Verhaal van Gelderland brengt de schat aan informatie van duizenden collectiestukken, onderzoeken, verhalen & musea bij elkaar. Kom ontdekken.
Verhaal van Gelderland brengt de schat aan informatie van duizenden collect...

Actueel

Bekijk al het nieuws

Verhalen

Bekijk alle verhalen

Uitgelicht verhaal

Wiel aan de Ronduit bij Bemmel

De Waal als natuurlijke en beteugelde rivier - Littekens in het landschap 3

Door het afsnijden van een naar het noorden toe uitschurende rivierbocht van de Waal werd in 1648 voorkomen dat deze over Bemmel heen zou schuiven. Toch was het gevaar niet geweken. Bij hoogwater stond het water nog altijd aan de dijk. De grote overstromingskolk aan de Ronduit bij Bemmel herinnert aan een desastreuze overstroming.

Deze tekst maakt onderdeel uit van de special Verbeelding van de Waal, De Waal als natuurlijke en beteugelde rivier, thema Littekens in het landschap. De overstroming van 1740 Het dijkmagazijn en het huis De Ronduit bij Bemmel liggen aan een grote…

Lees meer

Uitsnede van een rivierkaart van omstreeks 1830, met het wiel, de nieuwe dijk erachter en daar weer achter de kwelkade. Rivierkaarten geven honderden wielen aan met steeds het jaartal van de bijbehorende dijkdoorbraak, voor zover bekend. © Rivierkaarten, 1e druk, serie 1, 1830-1832

Kaart

Op deze kaart kunt u activeiten, verhalen en organisaties vinden.

Bekijk volledige kaart Toon legenda
  • Canons
  • Organisaties
  • Te bezoeken organisaties
  • Routes
  • Specials
  • Verhalen
Tachtigjarige oorlog
Dat de Over-Betuwe regelmatig strijdtoneel was, had te maken met de nabijheid van de twee vestingsteden Nijmegen en Arnhem en de vesting Schenkenschans op het...
Dobbelman fabriek
Opkomst fabrieken
In de negentiende eeuw begonnen veel bedrijven te moderniseren. Ze gingen bijvoorbeeld stoommachines gebruiken. En er werden nieuwe technieken ingevoerd.
Een Afro-Amerikaanse soldaat
Afro-Amerikaanse soldaten in Wijchen
Afro-Amerikaanse soldaten werden in de Tweede Wereldoorlog doorgaans ingezet als genisten of chauffeurs. Blank Amerika was van mening dat Afro-Amerikanen niet konden vechten.
Buurtboek van de buurschappen Wekerom Eschoten de Hoge en de Lage Valk 1758-1854
Buurschappen
Vanuit de oudste nederzettingen van landbouwers ontwikkelden zich buurschappen. De termen buurtschap, buurtdag, buurtspraak en buurtmeester vinden we terug in bronnen uit de zestiende eeuw....
Politionele acties
Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog is de drang naar vrijheid en onafhankelijkheid in het voormalig Oost-Indië groot.
Dwarslaan, rechts de muur met poort naar de Groote Hof, Abraham Rademaker, 1727. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
Kasteeltuinen
De weg vanaf de kerk, door de Buitenhuizenpoort is van oudsher de verbinding tussen de stad en het kasteel. In de 16e eeuw loopt een...
De veerpont bij Brakel (Bron: Gemeente Zaltbommel)
Het dorp Brakel
De oudste vermelding van Brakel stamt uit 1228 ('Bracle'). De naam is mogelijk een samenstelling van het Germaanse brako, dat varen betekent en lo,...
Berent Wildrik
Vadertje Wildrik
Een bijzonder burger van Ruurlo was 'vadertje' Wildrik (1754-1831), die leefde in de tijd dat in Frankrijk Napoleon heerste en wij bij Frankrijk ingelijfd werden....
Smalle doorgang stoomtram bij het koor van de Catharinakerk
Streekvervoer met stoomtram en stoomtrein
In 1881 begon het streekvervoer zijn opmars en de eerste stoomtram tussen Doetinchem en Doesburg begon te rijden. Prachtige gebouwen van de Geldersche Stoomtramweg Maatschappij...
De baby en wieg staan op kamer van de ouders, ca. 1950
Geboorte in Emst
"Voordat het kind geboren werd, ging de vader de buurt in en ging de vroedvrouw ophalen en dat noemden ze die gingen met de rapklomp....
Reiken. Fotografie Hans Barten
Reiken
"Reiken" is een opengewerkt kunstwerk met een rondgewerkte voet en naar twee zijden uitstekende armen.
De Burensche Kistenfabriek, ca. 1912. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Begin van de moderne tijd
Afgezien van de steenfabriek die een oude geschiedenis kent, heeft Buren in de 19e eeuw maar weinig industrie. Op de valreep komen enkele initiatieven tot...
Boerenhoeve Afferden. Fotografie Hans Barten
Boerenhoeve
De kapitale boerenhoeve ligt, evenals de tegenovergelegen monumentale boerderij, op een terp. Voor de boerderij staan vier leilinden. Ze zijn er in vroeger tijden geplant...
Vloeddeur in theater De Fransche School
Watersnood
In de strenge winter van 1855 vriest de Lek dicht. Als de dooi inzet, ligt de rivier vol ijsschotsen. Die dreigen de doorgang te blokkeren...
De Latijnse School
Latijnse school
Naar schoolgaan is voor ons de gewoonste zaak van de wereld. In Nederland zit vrijwel ieder kind van vier jaar in groep één van de...
Vuurwerk aan de Waalkade in Nijmegen
Oud en Nieuw in Nijmegen
"Oud en Nieuw vierden we weer allemaal samen, vaak toch wel bij ons thuis met alle kinderen, vader en moeder erbij. Heel bijzonder was dat...
Scharenburg, belangrijke zijtwende of dwarsdijk in Puiflijk
De Scharenburg, een strijdige dijk
Als je last van water hebt, zorg dan dat je het kwijt raakt. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, want de belangen zijn net...
De plek van Manus op het Stationsplein
Manus
Op deze plek, middenop het voormalige Stationsplein, stond het beeld van Manus dat lange tijd het gezicht van Zutphen bepaalde. Nou ja, gezicht … Het...
Handel en Steden
Met Gendt en Huissen heeft Lingewaard twee stadjes binnen haar grenzen. In 1233 gaf graaf Otto II van Gelre stadsrechten aan het Waaldorp. Otto II...
De Vloer van Hans van Lunteren. Fotografie Hans Barten
De Vloer
"De Vloer" is in 1997 ter gelegenheid van het 1000-jarig bestaan van Deest ontworpen door kunstenaar Hans van Lunteren. Over zijn werk zegt hij: "het...
Tombe in de Barbarakerk van burgemeestersvrouw Aleida van der Dussen
Catharina Alida van der Dussen
In het koor van de Oude of Hervormde Barbarakerk staat een witmarmeren graftombe. Laatste rustplaats van Catharina Alida van der Dussen (1690-1745), vrouw van de...
Een deel van de afbouwafdeling (Bron: Gemeentearchief Ede)
Pianofabriek Rippen
Johan J. Rippen, zoon van een Haagse pianohandelaar, was een vooruitstrevende pianobouwer, die steeds nieuwe ideeën over pianobouw ontwikkelde. In 1937 werd in Den Haag...
Alles stroomt van Nicolaas Dings. Fotografie Hans Barten
Alles stroomt
Uitgangspunt voor dit kunstwerk is "Panta Rhei", een bekende uitspraak van de Griekse filosoof Plato. Het betekent "alles stroomt". "Alles Stroomt" van kunstenaar Nicolas Dings...
Fort Pannerden
Fort Pannerden
Het Fort Pannerden in de gemeente Lingewaard is gebouwd tussen 1869 en 1871 op basis van een ontwerp van ingenieur J.C. Ninaber uit 1819.
Enspijk dorp
De brink van Enspijk
'Enspike' wordt al genoemd in oude aktes uit het jaar 1129. De middeleeuwse dorpskerk van Enspijk is deels wit gepleisterd en ligt midden in het...
Anneke van der Gaag en Wim Blooi vieren Carnaval in Hotel Zuid
De disco’s in Hotel Zuid
'Begin jaren vijftig, toen ik vijf jaar was, ben ik met mijn ouders vanaf de Geitenkamp naar Malburgen-West verhuisd. We woonden in de bovenwoning...
Aankondiging huldiging van de heer Jan Herman van Heek
De ‘Berghse Kei’
Aan het begin van de toegangsweg naar Kasteel Huis Bergh ligt een bijna 25 ton zware, granieten, zwerfsteen. De 'Berghse Kei', zoals hij ook...
Kijk in Catharinakerk vanuit Latijnse school
De Latijnse school in de Catharinakerk
Vanaf ongeveer 1600 was in Doetinchem de Latijnse school gevestigd in de Catharinakerk boven het voorportaal aan de Markt (nu Simonsplein). De leerlingen werden in...
Oogstdag Rekken, 2013 (Bron: Stichting Eibergse Molens)
De Piepermolen in Rekken
De Piepermolen is genoemd naar de twee laatste eigenaren van deze molen: vader Ernst en zoon Herman Pieper. Vijf jaar voor hij stierf, besloot Herman...
Oude kerk Didam (Bron: RCE)
Over overlijden in Didam
"Het eerste wat ik daarvan herinner dat ik ooit met mijn moeder, toen was d'r achteraf een tante van mijn moeder overleden, en ik wou...
Boerderij Distelberg. Fotografie Hans Barten
Boerderij Distelberg
Het monument ligt aan het eind van de doodlopende Distelbergsestraat. Het voorhuis staat dwars op en het voormalige bedrijfsgedeelte evenwijdig aan deze weg. Boerderij Distelberg...
Generaal Friedrich Wilhelm Freiher von Bulow. Krachtens een besluit van Koning Willem I ontving hij voor de verovering van Arnhem een lijfrente van 1000 dukaten.
Rheden in de Franse Tijd
In het laatste kwart van de 18e eeuw ontstond in de Republiek een democratische beweging, die meer bestuurlijke invloed nastreefde. De patriotten vonden daarbij de...
Molen De Hoop
Weg met de molenkar!
De Culemborgers laten hun graan malen in de twee windmolens van de stad. Ze halen en brengen de zakken zelf bij de molen. Als betaling...
1328 Duitse orde
De Duitse orde in Tiel
De heren van het Sint-Walburg, die kanunniken worden genoemd, zijn in de twaalfde en dertiende eeuw heel machtig in Tiel. Zij hebben de leiding over...
Mini-replica’s van “De Tabaksnijder” zijn in vele huiskamers van het Land van Maas en Waal te vinden. Fotografie Hans Barten
De Tabaksnijder
Het initiatief tot plaatsing van dit kunstwerk is genomen door mensen van buurtvereniging De Gangmakers. Zij wilden een beeld op een historische plaats als herinnering...
In 1912 werd in de hervormde kerk van Garderen deze gedenksteen geplaatst. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Joannes Anastasius Veluanus
In het midden van de zestiende eeuw is er op kerkelijk gebied veel onrust. Dit zal uiteindelijk leiden tot de zogenaamde Reformatie. In Duitsland is...
Feest 600 jaar stad Buren. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
600 jaar stad Buren
600 jaar stad Buren, dat is een feest waard! Vanaf januari starten de jubileumactiviteiten die door vele inwoners zijn voorbereid. De nagebouwde stadspoort bij de...
Hersteld Hervormde Kerk in Opheusden
Kerst in Opheusden
"Nou ja kerstbomen in Opheusden lag altijd een beetje gevoelig, wij hebben het altijd wel gehad, een kerstboom. En mijn oma had altijd een heel...
Muurreclame van voormalige sigarenfabriek Dejaco
Elke dag sigaren maken
De Arbeidswet van 1919 bepaalt dat arbeiders in fabrieken maximaal 45 uur per week mogen werken, en maar acht uur per dag. Een hele overgang...
Een verhaal van Carl Beke
Jeugdsentiment: Pim Pandoer
Kinderboekenschrijver Carl Beke is een beetje een mysterie. Van hem is bekend dat hij in 1913 werd geboren en overleed in 2007. Zijn werkzaam leven...
Protestantse kerk in Gendt (Bron: Wikimedia)
Historische Kring Gente
De Historische Kring Gente is ontstaan uit de viering van Gendt (750 jaar stadsrechten) in 1983 en heeft ongeveer duizend leden.
Muntwalwoningen
Muntwalwoningen
Deze zeven woningen zijn verrezen in de jaren 1940-1941 en werden destijds 'Noordwalwoningen' genoemd. Bij het grondwerk voor deze woningen werden zwaar muurwerk en diepe...
Mevr. B. Dorrestein Semmelinck © Jan van de Lagemaat
‘Je stond er als kind toch met je neus bij.’
Steven en Bertha Dorrestijn zitten in de keuken van de boerderij aan de Klein Amerikaweg in Renkum, waar Steven vanaf 1937 woont. Het keukenraam kijkt...
Kaart door Jacob van Deventer, 1560. Hierop zijn onder meer Tiel, Zandwijk, de Linge en Westroijen te zien.
De Linge wordt afgedamd
De rivieren konden tot 1100 elk jaar grote delen van de Betuwe onder water zetten. Tegen die tijd begint de bouw van dijken.
Overzicht van een aantal plattegronden van boerderijen. Uit: Ede vol Erven
Romeinse nederzetting Veldhuizen
Het opgravingsterrein Veldhuizen is ontdekt door amateurarcheoloog Ed Zuurdeeg bij aanleg van de nieuwbouwwijk in de jaren 60. Vlak voordat de bouw begon, zijn verschillende...
Huis Assenrade (Foto: Léontine van Geffen-Lamers)
Huis Assenrade in Brummen
Het huidige rijksmonument huis Assenrade in Brummen wordt voor het eerst genoemd in een notariële acte in 1819, dus het zal minimaal twee eeuwen geleden...
vuursteencomplex Elzenboomweg Ruurlo
Vroegste sporen van mensen
Aan de Elzeboomweg (bij de Haarweg) zijn vuurstenen werktuigen gevonden die een ruime periode bestrijken van maar liefst 8.000 v.Chr. (de Federmesser-cultuur) tot 2.300 v....
De Tien Morgen. Fotografie Hans Barten
De Tien Morgen
De voormalige boerderij De Tien Morgen ligt met enkele bijgebouwen aan het einde van een lange oprijlaan, omzoomd met bomen. Het is een boerderij met...
De kapel in Bemmel (Foto: M. Janssen Reinen)
Onze Lieve Vrouw van de Bloeiende Betuwe
Tussen Bemmel en Huissen staat een klein kapelletje bovenop een heuvel. Het kapelletje, ter ere van Onze Lieve Vrouw van de Bloeiende Betuwe, is er...
Naar de A2
Culemborg aan de A2
Sinds 1936 ligt Culemborg bij de nieuwe noord-zuidverbinding, de Rijksweg A2. Na het schip en de trein is de auto het belangrijkste transportmiddel geworden. De...

Culturele en historische organisaties

Bekijk organisaties

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

Twitter Youtube Instagram Facebook
erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

E info@mijngelderland.nl
erfgoed gelderland