Uitgelicht verhaal

Omgaan met de grillen van de rivier

De Waal als natuurlijke en beteugelde rivier - Creatief met hoogwater 1

Toen de mensen 5000 jaar geleden vaste woonplaatsen kregen en de door de rivier afgezette kleigronden gingen bewerken, waren er nog geen dijken. Instanties als Rijkswaterstaat of waterschappen, die ons nu voor wateroverlast behoeden, waren er ook nog niet. Deze vroege bewoners moesten zelf bedenken hoe ze het beste met de grillen van de rivier om moesten gaan. In de loop der eeuwen hebben ze daar allerlei oplossingen voor bedacht.

Deze tekst maakt onderdeel uit van de special Verbeelding van de Waal, De Waal als natuurlijke en beteugelde rivier, thema Creatief met hoogwater. Hoog wonen De eerste bewoners kozen voor de meest logische oplossing: op de hoogste plekken wonen, di…

Lees meer
Jan Neefjes, Overland

Gehucht Kerkwijk in de Bommelerwaard, voorbeeld van een woerd © Jan Neefjes, Overland, CHW Gelderland 539, 2003 CC-by

Kaart

Op deze kaart kunt u activeiten, verhalen en organisaties vinden.

Bekijk volledige kaart Toon legenda
  • Canons
  • Organisaties
  • Te bezoeken organisaties
  • Routes
  • Specials
  • Verhalen
Wethouder H.J.J. Bisterbosch en kabouter Willem van Haeren (rechts) tijdens een fietstocht, 1971 (Bron: Gelders Archief)
De komst van kabouters
De kabouterbeweging was het geesteskind van de Amsterdamse ex-provo Roel van Duijn. De beweging vormde min of meer de opvolger van Provo, dat van 1965...
Boerderij De Knotsenburg aan de achterzijde met de waai. Fotografie Hans Barten
Boerderij de Knotsenburg en verdwenen kasteel
Boerderij de Knotsenburg is een T-boerderij aan de voet van de Waalbandijk in Afferden. De boerderij is genoemd naar het kasteel de Knodsenburg. Dit kasteel...
Oude Kerk omstreeks 1905 (Bron: Wikimedia)
De Oude Kerk in Oosterbeek
De Oude Kerk aan de Benedendorpseweg in het Gelderse dorp Oosterbeek is sinds de Reformatie een protestantse kerk en maakt deel uit van de PKN....
Artistieke impressie van de hand van Paul Becx (Mierlo) van het crematieritueel in het Laat-Romeinse grafveld in de Uitvindersbuurt. Copyright Gemeente Ede
Laat Romeinse bewoning in Ede
In de Romeinse tijd was de Rijn de grens (Limes) van het Romeinse rijk. Ten zuiden van de Rijn bevond zich het Romeinse rijk. Op...
Huissen panorama 1937
Historische Kring Huessen
De Historische Kring Huessen is een vereniging tot beoefening van de geschiedenis van en tot instandhouding van de folklore in Huissen. De Kring is opgericht...
De NederBetuwsche Beetwortelsuikerfabriek (jaar onbekend). Bron: Draak, J. den en J.E. van der Sleesen, Het archief van de Neder-Betuwsche beetwortelsuikerfabriek 1866-1919 (Arnhem, 1987).
De bietsuikerfabriek te Geldermalsen (1866-1919)
Op 15 mei 1866 werd te Geldermalsen de NV Neder-Betuwsche Beetwortelsuikerfabriek (NBB) opgericht. De elfde bietsuikerfabriek in Nederland. De initiatiefnemers en investeerders van de NBB...
Elst de sleutel tot succes
Elst, de sleutel tot succes
In september 1944 stuiten de geallieerden tijdens hun opmars naar Arnhem bij Elst op zware Duitse tegenstand. Het gebied tussen de rivieren is moeilijk toegankelijk...
Vuurstenen werktuigen Rijksweg
De eerste jagers en boeren
De geschiedenis van de menselijke bewoning in het gebied waarin Doetinchem ligt, is relatief kort. Als zich hier in de oude en de middensteentijd (tot...
 Het lezen van de Thora
Joden in Arnhem
De Joodse gemeenschap in Arnhem is een van de oudste van de Noordelijke Nederlanden. Na eeuwenlange verspreiding en omzwervingen bereikte het joodse geloof aan het...
Opgravingen van de slakkenhoop in 1956
Slakkenhoop Orderbos
Een slakkenhoop is feitelijk gewoon een afvalberg. Slakken zijn de resten gesmolten gesteente die overblijven na ijzerwinning. Op de Veluwe zijn tientallen slakkenhopen aangetroffen. Uit...
Waterzuivering
Ruilverkaveling en riolering rond Ruurlo
Het agrarisch grondgebruik kreeg door een aantal oorzaken met problemen te maken: kleinschaligheid, vererving en versnippering. Ruurlo kende van oudsher veel kleine boerenbedrijfjes.
Een nederzetting uit de prehistorie
De eerste bewoners in de streek
Het rivierengebied is van oudsher een streek met veel water. Het hoort bij de delta van de Rijn.
Kinke Kooi
Oogmerk: Kinke Kooi
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...
Oogstdag Rekken, 2013 (Bron: Stichting Eibergse Molens)
De Piepermolen in Rekken
De Piepermolen is genoemd naar de twee laatste eigenaren van deze molen: vader Ernst en zoon Herman Pieper. Vijf jaar voor hij stierf, besloot Herman...
Vloeddeur in theater De Fransche School
Watersnood
In de strenge winter van 1855 vriest de Lek dicht. Als de dooi inzet, ligt de rivier vol ijsschotsen. Die dreigen de doorgang te blokkeren...
Tekeningen met onder meer de 'blauwe' gerechtssteen van Batenburg. Bron: Erfgoedstudiehuis Land van de Heerlijkheden
De Blauwe Steen van Batenburg
Bij de hoek van de Grootestraat/Kruisstraat te Batenburg ligt een zogenoemde Blauwe Steen. Er zijn in Nederland enkele van deze stenen bekend. Onder meer in...
Rokende puinhopen van Barlheze en Apenstert, overdekt met hooi van boerderij De Jonge op de hoek Rozengracht/Barlheze. Door de explosies kwam het hooi overal terecht.
Chaos na het bombardement
Een jonge ooggetuige uit De Hoven, de wijk van Zutphen aan de overkant van de IJssel, vertelde hoe hij tijdens het steppen vliegtuigen zag aankomen...
Schapen op de hei bij het Uddelermeer
Uddelermeer
Het Uddelermeer is een bijzondere plas. Met zijn puntgave ovalen vorm is het meer het mooiste en bekendste voorbeeld van een pingo-ruïne in Nederland.
De jaarlijkse herdenking bij de Apeldoornse Sluis tgv de bevrijding van Apeldoorn (17 april 1945). Een Apeldoornse basisschool verleent daar telkens medewerking. Editie 2011. Foto Joop Rump
Vereniging Oud Apeldoorn
De doelstelling van de vereniging spreekt veel mensen aan. Dat is in eerste instantie het verstevigen van de band tussen de Apeldoorners. Daarnaast wil de...
Joodse begraafplaats Dieren
Joods leven
Op 7 maart 2010 was het feest in Dieren. Het gebouw aan de Spoorstraat 34 werd, 67 jaar nadat daar de laatste Joodse eredienst had...
Buren met op de voorgrond de opgraving aan de Blatumsedijk. Ligt hier misschien Villa Buria? Bron: Arcadis
Villa Buria teruggevonden?
Lang is gedacht dat Buren ook vóór de aanleg van de stad, aan de stadskant van de Korne ligt. Dit verandert als archeologen in 2000...
T-boerderij De Scharenburg, Puiflijk
De Scharenburg
Deze grote T-boerderij met de naam "De Scharenburg" is in hoofdvorm en detaillering vrij gaaf bewaard gebleven. De boerderij bestaat uit een breed voorhuis met...
Het personeel van Circus De Boecop in 1092 (Bron: cultuurbedrijf RiQQ)
Circus De Boecop
Op vijfentwintigjarige leeftijd realiseerde de adellijke jonkheer Jules Brantsen van Rhederoord een compleet bouwwerk in Rheden. Hierin werden negen avondvullende circusvoorstellingen gegeven.
De Waag in Doesburg (Bron: Wikimedia, RCE, fotograaf: Sjaak Kempe)
Stadsbierhuys De Waag in Doesburg
Doesburg is een 'drielandenpunt', gelegen op de grenzen van de Achterhoek, Veluwe en Liemers. De stad geniet grote bekendheid door haar gerestaureerde binnenstad: het middeleeuwse...
Ds. Jan Hendrikus Houtzagers in de studeerkamer van de Kootwijkse pastorie. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Kerkscheuring in Kootwijk en Voorthuizen
In de negentiende eeuw was een groot deel van de Nederlandse bevolking godsdienstig. Het grootste deel daarvan, zeker op de Veluwe, was aangesloten bij de...
Ruitersmolen Beekbergen
Ruitersmolen
De Ruitersmolen is een watermolen op de Beekbergse beek in de gemeente Apeldoorn. De Ruitersmolen is regelmatig geopend voor bezichtiging. Tijdens rondleidingen krijgen bezoekers...
Verhalen in streektaal uit een koffer
Over overlijden in 's Heerenberg
"Dan kwam de koster en die was dan mooi in het zwarte pak met een hoed op die ze ook met het trouwen dragen maar...
Onderwijs in Lingewaard
In de Republiek (1588-1795) was katholiek onderwijs niet meer toegestaan. De protestantse kerken stelden koster-schoolmeesters aan, die onderwijs verzorgden in hun eigen woning en later...
Kerkpad. Fotografie Hans Barten
Voormalige Katholieke kerk
Op 20 september 1566 richtte de hervormingsgezinde jonker Dirk van Batenburg vernielingen aan in de kerk. Een ooggetuige verklaarde: "dat alsoe die beelden gebroocken und...
Gildeteken van het Culemborgse Nicolaasgilde
Dinsdag marktdag
Culemborg bezit drie marktpleinen, die het hart vormen van de oude binnenstad. Ze herinneren aan de tijd dat de stad aan de Lek een echte...
Herman is al tweeenzestig jaar lid van de Arnhemse Boys
De Boys in je hart
De Boys zaten eerst op het Cranevelt, daar achter ziekenhuis Rijnstate. Maar het ledenaantal liep al een tijdje terug. Op het laatst hadden we...
Impressie crematieritueel Ede Romeinse tijd. Copyright gemeente Ede
Germanen aan de Limes
Ten noorden van de grens van het Romeinse Rijk (limes) ontwikkelde zich in de eerste eeuwen na Chr. een aantal grote, bloeiende nederzettingen. Archeologische vondsten...
Lauwerier kijkindepot
Nijmegen wordt vestingstad
In 1591 werden de Spanjaarden uit Nijmegen verjaagd (de Reductie van Nijmegen). De stad hoorde nu bij de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Door haar...
Kasteel Hernen oude prent
Veldoven bij kasteel Hernen
Van groot belang voor de bouwgeschiedenis van kasteel Hernen zijn de veldovens. Deze liggen ongeveer 600 meter ten noordoosten van de burcht. In 2002 vonden...
Dominee Jan van Dijk
Dominee Jan van Dijk (1830-1900)
In 1862 kwam Jan van Dijk uit het Friese plaatsje Tzum naar Doetinchem. Hij was in Friesland actief als boer, maar werd in Doetinchem dominee...
Clown van Marion Askjaer-Veld. Fotografie Hans Barten
Clown
Kunstenares Marion Askjaer-Veld werd geboren in Denemarken en verhuisde in 1964 naar Nederland. Zij is vooral bekend geworden door haar keramische hoofden en maskers die...
Alles stroomt van Nicolaas Dings. Fotografie Hans Barten
Alles stroomt
Uitgangspunt voor dit kunstwerk is "Panta Rhei", een bekende uitspraak van de Griekse filosoof Plato. Het betekent "alles stroomt". "Alles Stroomt" van kunstenaar Nicolas Dings...
Verkiezingsuitslagen aan de gevel van het gebouw van de Nieuwe Apeldoornsche Courant aan de Kanaalstraat in Apeldoorn, jaren twintig (Bron: Archief Wegener, Apeldoorn)
De komst van het nieuwe kiesstelsel
Het nieuwe kiesstelsel bracht grote veranderingen teweeg in het politieke krachtenveld. Alle mannen boven de achttien jaar - na 1919 aangevuld met alle vrouwen boven...
Huis te Winssen door C.Pronk, 1732. Bron: RKD
Huis te Winssen
Op de plek van de huidige boerderij Het Spijker aan de Plakstraat heeft in vroeger eeuwen een belangrijk gebouw gestaan: Huis te Winssen. De...
De Lier is geplaatst ter gelegenheid van de opening van het dorpshuis in Puiflijk in 1962. Fotografie Hans Barten
De Lier
Een lier is een muziekinstrument dat wordt beschouwd als voorloper van de harp. Het gelijknamige kunstwerk bestaat uit een rechtopstaande lier met een vogel aan...
1647 de Waterpoort
De Waterpoort
De middeleeuwse stad Tiel kende vier belangrijke uitgangen: de Burensepoort, Westluidensepoort, Zandwijkse poort en bij de toenmalige haven de Kleibergsepoort. In de loop van de...
Het Gevang
Het Gevang
In de Nieuwstad, de straat tussen Heezenstraat en Hamburgerstraat ligt het 'Gevang'. Dit 'Gevangenhuijs' van het landdrostambt Zutphen werd door Gerrit Ravenhorst gebouwd in 1766....
Jan Schröder
Minister van Marinezaken Jan Schröder 1800-1885
Jan Schröder werd geboren in Vlissingen, maar woonde in Doetinchem op de markt. Hij trouwde met de Doetinchemse Petronella Coops. In 1846 vertrok hij naar...
Kerk van Maasbommel door C.Pronk, 1732. Bron: RKD
Rooms-katholieke kerk Maasbommel, opvolger van middeleeuwse kerk
Van de middeleeuwse kerk, die in 1812 is gesloopt, zijn geen zichtbare resten bewaard gebleven. De kerk stond op het kerkhof aan de westzijde...
Burgerlijke gemeenten
Tot de komst van de Fransen in 1795 vormden de dorpen van het huidige Lingewaard bestuurlijk een bonte mengeling. Huissen was een stad en hoorde...
Watertorenweg 3, Commandopost BB (Bron: Wikimedia, foto: 'Havang(nl)')
Atoombunker Berg en Dal
Wat nu een technische ruimte voor KPN is in Berg en Dal, was tientallen jaren geleden nog een commandopost van het Provinciaal Commando der Dienst...
Het Ambtshuis. Foto Hans Barten
Ambtshuis
In 1758 werden de rechtbanken van Wamel en Bergharen samengevoegd tot één rechtbank in Druten. Hiervoor moest een pand gekocht worden. Juffrouw Anna Maria van...
Tricht pontje
Tricht, doorwaadbare plaats in de Linge
De naam Tricht is afgeleid van 'Trajectum', dat 'doorwaadbare (oversteek)plaats' betekent (vergelijk Utrecht en Maastricht).
Barbarossa ruïne
De Valkhofburcht
In de tiende eeuw was de Duitse koning of keizer (die titel varieerde) heerser over Nijmegen geworden. Graven en andere edelen kwamen tegen hem in...
In 1912 werd in de hervormde kerk van Garderen deze gedenksteen geplaatst. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Joannes Anastasius Veluanus
In het midden van de zestiende eeuw is er op kerkelijk gebied veel onrust. Dit zal uiteindelijk leiden tot de zogenaamde Reformatie. In Duitsland is...

Culturele en historische organisaties

Bekijk organisaties

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

E info@mijngelderland.nl