Beleef de Gelderse geschiedenis

Wat gebeurde er in jouw woonplaats? Bekijk het op mijngelderlandinkaart.nl

Ben jij een echte kasteelliefhebber? Van ruïnes tot trekpleisters, klik hier om van alles te leren over de kastelen in Gelderland!

Verhaal van Gelderland brengt de schat aan informatie van duizenden collectiestukken, onderzoeken, verhalen & musea bij elkaar. Kom ontdekken.

Wat gebeurde er in jouw woonplaats? Bekijk het op mijngelderlandinkaart.nl

Actueel

Bekijk al het nieuws

Nieuws | Drie Gelderse kastelen genomineerd voor Vriendenloterij Museumprijs 2026

Maar liefst drie Gelderse kastelen zijn genomineerd voor de...

Lees meer

Nieuws | Boekpresentatie Canon van West Betuwe

Het eerste exemplaar van de Canon van West Betuwe is uitgereikt aan...

Lees meer

Nieuws | Coachingstraject SPÖL ’S PLAT!

Unieke kans voor jonge streektaalmuzikanten

Liedjes (leren) schrijven in streektaal, zangles, handige podiumtips,...

Lees meer

Tentoonstelling | Rembrandt van donker naar licht

Stedelijk Museum Zutphen

21-3-2026 t/m 14-6-2026

Vanaf 21 maart toont het Stedelijk Museum Zutphen als eerste museum in...

Lees meer

Verhalen

Bekijk alle verhalen

Vrouwenkloosters vanuit een Gelderse stichting

Middeleeuwse religieuzen (1200-1600)

In de periode tussen 1200 en 1600 bestonden er elf vrouwenkloosters die...

Lees meer

Mirakels, relieken en bedevaart in middeleeuws Gelderland

Pelgrimsplaatsen Renkum en Elst gaan terug tot de middeleeuwen

In zogenaamde mirakelboeken worden bovennatuurlijke gebeurtenissen...

Lees meer

Ria Kester koos in 1958 voor Huishoudwetenschap in Wageningen

Geïnspireerd door de vakkennis die nodig is voor het veelzijdige vak van boerin

De mooiste tijd van haar leven was voor Ria Kester-Horstink (1938) de...

Lees meer

Reizen in middeleeuws Gelderland als pelgrim

Langs ’s Heeren Wegen

Eeuwenlang trekken mensen langs ’s Heeren Wegen. Zij verlaten huis en...

Lees meer

Uitgelicht verhaal

Balgoy, speelbal van grote en kleine machthebbers 950 - 1350

De Holtsehoek, Houtsestraat 12, Balgoy

De Pagus of Villa Balgoye was in de late middeleeuwen onderdeel van de strijd om de macht in het Nederrijn-Maasgebied. Balgoy is samengesteld uit balg, wat slaat op drassige gronden, en ooi: streek in de bocht van een rivier. Met de hoog- en laaggelegen vruchtbare gronden was het gebiedje geschikt voor landbouw en veeteelt. Voor 1100 hadden verschillende heren gronden en rechten in deze streek: de heren van Herpen, de bisschop van Utrecht en een leenman van de graven van Kleef.

Toen de Heerlijkheid Herpen in 1160 opgenomen werd in het Land van Cuijk leidde dat tot onderlinge strijd. Het was de Bisschop van Utrecht die tegen Cuijk de Pagus Balgoye voor zich opeiste. Uit een oorkonde, een verzegelde brief uit 1172 blijkt dat…

Lees meer

Verzegelde brief van 1172 met vermelding Balgoy © PD Bron: Pagus Balgoye

Kaart

Op deze kaart kunt u activeiten, verhalen en organisaties vinden.

Bekijk volledige kaart

Toon legenda

Canons
Organisaties
Te bezoeken organisaties
Routes
Specials
Verhalen

Ds. Jan Hendrikus Houtzagers in de studeerkamer van de Kootwijkse pastorie. Collectie Gemeentearchief Barneveld

Kerkscheuring in Kootwijk en Voorthuizen

In de negentiende eeuw was een groot deel van de Nederlandse bevolking godsdienstig. Het grootste deel daarvan, zeker op de Veluwe, was aangesloten bij de...

Gasfabriek met gashouder in de Stationsstraat

Gasfabriek Apeldoorn

In 1862 werd begonnen met de bouw van een Apeldoornse gasfabriek. In die fabriek werden kolen gestookt en het gas dat daarbij vrijkwam werd opgeslagen...

Pinksterpoppen

'Zulk een meisje vindt op die morgen een pop van stro of andere misselijke figuur op het hek, dat zij doormoet', vertelt een reiziger die...

De vrede van Nijmegen

In 1672 bezetten de troepen van de Franse koning Lodewijk de Veertiende een groot deel van Oost-Nederland, waaronder Nijmegen. Twee jaar lang bleven de Fransen...

Toegangspoort Vliegkamp Ede

Op 4 juni 1910 besluit de gemeenteraad van Ede een aantal gronden op de Doesburgerheide, gelegen vlakbij De Driesprong in Ede, te kopen en te...

Bezet Nijmegen

Vóór de Tweede Wereldoorlog woonden ongeveer 500 Joden in Nijmegen. In de oorlogsjaren werden de meesten weggevoerd naar concentratiekampen. Nog geen negentig Nijmeegse Joden overleefden...

Toren

Kasteel Huis Bergh heeft een bouwgeschiedenis die teruggaat tot in de dertiende eeuw. Wetenschappers zijn van mening dat er al voor 1250 op deze plaats...

Jan Hilgers na het maken van zijn eerste Nederlandse vlucht, 29 juli 1910. Collectie Historisch Museum Ede

Jan Hilgers monument

Op 29 juli 1910 maakt Jan Hilgers op de Doesburgerheide bij Ede als eerste Nederlander een vlucht in een gemotoriseerd vliegtuig door het Nederlandse...

Ernst Frederik Hertog van Saksen Hilburghausen

Verkocht en met schulden beladen

In 1639 komt Culemborg in handen van de Duitse graven Van Waldeck-Pyrmont. Het graafschap raakt beladen met schulden. Verder oplopend door de verwoestingen in het...

Kopie van het Lingenrecht uit 1330. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel

Dijken ouder dan de stad

De graaf van Gelre gaat in het begin van de 14e eeuw meer waterstaatszaken regelen. Ook in Buren willen de regionale heersers hun gebied beschermen...

Burgemeester Luitjes en de kadastrale atlas van Ruurlo

Op 20 juni 1830 schrijft burgemeester A.J. Luitjes een rapport aan de Gouverneur van Gelderland. Hij antwoordt daarin op een aantal gedetailleerde vragen die door...

De kom van Buurmalsen

Buurmalsen behoorde samen met Geldermalsen aan de familie Van Malsen.

Molen de Vlijt in Wapenveld

Al sinds 1600 staat ten noorden van Wapenveld molen de Vlijt. Zijn voorganger werd in 1448 gebouwd door de fraters van de Moderne Devotie.

Verkiezingsuitslagen aan de gevel van het gebouw van de Nieuwe Apeldoornsche Courant aan de Kanaalstraat in Apeldoorn, jaren twintig (Bron: Archief Wegener, Apeldoorn)

De komst van het nieuwe kiesstelsel

Het nieuwe kiesstelsel bracht grote veranderingen teweeg in het politieke krachtenveld. Alle mannen boven de achttien jaar - na 1919 aangevuld met alle vrouwen boven...

Poster van een expositie in het Valkhofmuseum

Nijmegen: rood bolwerk aan de Waal

Nijmegen, de oudste stad van Nederland, staat bekend als een linkse stad. Het rode verleden van Nijmegen begint in de jaren zestig met de ontzuiling...

Verhuizing naar het nieuwe archiefgebouw, 1982. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel

Openbaar stadsarchief

'Ook het raadhuis vertoont zich niet onaanzienlijk, maar iets bijzonders wordt er niet bewaard. Het rijke archief, dat er had kunnen zijn, is reeds sedert...

Vloedschuur aan de Kornedijk. Bij dreigende overstromingen wordt het vee hier ondergebracht. Foto: Fotopersburo William Hoogteyling, Buren

Rampzalige overstroming

De sinds de 14e eeuw aangelegde dijken kunnen in de eeuwen daarna niet altijd een overstroming voorkomen. Nadat in november 1783 de winter is ingetreden...

Steenfabriek De Bovenste Polder

Steenfabriek 'De Bovenste Polder' dateert van 1923, maar de voorgeschiedenis begint al in 1846. In dat jaar bouwden de compagnons Bowles en Lans de voorloper...

Franse overheersing

De Franse Lodewijk Napoleon, sinds 1806 koning van Holland, bracht op 24 juli 1808 een bezoek aan Nijmegen. Burgemeester Sanders van Well bood hem toen...

Koninginnedag 1960, de koninklijke familie (Bron: Nationaal Archief Den Haag Rijksfotoarchief collectie ANEFO)

Koninginnedag in Etten

"Uit mijn jeugd herinner ik me dat de plaatselijke harmonie om 9.00 uur de dag begon met een aubade aan de plaatselijke notabelen, zoals de...

Het water komt

In de lente van 1940 leek Asperen inmiddels volledig gewend aan de aanwezigheid van de soldaten. Op 15 april gaf de Nederlandse regering opdracht om...

Bataven in Passewaaij

Vanaf 400 v. Chr. wonen er Kelten in onze omgeving. Ergens tussen 50 en 12 v. Chr. is de stam van de Bataven hier binnengekomen.

Ontwerptekening voor het Hof te Dieren met clumps in het overpark en in de uiterwaarden door C.E.A. Petzold, 1877 (Bron: Stichting In Arcadie te Amersfoort)

Doorkijkjes bij Hof te Dieren

In 1877 werd Rodolphe Frédéric van Heeckeren van Wassenaer eigenaar van de Hof te Dieren. Hij gaf de Duitse tuinarchitect Carl Eduard Adolph Petzold (1815-1891),...

De Binnenstad

De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog staan in Nederland bekend als de tijd van de wederopbouw. Er viel inderdaad in ons land heel veel...

De Staringkoepel

Een zelf over te trekken veerpontje over de Berkel is de enige toegang tot de schilderachtige theekoepel. Vanaf de kleine verhoging waarop deze 'Staringkoepel' zich...

Tuinbouw in Elst, circa 1910 (Bron: de Gelderland Bibliotheek)

Boeren als veilingmeesters

Rond 1900 was het Rivierengebied een fruit- en tuinbouwgebied. Voor hun afzet waren de boeren afhankelijk van de steden. Een aantal boeren ging zelf naar...

Landbouwindustrie in Epe

Afgezien van deze bedrijvigheid is landbouw eeuwenlang het belangrijkste middel van bestaan geweest in Epe. De landbouw werd vooral in gemengde bedrijven uitgeoefend. Voor het...

Hoofdstraat in Epe in 1977 (Bron: Prentenbriefkaarten-verzamelaar)

Het ambt Epe

Het 'ambt' Epe is de bestuurlijke voorganger van de huidige gemeente. Het ambt bestaat al sinds de Middeleeuwen en bestaat uit de kerkdorpen Epe, Vaassen...

Rooms-katholieke kerk in het centrum van Deest

In februari 1945 verloor Deest haar hart

Na lange tijd in Afferden gekerkt te hebben, werd Deest halverwege de negentiende eeuw een zelfstandig kerkdorp wat met de bouw van een kerk en...

Kerken in westelijk Gelderland

Een zondagochtend in Opheusden. Grote gezinnen in donkere kleding lopen richting de kerk. De mannen dragen zwarte pakken, de vrouwen en meisjes dragen lange rokken...

Schutterij Gijsbrecht van Aemstel Doornenburg

Gilden en Schutterijen

Na de stadsverheffing werd in Huissen in de 14e of 15e eeuw het Sint Jorisgilde opgericht. Later in de 15e eeuw ontstond hier ook het...

Kermis in Veessen

Groot feest in Veessen! De kermis is er weer. Wekenlang wordt er in de negentiende eeuw naar de komst van kermis uitgekeken, en nog wekenlang...

Stichting Tabula Batavorum

Stichting Tabula Batavorum is een samenwerkingsverband van verschillende historische verenigingen uit het Gelders Rivierengebied. Zij stelt zich ten doel de regionale kennis op historisch en...

Schilderij Lord van Wijhe (Gerrit Jan van Wijhe), hier afgebeeld in de rol als clown in het openluchtspel van de Heideweek van 1937, Circus Petrowitsch , R. de Ruyter 1947. Collectie Historisch Museum Ede

'Lord van Wijhe'-straat

Alleen oudere Edenaren zullen weten welk stukje straat met de Lord van Wjjhe-straat, een onofficiële naam, wordt bedoeld. Het betreft een klein deel van...

Aquarel, generaal Hackett, 1944. Collectie Historisch Museum Ede

Onderduikadres Generaal Hackett

In 1944 heeft Hackett het commando van 4de Britse parachutistenbrigade tijdens Operation Market Garden. Hij wordt op 18 september 1944 warm ontvangen als hij, met...

De strenge mobilisatiewinter

Hoewel de regering in Den Haag regelmatig verontruste boodschappen van de attaché uit Berlijn kreeg, merkten de soldaten in Asperen nauwelijks iets van de oorlogsdreiging.

De eerste bewoners

Waar nu het Keizer Augustusplein ligt, sloegen jager-verzamelaars rond 5500 voor Christus hun kamp op. Dit was toen een waterrijk, bebost gebied met veel vis,...

Keramist Hein Andrée (1882-1961)

In CODA in Apeldoorn is een collectie van 72 stuks aardewerk van de pottenbakker Hein Andrée te bewonderen. Keramiekspecialisten rekenen Andrée tot de belangrijkste keramisten...

Well (rechts) vanaf de dijk bij Ammerzoden

Onderwijs in Well

Het onderwijs in Well in de Bommelerwaard heeft altijd een de bredere betekenis voor het dorp gehad.

Veluwse klokbeker uit de Nieuwe Steentijd. Foto: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden.

Grafheuvels in Ede

De vroege bewoners van de Veluwe worden naar de vorm van het aardewerk dat zij maakten aangeduid als leden van de Trechterbekercultuur. Dit zijn de...

Bloesem in de Betuwe (Echteld). Bron: Deze foto is beschikbaar gesteld door Panoramio en valt onder het copyright van de eigenaar. Fotograaf: Jac Hendrix.

Een muzikale rondreis met Dick van Altena

Het Gelderse Waterlinielandschap heeft mensen ook muzikaal geïnspireerd. Dick van Altena neemt je mee op een rondreis door de Betuwe met zijn muziek in het...

Organist Klaas Stok achter het Henrick Bader orgel

Stichting Henrick Bader Orgel

In de schitterende St.Walburgiskerk te Zutphen staat het beroemde Henrick Bader orgel. Met zijn prachtige renaissanceklanken en zijn laat barokke toevoegingen behoort het tot de...

Museum de Opkamer

Klederdrachten, antiek kinderspeelgoed en oude ambachten vormen de basis van het particuliere Museum de Opkamer in Warnsveld.

Jonker Bobby (1907 - 1999)

Robert baron van Heeckeren van Kell (Angerlo, 1907) was een maatschappelijk bewuste man. Hij stond in Ruurlo, maar vooral in de Veldhoek (het landgoed dat...

Verblijfplaats met de eerste bewoners, 1893

Het Hoogeland

Het Hoogeland is een instelling met een lange geschiedenis in de zorg. De Vereniging tot Christelijke Verpleging van bedelaars en landlopers werd in 1892 door...

Nannenberg wanneer hij ca. 25 à 30jaar is

Nannenberg: sociaal-democraat in Opheusden

Wie had ooit gedacht dat de jonge Eisse Sipko Busscher Nannenberg uit Eenrum (Groningen) na zijn aanstelling als onderwijzer in Opheusden propagandist en spreker voor...

Jan ten Arve

Jan ten Arve was een boer uit Ruurlo die in zijn tijd opmerkelijk belezen en begaafd was. Hij becommentarieerde het dorpsleven in dichtvorm.

Mechteld ten Ham

Mechteld ten Ham (overleden 25 juli 1605) was een vrouw die in het begin van de 17e eeuw leefde in het stadje 's-Heerenberg. Ze...

Boeren en besturen

Gerrit Verkuil (81 jaar) is geboren en getogen in Bruchem, een klein dorpje (een dorpje of een klein dorp) ten zuidwesten van Zaltbommel. Hij is...

Oogmerk: Anya Janssen

In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...