Actueel

Bekijk al het nieuws

Verhalen

Bekijk alle verhalen

Uitgelicht verhaal

Vroege bewoners aan de Waal

De Waal als levensader - Wonen aan de Waal 1

De hoge oevers van de grote rivieren zijn altijd aantrekkelijke woonplaatsen geweest, zowel voor prehistorische jagers, als voor de Bataven in de Romeinse tijd als voor de Middeleeuwers die de basis legden voor de huidige dorpen en steden langs de Waal.

Deze tekst maakt onderdeel uit van de special Verbeelding van de Waal, De Waal als levensader, thema Wonen aan de Waal De eerste bewoners op de rivieroeverwallen Al vroeg in de preshistorie was het rivierengebied bewoond. Ongeveer 8000 jaar geleden…

Lees meer

Prehistorische stenen bijl in een vatting van hertshoorn van ongeveer 5000 tot 2000 v. Chr., uit de Waal bij Nijmegen. © via Collectie Gelderland Museum Het Valkhof

Kaart

Op deze kaart kunt u activeiten, verhalen en organisaties vinden.

Bekijk volledige kaart Toon legenda
  • Canons
  • Organisaties
  • Te bezoeken organisaties
  • Routes
  • Specials
  • Verhalen
Lubbert Adolf Torck, heer van Rozendaal, was ambtsjonker in Ede van 1708 tot 1758. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA13774
Ambtsjonkers
Vroeger sprak men niet over de gemeente Ede maar over het 'Ambt' Ede. Dat bestond uit de dorpen Ede, Bennekom, Lunteren en Otterlo. Een deel...
Een kerk in Zevenaar
Over overlijden in Zevenaar
"Bij ons in de stad kwam de koster langs, deftig en met een zwarte hoed op, om aan de buurt en de familie te vertellen...
Het kopen van een kerstboom rond 1970
Kerst in Herwijnen
"Wij woonden in een grote boerderij en de blauwe keuken, waar ik het net met sinterklaas ook al over had, die werd eigenlijk alleen maar...
Geschiedenislessen over Herwijnen door Jaap de Kock en Gerrit Sterrenberg op de zomeravond van Historische Vereniging Den Ouden Dijk (Bron: Historische Vereniging Den Ouden Dijk)
Historische Vereniging "Den Ouden Dijk"
De Historische Vereniging "Den Ouden Dijk" wil de kennis van de geschiedenis van Herwijnen en omgeving bevorderen.
Kasteel Merckenburg
Burcht Merckenburg in Heukelum
Kasteel Heukelum, vanouds genaamd Merckenburg, is gelegen buiten het oude vestingstadje Heukelum op de grens van Gelderland en Zuid-Holland. Het was de roemruchte familie van...
Een villa zoals dutinghem ook geweest moet zijn
Duttinghem 838
In de oudst bekende stukken van 23 maart 838 wordt geschreven dat ene graaf Rodgerius Villa Duttinghem aan de Sale heeft geschonken aan de bisschop...
Huis Lakenburg te Wamel door H.Tavenier 1786. Bron: RKD Den Haag
Adellijk huis Lakenburg te Wamel
Wie vanuit de polder naar Wamel kijkt, ziet in een oogopslag de drie kenmerkende gebouwen van dit dorp. Aan de linkerzijde het ranke witte...
Heilig Landstichting
Heilig Landstichting
In de heuvels rondom Nijmegen verrijst tussen 1911 en 1940 een stukje Midden Oosten - de Heilig Land Stichting. Het park, naar een ontwerp van...
De kist wordt naar de kerk gedragen
Over overlijden in Groesbeek
"En dan kwam de grote dag dat hij naar het kerkhof moest, of naar de kerk ging. Hij was dan natuurlijk al heel vroeg. Mijn...
Oude of St. Alexander Kerk Bennekom. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr  GA12118
Godsdienst in Ede
Ongeveer vanaf de elfde eeuw waren de inwoners van de huidige gemeente Ede rooms-katholiek. Voor die tijd hadden de inwoners het Germaanse geloof. De oudste...
Een voorbeeld van rouwdracht (Bron: Veluws Streekmuseum Hagedoorns Plaatse)
Klederdracht van de Noord-Veluwe tijdens de rouw
Wie in de negentiende eeuw een familielid verliest door overlijden, moet een periode van rouw aannemen. Dat iemand rouwt, is onder andere zichtbaar in de...
Huis Assenrade (Foto: Léontine van Geffen-Lamers)
Huis Assenrade in Brummen
Het huidige rijksmonument huis Assenrade in Brummen wordt voor het eerst genoemd in een notariële acte in 1819, dus het zal minimaal twee eeuwen geleden...
Willibrorduskerk Ruurlo
St. Willibrorduskerk Ruurlo
Lange tijd kerkten de enkele na de Reformatie overgebleven katholieken in schuilkerken in de omgeving van Ruurlo.
De katholieke kerk in Ammerzoden
Geloven in de Bommelerwaard
Amper 50.000 inwoners telt de Bommelerwaard. Maar het gebied tussen Maas en Waal bleek, vanwege het geloof, niet onder te brengen in één gemeente.
De middeleeuwse toren van Puiflijk. Fotografie Hans Barten
Oude Toren Puiflijk
De toren is opgetrokken in rode baksteen en aan de buitenkant bekleed met tufsteen en een enkele natuursteen. Zij heeft een vrijwel vierkante plattegrond met...
Gelderse Tram
Ontwikkeling van vervoer
De ligging op een zandrug maakte verkeer mogelijk naar en langs Doetinchem. De Oude IJssel was voor kleine schepen bevaarbaar richting Westfalen en Doesburg. Het...
Hoog water van Cor Litjens. Fotografie Hans Barten
Hoog water
In de hal van het gemeentehuis van Druten herinnert "Hoog Water" aan de hoogwaterstand in het Rivierengebied van 1995. De inwoners van Druten moesten toen...
Old Reurle
Frits Toevank en historisch Ruurlo
Frits Toevank werd in 1922 in Ruurlo geboren. Tijdens zijn werkzame leven was hij rayonchef bij de elektriciteitsmaatschappij De Berkelstreek. Dat leverde hem de bijnaam...
Veranderen karakter Lingewaard
Veel lezers van De Gelderlander van donderdag 7 juli 1966 zullen die middag - de krant is nog een avondblad - even met de ogen...
Lintje voor Henk en Jo van Eerden
“Dan lachte Gerrit zich bijna ondersteboven”
Henk van Eerden en z’n vrouw Jo hebben allebei een lintje ontvangen voor met name de goede zorgen voor Gerrit Simmelink. Gerrit Simmelink is vijftig...
Euregiogebouw
Euregio Rijn-Waal
In 1978 ging Nijmegen samenwerken met ruim vijftig Nederlandse en Duitse gemeenten en instanties. Dit samenwerkingsverband heet de Euregio Rijn-Waal. Sinds 2004 is Nijmegen voorzitter.
Aankondiging huldiging van de heer Jan Herman van Heek
De ‘Berghse Kei’
Aan het begin van de toegangsweg naar Kasteel Huis Bergh ligt een bijna 25 ton zware, granieten, zwerfsteen. De 'Berghse Kei', zoals hij ook...
Brakkenstein
Landgoederen en buitenplaatsen
In de zeventiende eeuw ontstonden rond Nijmegen veel buitenplaatsen. Dit waren landgoederen waar de rijken zich in de zomer terugtrokken. Weg van de benauwde binnenstad,...
Hunneschans de Duno
Hunneschans de Duno
De randen van de Veluwe behoren tot de vroegste woonplaatsen van de mens. In Doorwerth liggen twee grafheuvels van ongeveer 4.000 jaar oud. Op een...
De Voorn en (oud) Fort Sint-Andries rond 1600 (Bron: Wikimedia)
Het dorp Heerwaarden
Het kleine dorp Heerewaarden ligt op een unieke locatie: op een smalle strook land tussen de Waal en de Maas. Beide rivieren kunnen elkaar...
Nijkerk Oude Ambachten atelier
Oude Ambachten Atelier Nijkerk
Het Oude Ambachten Atelier in Nijkerk bestaat uit een glas in lood Atelier en kaarsenmakerij. Reparatie en restauratie van glas in lood. Workshops kaarsenmaken, ook...
Augustinuskerk
Godsdienstvrijheid
Na de Reductie van Nijmegen (1591) was de stad protestants geworden. Het katholieke geloof werd verboden en de katholieken moesten hun kerken afstaan. Toch bleef...
De spoorbrug bij Culemborg
De Lekbrug bij Culemborg
De spoorbrug over de Lek bij Culemborg is een baken in het landschap. De huidige brug heeft een illustere voorganger. Die maakt deel uit van...
De veerpont bij Brakel (Bron: Gemeente Zaltbommel)
Het dorp Brakel
De oudste vermelding van Brakel stamt uit 1228 ('Bracle'). De naam is mogelijk een samenstelling van het Germaanse brako, dat varen betekent en lo,...
Het houten wambuis. Fotografie Hans Barten
Boerderij Het Houten Wambuis
Het Houten Wambuis is een hoge statige boerderij met middenlangsdeel en een grijs gepleisterd voorhuis. De boerderij wordt in de volksmond "Het Houten Wames" genoemd....
Grenspaal 11 van de Heerlijkheid Het Loo
Grenspaal 11 van de Heerlijkheid Het Loo
De grenzen van de Hoge Heerlijckheid Het Loo werden rond het midden van de 18e eeuw opgemeten door landmeter Willem Leenen. Hij maakte een 'Caart...
1951 Tiel  Molukkers bij Villa Elzenpasch
Nieuwkomers
Door de politieke situatie in Indonesië komen er heel wat mensen ongewild naar Nederland. Eerst komen er in 1950 Indische Nederlanders.
Kasteel De Bruinhorst herbergde Zuid-Molukse gezinnen. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA12562
Vestiging van immigranten in Ede
In de loop van de eeuwen hebben mensen uit verschillende windrichtingen zich in Ede gevestigd. Zij hadden daar verschillende redenen voor.
Het station van Laag-Soeren
Rijksstraatweg en spoorlijnen in Rheden
Onder leiding van koning-koopman Willem I werd in Nederland begonnen met de aanleg van een net van verharde Rijksstraatwegen. Van west naar oost liep door...
Britse militairen trekken op naar de Waalbrug
Duits Anti-tankkanon
Het kanon dat onderaan de heuvel te zien is, is een Duits antitankwapen. Het gaat hier om de 50 mm Pak 38 (Panzerabwehrkanone). Dit wapen...
Ir. Thomas Rosskopf, feitelijk oprichter van Smit Transformatoren (Bron: Stichting Willem Smit Historie)
Stichting Willem Smit Historie Nijmegen
In juli 2013 is Stichting Willem Smit Historie Nijmegen opgericht. De stichting heeft als doel: het als een cultureel en educatieve instelling behouden van...
Museum Vaal
Tolhuis nummer 5 of Museum Vaal
Na de aanleg van de straatweg van Arnhem naar Apeldoorn in 1843 worden er tolhuizen gebouwd. In Apeldoorn is dat Tolhuis nr. 5 en de...
Munnikenland (Bron: Waterschap Rivierenland)
Het Munnikenland
Munnikenland is de naam van het uiterst westelijke deel van de Bommelerwaard. Het is gelegen ten westen van Poederoijen en Brakel en feitelijk een landtong...
Gezicht op het N.S.-station Heerde te Heerde, met de diesel-electrische rangeerlocomotief nr. 621 (serie 600) van de N.S. met een goederentrein naar Apeldoorn (Fotograaf: Albers, L., uitgever: Most & Zn, P. v.d. opmerkingen, afbeelding behoort tot de Collectie De Pater)
Heerde: een beknopte geschiedenis
Al in de steentijd leven er mensen in de bossen en op de heidevelden van de gemeente Heerde, waar nu toeristen fietsen en wandelen. Het...
Het Voorburg
Herenhuizen in het groen
Culemborg is rond 1900 een industriestad van achtduizend inwoners. Rondom het oude centrum staan veel arbeidershuisjes in sloppen en stegen. Zowel in de huizen als...
De muur van Hotel Bosch
Hotel Bosch in Arnhem
Het pand dat later Hotel Bosch wordt, is in het begin een statig woonhuis aan de Apeldoornsestraat in Arnhem. Na de Tweede Wereldoorlog doet het...
Watersnood kolk van Soest
De vergeten watersnood van 1827
Op 3 maart 1827 voltrok zich wat wel de vergeten watersnoodramp van de Betuwe wordt genoemd. Het wordt 'vergeten' genoemd omdat er weinig over...
Handjeklap. Fotografie Hans Barten
Handjeklap
Op een sokkel van metselwerk en stoeptegels handelen twee bijna levensechte boeren door middel van handje klap. De ene bronzen boer heeft in zijn hand...
Uitsnede kaart - Het goed Overhagen met de daaromheen liggende percelen, kaart door Nicolaes van Geelkercken, 1651-1653. Bron: Gelders Archief, Arnhem
Verdwenen kasteel Overhagen
Een omgracht kasteelterrein dat de vorm van een vierpas heeft: dat is alles wat rest van kasteel Overhagen.
Graaf Floris II van Pallandt
De trekschuit die er nooit kwam
Rechtstreeks van Amsterdam naar 's-Hertogenbosch. Dat is het doel van een nieuwe scheepvaartroute dwars door het Rivierengebied. Door de rivieren te verbinden met kanalen kunnen...
Kantoor van Philips-Electrologica aan de Oude Apeldoornseweg
Philips Computer Industrie
De Eindhovense elektronicagigant Philips start halverwege 1963 in een voormalig rotanfabriekje aan de Molenstraat met de ontwikkeling van een geheel nieuw product: computers. In de...
Landschap in Steenderen
Historische Vereniging Steenderen
De Historische Vereniging Steenderen probeert de historie van de voormalige gemeente Steenderen vast te leggen. Mocht u oude archieven of foto's hebben die u wilt...
Zicht op haven aan het einde van de negentiende eeuw (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Zicht op haven
Uitzicht op de haven aan het eind van de negentiende eeuw, met houtzaagmolen 'De Dolphyn'. De tabaksindustrie in Nijkerk had hout nodig voor het grote...
Presentatie van het boek Ede 1940-1945 in de trouwzaal van het gemeentehuis te Ede. V.l.n.r.: wethouder J.J. Modder, Gert Plekkringa, Vincent Lagerweij, Henk Bakkenes en burgemeester W. Blanken.
Het oorlogsarchief van Ede
In 1990 verscheen Ede 1940-1945 van Vincent Lagerwij en Gert Plekkringa. Voordat het boek verscheen, werd in de jaren tachtig een collectie samengesteld: Collectie Ede...
Personeel aan het werk in een ijzergieterij in Deventer
IJzer in Gelderland
De Veluwe werd vroeger gebruikt als ijzerwingebied. Hier kwamen duizenden kilo's ijzererts uit ijzeroer en klapperstenen.

Culturele en historische organisaties

Bekijk organisaties

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

E info@mijngelderland.nl