Ik werk graag met m’n handen

Huib Bouman is een van de laatste stoelenmatters in de streek

Huib Bouman uit Culemborg is nog een van de weinige stoelenmatters in de streek. Een stoelenmatter maakt of repareert de zitting van houten stoelen. Met een stevig vlechtwerk van biezen of riet, materiaal uit de natuur, wordt de stoel voorzien van een comfortabele en duurzame zitting. Vroeger groeiden de buigzame biezen in het IJsselmeer, maar tegenwoordig wordt het materiaal geïmporteerd uit Spanje.

Beroepskeuze

“Als jongetje wilde ik het liefst boer worden. Vanaf mijn achtste jaar was ik dagelijks te vinden op een boerderij in de buurt. Na de lagere school wilde ik het liefst naar de landbouwschool, maar de schoolmeester vond dat daar voor mij geen toekomst in zat, omdat ik niet van boerenafkomst was. Dus werd het, tegen mijn zin, de ambachtsschool. Na het eerste jaar had ik het wel gezien. Ik deed vaak alsof ik met de fiets naar school ging, maar fietste bij de boer het erf op en bleef daar de hele dag.

Rond de Kerst moest mijn vader toch maar eens op school komen praten, omdat zijn zoon steeds vaker niet op school verscheen.

Loonwerk

Uiteindelijk heb ik de school wel afgemaakt. Ik heb gewerkt in de wegenbouw en als vrachtwagenchauffeur. Omdat het boerenleven bleef trekken, ging ik aan de slag bij een loonwerkersbedrijf. Daar kon ik voor boeren werken. Dat was prachtig, maar het verdiende bar weinig. Toen ik trouwplannen kreeg, moest ik toch op zoek naar een baan met een beter inkomen. Dan komt de plicht om de hoek kijken, hè. Het werd de meubelindustrie.

Erin gerold

‘Stoelenmatten leerde ik van mijn vader. Toen ik een jaar of veertien was, hielp ik een handje mee in de werkplaats, zeker als hij veel te doen had. Daar had hij geen bezwaar tegen en bovendien heb ik het altijd leuk gevonden om met mijn handen te werken. Toen mijn vader met pensioen ging, bleef hij thuis stoelen matten. Ik ging hem regelmatig helpen, zeker toen hij op latere leeftijd wat krakkemikkig begon te worden. Toen hij overleed, heb ik zijn spullen naar mijn eigen huis gehaald en daar het werk voortgezet. Voor mij is stoelen matten altijd een vorm van thuiswerk geweest, naast mijn gewone werk..

Ambacht

Ik kreeg het ambacht al doende onder de knie

Stoelen matten leer je van iemand die het al goed kan, en vooral door het zelf te doen. De eerste tien stoelen kun je zo weer weggooien. Dan snij je het niet goed, het vlechtwerk zit te dicht op elkaar of er vallen juist overal openingen tussen. Dan ziet niet alleen een vakman dat het (nog) niet deugt, maar klanten kunnen ook zien dat het niet mooi gemaakt is.

Als je een beetje handig bent kun je het vak best leren, maar je moet vooral veel geduld hebben. Ook als je het vak verstaat, vraagt het veel geduld; je zit gauw een uur of vier op zo’n stoel te prutsen.

Bidstoeltje

Af en toe kreeg ik wel eens een heel speciale opdracht. Ik heb een keer een complete zitbank moeten maken met niet alleen een gevlochten zitting maar ook een biezen rugleuning. Daar heb ik toen wel een maand over gedaan. Of een bidstoeltje maken, dat is ook lastig. Dan heb je geen vierkant vlak maar heeft de zitting de vorm van een zoute ruitdrop. Heel lastig, maar uiteindelijk lukt het wel.

Demonstratie voor de koninklijke familie

Op Koninginnedag 1991 kwam de koninklijke familie naar Culemborg. Op de markt werden toen verschillende oude ambachten gedemonstreerd. Ik stond daar samen met mijn vader om de koninklijke familie te laten zien hoe stoelen matten in zijn werk gaat. Ze kwamen allemaal kijken.

Koninginnedag 1991, Huib zit linksboven met blauwe jas.

Leuk werk

Ik ben altijd blij als klanten hun stoel komen ophalen en hem mooi vinden. Tevreden klanten, daar doe je het voor. Mijn vader en ik hebben hier in de omgeving wel een bepaalde naam opgebouwd. De mensen wisten ons te vinden.

Er zijn de laatste jaren steeds minder mensen die nog zulke stoelen hebben. Ik vind het op zich niet zo erg dat het minder wordt. Ik ben nu tachtig en ik kan niet zo lang meer achter elkaar aan een stoel werken. Wat ik vroeger in drie uur deed, daar doe ik nu zes uur over.

Als ik tegenwoordig zo nu en dan een stoeltje doe, is dat voor mij een aardig verzetje. Ik heb het altijd wel leuk gevonden om te doen. En je spreekt nog eens iemand.”