Uitgelicht verhaal

Nijmegen bedreigd door het water

De Waal als natuurlijke en beteugelde rivier – Het gevaar van de verschuivende Waal 4

De ligging aan de buitenbocht van een rivier houdt gevaar in zich, omdat de rivier naar buiten toe kan opschuiven. Voor een handelsstad is die ligging echter handig. Diep water aan de kade is nodig voor het aanleggen van schepen. Dat verklaart mede de ligging van Nijmegen aan een buitenbocht van de Waal.

Deze tekst maakt onderdeel uit van de special Verbeelding van de Waal, De Waal als natuurlijke en beteugelde rivier, thema Het gevaar van de verschuivende Waal. Diep water aan de Nijmeegse Waalkade Die ligging brengt ook problemen met zich mee. De…

Lees meer
Jan Neefjes

Kopergravure met stadsgezicht op Nijmegen vanaf de Waal met de in 1784 ingestorte Lappentoren © Ernst Karl Gottlieb Thelott en Hendrik Hoogers, 1784 of later, collectie Museum Het Valkhof CC-BY

Kaart

Op deze kaart kunt u activeiten, verhalen en organisaties vinden.

Bekijk volledige kaart Toon legenda
  • Canons
  • Organisaties
  • Te bezoeken organisaties
  • Routes
  • Specials
  • Verhalen
Hoofdgebouw Voorzijde D080730RG1433 ©
Een unieke plek in de geschiedenis
Een Koninklijk cadeau; het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum Bronbeek (KTOMMB) is een belangrijke schakel in het veteranenbeleid van Defensie. Koning Willem III heeft...
Veluwse klokbeker uit de Nieuwe Steentijd. Foto: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden.
Grafheuvels in Ede
De vroege bewoners van de Veluwe worden naar de vorm van het aardewerk dat zij maakten aangeduid als leden van de Trechterbekercultuur. Dit zijn de...
Ad Gerritsen, Zonder titel (1998)
Oogmerk: Ad Gerritsen
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...
Cascade met de Hermitage. Ingekleurde ets door C. Henning, ca. 1785. Bron: Gelders Archief, Arnhem
Kluizenaarshut bij Biljoen
Aan het eind van de achttiende eeuw is het mode om een park te verfraaien met romantische sierelementen zoals bruggetjes, tempeltjes en watervallen. Ook...
Brakel (Bron: Wikimedia)
De dreiging van het water
In het rivierengebied was de dreiging van het water altijd aanwezig. Om zich te beschermen legden de bewoners kaden en dijken aan.
Kuyper Atlas met vlak onder Buren de Zand-weg, 1868. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
De Gecombineerde Zandweg
Tegenwoordig loopt de snelste route van Tiel via Buren naar Culemborg over twee goed beheerde provinciale wegen. De eerste bijeenkomst over deze verbindingsweg vindt plaats...
Romeinse vondst Ekershof - insigne. Bron: Stichting Tremele
Ekershof
In 2011 werden op de Ekershof tijdens de aanleg van het nieuwe dorpshart zeer bijzondere archeologische vondsten gedaan. De oudste vondst is een scharnier van...
Het oude Station
Onder stoom!
Voor de Nijmeegse handel en industrie was de Waal erg belangrijk. Tot begin negentiende eeuw werden producten vooral vervoerd met zeilschepen. Daarna ging Nijmegen steeds...
Gerard Noodt
Gerard Noodt
De geleerde Gerard Noodt werd in 1647 geboren in een huis op de hoek van de Grotestraat en de Grote Markt. Hij is één van...
Suus van Buuren met vriendin Jenny
Suus van Buuren in concentratiekamp vermoord
17 November 1942 wordt het joodse meisje Suus van Buuren (rechts op de foto) uit haar huis gehaald en op transport gezet naar kamp Westerbork.
Aan het werk in de moestuin
De volkstuinen in Malburgen
'In 1975 ben ik lid geworden van de Volkstuinvereniging in Malburgen aan de Malburgse Veerdijk, ook wel bekend als de Bakenhof. Ik hielp mijn...
Station Ruurlo met op de achtergrond de goederenloods 1900
Spoorlijn van Ruurlo en andere infrastructuur
Willem van Heeckeren van Kell, de "100-jarige", was commissaris voor de verharding van de straatweg van Vorden over Ruurlo naar Winterswijk. Hij was president van...
Bouw van de verkeersbrug bij Zaltbommel
Het eiland ontsloten: zes bruggen voor de Bommelerwaard
Eeuwenlang werd de Bommelerwaard geheel omsloten door het water van de Waal en Maas. De komst van spoor- en verkeersbruggen bracht daar verandering in. De...
vuursteencomplex Elzenboomweg Ruurlo
Vroegste sporen van mensen
Aan de Elzeboomweg (bij de Haarweg) zijn vuurstenen werktuigen gevonden die een ruime periode bestrijken van maar liefst 8.000 v.Chr. (de Federmesser-cultuur) tot 2.300 v....
Links het begin van het Pannerdens kanaal.
Pannerdensch kanaal
Het Pannerdensch Kanaal was in eerste instantie een verdedigingswerk. Om een eventuele Franse inval te weerstaan, legde vestingbouwer Menno van Coehoorn in 1702 een zogenaamd...
Samen van Corrie Wortelboer. Fotografie Hans Barten
Samen
In het centrale park van het voormalige Boldershof staat op een bank van hardhouten planken een bronzen beeld van een man met een kind met...
Kunstwerk Loden Lady
Rijke Merovingen
In de tweede helft van de derde eeuw na Christus heerste er grote chaos in onze streken. Aan het begin van de vierde eeuw herstelde...
trouwfoto uit album 1973
Liefde op het eerste gezicht
'Ik was zo'n beetje veertien jaar toen we van het Van Verschuerplein naar de nieuwbouwwoningen aan de Holpijpstraat in Malburgen verhuisden. Ik zat op...
Hoog water van Cor Litjens. Fotografie Hans Barten
Hoog water
In de hal van het gemeentehuis van Druten herinnert "Hoog Water" aan de hoogwaterstand in het Rivierengebied van 1995. De inwoners van Druten moesten toen...
Herberg-boerderij De Clef, nu verscholen in het groen
Herberg De Clef, de stoomtram stopte er
Herberg-boerderij De Clef uit de zeventiende eeuw ligt nu verscholen in het groen. Omdat de boerderij wat hoger ligt op de oude oeverwal van...
Duitse krijgsgevangenen bij het ruimen van munitie vlak na de oorlog
Munitiedepot
Het gebied ten oosten van Hoog Soeren heeft een voor velen onbekende relatie met de Tweede Wereldoorlog. Dit bosgebied was van groot belang voor de...
Paarden en pony's in Lingewaard
Begin jaren 20 worden de eerste Shetlandpony's vanuit Engeland ingevoerd in Nederland. De familie Nas uit Bemmel is de grondlegger van deze handel.
Besiendershuis
Besiendershuis
Als een vaste waarde staat het Besiendershuis al eeuwenlang – sinds 1525 – in de steeds veranderende stad. Tegenwoordig vormt het huis de vruchtbare bodem...
H. Donatus Kerk te  Altforst vanaf de zuidzijde. Foto: Gerard Kouwenberg, 2014
Rooms-katholieke kerk in Altforst, toegewijd aan de Heilige Donatus
Toen de middeleeuwse rooms-katholieke parochiekerk kort na 1609 aan de katholieken was ontnomen door de hervormden, namen de katholieken hun toevlucht tot het Franciscanenklooster...
Sparta reclamebord
Spartafabriek
Het verleden van het terrein van de voormalige Spartafabriek gaat ver terug. Het stond eeuwenlang bekend als 'Driehuizen', vanwege de drie boerderijen die hier bij...
De kist wordt naar de kerk gedragen
Over overlijden in Groesbeek
"En dan kwam de grote dag dat hij naar het kerkhof moest, of naar de kerk ging. Hij was dan natuurlijk al heel vroeg. Mijn...
Oude Toren op het Hoog te Afferden. Foto Hans Barten
Oude dorpstoren op het Hoog
Op het Hoog, het oude dorpshart van Afferden, staat sinds de veertiende eeuw op het kerkhof een bakstenen toren. Deze oude toren is het laatste...
Eikenhouten preekstoel 1744 St Catharinakerk
Catharinakerk
We weten uit een oud document dat er in 838 in Doetinchem al een kerkje was. Over de eerste eeuwen van dit godshuis is weinig...
Stadsmuseum Doetinchem
Stadsmuseum Doetinchem
Het Stadsmuseum Doetinchem, is gevestigd in een rijksmonument en tevens één van de mooiste voorbeelden van Amsterdamse School architectuur in de Achterhoek. Het voormalig Postkantoor,...
Protestantse Kerk Wamel vanaf de oostzijde. Foto: Gerard Kouwenberg, 2014.
Protestantse Kerk Wamel, wisselende eigenaren en bedienaren
De huidige Protestantse Kerk is een van de blikvangers van de Dorpsstraat. Wie nu deze kerk bekijkt, ziet slechts een flauwe afspiegeling van datgene...
De eerste steen van De Schaffelaar. Collectie Gemeentearchief Barneveld
De Schaffelaar
De Schaffelaar is een bijzonder buitenhuis uit het midden van de negentiende eeuw. De Schaffelaar werd ontworpen door de architect Van Veggel in de zogenoemde...
Land- en Dijkbrief
Al van heel vroeger hadden de dorpen in de Betuwe last van het water. In de twaalfde eeuw begonnen mensen hun rechtsgebied te bedijken door...
Tekening urn van de hand van dichter Staring
Urnen op de kattenbelt
De Kattenbelt of Kattenbarg is de oude veldnaam voor een stuk land aan de weg van Ruurlo naar Vorden. Niemand minder dan dichter A.C.W. Staring...
Uit de Duinen door Eduard Gerdes
Dichter en kinderboekenschrijver Eduard Gerdes 1821-1898
Protestantse kinderen van vroegere generaties hebben allen gemeen dat zij op de zondagsschool het lied 'Er ruischt langs de wolken' leerden. De dichter ervan was...
Graafschap Buren, 1880. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Tot rijksgraafschap verheven
Voor de geschiedenis van Buren is 1498 een belangrijk jaar. Als heerlijkheid maakt Buren eerst nog deel uit van het hertogdom Gelre, een van de...
Kasteeltuin Culemborg. Bron Stichting Kasteeltuin Culemborg
Stichting Kasteeltuin Culemborg | Museum De Groene Schuur
Sinds 1985 is een groep vrijwilligers (amateur-archeologen) bezig om de archeologische resten van het kasteel te onderzoeken, te fotograferen, in te meten en vast te...
VV Ruurlo
Vrije tijd in Ruurlo
Ruurlo heeft een rijk verenigingsleven. Of het nu gaat om sportverenigingen (35), buurtverenigingen (39), muziekverenigingen ( 23), toneelverenigingen (9) of de vrijwillige Brandweer en Oranjevereniging.
Huis Loenen en oprijlaan
Huis te Loenen
Het huis te Loenen, of Loinen, zoals de archaïsche schrijfwijze luidt, dankt zijn naam waarschijnlijk aan zijn positie. Het woord Loenen, dat 'waterloop' betekent, wijst...
Mobilisatiecomplex Alverna
Mobilisatiecomplex Alverna
Het mobilisatiecomplex Alverna ligt in de gemeente Wijchen, ten zuiden van de recreatieplas Berendonk. Het complex is 20 hectare groot.
4 5 mei comite
Wageningen 45
Op 1 januari 2014 zijn de stichting Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen 1945 (NCHC), het Comité 4 en 5 mei Wageningen (C45W) en de Stichting...
ir PJ van Voorst Vader eigenaar van landgoed De Bockhorst in 1906 Collectie Belangenvereniging Spankeren
Eigenaren van De Bockhorst van Middeleeuwen tot heden
De Bockhorst wordt voor het eerst genoemd in een samenvatting van een koopakte uit 1456. Op 4 april 1456 verkopen de gebroeders Gerrid en Derck...
Wolsheimer op oude traktor
Agrarisch Ruurlo
Tot het einde van de 19e eeuw kende Ruurlo overwegend gemengde landbouwbedrijven op zandgrond, zoals die overal in het oosten van ons land voorkwamen.
Een tekening van Frissestein in 1680 (Bron: Historische Vereniging Den Ouden Dijk)
Kastelen Frissestein en Engelenburg
Het kasteelterrein van het voormalig kasteel Frissestein is buitendijks gelegen. Het wordt ook wel het 'Huis te Herwijnen' genoemd.
De Stinkmolen, geschilderd door Gradus ten Pas in 1896
De Stinkmolen
In 1610 kregen Johan Bongart en Dirck Warners van de marke Noord-Apeldoorn grond in erfpacht om er een 'Seems, ofte hennep en leder'-molen te bouwen....
Foto uit album Theo van der Kroon
Veertig jaar in het kerkkoor
'Toen ik achter in de werkplaats in mijn slagerij aan het zingen was, hoorde mevrouw Theys, de moeder van een organist, mij zingen en...
Eli van Spier bij de bevrijding mei 1945
Slagerij Abraham van Spier & Co.
Mei 1945. Eli van Spier viert de bevrijding, omringd door Culemborgers en Canadese militairen. Hij behoort tot de weinige joodse inwoners van de stad die...
Luchtfoto van bedrijventerrein de Beemd in Velp
Bedrijfsterreinen
Ook in de gemeente Rheden werd de locatie van bedrijven vaak gekozen op initiatief van ondernemers, soms toevallig beschikbare terreinen en de aanwezigheid van goede...
Mechteld ten Ham in sneeuw
Mechteld ten Ham
Mechteld ten Ham (overleden 25 juli 1605) was een vrouw die in het begin van de 17e eeuw leefde in het stadje 's-Heerenberg. Ze...
Kasteel Batenburg in 1732
Kasteel Batenburg
Wanneer kasteel Batenburg precies gebouwd is, is niet zeker. Een steen die voorheen boven de poort was ingemetseld vermeldde dat Batenburg in het jaar 327...
De oude Joodse begraafplaats aan de Aalsdijk. Foto: Fotopersburo William Hoogteyling, Buren
Moses Ephraïm en de Joodse gemeenschap
In 1646 mag Moses Ephraïm zich van prins Frederik Hendrik in Buren vestigen als houder van de Bank van Lening. Moses is dan 26 jaar...

Culturele en historische organisaties

Bekijk organisaties

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

E info@mijngelderland.nl