Slinger

Canon van Nijmegen

De canon van Nijmegen biedt in 50 vensters een wandeling door de Nijmeegse geschiedenis.

Deze wandeling begint bij de vorming van het landschap - in een tijd dat er van bewoning nog lang geen sprake was - en eindigt bij de meeste recente uitbreiding van Nijmegen, de Waalsprong. Het is het verhaal van hoe de stad ontstond en bijna weer verdween, stadsrechten kreeg en zich ontwikkelde tot de meest prominente plaats van Gelderland. Beklemd raakte tussen haar muren en na de afbraak daarvan een ongekende groei beleefde.

U maakt kennis met Romeinen en Bataven, met keizers, hertogen en kunstenaars, gildemeesters en fabrikanten, hoogleraren en kloosterlingen.

Gastarbeiders
Kleurrijke stad
In 1961 kwamen 33 Griekse mannen (tijdelijk) in Nijmegen werken. Dit waren de eerste gastarbeiders. Ze gingen aan de slag in de kunstzijdespinnerij Nyma. Nijmegen...
Nicolaaskapel
Karel de Grote
Karel de Grote was van 771 tot 814 koning van de Franken. Hij heerste over bijna heel West-Europa. Karel liet op verschillende plaatsen in zijn...
Kunstwerk Loden Lady
Rijke Merovingen
In de tweede helft van de derde eeuw na Christus heerste er grote chaos in onze streken. Aan het begin van de vierde eeuw herstelde...
Christ Hertogpoort
Muren en poorten
Kort na 1247 kreeg Nijmegen haar eerste stadsmuren. Die hadden toen nog voor een groot deel de vorm van een aarden wal. Ook de burcht...
Lauwerier kijkindepot
Nijmegen wordt vestingstad
In 1591 werden de Spanjaarden uit Nijmegen verjaagd (de Reductie van Nijmegen). De stad hoorde nu bij de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Door haar...
Leeuw in Kronenburgerpark
Gebouwen van Oscar Leeuw
Tussen 1900 en 1920 ontwierp architect Oscar Leeuw veel Nijmeegse gebouwen. Hij werkte hierbij samen met zijn vader en broer, beiden beeldhouwers. Vóór de Tweede...
Aldenhof
Uitbreiding van de stad
De economie van Nijmegen groeide rond 1960 sterk. De bevolking nam toe en de Nijmegenaren werden rijker. Ze gingen prettig wonen steeds belangrijker vinden.
Kitty de Wijze
Bezet Nijmegen
Vóór de Tweede Wereldoorlog woonden ongeveer 500 Joden in Nijmegen. In de oorlogsjaren werden de meesten weggevoerd naar concentratiekampen. Nog geen negentig Nijmeegse Joden overleefden...
Barbarossa ruïne
De Valkhofburcht
In de tiende eeuw was de Duitse koning of keizer (die titel varieerde) heerser over Nijmegen geworden. Graven en andere edelen kwamen tegen hem in...
Berchmanianum
'Monnikendam aan de Waal'
Nergens in Nederland stonden rond 1900 zoveel kloosters als in Nijmegen. De stad werd daarom ook wel 'Monnikendam aan de Waal' genoemd. Samen met de...
Blussen
Bezetting en verwoesting
Nijmegen had zwaar te lijden onder de Tweede Wereldoorlog. In een poging de intocht van de Duitsers tegen te houden, blies het Nederlandse leger in...
Bouw Goffertstadion
Het Goffertpark
Waar nu het Goffertpark is, was vroeger bos en heide. Nijmeegse werklozen legden hier in vierenhalf jaar een ruim stadspark aan. Het Goffertpark werd op...
Elftal NEC
NEC
Van een volksclubje zonder eigen speelveld groeide NEC uit tot een landelijk spelende voetbalvereniging. Vanaf 1945 speelde NEC in De Goffert. Dit was in die...
Gerard Noodt
Gerard Noodt
De geleerde Gerard Noodt werd in 1647 geboren in een huis op de hoek van de Grotestraat en de Grote Markt. Hij is één van...
Karel de Stoute
Karel de Stoute
In 1247 werd Nijmegen een Gelderse stad (zie venster 'Stadsrechten'). Nijmegen was de grootste en machtigste stad van Gelre, het gebied waaruit de provincie Gelderland...
Godenpijler
Romeinse steden
Al vóór onze jaartelling bouwden de Romeinen een stad op en rond het Kelfkensbos, Oppidum Batavorum (stad van de Bataven) genoemd. Rond het jaar 17...
Legerplaats in vogelvlucht
Romeinse legerkampen
Rond 19 voor Christus zetten de eerste Romeinse soldaten voet op Nijmeegs grondgebied. Ze bouwden hun legerkampen op de Hunerberg en het Kops Plateau. Vanuit...
Pijlpunt
De eerste bewoners
Waar nu het Keizer Augustusplein ligt, sloegen jager-verzamelaars rond 5500 voor Christus hun kamp op. Dit was toen een waterrijk, bebost gebied met veel vis,...
Franse overheersing
De Franse Lodewijk Napoleon, sinds 1806 koning van Holland, bracht op 24 juli 1808 een bezoek aan Nijmegen. Burgemeester Sanders van Well bood hem toen...
Hoog water in de Waal
Dreiging watersnoodramp
In januari 1995 steeg het waterpeil in de Waal tot angstaanjagende hoogte. Iedereen was bang dat de dijken zouden breken en dat de Ooypolder en...
Universiteitspoortje
De eerste Nijmeegse universiteit
In 1655 richtte Nijmegen een hogeschool op. De school groeide een jaar later uit tot universiteit, de eerste van Nijmegen. Vakken waren filosofie, wijsbegeerte, theologie,...
Reconstructies trijdwagen, museum Het Valkhof
Een lokale krijgsheer
Nog ruim voordat de Romeinen hun eerste legerplaatsen inrichtten langs de Waal liepen hier al krijgers rond. Dat blijkt uit wapens die gevonden zijn in...
Blauwvosjes
De Vierdaagse
De Vierdaagse ontstond uit sportdagen voor het leger die in de jaren 1904-1908 op verschillende plekken in het land werden gehouden. Vanaf 1909 werden dit...
Portret Maurits
Reductie van Nijmegen
Vanaf 1568 kwamen Noord-Nederlandse steden en provincies in opstand tegen de katholieke Spaanse koning Filips II, die toen heerste over Nederland. Ze verenigden zich onder...
Erasmusgebouw
Katholieke universiteit
In de jaren 1920 waren katholieken en niet-katholieken het oneens over de vraag of er een Katholieke Universiteit in Nijmegen moest komen. In 1923 werd...
700 jaar stadsrechten
Stadsrechten
In 1230 kreeg Nijmegen stadsrechten van de Duitse koning. Vanaf toen had de stad bepaalde vrijheden en voorrechten. Zij regelde haar eigen bestuur en haar...
Brouwershuis
Handel en gilden
De Waal was erg belangrijk voor de economie van middeleeuws Nijmegen. Schippers en kooplieden waren in die tijd dan ook de grootste en rijkste groep...
Het oude Station
Onder stoom!
Voor de Nijmeegse handel en industrie was de Waal erg belangrijk. Tot begin negentiende eeuw werden producten vooral vervoerd met zeilschepen. Daarna ging Nijmegen steeds...
Euregiogebouw
Euregio Rijn-Waal
In 1978 ging Nijmegen samenwerken met ruim vijftig Nederlandse en Duitse gemeenten en instanties. Dit samenwerkingsverband heet de Euregio Rijn-Waal. Sinds 2004 is Nijmegen voorzitter.
Vinkeles stadhuis
De Plooierijen
In 1702 ontstond in Nijmegen een strijd om de politieke macht tussen twee groepen regenten (stadsbestuurders): de Oude en de Nieuwe Plooi. Uiteindelijk leidde dit...
Weesinrichting Neerbosch
Nijmegen schoner en gezonder
Veel Nijmegenaren werden vroeger ziek omdat de stad erg vies was. Vooral de armen leefden in een ongezonde omgeving. En zieken zonder geld konden nergens...
Gebroeders van Limburg Miniatuur getijdenboek RICHES HEURES Valkhof
Gebroeders van Limburg
In de periode 1380-1390 werkten de Nijmeegse broers Herman en Willem Maelwael als schilders voor de hertog van Gelre. Nijmegen hoorde in die tijd bij...
Dobbelman fabriek
Opkomst fabrieken
In de negentiende eeuw begonnen veel bedrijven te moderniseren. Ze gingen bijvoorbeeld stoommachines gebruiken. En er werden nieuwe technieken ingevoerd.
Stadsgezicht
De Sint Stevenskerk
De Sint Stevenskerk opende haar deuren in 1273. Ze werd in de eeuwen die volgden groter en groter, tot ze in 1560 zo groot was...
Aanlegsteiger van de pont over de Waal
De Waalbrug
Op 16 juni 1936 werd de Waalbrug feestelijk geopend. Nadat koningin Wilhelmina met een zilveren schaar het lint had doorgeknipt, trok een stoet versierde auto's...
Portret Diemerbroeck
De Pest
Vroeger waren de mensen erg bang voor de pest. Velen gingen namelijk dood aan deze besmettelijke ziekte. In 1635-1636 werd Nijmegen zwaar getroffen door de...
Joris Ivens
Joris Ivens
In 1912 speelde de veertienjarige Joris Ivens de rol van goede indiaan in de film De Wigwam. De beelden werden gemaakt op twee Nijmeegse locaties:...
Brakkenstein
Landgoederen en buitenplaatsen
In de zeventiende eeuw ontstonden rond Nijmegen veel buitenplaatsen. Dit waren landgoederen waar de rijken zich in de zomer terugtrokken. Weg van de benauwde binnenstad,...
Valkhofburcht
Sloop van de Valkhofburcht
In 1795 nam Gelderland het besluit de vervallen Valkhofburcht te slopen. Van alle gebouwen op het Valkhof bleven alleen de Sint-Nicolaaskapel en de Sint-Maartenskapel (ook...
Augustinuskerk
Godsdienstvrijheid
Na de Reductie van Nijmegen (1591) was de stad protestants geworden. Het katholieke geloof werd verboden en de katholieken moesten hun kerken afstaan. Toch bleef...
Beeld van Canisius
Petrus Canisius
Petrus Canisius (1521-1597) werd geboren in de Nijmeegse Broerstraat. Hij werd vooral bekend door zijn catechismus, een boek waarin hij het katholieke geloof uitlegt.
Beeld van Mariken
Mariken van Nieumeghen
Rond 1500 schreef een onbekende schrijver het toneelstuk Mariken van Nieumeghen, over een meisje dat in de macht van de duivel raakt. Het verhaal speelt...
Herdenkingsmunt vrede van Nijmegen
De vrede van Nijmegen
In 1672 bezetten de troepen van de Franse koning Lodewijk de Veertiende een groot deel van Oost-Nederland, waaronder Nijmegen. Twee jaar lang bleven de Fransen...
Grotebroek
Opstandig Nijmegen
Vanaf de jaren zestig vonden steeds meer Nijmeegse jongeren dat er veel mis was met de samenleving. Dit waren vooral studenten van de Katholieke Universiteit....
Kronenburgerpark
Sloop van de stadsmuur
In de loop van de tijd werd het steeds voller en benauwder binnen de stadsmuren van Nijmegen. Daarom wilden de inwoners hun stad graag uitbreiden....
Waal
IJs en water
Tijdens de voorlaatste ijstijd bereikten gletsjers vanuit Scandinavië het gebied dat nu Nederland is. Deze ijsmassa's van zo'n 200 meter dik drukten de grond aan...
Oosterhout
De Waalsprong
Nijmegen wordt op dit moment uitgebreid met een nieuw stadsdeel: De Waalsprong. Dit is de eerste keer dat aan de noordkant van de Waal wordt...
Wederopbouw in het centrum
Wederopbouw
Na de Tweede Wereldoorlog lag Nijmegen in puin. Het oorlogsgeweld had woningen, winkels, horecapanden, kerken, bioscopen, bankgebouwen, het stadhuis en het station verwoest. De stad...
Hendrik kazerne
Militairen in Nijmegen
Aan het begin van de negentiende eeuw bouwde Nijmegen een aantal moderne kazernes aan de rand van de stad. In die periode nam het aantal...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl