Beleef de Gelderse geschiedenis

Wat gebeurde er in jouw woonplaats? Bekijk het op mijngelderlandinkaart.nl

Ben jij een echte kasteelliefhebber? Van ruïnes tot trekpleisters, klik hier om van alles te leren over de kastelen in Gelderland!

Verhaal van Gelderland brengt de schat aan informatie van duizenden collectiestukken, onderzoeken, verhalen & musea bij elkaar. Kom ontdekken.

Wat gebeurde er in jouw woonplaats? Bekijk het op mijngelderlandinkaart.nl

Actueel

Bekijk al het nieuws

Nieuws | MORE Twickel gaat open voor publiek

Museum MORE opent derde locatie

Museum MORE opent een nieuwe, derde locatie in Delden. MORE Twickel gaat...

Lees meer

Activiteit | TOEN Nijmeegs Geschiedenis Festival

Ontdek de Nijmeegse geschiedenis tijdens TOEN Festival 2026

10-10-2026 t/m 18-10-2026

Van badende Romeinen en modieuze middeleeuwers tot onderzoekende...

Lees meer

Activiteit | Romeinenfestival

Romeinen nemen Elst over tijdens het Romeinenfestival op 17 oktober

17-10-2026 t/m 17-10-2026

Soldaten marcheren door de straten, gladiatoren betreden de arena en...

Lees meer

Tentoonstelling | Valkhof Museum presenteert: Anders dan gedacht

Nieuwe tentoonstelling presenteert negen inzichten uit onderzoeksproject Constructing the Limes

3-9-2026 t/m 22-11-2026

Witte mannen uit Rome die vooral oorlog voeren. Een ondoordringbare...

Lees meer

Verhalen

Bekijk alle verhalen

"Als ik de Rijn zie glinsteren..."

Honderd jaar watersportvereniging Jason 1927-2027

Willy Oberhofer (1938) is geboren en getogen in Arnhem. Ze is zeventig...

Lees meer

"In de roeiboot maak je je wereld verschrikkelijk klein."

Honderd jaar watersportvereniging Jason 1927 - 2027

Maarten Imkamp (1954) behoorde tot de eerste ploeg jeugdroeiers die de...

Lees meer

‘Roeiers zijn hele sociale mensen!’

Honderd jaar watersportvereniging Jason 1927 - 2027

Marijke de Bruïne (1941) roeit sinds 2001 bij de Arnhemse...

Lees meer

"In de jaren ’70 waren we jonge honden"

Honderd jaar watersportvereniging Jason 1927 - 2027

'Bootjesgek' Hans Hoff (1948) vaart sinds 1970 bij de Arnhemse...

Lees meer

Uitgelicht verhaal

Castella, kastelen en steden

De Waal als barrière - Strijd aan de Waal 1

Grote rivieren zijn in tijden van strijd en oorlog van enorm strategisch belang. Door hun goede bevaarbaarheid spelen ze een grote rol bij de aanvoer van troepen en materieel. Maar rivieren als de Waal waren ook grote barrières voor troepen die de rivier moeten oversteken. Vaak liggen grenzen daarom op een rivier. Dat was al zo in de Romeinse tijd.

Deze tekst maakt onderdeel uit van de special Verbeelding van de Waal, de Waal als barrière, thema Strijd aan de Waal. Romeinen in het rivierengebied De Romeinen waren zich al bewust van de strategische betekenis van de grote rivieren. Ze zagen het…

Lees meer

Gezichtshelm van ijzer, bekleed met verzilverd brons van tussen 50 en 100 na Chr., gevonden in de Waal bij Nijmegen. De uitdrukkingsloze gelaatstrekken moesten, zo nemen we aan, angst aanjagen bij de tegenstander. © collectie Museum Het Valkhof, Nijmegen

Kaart

Op deze kaart kunt u activeiten, verhalen en organisaties vinden.

Bekijk volledige kaart

Toon legenda

Canons
Organisaties
Te bezoeken organisaties
Routes
Specials
Verhalen

Op 29 september 1943 werden de bewoners per trein naar Westerbork gebracht. Deze foto is op die dag genomen bij het oude station van Barneveld. Foto: Th.J. Kranenborg, collectie Gemeentearchief Barneveld

Joodse tehuizen

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel joodse Nederlanders, zigeuners, homoseksuelen en verzetstrijders gevangen genomen en vervoerd naar concentratiekampen. Velen van hen zijn daar overleden. Ook...

De eerste bewoners

Waar nu het Keizer Augustusplein ligt, sloegen jager-verzamelaars rond 5500 voor Christus hun kamp op. Dit was toen een waterrijk, bebost gebied met veel vis,...

Gebouw Hannah van Het Apeldoornsche Bosch

Deportatie vanuit Het Apeldoornsche Bosch

Ooit was het Apeldoornsche Bosch een Joods psychiatrisch ziekenhuis waar patiënten volgens de typisch Joodse traditie konden leven. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waande men zich...

Raadhuis

Dit was (en is) het levendige centrum van Apeldoorn. In de middeleeuwen kwam dit door de aanwezigheid van de oude Mariakerk en vanaf 1842 doordat...

Onderhoud met de prinses te Goejanverwellesluis, Jacobus Buys, 1795. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam

Echte Oranjeklanten

Een ingrijpende gebeurtenis in onze vaderlandse geschiedenis is op 28 juni 1787 de aanhouding van Wilhelmina van Pruisen bij Goejanverwellesluis vlakbij Gouda. Zij is de...

'Plastiek' van Bernard Laméris in Rheden

Kunst en cultuur

Sinds de 19e eeuw verzamelt en koopt de gemeente Rheden kunst. De onderwerpen van de oudste schilderijen hebben een relatie met de gemeente en dateren...

Het ziekenhuis moet dicht

Het huidige appartementencomplex 'De Vier Dreven' aan de Elisabethdreef was ooit het laatste ziekenhuis van Culemborg. Dit Barbaraziekenhuis sluit in 1982 de deuren. De huidige...

Rechtspraak

Recht en rechtspraak zijn belangrijk in een stad. Rechtspraak betekent namelijk dat er recht wordt gesproken. Dat betekent dat onrecht wordt aangepakt. Althans, als de...

Afb. 1 Vuurstenen werktuigen van de rendierjagers. Foto: RCE

De oudste bewoners - Jagers en verzamelaars in Barneveld

In de Oude Steentijd/Paleolithicum, duizenden jaren geleden, trokken kleine groepjes jagers/verzamelaars onder zeer koude omstandigheden rond op zoek naar wild en schaarse eetbare wortels en...

Theo Mann-Bouwmeester, 1895. Fotograaf onbekend. Collectie TIN. (Theater Instituut Nederland)

Vermaard toneelspeelster uit Zutphen

Sinds 1955 wordt elk jaar de Theo d'Or prijs uitgereikt aan de beste actrice van dat seizoen. Deze prijs is genoemd naar toneelspeelster Theo Mann...

Ansichtkaart, Grafmonument van Anna Maria Moens 1910. Collectie Historisch Museum Ede

Monument Anna Maria Moens

Anna Maria Moens is geboren in 1775. Zij komt uit een beschaafd en welvarend milieu. Haar vader stimuleert haar om gedichten te gaan schrijven. In...

Huize Welgelegen

Wanneer Jan Hendrik van Kinsbergen na talrijke omzwervingen en avonturen in 1798 neerstrijkt op het landgoed Welgelegen, ligt dit nog aan de rand van het...

Dominee Jan van Dijk (1830-1900)

In 1862 kwam Jan van Dijk uit het Friese plaatsje Tzum naar Doetinchem. Hij was in Friesland actief als boer, maar werd in Doetinchem dominee...

Vroegste bewoning Ruurlo

In de prehistorie was Ruurlo een nat en drassig gebied. Tussen het jaar nul en het jaar 1000 zullen er weinig mensen voor langere tijd...

De afgebroken ‘kathedraal’ van Arnhem-Zuid

'In 1956 verhuisde ik met mijn ouders van Amsterdam naar Arnhem; ik was toen 27 jaar. We kregen meteen een huis aan de Forelstraat....

De zusters van het ‘gemeene leven’

Het vrouwenklooster Agnietenconvent in Zutphen ontstond uit twee in 1397 geschonken huizen, waarvan een van Hendrik Adaman. Daarom wordt het klooster ook wel 'Adamanshuis' genoemd....

NEC

Van een volksclubje zonder eigen speelveld groeide NEC uit tot een landelijk spelende voetbalvereniging. Vanaf 1945 speelde NEC in De Goffert. Dit was in die...

Stichting Langs de Mèrsloot

Stichting Langs de Mèrsloot is een historische vereniging die zich bezighoudt met het bestuderen van de geschiedenis van de voormalige gemeente Ammerzoden. Deze gemeente bestond...

Hondenhut

In 1928 is deze wachttoren op Muntwal 2 opnieuw opgebouwd op de 15e-eeuwse fundamenten. In 1942 is het vergroot. Oorspronkelijk stond op deze plaats...

Rooms-katholieke kerk St. Antonius Abt

De plannen voor de bouw dateren al van 1893. In dat jaar is architect P.J. H. Cuypers gevraagd om een plan te maken voor herstel...

Samenzijn bij Fier

Ontmoetingsplek Fier op de Geitenkamp werkt met vrijwilligers die zelf ook wijkbewoner zijn. 'Omdat hier zo veel huizen leeg staan, sprak Ruth, opbouwwerker van...

Schoolklas in Lienden, circa 1900 (Bron: Regionaal Archief Rivierenland, Tiel, foto: fotocollectie Lienden)

De invoering van de leerplichtwet

Al voordat op 1 januari 1901 de leerplicht werd ingevoerd, was het schoolverzuim in Nederland flink gedaald. De leerplicht vormde als het ware het sluitstuk...

Discussie over ‘al of niet bestaanbaarheid der Incorporatie [inlijving] van Stad en Lande van Buren in Gelderland’.Tekstfragment uit de notulen van het gemeente¬bestuur, 10 april 1799. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel

Het graafschap in Gelderland opgenomen

Een revolutie maakt vaak een einde aan oude bijzondere situaties. Dat ondervindt ook Buren als na de Franse inval in 1795, prins Willem V wordt...

Nijmegen, oudste stad van Nederland

Nijmegen wordt over het algemeen beschouwd als de oudste stad van Nederland. Helemaal vast staat dit niet, en uiteraard zijn er meer Nederlandse steden die...

Godsdienstvrijheid

Na de Reductie van Nijmegen (1591) was de stad protestants geworden. Het katholieke geloof werd verboden en de katholieken moesten hun kerken afstaan. Toch bleef...

Schilderij van Gerard Terborch, Het sluiten van de Vrede van Munster op 15 mei 1648

Rheden in de tijd van de Tachtigjarige Oorlog

De Tachtigjarige Oorlog heeft ingrijpende gevolgen gehad voor de Nederlandse geschiedenis, maar ook voor onze regionale geschiedenis. Naast religieuze strijd die aanvankelijk om godsdienstvrijheid ging,...

Ontwerptekening voor het Hof te Dieren met clumps in het overpark en in de uiterwaarden door C.E.A. Petzold, 1877 (Bron: Stichting In Arcadie te Amersfoort)

Doorkijkjes bij Hof te Dieren

In 1877 werd Rodolphe Frédéric van Heeckeren van Wassenaer eigenaar van de Hof te Dieren. Hij gaf de Duitse tuinarchitect Carl Eduard Adolph Petzold (1815-1891),...

Grafsteen Iulius Pudens

De oorsprong van de Sint Nicolaaskapel is altijd problematisch geweest. De Romeinse grafsteen van Gaius Iulius Pudens speelt een belangrijke rol in de problemen rondom...

Slakkenhoop Orderbos

Een slakkenhoop is feitelijk gewoon een afvalberg. Slakken zijn de resten gesmolten gesteente die overblijven na ijzerwinning. Op de Veluwe zijn tientallen slakkenhopen aangetroffen. Uit...

De Valkhofburcht

In de tiende eeuw was de Duitse koning of keizer (die titel varieerde) heerser over Nijmegen geworden. Graven en andere edelen kwamen tegen hem in...

J.D. van Leeuwen, een niet gesigneerde acquarel uit circa 1780

J.D. van Leeuwen, een verlicht Tielenaar

In de loop van de achttiende eeuw komt bij de gegoede burgerij in wetenschap en maatschappijvisie de rede, het verstand en kritische waarneming steeds nadrukkelijker...

Jan ten Arve

Jan ten Arve was een boer uit Ruurlo die in zijn tijd opmerkelijk belezen en begaafd was. Hij becommentarieerde het dorpsleven in dichtvorm.

Ambtshuis

In 1758 werden de rechtbanken van Wamel en Bergharen samengevoegd tot één rechtbank in Druten. Hiervoor moest een pand gekocht worden. Juffrouw Anna Maria van...

Dit gezin heeft een hutje langs de weg gebouwd. Zij zijn uit hun huis gezet wegens 22,50 gulden huurschuld. Buren, 1933. Foto: Spaarnestad Photo, SFA001012290, G. van Mourik, 1933

In Betuws armoeland

In september 2013 speelt het Buren Toen Theater vier voorstellingen van 'Kroniek van kleine en grote mensen aan de Korne, 1906'. Het is een bewerking...

Boerderij 't Uiversnest. Foto Hans Barten

Boerderij 't Uiversnest in Deest

De naam van boerderij 't Uiversnest verwijst naar het nest van de uiver ofwel de ooievaar. Deze vogel siert al decennia lang het bovenlicht van...

Oogmerk: Jaap Kroneman

In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...

Vroegste sporen van mensen

Aan de Elzeboomweg (bij de Haarweg) zijn vuurstenen werktuigen gevonden die een ruime periode bestrijken van maar liefst 8.000 v.Chr. (de Federmesser-cultuur) tot 2.300 v....

Bloesem in de Betuwe (Echteld). Bron: Deze foto is beschikbaar gesteld door Panoramio en valt onder het copyright van de eigenaar. Fotograaf: Jac Hendrix.

Een muzikale rondreis met Dick van Altena

Het Gelderse Waterlinielandschap heeft mensen ook muzikaal geïnspireerd. Dick van Altena neemt je mee op een rondreis door de Betuwe met zijn muziek in het...

Verdwenen landgoed De Oorsprong komt tot leven

Op landgoed De Oorsprong, dat in 1944 werd verwoest door oorlogsgeweld, is in 2012 een schuilkelder teruggevonden. De restauratie van deze kelder en de grote...

Gispen no. 412

De 'Gispen no. 412' is een echte klassieker. De stoel met het verende stalen buisframe is het bekendste ontwerp van Willem Hendrik Gispen (1890-1981). Typisch...

Het weeshuis

Het weeshuis is de meest tastbare Oranjenalatenschap in Buren en het beste voorbeeld van Hollandse Renaissance buiten de Randstad. Het initiatief komt van Maria van...

Huis Lakenburg te Wamel door H.Tavenier 1786. Bron: RKD Den Haag

Adellijk huis Lakenburg te Wamel

Wie vanuit de polder naar Wamel kijkt, ziet in een oogopslag de drie kenmerkende gebouwen van dit dorp. Aan de linkerzijde het ranke witte...

Protestantse Kerk Appeltern vanaf de noordzijde. Foto: Gerard Kouwenberg, 2014

Protestantse Kerk Appeltern, gewapenderhand verkregen

Deze kerk is ongetwijfeld een van de oudste kerken in het Land van Maas en Waal, wellicht beduidend ouder dan de eerste schriftelijke vermelding...

Historische Kring Westervoort

In de, in 1974 opgerichte, vereniging proberen de leden de sfeer van het dorp te behouden en haar geschiedenis vast te leggen. Leden die actief...

Opening van de Paralympische Spelen in Arnhem. Prinses Margriet met de fakkel, naast haar mr. Pieter (Bron: Nationaal Archief, fotograaf: Croes, Rob C. / Anefo)

Olympische spelen in Arnhem

Bijna iedereen kent de Paralympics, de Olympische Spelen voor sporters met een handicap. Wat minder bekend is, is dat dit sportevenement in 1980 in Arnhem...

Veluwse klokbeker uit de Nieuwe Steentijd. Foto: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden.

Grafheuvels in Ede

De vroege bewoners van de Veluwe worden naar de vorm van het aardewerk dat zij maakten aangeduid als leden van de Trechterbekercultuur. Dit zijn de...

Pompenbuurten

Tot de achttiende eeuw waren er in de straten van Doetinchem waterputten. De Hamburgerstraat had er bijvoorbeeld vier. Circa 1740 werden op de 22...

Oogmerk: Roland Schimmel

In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...

De eerste joden in Doetinchem

In de 17e eeuw vestigen zich de eerste joden in Doetinchem. In 1636 vraagt Salomon Ephraïm aan het stadsbestuur of hij zich als chirurgijn...

Koninginnedag 1960, de koninklijke familie (Bron: Nationaal Archief Den Haag Rijksfotoarchief collectie ANEFO)

Koninginnedag in Didam

"Koninginnedag daar wordt in Didam niet veel aan gedaan tenminste in mijn beleving. Spectaculair nu zijn de rommelmarkten voor de kinderen die had je toen...