Canons

De Canon van Gelderland bestaat uit vijftig onderwerpen met daarin de belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis van Gelderland.

Naast de Gelderse canon vindt u hier verschillende lokale canons, zij laten de samenhang zien tussen de lokale en provinciale ontwikkelingen. Daarnaast tonen ze ook de lokale parels, de bijzondere gebeurtenissen die samenhangen met de plek of met de mensen die er leefden. Enkele lokale canons zijn ook beschikbaar als Layar-route.

Wilt u uw eigen lokale canon in samenhang met de andere Gelderse canons ook op deze website plaatsen? Neem contact op via info@mijngelderland.nl

Meer historische canons vindt u op www.entoen.nu en www.regiocanons.nl.

Rond 1930 wil de stad Nijmegen nog meer grond van de gemeente Groesbeek annexeren. Felle protesten zijn het gevolg. De autobus is met leuzen beplakt. Collectie G.G.Driessen.
Groesbeek een kopje kleiner
De grote buur van Groesbeek is Nijmegen. Vanuit 'de stad' kijkt men neer op de gewone Groesbekers. Die op hun beurt, hebben het niet zo...
Floris I met bedelnap en geuzenpenning
Floris I van Pallandt
Na de dood van vrouwe Elisabeth wordt haar achterneef Floris van Pallandt de eerste graaf van Culemborg. Hij erft het Culemborgse kasteel, maar verblijft liever...
Politionele acties
Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog is de drang naar vrijheid en onafhankelijkheid in het voormalig Oost-Indië groot.
Op 29 september 1943 werden de bewoners per trein naar Westerbork gebracht. Deze foto is op die dag genomen bij het oude station van Barneveld. Foto: Th.J. Kranenborg, collectie Gemeentearchief Barneveld
Joodse tehuizen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel joodse Nederlanders, zigeuners, homoseksuelen en verzetstrijders gevangen genomen en vervoerd naar concentratiekampen. Velen van hen zijn daar overleden. Ook...
Het grote wiel van de touwslagerij voor het spinnen van draden en het slaan (draaien) van dunne touwen (foto Theo Slijkerman)
De Nijkerkse touwslagerij
In het liedje over Michiel de Ruijter wordt zijn kindertijd bezongen, toen hij (een korte periode) werkte in de touwslagerij van Vlissingen. Ook Nijkerk had...
Augustinuskerk
Godsdienstvrijheid
Na de Reductie van Nijmegen (1591) was de stad protestants geworden. Het katholieke geloof werd verboden en de katholieken moesten hun kerken afstaan. Toch bleef...
Huizen van Gasthuisfonds in Walstraat
Het Gasthuisfonds
Tot in de middeleeuwen was de armenzorg min of meer het monopolie van de kerken en de kloosters. De armen die zich onderwierpen aan de...
De Franse tijd
In de nacht van 9 op 10 januari 1795 stromen duizenden Fransen over de bevroren Waal de Over-Betuwe binnen. Alleen al bij Gendt zijn het...
Generaal Friedrich Wilhelm Freiher von Bulow. Krachtens een besluit van Koning Willem I ontving hij voor de verovering van Arnhem een lijfrente van 1000 dukaten.
Rheden in de Franse Tijd
In het laatste kwart van de 18e eeuw ontstond in de Republiek een democratische beweging, die meer bestuurlijke invloed nastreefde. De patriotten vonden daarbij de...
1905 SDAP opgericht
SDAP-afdeling Tiel opgericht
Op zondag 3 september 1905 komen zo'n 150 belangstellenden bijeen in de coöperatieve bakkerij 'Vooruitgang zij ons doel' aan de Kijkuit te Tiel.
Ds. Jan Hendrikus Houtzagers in de studeerkamer van de Kootwijkse pastorie. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Kerkscheuring in Kootwijk en Voorthuizen
In de negentiende eeuw was een groot deel van de Nederlandse bevolking godsdienstig. Het grootste deel daarvan, zeker op de Veluwe, was aangesloten bij de...
Ruurlo dorpsstraat
Bouwstijlen in Ruurlo
Hoewel er in Ruurlo geen typerende voorbeelden van bouwstijlen te vinden zijn, behalve dan de twee kerken en het Postkantoor, zijn er toch wel huizen...
oude boerderij
Landbouw
Naarmate er meer mensen kwamen werd er steeds meer voedsel gevraagd en verbouwd. Ook breidde ons dorp zich steeds verder uit. In de negentiende eeuw...
De Steegse Vioolclub, 1912
Eerste verenigingen
In 1855 kreeg het verschijnsel 'vereniging' in Nederland een wettelijke basis, en werden verenigingen centraal - met Koninklijke goedkeuring - geregistreerd. De elite, de burgerij...
Het nieuwe wapen van de gemeente Nijkerk, na de fusie van Hoevelaken en Nijkerk. In het nieuwe wapen zijn delen van de oude wapens verwerkt.
Hoevelaken en Nijkerk worden één gemeente
Aan het einde van de twintigste eeuw werden veel kleinere gemeenten samengevoegd tot een groter geheel. Voor kleine gemeenten werden de kosten van een zelfstandig...
Station Ruurlo met op de achtergrond de goederenloods 1900
Spoorlijn van Ruurlo en andere infrastructuur
Willem van Heeckeren van Kell, de "100-jarige", was commissaris voor de verharding van de straatweg van Vorden over Ruurlo naar Winterswijk. Hij was president van...
De spoorlijn
De Spoorlijn
In 1825 gaf koning Willem I opdracht een weg tussen Amersfoort en Zwolle aan te leggen. Die klinkerweg liep voor een groot deel langs de...
Trafogebouw uit 1927 aan de Selsweg in Ellecom
Gas, water en elektriciteit
De aanleg van waterleiding en gasverlichting is, zoals toen gebruikelijk, uit particulier initiatief voortgekomen. Gemeenten verleenden hiervoor concessies. Het elektriciteitsbedrijf is wel door de gemeente...
Dominee Jan van Dijk
Dominee Jan van Dijk (1830-1900)
In 1862 kwam Jan van Dijk uit het Friese plaatsje Tzum naar Doetinchem. Hij was in Friesland actief als boer, maar werd in Doetinchem dominee...
Kasteel Staverden © Foto Ton Rothengatter
Staverden
Landgoed Staverden is bekend om zijn stadsrechten, witte pauwen en kasteel. Het is een zeer gevarieerd oud bos- en cultuurlandschap langs de Staverdense beek. Graaf...
Het Apeldoorns Kanaal bij Laag-Soeren
Het Apeldoorns Kanaal
Het huidige Apeldoorns kanaal is in twee gedeelten tot stand gekomen. Het 32 km lange noordelijke deel van Apeldoorn naar Hattem werd aangelegd in de...
Jan Ekels, 1728. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
De Sint Lambertuskerk
De Sint Lambertuskerk in het centrum van Buren is ouder dan de stad zelf. Vermoedelijk staat in de tweede helft van de 13e eeuw op...
Joodse begraafplaats Dieren
Joods leven
Op 7 maart 2010 was het feest in Dieren. Het gebouw aan de Spoorstraat 34 werd, 67 jaar nadat daar de laatste Joodse eredienst had...
Hilbrant Boschma
Hilbrandt Boschma en de Kapel
Hilbrandt Boschma kreeg als 'evangelist van Ruurlo' en antimilitarist enige landelijke bekendheid. Daar droeg aan bij zijn eigen maandblad "Licht en liefde voor allen die...
34a Sonsbeek 71 Troffelb
Buiten de perken, na 1960
Sonsbeek 71, onder leiding van Stedelijk Museum-conservator Wim Beeren, luidde een nieuw tijdperk in. 'Sonsbeek buiten de perken' confronteerde het publiek met minimal art,...
896 koning Swentibold
Koning Zwentibold
In de achtste eeuw is Dorestad (nu: Wijk bij Duurstede) de belangrijkste haven in het huidige Nederland. Die plaats wordt rond 850 veel geplunderd door...
Graftombe Karel van Gelre, Eusebiuskerk Arnhem, tekening 1825, Gelders Archief
Een nieuwe bouwstijl
De introductie van de renaissancestijl in de bouwkunst van de Nederlanden had te maken met Karel V. Hij was van mening dat hij als keizer...
weeshuis
Sociale zorg
Reeds in de tijd voor de Reformatie kende de katholieke kerk een soort van armenzorg in de vorm van de zogenaamde 'Heilige Geesttafels'. Dit waren...
Woningtentoonstelling in het Nutsgebouw in Buren, 1957. Bron: Gelders Archief, Arnhem
Komgronden en ruilverkaveling
Na de Tweede Wereldoorlog staat het in versneld tempo ontwikkelingen van achtergebleven gebieden hoog op de landelijke politieke agenda. Door de moeilijk te bewerken komgronden...
De Nijkerkse Oostermolen met de voormalige Eierhal (archief Stichting Oud Nijkerk)
Dure windkracht
Al vroeg hadden de hertogen van Gelre door dat op allerlei zaken belasting geheven kon worden. Voor oorlogsvoering, onder ander met de bisschop van 't...
05a Stadsrechtenbrief 1233 GA B 3405 3
Stadsrechtenbrief, 1233 na Christus
"Ik, Otto, graaf van Gelre en Zutphen, heb van de plaats Arnhem een stad gemaakt en daaraan alle vrijheid verleend, opdat deze stad en de...
Euregiogebouw
Euregio Rijn-Waal
In 1978 ging Nijmegen samenwerken met ruim vijftig Nederlandse en Duitse gemeenten en instanties. Dit samenwerkingsverband heet de Euregio Rijn-Waal. Sinds 2004 is Nijmegen voorzitter.
Blindentehuis Sonneheerdt
Zorginstellingen 19e eeuw
In de tweede helft van de 19e eeuw krijgt Ermelo verschillende zorginstellingen.
Muurreclame van voormalige sigarenfabriek  Dejaco
Elke dag sigaren maken
De Arbeidswet van 1919 bepaalt dat arbeiders in fabrieken maximaal 45 uur per week mogen werken, en maar acht uur per dag. Een hele overgang...
Beeld van handelende boeren op het Plein van Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
De maandagmorgen in Nijkerk
Eeuwenlang was het 's maandagmorgens in Nijkerk een drukte van belang. Op het Plein was een veemarkt met soms wel een paar honderd koeien, op...
Kuyper Atlas met vlak onder Buren de Zand-weg, 1868. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
De Gecombineerde Zandweg
Tegenwoordig loopt de snelste route van Tiel via Buren naar Culemborg over twee goed beheerde provinciale wegen. De eerste bijeenkomst over deze verbindingsweg vindt plaats...
Zicht op de Korne en de Blatumsedijk vanaf de Weeshuiswal. Ligt in dit gebied de oorsprong van Buren? Foto: Fotopersburo William Hoogteyling, Buren
Villa Buria in pago Testrebenti
Hoewel Buren al in de prehistorie en de Romeinse tijd bewoond is, komt de naam Buren pas voor het eerst in 772 in de bronnen...
Het kasteel en de dorpskerk afgebeeld op de boskaart van Thomas Witteroos, getekend in 1570.
Het kasteel van de Heren van Groesbeek
In de kom van het dorp Groesbeek, bij de Hoflaan, heeft een klein kasteel gestaan. Door opgravingen zijn we veel te weten gekomen.
27a Arbeidsbeurs B 3873 8
Crisisjaren, 1929-1940
Tussen 1931 en 1937 bezochten de werkloze Arnhemmers geregeld de Arbeidsbeurs aan het Velperplein. Ze hoopten daar te horen te krijgen dat er wat werk...
Zweminrichting Palmbosch
Palmbosch
Via een zandrug, waarop de Zeeweg ligt, kan de Ermelose bevolking de vroegere Zuiderzee bereiken.
1935 de geboorte van Flipje
De geboorte van Flipje
Jamfabriek De Betuwe (opgericht in 1885) heeft begin jaren dertig last van concurrentie die op hun etiketten de naam 'Betuwe' vermelden.
Bonifatius
Vroege missionarissen in Putten
Op de Veluwe is nog lang vastgehouden aan de oude Germaanse godsdienst. De relatie boer-natuur zal daar niet vreemd aan zijn. Tegen het eind van...
De eerste steenlegging voor het nieuwe gebouw van de Christelijke School Nijkerkerveen door dominee Melle, op 17 juli 1923
Nijkerkerveen
Nijkerkerveen en Hoevelakerveen vormden in de Middeleeuwen samen het 'Grauwe Veen', dat in 1132 door de bisschop van Utrecht werd uitgegeven voor ontginning. Toen later...
22Qa Markt 1865 Steenfabriek GA D 178 27
Fabriekskinderen, 1850-1901
Op een van de oudste foto's van Arnhem kijken we rond 1865 vanaf de Eusebiustoren naar de Stadsblokken. Daar ligt een steenfabriek waar op dat...
Een Tielse weesjongen. Metalen pop gegoten door Gijsbert Stout, negentiende eeuw.
Tiel krijgt een weeshuis
Sociale voorzieningen waren er in de zestiende eeuw nauwelijks.
Sophie Charlotte Bronsveld-Vitringa © Katholiek Documentatie Centrum
Vrouwenemancipatie
In de tweede helft van de negentiende en in de twintigste eeuw veranderde er veel in de positie van de vrouw in de maatschappij. Tot...
Hagen of de Kelder
Kastelen in en om Doetinchem
In de omgeving van Doetinchem zijn verschillende kastelen of overblijfselen daarvan. In het ooit drassige gebied langs de Oude IJssel waren ideale plekken te vinden...
Een verkennersgroep loopt over de Zevenheuvelenweg richting Derdebaan. Het is 4 mei 1947, de dag van de opening van de Canadese Erebegraafplaats. Collectie C.Luijben, Heemkundekring Groesbeek
De Zevenheuvelenweg
De bekendste weg in de gemeente Groesbeek is de Zevenheuvelenweg. Die verbindt Groesbeek-dorp met Berg en Dal.
Beeldenstormers houden huis in een kerk
Ketterse predikanten in Tiel
Tot ongeveer 1540 is het katholicisme vrijwel de enige Godsdienst in de Nederlanden. Daarna 'bekeren' velen zich tot het protestantisme. Dat is niet zonder risico.
Dankzij Frederik II van Pruisen kwam in 1771 een verdrag tot stand om de problemen rond het Pannerdensch kanaal op te lossen.
Het Pannerdensch kanaal
De Rijn had in de zeventiende eeuw zijn splitsingspunt oostelijker dan nu, bij Schenkenschans, waar een belangrijk grensfort lag. De riviersplitsing lag zo ongelukkig dat...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl