Archeokroniek

In deze special staan nieuwe archeologische bevindingen uit de Gelderse Archeologische Kroniek.

Lees intro

94 verhalen

In deze special staan nieuwe archeologische bevindingen uit de Gelderse Archeologische Kroniek. De Archeologische kroniek van de Gelderse Archeologische Stichting verscheen van 2014 t/m 2018 in het Historische jaarboek voor Gelderland van de Vereniging Gelre. Sinds 2019 verschijnt de kroniek alleen digitaal op mijnGelderland.

Door te klikken op het jaartal, spring je naar de overzichtspagina's van de kronieken 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 en 2021.

Betrokken organisaties

Aardewerk, zogenaamde Belgische waar uit de Romeinse tijd, gevonden aan de zuidkant van het legerkamp op het Kops Plateau © Museum Het Valkhof

Opgravingen op het Kops Plateau

In een samenwerkingsverband van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, nwo-Geesteswetenschappen en Erfgoed Nederland is in 2008 het zogeheten Odyssee-programma opgezet. Dit had het...

De achtergevel van het huis met de aanzet van de aanbouw © Peter Schut CC-BY-NC

Restanten van het oude Stadhuis van Wageningen

De bouw van het nieuwe stadhuis van Wageningen zorgde slechts voor een kleine bodemingreep. Binnen de funderingen bleef de bodem nagenoeg onaangeroerd, alleen de funderingssleuven...

De opgraving en de civieltechnische werken door Liebregts b.v. gaan hand in hand. © Onderzoeksbureau BAAC

Middeleeuwse nederzettingsresten in Voorst

Tijdens de opgraving langs de N345 in Voorst in 2017 werden op twee vindplaatsen vooral nederzettingsresten uit de volle/late middeleeuwen gevonden. De hier opgegraven nederzetting...

Het opgraven van een kuil met runderkadavers. © Gemeente Zutphen

Noorderhaven, Zutphen

In de nieuwbouwwijk ‘Noorderhaven’ ten noorden van het stationsgebied van Zutphen is in 2019 een groot molencomplex onderzocht. Tijdens het archeologisch onderzoek zijn de...

Filmdoosje van Moerman met vondsten uit het Spelderholt © AWA, H. Schotman, CC-BY-SA 4.0

Het Grote Zand

Tot het begin van de twintigste eeuw lag tussen Beekbergen en Hoenderloo het ‘Grote Zand’, een enorme zandverstuiving waarover de dominees O.H. Heldring en R.H....

Bierbrouwer en een 14-15e-eeuwse brouwoven in het 'Hausbuch der Mendelschen Zwölfbrüderstiftung' © Stadtbibliothek Nürnberg, Amb. 317.2° (via RAAP-rapport 5526), PD

Ammersoyense brouwoven

Nederland staat bekend om zijn hoge kwaliteit bier: het grootste biermerk wereldwijd is van Nederlandse oorsprong. In Nederland werd in de veertiende eeuw de smaak...

Tekening van de armenschool, gemaakt door Arie Lieman in de periode 1850-1860 © CODA, GA-016554, PD

Graven naar een werkhuis en een armenschool

In januari en februari 2021 heeft het archeologisch bedrijf Greenhouse Advies bv een proefsleuvenonderzoek en een opgraving uitgevoerd in het plangebied De Vlijt 1b in...

Uitsnede van het sporenoverzicht van de Kelfkensbos-opgraving met de natuurstenen kelder. © A. den Braven CC-BY-NC-ND

Datering Middeleeuwse kelder Kelfkensbos ontrafeld

Tussen 1996 en 1998 heeft de gemeente Nijmegen, voorafgaand aan de bouw van Museum Het Valkhof, opgravingen verricht op het Kelfkensbos. Het onderzoek bracht veel...

Het wrak in het Zwarte Schaar bij laag water © Archeologie Zutphen CC-BY-NC

Scheepswrak gevonden in Doesburg

In 2015 werd door de archeologen van de gemeente Zutphen een scheepswrak gedocumenteerd dat grotendeels vrij op de drooggevallen oever van het Zwarte Schaar in...

Detail van de stadsplattegrond uit 1649, Blaeu © Gelders Archief, CC 1.0

Een onderzoek naar de brug voor de Lekpoort

Onder de weg van de Havendijk liggen de overblijfselen van een brug die ooit voor de Lekpoort lag. Dit was een van de stadspoorten van...

Een van de vondsten: de kaasvorm © Team Archeologie, Gemeente Zutphen, CC-BY-NC-SA

Een bijl, een Vikingnaald en oude kaas op de Holsterkamp (Zutphen)

In juni 2020 heeft Team Archeologie van de gemeente Zutphen een opgraving uitgevoerd in het wegcunet van een nieuw aan te leggen verbindingsweg vanaf de...

De locatie, naast de brug © Leo Smole/Gemeente Arnhem CC BY NC

The Bridge too Far

In februari 2018 heeft Team Archeologie van gemeente Arnhem op het Coberco-terrein een archeologisch proefsleuvenonderzoek verricht. Daarbij zijn onder andere resten van de Rietgracht en...

Kaart van Tiel, gemaakt door Jacob van Deventer in 1557. Het onderzoeksgebied is met stippellijnen weergegeven. © Bewerking VUhbs CC-BY-NC

Middeleeuwse nederzetting Zandwijk

In 2014 zijn bij een archeologische opgraving resten van het middeleeuwse dorp Zandwijk aangetroffen. Het onderzoeksgebied ligt op een steenworp afstand ten noordoosten van het...

Opgraving in context. Ter hoogte van de hoogspanningsmasten hebben de Amerikanen op 20 september 1944 met kleine roeiboten een stormaanval over de rivier uitgevoerd. Dit staat nu bekend als ‘de Oversteek'. © P. Franzen

Nijmegen – Landtong Oosterhoutse waarden, opgraving 2014

Tijdens de archeologische begeleiding van een munitiesanering ter hoogte van de landtong tegenover de monding van het Maas-Waalkanaal in de Waal werd in de zomer...

Het plangebied (blauwe cirkel) op een kaart uit 1714. De kenmerkende langgerekte vorm van het stratenpatroon is goed zichtbaar. © Utrechts Archief

Volmiddeleeuwse bewoningssporen onder het gemeentehuis

Het voormalige gemeentehuis van Geldermalsen aan het Kuipershof is verouderd en voldoet niet meer aan de wensen van de huidige tijd. De gemeente West...

Zilveren lepel van Kops Plateau © G. Bovenberg, Museum Het Valkhof - CC-BY-NC-SA

Romeinse lepels van het Kops Plateau bij Nijmegen, eten of meten?

In het Provinciaal Depot voor Bodemvondsten van Gelderland in Nijmegen is nog veel te ontdekken. In het kader van een stage zijn in 2019 elf...

Onder grote belangstelling van burgers en bestuurders werd in een dag een werkput aangelegd en weer dichtgemaakt © Paul Franzen

Romeinse haven te Ubbergen

Op de noordrand van de Nijmeegse stuwwal ligt een serie Romeinse forten en militaire installaties. Deze zijn niet allemaal gelijktijdig in gebruik geweest, maar volgen...

Deel van de plattegrond van een huis uit de IJzertijd bij de opgraving in plangebied De Driehoek. © Archol

Een opgraving op bedrijventerrein Harselaar-Oost

In juni en juli 2017 is door archeologisch onderzoeksbureau Archol uit Leiden een grote opgraving uitgevoerd in het gebied tussen Harselaar-Oost, de spoorlijn Amersfoort-Apeldoorn en...

Leisteen met een ingekraste tekening van een kind, in 1980 gevonden bij het archeologisch onderzoek van kasteel Heumen © Gelders Archeologisch Centrum Museum G.M. Kam

Vondsten kasteel Heumen

Vanaf oktober 2014 heeft de werkgroep Archeologie van het Erfgoed Platform Heumen zich beziggehouden met de vondstverwerking van materiaal uit kasteel Heumen. Dit materiaal, opgegraven...

Romeinse sporen in de Schuytgraaf

Tussen 20 en 23 augustus 2019 is een opgraving uitgevoerd op een bouwveld in de Arnhemse wijk Schuytgraaf. Het veldwerk werd uitgevoerd door Team Archeologie...

Archeologen ontmantelen waterput © M. Wispelwey, CC-BY-NC-SA

Opgraving in Putten, Rimpeler

In Nederland zijn de grote ontwikkelingen qua woningbouw of industrieterreinen jaarlijks op de vingers van één hand te tellen. In Putten werd in 2017 bedacht...

De in proefsleuf 4 aangetroffen rail van de smalspoorlijn © RAAP bv

Proefsleuven bij de Geldersche Toren

In opdracht van Rijkswaterstaat realiseerde Waterschap Vallei en Veluwe in 2018 veertien geulen, verspreid langs de IJssel, waaronder het tracédeel Geldersche Toren.

Deksel van een kist Nebelkerven, gevonden bij Hoog Soeren © Gemeente Apeldoorn, CC-BY 4.0

Munitiedepot bij Hoog Soeren/Uddel

Sinds 1998 vindt in opdracht van Kroondomein Het Loo en de gemeente Apeldoorn een onderzoek naar niet gesprongen explosieven plaats in de bossen bij Hoog...

Vondst van zestiende-eeuwse kazemat onder de Terborgseweg in Doetinchem

Doetinchem is een plaats met een rijke geschiedenis en bestaat al meer dan duizend jaar. Het was een regionaal belangrijke handelsplaats. Daarom werd de stad...

Opgravingsput voor de Eusebiuskerk © Archeologisch Rapport Arnhem 110

Opgraven om te herbegraven

In mei 2019 heeft Team Archeologie van gemeente Arnhem een opgraving uitgevoerd ten westen van de toreningang van de grote Eusebiuskerk. De aanleiding tot dit...

Er is een coupe door de resten van een hutkom gezet. © VUhbs Archeologie

Opgravingen op de Ericahorst in Ede

In het voorjaar van 2017 heeft VUhbs archeologie een opgraving uitgevoerd op de locatie van de oude, inmiddels gesloopte, Ericaschool op de hoek van de...

Selectie van artefacten, opgegraven in Doetinchem © Tekening: RAAP Oost, in copyright RAAP

Opgravingen in Doetinchem

Aan de Randweg Oost in Doetinchem is tussen 30 september en 9 december 2013 in twee fasen een opgraving uitgevoerd door raap Archeologisch Adviesbureau. In...

Standbeeld van de hertog van Gelre kijkt naar de opgraving van de Jansplaats. © H. Eggink

Een achthoekig gebouw op de Jansplaats

Rond de jaarwisseling van 2020-2021 heeft Team Archeologie van de gemeente Arnhem waarnemingen uitgevoerd op de Jansplaats. Het betrof de vervanging van een riool. De...

Keizershoeve in Ewijk

In het kader van de aanleg van de ontsluitingsweg voor de wijk Keizershoeve III in Ewijk is archeologisch onderzoek uitgevoerd door RAAP. Uit dit onderzoek...

Huis Hamerden, 1968 © G. Dekkers/RCE, CC-BY 4.0

Proefsleuvenonderzoek te Westervoort

Op het terrein van de voormalige havezate Huis Hamerden is in 2016 een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek bevestigen de verwachting dat er...

Engelenburg omstreeks 1750, aan de linkerkant is het kasteel op de hoofdburcht te zien met aan de rechterkant de voorburcht. © J. de Beijer/PD

Herwijnen – een bodemonderzoek op kasteelterrein Engelenburg

Op het terrein van het voormalige kasteel Engelenburg heeft in de periode november 2019 t/m februari 2020 een interessant bodemonderzoek plaatsgevonden. Archeologisch adviesbureau RAAP en...

De zuidelijke binnenstad op de kaart van Blaeu, 1649 © Gelders Archief, PD

Een oud stuk Arnhem in een modern jasje

Wie nu de zuidelijke binnenstad van Arnhem bezoekt, ziet een nieuw stadsdeel. Na de oorlog vond hier wederopbouw plaats en ook tijdens de afgelopen tien...

Een van de ringbitten van het Kops Plateau (brons, Ø 9,8 cm) © Tekening R.P. Reijnen, Radboud Universiteit, Nijmegen

Kops Plateau, onderzoek paardentuig

In het kader van een promotieonderzoek naar de samenstelling en bewegingen van het Romeinse leger in het Nederrijnse gebied in de eerste eeuw na Christus...

De Gasselte-B boerderij en andere erfgerelateerde sporen op de zogenaamde allesporenkaart © EARTH Integrated Archaeology

Opgraving Epe, Korte Kuipersweg

In november en december 2018 werd in het hart van Epe een opgraving uitgevoerd door EARTH Integrated Archaeology, ter voorbereiding op de nieuwbouw van een...

In 2018 in de tuin van het klooster Berchmanianum gevonden oorlogsgeld. © Rob Mols, Gemeente Nijmegen

In de oorlogsjaren achtergehouden munten

Op 10 mei 1940 wordt Nijmegen als een van de eerste steden in Nederland bezet. Voor de inwoners verandert er in het dagelijks leven niet...

De stenen hamerbijl © AWA, H. Schotman, CC-BY 4.0

Na tachtig jaar opgedoken

Soms duurt het even voor een vondst wordt gemeld. De heer Brakke uit Beekbergen meldde via de Archeologische Werkgroep Apeldoorn de vondst van een stenen...

Kaart Econsultancy, De Sporen op kaart uit achttiende eeuw en huidige topografische ondergrond ©

Opgraving Duiven, 2016

Tijdens een opgraving aan de Impact is vastgesteld dat er een archeologische vindplaats aanwezig is uit de bronstijd-ijzertijd. Daarnaast is een greppel uit de middeleeuwen...

Archeologen aan het werk op de Markt in Culemborg met zicht op de Lanxmeerpoort © ADC archeoprojecten

Afvalcontainers in de binnenstad van Culemborg

In de historische binnenstad van Culemborg zijn 32 ondergrondse afvalcontainers geplaatst. De binnenstad van Culemborg is op de Archeologische Monumentenkaart geregistreerd als een terrein...

Tekening van de situatie in Twello, Gemeente Voorst © RAAP, CC BY NC

Proefsleuvenonderzoek in Twello

In verband met de herontwikkeling tot woningbouwzones van een drietal schoollocaties aan de Troelstralaan, Abraham Kuyperstraat en Frans Halsstraat in Twello verscheen in de Gelderse...

Overzichtskaart: De ligging van de grafheuvels bij Eibergen © A. Lugtigheid

Een zoektocht naar de Eibergse grafheuvels

Voor het schrijven van haar bachelorscriptie heeft Annemieke Lugtigheid in 2017 en begin 2018 onderzoek gedaan naar de grafheuvels bij Eibergen, gemeente Berkelland. Het onderzoek...

75 jaar bevrijding, oorlogsarcheologie op de Noord-Veluwe

Op 18 april 1945 trokken Canadese soldaten Harderwijk binnen en waren Harderwijk en Ermelo bevrijd. Buiten de verhalen van overlevenden resteren er ook nog relicten...

Vlakfoto van structuur 2 © BAAC, CC-BY-NC

Dorpsstraat 56, proefsleuvenonderzoek in Hall

In de eerste drie maanden van 2019 werden op de es van Hall, een archeologisch monument, proefsleuven aangelegd door BAAC in verband met de toekomstige...

Gelderse Archeologische Kroniek 2017

De Gelderse Archeologische Kroniek 2017 is in eerste instantie op papier uitgebracht in Bijdragen en Mededelingen Gelre van de Vereniging Gelre. Naderhand is een groot...

Bodemscan van het onderzochte deel van de Bijland © Rijkswaterstaat, bewerkt door J Verhagen (Kroniek 2015), CC-BY4.0

Mysterie onder water

In 2014 zijn door de AWN-afdeling Zuid-Veluwe en Oost-Gelderland samen met de Landelijke Werkgroep Archeologie Onder Water inspectieonderzoeken uitgevoerd naar de Romeinse resten in de...

In de achteruitkijkspiegel: ontwikkelingen in Eerbeek, Epe en Eefde

Met de pandemie in volle gang zou je misschien verwachten dat 2021 een rustig jaar was, wat archeologie betreft. Niets is echter minder waar! Juist...

Eerste gedeelte van het skelet van een oude man (60+) met ernstige vergroeiingen © Aestimatica Archeologisch en Cultuurhistorisch Adviesbureau CC-BY-NC

De begraafplaats van de Doesburgse Commanderij

De Commanderij te Doesburg is in 1286 gesticht en fungeerde als de pastorie voor de Sint- Martinuskerk. De pastoor was lid van de Duitse Orde....

Boorpuntenkaart voor de Abraham Kuyperstraat en Troelstralaan, inclusief aangetroffen bodemhorizonten © RAAP Archeologie

Booronderzoek in Twello

Hoewel gravend onderzoek voor veel mensen ‘echte’ archeologie is, moet niet worden vergeten dat juist de archeologische bureau- en booronderzoeken de basis vormen van menig...

Gelderse Archeologische Kroniek 2021

De Archeologische kroniek van de Gelderse Archeologische Stichting verscheen van 2014 t/m 2018 in het Historische jaarboek voor Gelderland van de Vereniging Gelre. Sinds 2019...

Gelderse Archeologische Kroniek 2015

De Gelderse Archeologische Kroniek 2015 is in eerste instantie op papier uitgebracht in Bijdragen en Mededelingen van de Vereniging Gelre. Naderhand is een groot deel...

Nijmegen – Dr. Claas Noorduynstraat, opgraving 2014

Aan de oostzijde van het historische stadscentrum van Nijmegen is voorafgaand aan nieuwbouw een deel van een Romeins grafveld opgegraven. Eerder werden op het terrein...