Van bosgebied naar landbouwgrond 14e eeuw

Kaart uit 1755. De nummers zijn huizen en boerderijen met de bijbehorende grond. Het dorp is verdeeld in ‘rothen’. Dat zijn buurtschappen of wijken. Bert Thissen en Chris Peeters, bijlage bij A.Bosch en J.Schiermann (red), Van Gronspech tot Groesbeek. Fragmenten uit een lokaal verleden 1040-1940, Groesbeek 1991.
Het gebied van de Heren van Groesbeek heet de Heerlijkheid Groesbeek. In een heerlijkheid heeft de heer allerlei rechten. Bijvoorbeeld het recht om belastingen te innen, te jagen, te straffen en tol te heffen.

De Heerlijkheid Groesbeek is in de late middeleeuwen omgeven door het Nederrijkswald. In de bossen en op de heidevelden scharrelen varkens en schapen. Aan de randen van het bos, kappen enkele boeren bomen. Op een andere plek wordt de heide omgeploegd. Deze boeren hebben van de adellijke landheer het recht gekregen om land te ontginnen. Zo kan er meer voedsel worden verbouwd. Dat is nodig want de bevolking groeit.

Ontginners

Op allerlei plaatsen ontstaan steden. De landheer blijft eigenaar van de grond en de boeren betalen hem met een deel van de opbrengst. Zo'n deel wordt 'tiend' genoemd. Je raadt al dat het gaat om een tiende deel van de opbrengst. De boeren dringen steeds dieper het bos- en heidegebied binnen. Zo ontstaat na 1300 het wegdorp Breedeweg. Ook langs de Cranenburgsestraat, in het dorpscentrum en aan de Plak (De Horst) vestigen zich ontginners. Het gaat om flinke lappen grond. Tussen 1315 en 1343 ontgint men meer dan 430 hectare bos en heide. Dat zijn ruim 600 voetbalvelden.

Locatie

Vond u dit artikel nuttig?
Ja Nee

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl