en weer dichtgemaakt © Paul Franzen

Romeinse haven te Ubbergen

Op de noordrand van de Nijmeegse stuwwal ligt een serie Romeinse forten en militaire installaties. Deze zijn niet allemaal gelijktijdig in gebruik geweest, maar volgen...

Beker van gebronsd aardewerk © Ronny Meijer / Museum het Valkhof

Nijmegen, stempels op gebronsd aardewerk

In de Romeinse nederzettingen en legerplaatsen van Nijmegen is een kleine hoeveelheid van het zogenaamde ‘gebronsde aardewerk’ gevonden. Het oppervlak van deze bekers en kommen...

Gelderse Archeologische Kroniek 2017

De Gelderse Archeologische Kroniek 2017 is in eerste instantie op papier uitgebracht in Bijdragen en Mededelingen Gelre van de Vereniging Gelre. Naderhand is een groot...

Fragment van een glazen armband, oppervlaktevondst bij de werkzaamheden uitgevoerd door de Dienst Landelijk Gebied © AWN Afdeling 16, Nijmegen e.o.

De Overasseltse en Hatertse vennen

De Overasseltse en Hatertse vennen zijn al sinds de prehistorie een bijzonder gebied. Het vennengebied ligt op een dekzandrug die ongeveer twee meter boven het...

Leisteen met een ingekraste tekening van een kind, in 1980 gevonden bij het archeologisch onderzoek van kasteel Heumen © Gelders Archeologisch Centrum Museum G.M. Kam

Vondsten kasteel Heumen

Vanaf oktober 2014 heeft de werkgroep Archeologie van het Erfgoed Platform Heumen zich beziggehouden met de vondstverwerking van materiaal uit kasteel Heumen. Dit materiaal, opgegraven...

Vondsten © Foto: Lourens van der Feijst, ADC

Een romeins grafveld in Huissen

Tussen 29 augustus en 9 oktober 2014 is door het ADC, in samenwerking met de AWN (Vereniging van Vrijwilligers in de Archeologie), een Romeins grafveld...

De achtergevel van het huis met de aanzet van de aanbouw © Peter Schut CC-BY-NC

Restanten van het oude Stadhuis van Wageningen

De bouw van het nieuwe stadhuis van Wageningen zorgde slechts voor een kleine bodemingreep. Binnen de funderingen bleef de bodem nagenoeg onaangeroerd, alleen de funderingssleuven...

Inhoud van een kuil: ijzeren helm van het type Weisenau, een ijzeren schildknop en een bronzen huidschraper. © Ronny Meijer/Museum Het Valkhof CC-BY-NC

Romeinse militaire uitrusting en paardentuig van de Hunerberg te Nijmegen

Gedurende de laatste 70 jaar zijn op de Hunerberg te Nijmegen grote delen opgegraven van het legerkamp uit de Augusteïsche periode (19 tot 16/12 v....

De stenen hamerbijl © AWA, H. Schotman, CC-BY 4.0

Na tachtig jaar opgedoken

Soms duurt het even voor een vondst wordt gemeld. De heer Brakke uit Beekbergen meldde via de Archeologische Werkgroep Apeldoorn de vondst van een stenen...

Voorbeeldfoto van een proefsleuf © Rijksdienst Cultureel Erfgoed, CC-BY 1.0

Proefsleuvenonderzoek bij de Willem III-kazerne

Op het terrein van de Koning Willem III-kazerne was men van plan drie keerwanden aan te leggen en de hindernisbaan te vernieuwen. Omdat hier het...

Het is toch zilver wat daar blinkt

In 2021 zag een rapport van 656 pagina’s, waar al twee jaar naar werd uitgekeken, het licht: de resultaten van de opgravingen in het tracé...

Hof van Holland: nauwkeurige documentatie van de profielen © Paul Franzen

Hof van Holland in Nijmegen-Noord

In het kader van de ontwikkeling van Nijmegen-Noord wordt regelmatig archeologisch onderzoek uitgevoerd. In 2016 is begonnen met de ontwikkeling van plangebied Hof van Holland,...

De zuidoostelijke kasteeltoren met aansluitend de oostelijke kasteel-/stadsmuur © Synthegra CC-BY-NC

Restanten van zestiende-eeuws kasteel van Wageningen teruggevonden

In het Bowlespark stond in de zestiende eeuw het kasteel van Wageningen. Deze versterking werd in 1526 door de hertog van Gelre gebouwd in de...

Nijmegen – Dr. Claas Noorduynstraat, opgraving 2014

Aan de oostzijde van het historische stadscentrum van Nijmegen is voorafgaand aan nieuwbouw een deel van een Romeins grafveld opgegraven. Eerder werden op het terrein...

De situatie in Lochem © Synthegra Archeologie

Proefsleuvenonderzoek in Lochem

De energietransitie stelt ons voor grote opgaves, vooral ruimtelijk gezien. Een van de meest voorkomende oplossingen tot nu toe is de aanleg van zonneparken, waaronder...

De opgravingen in Brummen © Gemeente Brummen, CC BY NC

Opgraving in Hall, Dorpsstraat 56

In 2019 werd een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd op de es van Hall, waar twee structuren werden aangetroffen. In 2020 volgde daarop een opgraving, want de archeologische...

Detail uit een 3D-scan van een klop van de Romeinse veldheer Varus © Collectie Landesmuseum Mainz; scan en ren- dering Th. Reuter/LfA Sachsen, Dresden CC-BY-NC

Onderzoek naar munten met een klop van VARus

In 9 na Christus werden drie Romeinse legioenen onder het bevel van commandant Publius Quinctilius Varus in het Teutoburgerwoud compleet vernietigd. Over de precieze ligging...

De opgraving en de civieltechnische werken door Liebregts b.v. gaan hand in hand. © Onderzoeksbureau BAAC

Middeleeuwse nederzettingsresten in Voorst

Tijdens de opgraving langs de N345 in Voorst in 2017 werden op twee vindplaatsen vooral nederzettingsresten uit de volle/late middeleeuwen gevonden. De hier opgegraven nederzetting...

75 jaar bevrijding, oorlogsarcheologie op de Noord-Veluwe

Op 18 april 1945 trokken Canadese soldaten Harderwijk binnen en waren Harderwijk en Ermelo bevrijd. Buiten de verhalen van overlevenden resteren er ook nog relicten...

Keizershoeve in Ewijk

In het kader van de aanleg van de ontsluitingsweg voor de wijk Keizershoeve III in Ewijk is archeologisch onderzoek uitgevoerd door RAAP. Uit dit onderzoek...

In het depot, aardewerkonderzoek © Rubicon Erfgoed CC BY NC

Een grafheuvel in Elst

In 2011 werd op de plek van de huidige Albert Heijn aan de Valburgseweg in Elst, gemeente Overbetuwe, een grafheuvel opgegraven. Door omstandigheden werd het...

Resten van kasteel Brakel na de aanval van Franse troepen in 1672. © Gelders Archief, 1551 - 3432, PD

Een ruïne, een steenoven en een neergestort vliegtuig

Landgoed Brakel ligt in de gemeente Zaltbommel aan de oostkant van het dorpje Brakel. Het is een rijksmonumentaal landgoed met een zeer hoge archeologische verwachting....

De depressie in het zuidoostelijke deel van het plangebied wordt onderzocht. © RAAP

Het verhaal van Huis Schoonbroek bovengronds

In opdracht van de gemeente Apeldoorn heeft het archeologisch bedrijf RAAP in de periode november – december 2021 een proefsleuvenonderzoek en opgraving uitgevoerd in het...

Grote Boel: nederzetting uit de ijzertijd en nieuwbouw © Paul Franzen

Plangebied Grote Boel in Nijmegen

Het plangebied Grote Boel is gelegen binnen een zone, waar minstens vanaf het middenneolithicum bewoning is geweest. Dit plangebied wordt gefaseerd ontwikkeld. Gezien de kans...

Vuurstenen bijl met waaiervormig blad (12,6 x 7,2 x 2,2 cm) © H. de Kruijf CC-BY-NC

Diverse prehistorische vondsten in Gorssel

Voorafgaand aan de realisatie van de nieuwbouwlocatie Grooterkamp, direct ten zuiden van Gorssel, zijn er bij archeologisch onderzoek enkele toevalsvondsten gedaan. Het betrof enkele stukken...

Bodemscan van het onderzochte deel van de Bijland © Rijkswaterstaat, bewerkt door J Verhagen (Kroniek 2015), CC-BY4.0

Mysterie onder water

In 2014 zijn door de AWN-afdeling Zuid-Veluwe en Oost-Gelderland samen met de Landelijke Werkgroep Archeologie Onder Water inspectieonderzoeken uitgevoerd naar de Romeinse resten in de...

Notitieboekje van Casper Reuvens, 1834: opgravingsvlak met vondstnummers, waaronder nr. 6 'omgevallen potje, half afgebroken' © Collectie Rijksmuseum der Oudheden, Foto van N.Vossen

Opgraving van de Wittewijvenbult in Eefde

Wist u dat de eerste goed gedocumenteerde opgraving van een grafheuvel in Eefde was? En dat deze werd uitgevoerd door de eerste hoogleraar archeologie ter...

In de achteruitkijkspiegel: ontwikkelingen in Eerbeek, Epe en Eefde

Met de pandemie in volle gang zou je misschien verwachten dat 2021 een rustig jaar was, wat archeologie betreft. Niets is echter minder waar! Juist...

De windvaan © Ronny Meijers/Museum Het Valkhof

De windvaan van Kasteel de Dikke Tinne in Hattem

Het kasteel van de hertogen van Gelre in Hattem heeft de bijnaam de Dikke Tinne. In de tachtiger en negentiger jaren van de vorige eeuw...

Tekening van de armenschool, gemaakt door Arie Lieman in de periode 1850-1860 © CODA, GA-016554, PD

Graven naar een werkhuis en een armenschool

In januari en februari 2021 heeft het archeologisch bedrijf Greenhouse Advies bv een proefsleuvenonderzoek en een opgraving uitgevoerd in het plangebied De Vlijt 1b in...

In 2018 in de tuin van het klooster Berchmanianum gevonden oorlogsgeld. © Rob Mols, Gemeente Nijmegen

In de oorlogsjaren achtergehouden munten

Op 10 mei 1940 wordt Nijmegen als een van de eerste steden in Nederland bezet. Voor de inwoners verandert er in het dagelijks leven niet...

Er is een coupe door de resten van een hutkom gezet. © VUhbs Archeologie

Opgravingen op de Ericahorst in Ede

In het voorjaar van 2017 heeft VUhbs archeologie een opgraving uitgevoerd op de locatie van de oude, inmiddels gesloopte, Ericaschool op de hoek van de...

Vlakfoto van structuur 2 © BAAC, CC-BY-NC

Dorpsstraat 56, proefsleuvenonderzoek in Hall

In de eerste drie maanden van 2019 werden op de es van Hall, een archeologisch monument, proefsleuven aangelegd door BAAC in verband met de toekomstige...

Team Archeologie Zutphen legt 19e-eeuws muurwerk vrij van de oude Zutphense IJsselkade. © Erfgoedcentrum Zutphen

Geen peil op te trekken?

In september en oktober 2021 is door Team Archeologie van de gemeente Zutphen archeologisch onderzoek uitgevoerd voorafgaand aan de herinrichting van de IJsselkade. Hierbij is...

Romeinse sporen in de Schuytgraaf

Tussen 20 en 23 augustus 2019 is een opgraving uitgevoerd op een bouwveld in de Arnhemse wijk Schuytgraaf. Het veldwerk werd uitgevoerd door Team Archeologie...

Gelderse Archeologische Kroniek 2021

De Archeologische kroniek van de Gelderse Archeologische Stichting verscheen van 2014 t/m 2018 in het Historische jaarboek voor Gelderland van de Vereniging Gelre. Sinds 2019...

Een van de ringbitten van het Kops Plateau (brons, Ø 9,8 cm) © Tekening R.P. Reijnen, Radboud Universiteit, Nijmegen

Kops Plateau, onderzoek paardentuig

In het kader van een promotieonderzoek naar de samenstelling en bewegingen van het Romeinse leger in het Nederrijnse gebied in de eerste eeuw na Christus...

Standbeeld van de hertog van Gelre kijkt naar de opgraving van de Jansplaats. © H. Eggink

Een achthoekig gebouw op de Jansplaats

Rond de jaarwisseling van 2020-2021 heeft Team Archeologie van de gemeente Arnhem waarnemingen uitgevoerd op de Jansplaats. Het betrof de vervanging van een riool. De...

Uitsnede van het sporenoverzicht van de Kelfkensbos-opgraving met de natuurstenen kelder. © A. den Braven CC-BY-NC-ND

Datering Middeleeuwse kelder Kelfkensbos ontrafeld

Tussen 1996 en 1998 heeft de gemeente Nijmegen, voorafgaand aan de bouw van Museum Het Valkhof, opgravingen verricht op het Kelfkensbos. Het onderzoek bracht veel...

Verbrand graan © G. Bovenberg, Valkhof Museum - CC-BY-NC-SA

Kleine vondsten ontdekt bij de ArcheoHotspot in Nijmegen

Sinds 2016 bestaat in het Valkhof Museum in Nijmegen de ArcheoHotspot, als zogenaamd ‘citizen science’ project. De ArcheoHotspot wordt bemenst door vrijwilligers en iedereen kan...

Selectie van artefacten, opgegraven in Doetinchem © Tekening: RAAP Oost, in copyright RAAP

Opgravingen in Doetinchem

Aan de Randweg Oost in Doetinchem is tussen 30 september en 9 december 2013 in twee fasen een opgraving uitgevoerd door raap Archeologisch Adviesbureau. In...

Kaart Econsultancy, De Sporen op kaart uit achttiende eeuw en huidige topografische ondergrond ©

Opgraving Duiven, 2016

Tijdens een opgraving aan de Impact is vastgesteld dat er een archeologische vindplaats aanwezig is uit de bronstijd-ijzertijd. Daarnaast is een greppel uit de middeleeuwen...

Het plangebied (blauwe cirkel) op een kaart uit 1714. De kenmerkende langgerekte vorm van het stratenpatroon is goed zichtbaar. © Utrechts Archief

Volmiddeleeuwse bewoningssporen onder het gemeentehuis

Het voormalige gemeentehuis van Geldermalsen aan het Kuipershof is verouderd en voldoet niet meer aan de wensen van de huidige tijd. De gemeente West...

Onder grote belangstelling wordt de opbouw van de Oosterhoutsedijk onderzocht © Paul Franzen

Archeologische projecten in Nijmegen

In 2015 zijn diverse grote en kleinere projecten binnen de gemeente uitgevoerd. Daaronder was het laatste veldwerk in het kader van het jaren durende project...

Deksel van een kist Nebelkerven, gevonden bij Hoog Soeren © Gemeente Apeldoorn, CC-BY 4.0

Munitiedepot bij Hoog Soeren/Uddel

Sinds 1998 vindt in opdracht van Kroondomein Het Loo en de gemeente Apeldoorn een onderzoek naar niet gesprongen explosieven plaats in de bossen bij Hoog...