Hier start het Verhaal van Gelderland

Welkom op mijnGelderland! Deze website vertelt de geschiedenis van Gelderland, in canons, routes, specials en losse verhalen.

U vindt hier ook dé culturele agenda van Gelderland en een overzicht van de bijbehorende culturele en historische organisaties.

Kijk rond in de rijkdom van de Gelderse geschiedenis!

Hier start het Verhaal van Gelderland

Uitgelicht verhaal

Kasteel Heumen, 1188-1585

Verdwenen waterburcht aan de Maas

Even ten zuiden van Nijmegen in de heerlijkheid Heumen lag aan de Maas een imposante waterburcht. Door zijn strategische ligging op de grens van Gelderland met Brabant heeft het kasteel een belangrijke rol gespeeld in talloze conflicten.

De naam Heumen staat in 1188 op een goederenlijst van de graaf van Dalen, die Heumen in leen geeft aan ridder Hendrik van Heumen. De ridders van Heumen bouwen een versterkte woontoren, een donjon, aan de rivier de Maas. Rond 1335 trouwt Johan II van …

Lees meer

Het begin van kasteel Heumen rond 1200. © René Reijnen, 2016

Boer bewerkt zijn land met een ploeg, door Theodor de Bry (1596) © Rijksmuseum/PD
Grafveld vol kunst in Wijchen
Overal waar de Romeinen zich na 350 terugtrekken, nemen de Franken het over. Ze nemen eerst de strategische plekken in. Wijchen hoort daar bij. Op...
Henk Alards vertelt bij het WO2-café in Rozet © Jan van de Lagemaat CC-BY-NC-SA
Een Canadese soldaat als vader
In augustus 1945 waren nog veel Canadese soldaten in Nederland. De jongens waren, na soms jaren strijd, wel toe aan een verzetje en er werden,...
De Waag in Doesburg (Bron: Wikimedia, RCE, fotograaf: Sjaak Kempe)
Stadsbierhuys De Waag in Doesburg
Doesburg is een 'drielandenpunt', gelegen op de grenzen van de Achterhoek, Veluwe en Liemers. De stad geniet grote bekendheid door haar gerestaureerde binnenstad: het middeleeuwse...
De veerpont bij Brakel (Bron: Gemeente Zaltbommel)
Het dorp Brakel
De oudste vermelding van Brakel stamt uit 1228 ('Bracle'). De naam is mogelijk een samenstelling van het Germaanse brako, dat varen...
Dansen in Sonsbeek, bron Gelders Archief.jpg
Dansen in Sonsbeek
Vroeger, en dan heb ik het over de periode direct na de oorlog t/m de jaren '80, gingen wij op zaterdagmiddag vaak dansen bij de...
De rijk gedecoreerde woning. © Hans Barten
Villa
Moesten we in de Hogestraat op nummer 17 bang zijn voor de tandarts, op nummer 24 is het de dokter die ons tegemoet trad. De...
De zwarte ring, gevonden in een nederzetting in Huissen © Museum het Valkhof
Zwarte man op zwarte ring
De zwarte afrikaan liet zich in Huissen kenmerken door een gitzwarte ring te dragen. Door wie de ring is gemaakt, blijft echter een groot raadsel....
'Kastijding der Burgemeesteren' © PD, Bron: Gelders Archief
Regenten in het nauw, 18e eeuw
Op een spotprent uit 1784 nemen Arnhemse vrouwen de ontblote billen van de regent Hendrik Brantsen onder handen. Zijn geschriften verdwijnen in het vuur. Brantsen...
De Mattheuskerk in Velp, ook wel 'De Oude Jan'
Middeleeuwse kerken in de gemeente Rheden
Hoe en wanneer de kerstening zich in onze streek precies heeft voorgedaan is niet helder. Duidelijk is wel dat de bekering tot het christendom speelde...
Eendenhouderij
Eendenhouderij
De eendenhouderij is een bedrijfstak die sterk verbonden is met de Noordwest Veluwe. In 1920 kopen vier jongemannen uit Ermelo ieder een perceel grond aan...
Romeinse soldaat met  speer, kuras en schild, ca. 1600-1630 © Kröller-Müller Museum CC0
Passie voor tegels
Kort voor kerst 1912 stuurde Helene Kröller Müller (1869-1939) enkele geschenken naar haar jonge vertrouweling Sam van Deventer. In een brief van 21 december schreef...
Willem Frederik Torck baron van Pallandt © Geldersch Landschap & Kasteelen
Bewoners van Rosendael: Willem Frederik Torck baron van Pallandt
Willem Frederik Torck baron van Pallandt (1892-1977) is de laatste heer van Rosendael. Hij laat het kasteel met park na aan Geldersch Landschap & Kasteelen,...
Links de etalage van Bakkerij Levison aan de Rozengracht met op de stoep Anneke Seevinck en Jan Dekker © Stedelijk Museum Zutphen
De Bakkerij van Levison
In 1940 telde Zutphen zo'n vier- tot vijfhonderd joodse inwoners, onder wie een aantal winkeliers die vooral in de Barlheze gevestigd waren. Zij waren op...
Het huidige huis Den Dam in 2015. © Gebouwenaar CC0, Wikimedia
Huis Den Dam te Eefde
Aan het einde van de zestiende eeuw wordt het Huis Den Dam gebouwd op de plaats van een ouder middeleeuws huis. In de achttiende eeuw...
1951 Tiel  Molukkers bij Villa Elzenpasch
Nieuwkomers
Door de politieke situatie in Indonesië komen er heel wat mensen ongewild naar Nederland. Eerst komen er in 1950 Indische Nederlanders.
Carl Linnaeus © Gelders Archief
Promoveren in Harderwijk
Carl (Carolus) Linnaeus is een Zweedse arts. In 1735 komt hij naar de universiteit in Harderwijk om te promoveren tot doctor in de geneeskunde. In...
Huis Zwaluwenburg
Landgoed Zwaluwenburg
Zwaluwenburg is een landgoed met veel variatie en grote contrasten: er zijn loof- en naaldbossen, oude boerderijen, door houtwallen en lanen omzoomde weilanden en graan-...
Het voormalige kantoor. © Hans Barten
Voormalig kantoor steenfabriek Dericks en Geldens
Wie door het land van Maas en Waal fietst of wandelt, kan overal in en op schuurtjes, stallen en achtermuren van huizen afgekeurde geglazuurde stenen...
Hoe werkte de Defensiehaven? © Lian van der Zon CC-BY
“Het grootste Nederlandse wapen is geen geweer”
Wolter van den Brink (1934) is adjudant buiten dienst bij de Koninklijke Landmacht, waar hij vijfendertig jaar dienst heeft gedaan vanaf zijn negentiende. Hij vertelt...
De Jonge Werkman, afdeling Lichtenvoorde, Bonifaciusparochie © Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers, 0865 Collectie dia's gemeente Lichtenvoorde, 1908
De Jonge Werkman
Jongens die nog te jong waren voor lidmaatschap van een vakbond konden zich wel aansluiten bij ‘De Jonge Werkman’. Deze jeugdorganisatie voor de Rooms Katholieke...
Het woonhuis met roodglazuur. © Hans Barten
Woonhuis
Het pand is een vrijstaand woonhuis uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Het bestaat uit één bouwlaag met zolderverdieping en een plat dak...
Kaart van Zypendaal uit 1753 © PD, Bron: Gelders Archief
Riante buitenplaatsen, 18e eeuw
Het landgoed Zypendaal (uitspraak 'Siependaal') is een mooie exponent voor de ontwikkeling van de bovenklasse aan de hand van de buitenhuizenmarkt in Arnhem.
Sanatorium Sonnevanck
Sanatorium Sonnevanck
Gezondheid is voor de meeste mensen een van de belangrijkste dingen in het leven. Dat is nu zo, dat was vroeger niet anders. Een bijzonder...
De rede van Mussert op 14-6-1941 te Doetinchem © Volk en Vaderland 20-6-1941, via Delpher
Opening van het NSB-districtshuis in Doetinchem
De NSB was georganiseerd in districten, kringen en groepen. De opening van het districtshuis in Doetinchem, op 14 juni 1941, trok veel aandacht.
Fruitcorso in Tiel
Het Tielse fruitcorso
Het woord 'monument' suggereert meestal een gebouw, maar ook een traditie kan monumentaal zijn, namelijk 'de moeite waard om te behouden'. Dit geldt zeker voor...
Interieur van het logement Oortjeshekken in 1995 © Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed cc-by-sa
Oortjeshekken in de Ooijpolder
Oortjeshekken is een gemeentelijk monument dat oorspronkelijk werd gebouwd rond 1600. Aan het einde van de negentiende eeuw is het herbouwd, waarschijnlijk nadat het oorspronkelijke...
Commanderie van Sint Jan (Bron: Regiomarketing Gelderland)
De Commanderie van Sint Jan
De Commanderie van Sint Jan is een van de oudste gebouwen van Nijmegen. In 1196 werd het gebouw voor het eerst vermeld.
Portret Jacob Mattheus de Kempenaer circa 1815 © PD
Mr. Jacob Mattheus de Kempenaer (1793-1870)
Jacob Mattheus de Kempenaer werd in 1793 in Amsterdam geboren uit een koopmans- en juristenfamilie. Na zijn rechtenstudie in Leiden vestigde hij zich in 1816...
Paus Pius IX, paus van 1846 tot en met 1878
Een Tielenaar in dienst van de paus
Lambertus van Haaf wordt in 1840 in Tiel geboren als zoon van een eenvoudige kleermaker. In 1863 verhuist hij naar Arnhem om handelsreiziger in lakens...
De Grote Kerk gezien vanuit de Dorpsstraat © Tempel Kerk Museum Elst
Tempel|Kerkmuseum Elst
Het dorpsbeeld van Elst wordt bepaald door de monumentale Grote Kerk. In de kerk is het Tempel | Kerk Museum gevestigd, waar een bijzondere geschiedenis...
Hoogsoerel © Museum Elburg
Hoogsoerel
Bij het bolwerk stond een van de vier hoektorens van de vestingstad, namelijk Hoogsoerel. In het filmpje is de toren teruggebracht op zijn oorspronkelijke plek....
Wezep muziektent. Foto: CODA, Christa Balk
Een Rotterdamse muziektent in Wezep
De bijna romantisch aandoende Prinses Margrietkazerne met zijn trapgevels en torenspits is een van de twee in opdracht van de Duitse bezetter nieuw gebouwde kazernes...
De opening van de moskee in Tiel in 1978
De eerste moskee in Tiel
Turkse en Marokkaanse gastarbeiders vestigen zich met hun gezin blijvend in Tiel. Voor hen is een moskee nodig.
Het Sint Pietersgasthuis aan de Achterstraat
Sint-Pietersgasthuis
Aan de Achterstraat staat een fraai, oud pand met trapgevels. Eens was het deel van het Sint-Pietersgasthuis, een omvangrijk complex begrensd...
Het koloniaal werfdepot
Het Koloniaal Werfdepot
Aan de Smeepoortstraat staat een groot gebouw dat in de loop van de geschiedenis nogal wat functies heeft gehad. Halverwege de vijftiende eeuw werd het...
Veluwezoom landschapsschilders
Museum Veluwezoom
Het Museum Veluwezoom is gehuisvest in Kasteel Doorwerth.
Schaapherder Wisselink Hendrik
De laatste schaapherder van de Achterhoek
Wie kende destijds het Zwarte Veen beter dan "Wisselink Hendrik" die zeventig jaren van zijn leven met zijn kudde schapen over de heide zwierf. Hij...
Ets, Doesburgermolen, P. de Regt, 1931. Collectie Historisch Museum Ede
Doesburgermolen
De Doesburgermolen is een gesloten standerd-korenmolen met een oude staartconstructie en is een van de oudste windmolens in Nederland. Aan de...
Maas en Waal
Een prima uitzicht
Rond 1368 wilde ridder Dideric Loef van Horne zijn stenen toren uitbreiden tot een echt kasteel. Hiervoor had hij veel geld nodig;...
67 3 43 BevoCie Best Dirk
Bidden met één oog open.....
Bidden met één oog open... is een persoonlijk verslag opgetekend door AATer Dirk Best sld. lichting 67-3. "Van september...
De binnenstad
De Binnenstad
De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog staan in Nederland bekend als de tijd van de wederopbouw. Er viel inderdaad in ons land heel veel...
De Oude Toren bij Winssen, overblijfsel van de middeleeuwse kerk.
Oude toren in Winssen
Oorspronkelijk lag de middeleeuwse dorpskerk, waarvan alleen de toren nog over is, niet zo dicht op de dijk. Bij overstromingen van de Waal in de...
Grenspaal 11 van de Heerlijkheid Het Loo
Grenspaal 11 van de Heerlijkheid Het Loo
De grenzen van de Hoge Heerlijckheid Het Loo werden rond het midden van de 18e eeuw opgemeten door landmeter Willem Leenen. Hij maakte een 'Caart...
Mariaschool Bemmel 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Mariaschool Bemmel 1944
In de 19e eeuw werd aan de Dorpsstraat in Bemmel het eerste kerkje gebouwd dat al snel te klein bleek te zijn. Het kerkje heeft...
Maria en Jezus met Bernardus van Clairvaux, naar de meester van Magdalene © CC0
Cisterciënzers en Cisterciënzerinnen
In de periode 1300-1600 maken de Cisterciënzer monniken uit Camp en de Cisterciënzerinnen uit Graefenthal, het land tussen Maas en Waal toegankelijk. Camp en Graefenthal...
Oogappels. Onverwachte verhalen van de Nederlandse tegelcultuur © Tegelmuseum CC-BY
Oogappels. Onverwachte verhalen van de Nederlandse tegelcultuur
In het Nederlands Tegelmuseum is vanaf 5 september de nieuwe tentoonstelling Oogappels. Onverwachte verhalen van de Nederlandse tegelcultuur te zien. In het Nederlands Tegelmuseum komen...
Nijmegen in vogelvlucht © Hendrik Feltman, PD, collectie Museum Het Valkhof
Nijmegen Garnizoensstad
Op 21 oktober 1591 werd Nijmegen definitief een Staatse garnizoensstad binnen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Hierdoor veranderde het uiterlijk van de stad sterk....
Het Gelderse paard
Het Gelderse paard
In Varsseveld staat een bijzonder standbeeld. Het is een eerbetoon aan een paard. Niet zomaar een knol, maar het paard Amor (1959-1990), een van de...
Trouwfoto Johannes Bronkhorst en Agnes van Lent 18-10-1939 © Léon Bronkhorst CC-BY-NC
Evacuatie naar Landgoed Coldenhove in 1944
Johannes Lambertus Bernardus Bronkhorst (1909-1986) en Agnes Wilhelmina van Lent (1914-1988) woonden in de Prins Hendrikstraat 41 in Arnhem. Toen op 23 september 1944 op...
In den Swaen te 's-Heerenberg © Kasteel Huis Bergh
In den Swaen
Voor 1450, bij de eerste uitleg over de stad, werden de huizen aan deze zijde van de Marktstraat gebouwd. Zoals de naam al doet vermoeden...

Kaart

Op deze kaart kunt u activeiten, verhalen en organisaties vinden.

Verhalen
Actueel
Organisaties

Culturele en historische organisaties

Bekijk organisaties

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl