Zaltbommel in Hollandse handen

Het beleg van Zaltbommel in 1574

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog kiest Zaltbommel in 1572 de zijde van Willem van Oranje. De stad wordt hervormd en bereidt zich voor op verdediging tegen de Spanjaarden. Er komt een garnizoen Schotse huurlingen Zaltbommel om de stad te verdedigen en verdedigingswerken van de stad worden versterkt. Vanaf 13 juli tot en met 14 oktober 1574 wordt Zaltbommel belegerd.

Dirk van Haeften wordt in 1572 aangesteld als gouverneur van de stad. Hij laat Zaltbommel in staat van verdediging brengen en bereidt de stad dus voor op aanvallen van buitenaf. Van Haeften verovert ook kasteel Waardenburg waar driehonderd Spaanse soldaten gehuisvest waren. Vanaf 13 juli wordt Zaltbommel voortdurend aangevallen door de Spanjaarden.

Oogst

Tijdens het beleg van Zaltbommel vinden er ook regelmatig gewapende gevechten plaats buiten de stad. Omdat de oogst, die buiten de stad op de velden stond, nog niet was binnengehaald, probeert de bevolking van Zaltbommel meerdere keren om de oogst toch binnen te halen. De Spanjaarden proberen dit keer op keer te verhinderen en er ontstaat een voedseltekort in de stad.

Dagboek

Gasparus de l’Agarge, katholieke geestelijke aan Spaanse zijde, heeft een dagboek geschreven ten tijde van het beleg. De l’Agarge is ooggetuige van het beleg van Zaltbommel en fel tegenstander van de Opstand. Hij verbaast zich in sommige passages over de manier waarop de mensen in Zaltbommel reageren op de aanvallen van de Spanjaarden:

‘Op 29 augustus, een zondag, beschoten de Spanjaarden vanaf Tuyl tijdens de ceremonie de kerk van Bommel. De kogel viel voor de preekstoel neer, maar sprong weer omhoog en viel in het St. Antoniuspant (en bleef dus in de kerk). Er raakte niemand gewond, maar het volk dat bij de ceremonie was, was zeer verbaasd en liepen gelijk met hun predikant uit de kerk naar het klooster van de reguliere kanunniken van St. Augustinus, alwaar de ceremonie hervat en voltooid werd.’

Dijkdoorbraak

In oktober staat het water in de Waal erg hoog. Dirck van Haeften besluit voor een dijkdoorbraak te zorgen. De Bommelerwaard stroomt onder water. De Spanjaarden, die zich ophielden in dit gebied, worden hierdoor gedwongen om te vertrekken. Het beleg van de stad wordt op 14 oktober 1574 beëindigd.

Bronnen

  • J.N.A. Groenendijk, ‘Dirck van Haeften’, in: J.A.E. Kuys (red.), Biografisch woordenboek Gelderland (Hilversum, 2004), 66-69.
  • H.F.M. Huybers en J. Kleyntjens, De blokkade van Zalt-Bommel: Dagboek van Gasparus de l’Agarge (Arnhem, 1925), 1-13, 70.
  • F.S. Knipscheer, ‘Harco Beckering Vinckers’, in: Handelingen en levensberichten van de maatschappij der Nederlandsche letterkunde te Leiden 1934-1935 (Leiden, 1935), 109-113, alhier 111-112.
  • ‘Gasparus de l’Agarge’ in: P.C. Molhuysen, P.J. Blok, Fr. K. H. Kossmann, Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek, deel 8 (Leiden, 1930), 11.


Rechten

©

Relevante links

Vond u dit artikel nuttig?

Kenmerken

  • Oorlog
  • Tachtigjarige oorlog
  • 1500-1600
  • Zaltbommel
  • Rivierenland

Plaats

Location on map

Verwante collectiestukken

Ga naar CollectieGelderland

Verwante verhalen

Lees meer

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl