Hattem

In de canon van Hattem leest u alles over de geschiedenis van Hattem. De verhalen zijn geschreven door een redactiecommissie van de Heemkunde Vereniging Hattem. De afbeelding van de Dijkpoort is met toestemming overgenomen van het Voerman Museum Hattem.

Ga terug naar canons

Hattem voor de Staten behouden, 1580, prent door Frans Hogenberg © Collectie Rijksmuseum
Het verraad van de Van Montfoorts
In de beginjaren van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) wisselden ook in Hattem de kansen voor de Spanjaarden en de opstandelingen. Nadat de opstandelingen tijdelijk de...
Kooi waarin Jan van Wassenaer van 1512 tot 1514 gevangen zat © Voerman museum Hattem, prent uit het boek door G. Suikers en I. Verburg, 'Algemene kerkelyke en wereldlyke geschiedenissen des bekenden aardkloots'
Bourgondische bezettingen
Hattem had als meest vooruitgeschoven post in het noorden van Gelderland (Gelre) een aparte plaats in de geschiedenis van het gewest. De stad met het...
Situatie in de Nederlanden tussen 1590 en 1592 © Wikipedia, De Nederlandse Leeuw, CC 1.0
Vijandelijkheden op afstand
Tussen 1580 en 1590 had Hattem een moeilijke periode. Terwijl Hattem in 1575 definitief voor de opstandelingen had gekozen, kwamen Zutphen (1572) en Deventer (1587)...
De abdij Lorsch ten noorden van Mannheim © Tekening door Mattheus Merian de Oude, circa 1615 (PD)
Het ontstaan van Hattem
Het huidige Hattem heeft zijn oorsprong in de achtste eeuw. Het was een veilig toevluchtsoord voor Christelijke Hatten (of Hattuarii) uit het zuidelijke Rijnland (ten...
Schilderij Jan Voerman sr., 'Koeien in de Hoenwaard' © Gelders Archief/CC 1.0
Hertog Willem schenkt de Hoenwaard
De landbouw in Hattem kreeg rond het midden van de veertiende eeuw handen en voeten.
Deel van een kaart van de grensscheiding tussen Gelre en het Oversticht door Thomas Witteroos, ca. 1570 © Gelders Archief/CC 1.0
De Moderne Devotie
In de veertiende eeuw werd Europa geteisterd door de grote pest. Hierbij vond ook in onze streken een groot deel van de bevolking een ellendige...
Akte van toezegging door Floris van Egmond van de overdracht van o.a. Hattem aan hertog Karel van Gelre, 18 okt 1528 © PD - bron: Nationaal Archief, Graven van Holland, 3.01.1, nr 639
Belegering van Hattem
Het vroegere, middeleeuwse kasteel de Dikke Tinne in het centrum van het oude stadje Hattem stond vooral bekend om zijn dikke muren. Deze zouden in...
Gravure van graaf Hendrik van den Bergh (1634), gemaakt door Willem Jacobsz © Huis Bergh/CC 1.0
Een rustige periode
Aan het eind van de zestiende en begin van de zeventiende eeuw stonden de Spanjaarden als vijanden wat meer op afstand. Toen werden in de...
'Hagepreek buiten Utrecht', schilderij van Bastiaan de Poorter (1860) © Museum Catharijneconvent, foto Ruben de Heer
De hervorming in Hattem
In het begin van de zestiende eeuw verspreidde zich overal de ‘nieuwe leer’, die afstand nam van het tot dan toe min of meer onaantastbare...
Grafsteen van Bernard die Haeze © Caspar van Heel, CC-BY-SA
Bernardus die Haeze en de nieuwe leer in Hattem
De Grote of Andreaskerk in het hart van Hattem werd gebouwd in de twaalfde eeuw en behoorde toe aan de katholieken. Dit was vanzelfsprekend, omdat...
Gillis de Berlaymont, Spaans stadhouder van Gelre (1572-1578) © PD
Hattem even voor de Geus
Van juli tot half november 1572 was Hattem in handen van opstandelingen tegen het Spaanse bewind. Zij stonden onder leiding van graaf Willem IV van...
Anonieme tekening van de Dikke Tinne, begin twintigste eeuw © Collectie Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
De sloop van de ruïne van de Dikke Tinne
In 1567 was het kasteel de Dikke Tinne in verval geraakt. De drost van Hattem, Johan van Holtzwiller, schreef al eerder in een brief aan...
Diederik van Sonoy (1529-1597), de geuzenleider, die voor de victorie van Alkmaar (1573) zorgde, kwam in 1578 met zijn troepen naar Hattem © PD
In Hattem geen magistraatsleden vervangen
Na het overlijden in maart 1576 van de Spaanse legeraanvoerder en landvoogd Don Luis de Zúñiga y Requesens (1528-1576) waren de Zuidelijke en Westelijke Nederlanden...
De Gaedsbergh, 1978 © Foto van A.J. van der Wal, Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 196.065, CC-BY 4.0
Hattem krijgt een eigen kerk
In de begintijd van Hattem had deze nederzetting nog geen kerk. Vrijwel zeker gingen de Hatten naar de kerk in Vaassen. De kerk van Vaassen...
De Slag bij Woeringen (Codex Manesse, 1305-1340) © PD
Het ontstaan van de stad Hattem
Hattem werd in de achtste eeuw gesticht als een kleine nederzetting, in de twaalfde eeuw kreeg het een eigen parochiekerk en werd het dus een...
De Dikke Tinne als 17e eeuwse ruïne, C.A.A. Last (1857) © Gelders Archief/PD
De Dikke Tinne
Nadat Hattem vóór 1299 stadsrechten kreeg, besloot Reinoud IV, ‘herthoge van Gulick ende van Ghelre’, dat enkele strategisch gelegen centra op de Veluwe versterkt dienden...
Tabaksteelt in Gelderland © Het Leven, Spaarnestad Photo, C.J. Hofker
Van tabak naar aardappel
Het boerenbedrijf is altijd gericht geweest op bestaanszekerheid, en kende in vroegere tijden geen snelle veranderingen. Ook in Hattem zien we geleidelijke verschuivingen optreden.
Christoph Bernhard van Galen, alias Bommen Berend, bisschop van Münster © PD
Het rampjaar
Het hoogtepunt van Hattems welvaart lag in de Middeleeuwen. Toen hadden de gemeenschappelijke weide de Hoenwaard en het stelsel van stadboerderijen voor bestaanszekerheid gezorgd. In...
Beleg van Hattem, 1629, schilderij van Peeter Snayers (1592-1666) © Voerman Museum Hattem/CC 1.0
Beleg van Hattem
Stadhouder Frederik Hendrik, prins van Oranje (1584-1647) sloeg in 1629 langdurig beleg voor Den Bosch. De Spanjaarden probeerden hem daar weg te lokken. In een...
Franse School ©  Heemkunde Vereniging Hattem
De Franse Kostschool
De stichting van deze school kwam voort uit de wens om ook voor jongens Frans onderwijs in Hattem te hebben. Voor meisjes was er namelijk...

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl