Uitgelicht verhaal

Het joods erfgoed van Nijmegen

Een geschiedenis van aantrekken en afstoten

Nijmegen kent waarschijnlijk de oudste joodse gemeenschap van Nederland. Zij heeft een turbulent verleden. Er zijn nog een aantal bezienswaardige monumenten behouden.

Romeinse Tijd Wellicht wonen er al in het al in het Romeinse Noviomagus joden, want langs de Romeinse Limes komen geregeld joodse kooplieden voor. In de middeleeuwen is Nijmegen een belangrijk verkeersknooppunt en marktcentrum en vestigt zich in de…

Lees meer

De Nonnenstraat met de synagoge uit 1756. © Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen, CC BY 4.0

Kaart

Op deze kaart kunt u activeiten, verhalen en organisaties vinden.

Bekijk volledige kaart Toon legenda
  • Canons
  • Organisaties
  • Te bezoeken organisaties
  • Routes
  • Specials
  • Verhalen
Bij overlijden werd het altaar bekleed met zwarte gordijnen. (Foto: RCE)
Over overlijden in Gendringen
"Het lijk werd opgehaald door een lijkkoets, gestrokken door een paard. Iedereen die je onderweg tegenkwam stopte, nam de hoed af en bleef staan tot...
Kasteel Buren, Jan Abrahamsz Beerstraten, ca. 1650. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
Kasteel Buren
Wie de oppervlakte van het vroegere kasteelterrein, Het Plantsoen, vergelijkt met het stadje zelf, kan concluderen dat hier een groot en machtig kasteel heeft gestaan...
Het op 3 februari 1922 geopende badhuis aan het Badhuisplein
Cholera in Tiel
Door slechte hygiënische woonomstandigheden breken in Tiel geregeld besmettelijke ziekten uit. Vooral volksbuurten als bij de Kromme Elleboog, het Bleekveld, de Hucht en bij de...
Sint Paschalisschool Woezik
Woezik kreeg een school
In 1930-1931 werd aan de zuidzijde van de Woeziksestraat een nieuwe rooms-katholieke school gebouwd naar ontwerp van architect Van Kessel. Het is genoemd naar de...
Kasteel Slangenburg
Benedictijnen op Slangenburg
In oktober 1945 nemen benedictijnen hun intrek in kasteel Slangenburg te Doetinchem. Het huis wordt ingezegend door de abt van Oosterhout en zo begint het...
WHAC Van Heeckeren van Kell
W.H.A.C. Van Heeckeren van Kell
Willem Hendrik Alexander Carel van Heeckeren van Kell werd in 1774 geboren als zoon van Jacob Derk Carel van Heeckeren van Kell. Hij volgde zijn...
Exterieur salon vanuit het noorden, 1841. Uit 1841 is nog een tekening bewaard gebleven.  A. Verhuell schreef naar aanleiding van deze tekening:   ‘Deze eenvoudige uitspanning lag aan de Noordzijde van de beek. Hoevele vroolijke buitenpartijen heb ik dáár bijgewoond, die de schoorsteenen deed roocken van het pannekoeken bakken, eerst als kind, met gezelschappen in twee of drie char à bancs uit Doesborgh – toen als knaap en als jongeling. Later werd het mooier, kwam er een groot hotel, en een steenen brug- maar met de ware ongegineerde buitenpret was het gedaan’.  (Bron: Gelders Archief, GM 09719)
Hotel Beekhuizen
Op het landgoed Beekhuizen heeft Alexander Jacob van Spaen, heer van Biljoen, in 1844 een groot gebouw gesticht, bestemd voor logement. Dit logement, dat aan...
Old Reurle
Frits Toevank en historisch Ruurlo
Frits Toevank werd in 1922 in Ruurlo geboren. Tijdens zijn werkzame leven was hij rayonchef bij de elektriciteitsmaatschappij De Berkelstreek. Dat leverde hem de bijnaam...
Warnsborn historische afbeelding oranjerie terrassentuin
Landgoed Warnsborn
Landgoed Warnsborn, gelegen aan de Bakenbergseweg te Arnhem was al vroeg bewoond, getuige de vele archeologische resten. Op Warnsborn liggen vijf grafheuvels van ongeveer 4000...
Opgravingen van de slakkenhoop in 1956
Slakkenhoop Orderbos
Een slakkenhoop is feitelijk gewoon een afvalberg. Slakken zijn de resten gesmolten gesteente die overblijven na ijzerwinning. Op de Veluwe zijn tientallen slakkenhopen aangetroffen. Uit...
Hilbrant Boschma
Hilbrandt Boschma en de Kapel
Hilbrandt Boschma kreeg als 'evangelist van Ruurlo' en antimilitarist enige landelijke bekendheid. Daar droeg aan bij zijn eigen maandblad "Licht en liefde voor allen die...
CompagnieGrolle
Compagnie Grolle
De Compagnie Grolle is een gezelschap Grollenaren (en een aantal huurlingen van buiten de stad), die in hun vrije tijd een stukje van het roemruchte...
De achterzijde van Huize De Brink (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Huize De Brink, een huis met adellijke bewoners
De achterzijde van Huize De Brink in 1883. Huize De Brink was het woonhuis van een adellijke familie. In het Gelders Archief in Arnhem bevindt...
Beek en waterwerken bij de Gelderse Toren. Foto Marianne Poorthuis
Waterpartijen op het landgoed van De Geldersche Toren
In de jaren 1844-46 toen Hendrik van Lunteren, samen met zijn zoon Samuel, ontwerpen maakte voor de tuinaanleg bij de Gelderse Toren namen ze de...
De tuin van Paleis Het Loo (prent)
Paleistuinen
De tuinen van Paleis Het Loo zijn de grote blikvanger. Net als voor de binnen- en buitenkant werden de tuinen ontworpen in de typisch 17e-eeuwse...
Voormalige proosdij, hoeve Munnickenwoerd vanaf de oostzijde. Foto: Gerard Kouwenberg, 2014
Voormalige Proosdij van de Norbertinessen
Aan de Woerdsestraat nr. 34 in Altforst staat de hoeve Munnickenwoerd. Deze staat ongeveer op de plek van een proosdij die in 1134 door...
Blauwvosjes
De Vierdaagse
De Vierdaagse ontstond uit sportdagen voor het leger die in de jaren 1904-1908 op verschillende plekken in het land werden gehouden. Vanaf 1909 werden dit...
Aquarel, generaal Hackett, 1944. Collectie Historisch Museum Ede
Onderduikadres Generaal Hackett
In 1944 heeft Hackett het commando van 4de Britse parachutistenbrigade tijdens Operation Market Garden. Hij wordt op 18 september 1944 warm ontvangen als hij, met...
Het stadhuis aan de markt
Het stadhuis
Boven de toegangsdeur van het Culemborgse stadhuis twee sierlijke initialen. De 'A' is van Antonis van Lalaing, graaf van Hoogstraten en stadhouder van Holland, Zeeland...
Fruitcorso in Tiel
Het Tielse fruitcorso
Het woord 'monument' suggereert meestal een gebouw, maar ook een traditie kan monumentaal zijn, namelijk 'de moeite waard om te behouden'. Dit geldt zeker voor...
02romeinen en bataven2
Romeinen en Bataven
De Romeinse periode is van grote invloed op de eerste bewoningsvormen in het gebied van het huidige Lingewaard. De eerste wegen worden er door Romeinen...
Boerderij 't Uiversnest. Foto Hans Barten
Boerderij 't Uiversnest in Deest
De naam van boerderij 't Uiversnest verwijst naar het nest van de uiver ofwel de ooievaar. Deze vogel siert al decennia lang het bovenlicht van...
Waterradmolen de Ruitersmolen  Beekbergen. Bron: RCE via wikimedia
Watermolen de Ruitersmolen
Watermolen de Ruitersmolen had als voorganger een papiermolen, die in 1606 door Marten Orges werd gesticht. Later kwam op de andere oever van de beek...
De Sabelspoort in Arnhem
De Sabelspoort
De Sabelspoort, naast het Huis der Provincie, is in het midden van de veertiende eeuw gebouwd. Tot in de negentiende eeuw had Arnhem met de...
Een nederzetting uit de prehistorie
De eerste bewoners in de streek
Het rivierengebied is van oudsher een streek met veel water. Het hoort bij de delta van de Rijn.
1887 het Spaarbankgebouw
Spaarbankgebouw
Al in de negentiende eeuw heeft Tiel een schouwburg in de oude middeleeuwse Sint-Agnietenkapel. Deze schouwburg wordt echter in 1883 op last van de brandweer...
Toegangsbrug
De poort van het kasteel
De huidige poort naar de hoofdburcht van het kasteel is niet de eerste poort die hiertoe dient. Wanneer u iets naar links kijkt, ziet u...
Zilveren koelvat van Jan Willem Pas, 1793
IJskelder
Achter Museum het Valkhof bevindt zich in de aarden stadswal een ijskelder. De kelder behoorde waarschijnlijk bij de 17e eeuwse villa die aan het Kelfkensbos...
Excursie Waterkwartier 2010
Historische Vereniging Zutphen
Zoals de naam zegt, houdt de Historische Vereniging Zutphen zich bezig met de beoefening van de geschiedenis van Zutphen en onmiddellijke omgeving.
Toren gezien vanaf het voorplein
Toren
Kasteel Huis Bergh heeft een bouwgeschiedenis die teruggaat tot in de dertiende eeuw. Wetenschappers zijn van mening dat er al voor 1250 op deze plaats...
Het koloniaal werfdepot
Het Koloniaal Werfdepot
Aan de Smeepoortstraat staat een groot gebouw dat in de loop van de geschiedenis nogal wat functies heeft gehad. Halverwege de vijftiende eeuw werd het...
Harderwijk Levende Historie
Stichting Levende Historie Harderwijk
Levende Historie Harderwijk is een groep enthousiaste spelers van alle leeftijden die elkaar gevonden hebben en die de geschiedenis van Harderwijk tot leven willen brengen....
Glastuinbouw
In Huissen stonden de notabelen niet te trappelen om nieuwe industrieën toe te laten. Maar wat konden ze de arbeider dan aanbieden?
De Hoge Kuil april 2010
De Hoge Kuijl
De Hoge Kuijl aan de Achterweg is het restant van een dertiende-eeuwse dijkdoorbraak. De Achterweg is in de middeleeuwen deel van de Lekdijk. Die moet...
Mechteld ten Ham in sneeuw
Mechteld ten Ham
Mechteld ten Ham (overleden 25 juli 1605) was een vrouw die in het begin van de 17e eeuw leefde in het stadje 's-Heerenberg. Ze...
Personeel aan het werk in een ijzergieterij in Deventer
IJzer in Gelderland
De Veluwe werd vroeger gebruikt als ijzerwingebied. Hier kwamen duizenden kilo's ijzererts uit ijzeroer en klapperstenen.
Ter herinnering aan Rekhemse ijzergieterij Olmius
De Rekhemse ijzergieterij
In 1689 werd aan de Bielheimerbeek de eerste ijzergieterij van Nederland opgericht. Het is bij de plek waar in de twaalfde eeuw het klooster Bethlehem...
De poort van kasteel Batenburg
Kasteel Batenburg
De ruïne van kasteel Batenburg staat aan de rand van het stadje Batenburg. Ooit was het kasteel een van de belangrijkste en oudste kastelen van...
Luchtfoto van Baak uit 1952, met daarop de belangrijke gebouwen in Baak. Nummer 1 is de Waag, 2 de winkel van Schooltink en 3 HCR Herfkens.
Herinneringen aan de bevrijding van Baak
In Baak zijn er veel slachtoffers gevallen rond de bevrijding op tweede paasdag, 2 april 1945.
T-boerderij Afferden, De Punt. Fotografie Hans Barten
T-boerderij
Deze opvallende, beeldbepalende T-boerderij met een middenlangsdeel bij de ingang van Afferden heeft een eenvoudige, harmonische architectuur. Het fraaie, smalle voorhuis staat als uitzondering haaks...
De zomp
Joden in Ruurlo
Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog kende Ruurlo vijf joodse burgers. Daaronder de manufacturier Salomon (Lo) Wijler en zijn vrouw Reina Johanna Kropveld, in...
O.L.V. Ten Hemelopnemingkerk in Huissen (Bron: Wikimedia)
Huissen door de eeuwen heen
Het Gelderse Huissen bestaat uit verschillende onderdelen. Zo is er Huissen-stad (de oude stad), Huissen-Zand, een tweede aangrenzende kern vooral gericht op de tuinbouw en...
Fruitteelt
Kersenteelt nam in de middeleeuwen en tot het midden van de zeventiende eeuw een belangrijke plaats in. Scheepsladingen kersen werden tot naar Amsterdam vervoerd. Vanaf...
Elftal NEC
NEC
Van een volksclubje zonder eigen speelveld groeide NEC uit tot een landelijk spelende voetbalvereniging. Vanaf 1945 speelde NEC in De Goffert. Dit was in die...
Winand Staring
W.C.H.Staring, landinrichter
Winand Staring was de zoon van Antoni Staring, de dichter en landman op de Wildenborch. Winand werd geboren op de Wildenborch (1808) en stierf in...
Rooms-Katholieke kerk Johannes de Doper, Puiflijk. Fotografie Hans Barten
Rooms-katholieke kerk Johannes de Doper
Als we de Kerkstraat binnenrijden, zien we de door de toren gedomineerde driebeukige hallekerk. Het middenschip en de zijbeuken bij een hallekerk zijn even hoog....
Eerste binnenplaats van het Valkhof met Nicolaaskapel en Reuzentoren, 1733
Reuzentoren
Bij het bouwen van een burcht werd vaak begonnen met een verdedigingstoren of donjon. Dit was een toren waarin de bewoners en omwonenden zich konden...
Villa Serena in 1916
Villa Serena
Villa Serena werd in 1916 ontworpen door Chris Wegerif samen met zijn oudste zoon Han. Dit pand maakte deel uit van de tweede grotere projectontwikkeling...
Het hoofdgebouw van De Biezen. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Molukkers bij De Schaffelaar en De Biezen
Na de Tweede Wereldoorlog breekt in het voormalige Nederlands Oost-Indië, dat nu Indonesië heet, een onrustige tijd aan. Veel inwoners willen een zelfstandige staat en...
OVGroenlo Bestuur
Oudheidkundige Vereniging Groenlo
De Oudheidkundige Vereniging Groenlo (opgericht I5 januari 1976) heeft tot doel het bestuderen en vastleggen van gegevens op het gebied van geschiedenis, taal, folklore, genealogie...

Culturele en historische organisaties

Bekijk organisaties

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

E info@mijngelderland.nl