Uitgelicht verhaal

Romeinse nederzetting bij Moordhuizen

Ad Duodecimum

Grote rechthoekige blokken kalksteen komen aan de oppervlakte als het bedrijf Nederzand in 2010 zand gaat winnen in Over de Maas bij Alphen. 1800 of 1900 jaar terug in de tijd: Romeinse soldaten voeren kalksteenblokken per schip aan vanuit de Eifel. Aan de Maas, ter hoogte van het huidige Moordhuizen, laden ze de blokken uit. Ze bouwen een nederzetting, een kleine stad die de brug over de Maas bewaakt die de legionairs construeren.

Ad Duodecimum Deze nederzetting verschijnt ook op Romeinse reiskaarten. Eentje blijft bewaard omdat een middeleeuwse cartograaf er een kopie van maakt: de Peutingerkaart. Ad Duodecimum, ‘Bij de twaalfde mijl’, noemt de Romeinse cartograaf de pleiste…

Lees meer

Een deel van de Peutingerkaart, gebaseerd op een Romeinse wegenkaart. Rechtboven Noviomagi (Nijmegen), linksboven Ad Duodecumum (Alphen) © Expeditie Over De Maas, CC-BY-NC-SA

Kaart

Op deze kaart kunt u activeiten, verhalen en organisaties vinden.

Bekijk volledige kaart Toon legenda
  • Canons
  • Organisaties
  • Te bezoeken organisaties
  • Routes
  • Specials
  • Verhalen
Berent Wildrik
Vadertje Wildrik
Een bijzonder burger van Ruurlo was 'vadertje' Wildrik (1754-1831), die leefde in de tijd dat in Frankrijk Napoleon heerste en wij bij Frankrijk ingelijfd werden....
Dobbelman fabriek
Opkomst fabrieken
In de negentiende eeuw begonnen veel bedrijven te moderniseren. Ze gingen bijvoorbeeld stoommachines gebruiken. En er werden nieuwe technieken ingevoerd.
De eerste steen van De Schaffelaar. Collectie Gemeentearchief Barneveld
De Schaffelaar
De Schaffelaar is een bijzonder buitenhuis uit het midden van de negentiende eeuw. De Schaffelaar werd ontworpen door de architect Van Veggel in de zogenoemde...
T-boerderij De Scharenburg, Puiflijk
De Scharenburg
Deze grote T-boerderij met de naam "De Scharenburg" is in hoofdvorm en detaillering vrij gaaf bewaard gebleven. De boerderij bestaat uit een breed voorhuis met...
Aan de rechterzijde vooraan staan de panden Barlheze 12 en 14
Barlheze 12 en 14
Op Barlheze 12 woonde mijnheer Van Bemmel. Als plaatsvervangend commandant van de Luchtbeschermingsdienst was hij op 14 oktober 1944 met een van zijn collega's, de...
Politionele acties
Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog is de drang naar vrijheid en onafhankelijkheid in het voormalig Oost-Indië groot.
Het geboortehuis van Jo Spier lag in het statige rijtje aan de westzijde van het Stationsplein.
Het geboortehuis van tekenaar-illustrator Jo Spier
Op 26 juni 1900 werd op het oude Stationsplein 11, nu ongeveer hoek Molengracht-Berkelkade, een van de bekendste Zutphenezen geboren: Jo Spier, zoon van de...
Het oorlogsmonument in Oldebroek
De razzia in Oldebroek
In het najaar van 1944 besloot het Duitse bezettingsleger de IJssellinie aan te leggen, een verdedigingswerk langs de IJssel, gericht tegen mogelijke aanvallen van de...
Impressie havezate Harreveld in aquarel door Paul Wieggers
Vereniging Voor Oudheidkunde Lichtenvoorde
De Vereniging voor Oudheidkunde te Lichtenvoorde is opgericht op 28 oktober 1971 en stelt zich ten doel de geschiedsbeoefening van met name de gemeente Lichtenvoorde...
Enspijk dorp
De brink van Enspijk
'Enspike' wordt al genoemd in oude aktes uit het jaar 1129. De middeleeuwse dorpskerk van Enspijk is deels wit gepleisterd en ligt midden in het...
Rhederhof aan de Snippendaalseweg in Rheden, tijdelijk een AZC-locatie.
Gastarbeiders en asielzoekers
Nederland heeft altijd een instroom gekend van mensen uit andere landen. In de eerste helft van de vorige eeuw waren dat onder andere Chinezen. Zij...
Een optocht op koninginnedag in 1950
Koninginnedag in Doornenburg
"Dan hadden we vrij van school, maar dan moesten we naar de grote wei komen, want dan werden er spelletjes gedaan. Hardlopen, met een lepel...
Sterrenbos met veertien lanen op de Carolinaberg, foto begin 20e eeuw. Collectie De Vries
Einde aan de glorietijd
Willem Karel Hendrik Friso, van de Friese Oranjetak, laat een Sterrenbos met veertien lanen aanleggen in het gebied van de vroegere wildbaan op een heuvel...
Spoorwegmonument met inmiddels gesloopte Unitas gebouw
Spoorwegmonument
Dit monument is in 1884 opgericht ter ere van de aanleg van de spoorwegverbinding tussen Nijmegen en Kleef. De totstandkoming van deze spoorweg was geen...
Lintje voor Henk en Jo van Eerden
“Dan lachte Gerrit zich bijna ondersteboven”
Henk van Eerden en z’n vrouw Jo hebben allebei een lintje ontvangen voor met name de goede zorgen voor Gerrit Simmelink. Gerrit Simmelink is vijftig...
Slangdraadflesje
Glazen flesje
Bij de aanleg van de riolering in de Sint Jorisstraat in 1907 werd een tufstenen grafkist met deksel uit de Romeinse tijd gevonden. Het graf...
Holle boom bij kasteelruïne in Hemmen (Bron: Wikimedia)
Landgoed Hemmen
De eigenaar van het landgoed woonde vroeger in een kasteel op zijn land. In de eerste helft van de achttiende eeuw werd het kasteel door...
AWKvoetvanOudheusden
Genootschap AWK Voet van Oudheusden
Het Genootschap A.W.K. Voet van Oudheusden werd op 14 oktober 1937 opgericht door een groep enthousiaste Kuilenburgers met belangstelling voor en kennis van de historie...
Blussen
Bezetting en verwoesting
Nijmegen had zwaar te lijden onder de Tweede Wereldoorlog. In een poging de intocht van de Duitsers tegen te houden, blies het Nederlandse leger in...
Kolkschool in 1934 (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Het Nijkerkse Stadhuis
De voorste vleugel van het oude Stadhuis is vermoedelijk in 1743 gebouwd, tijdens de Nijkerkse Gouden Eeuw. Dit herenhuis diende eerst als woning voor de...
Schutterij de Eendracht Ulft
Kermis in Ulft
"Het koningschieten dat gebeurde op maandag, dan begon het koningschieten. Eerst werd er geschoten met geweer op de vleugels, de kop en de staart. En...
Koninginnedag 1960 de koninklijke familie Bron Nationaal Archief Den Haag Rijksfotoarchief collectie ANEFO
Koninginnedag in Gendringen
"Koninginnendag werd bij ons in het dorp bij mijn weten haast niet gevierd, laat staan dat er veel aandacht aan werd besteed. Het kan best...
Kinderen in streekdracht voor de deur van een boerderij op de Veluwe, circa 1900 (Bron: CODA Archief, Apeldoorn)
Schoolverzuim in Gelderland
Rond 1900 kende Gelderland een absoluut schoolverzuim van negen procent van de kinderen tussen zes en twaalf jaar, een percentage dat vrijwel naadloos aansloot bij...
Documentatiecentrum Werkgroep Historisch Alphen aan de Maas bron website
Stichting Werkgroep Historisch Alphen aan de Maas
W.H.A.M. staat voor Stichting Werkgroep Historisch Alphen aan de Maas. Hieronder in het kort onze ontstaansgeschiedenis. In de zeventiger jaren kende iedereen in Alphen Cornelis...
Huis de Kieftskamp (Bron: Peter van der Wielen)
Huis de Kieftskamp
Het tegenwoordige huis de Kieftskamp of Kieftenkamp in de buurt van Vorden werd gebouwd in 1776. Hiermee is het een van de jongste landhuizen in...
1647 de Waterpoort
De Waterpoort
De middeleeuwse stad Tiel kende vier belangrijke uitgangen: de Burensepoort, Westluidensepoort, Zandwijkse poort en bij de toenmalige haven de Kleibergsepoort. In de loop van de...
Fort Asperen
De oorlog aan de Linge
Op 10 mei 1940 bereikte het officiële bericht de forten dat Nederland in oorlog was met Duitsland. Nederland was verrast door de aanval en door...
Bommelerwaard
Toerisme in de Bommelerwaard
Gerrit Verkuil (81 jaar) is geboren en getogen in Bruchem, een klein dorpje (een dorpje of een klein dorp) ten zuidwesten van Zaltbommel. Hij...
Land- en Dijkbrief
Al van heel vroeger hadden de dorpen in de Betuwe last van het water. In de twaalfde eeuw begonnen mensen hun rechtsgebied te bedijken door...
Weesinrichting Neerbosch
Nijmegen schoner en gezonder
Veel Nijmegenaren werden vroeger ziek omdat de stad erg vies was. Vooral de armen leefden in een ongezonde omgeving. En zieken zonder geld konden nergens...
Geallieerde voertuigen trekken door Buren, 8 mei 1945. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Tweede Wereldoorlog in Buren
8 mei 1945 's Morgens vroeg werden we wakker doordat we over de Markt auto's en motorfietsen hoorden rijden. Het bleken stoottroepen te zijn...
Molenstraat 3 in Eerbeek (Foto: Léontine van Geffen-Lamers)
Het huis van Meester Jan Pannekoek
De Molenstraat is een van de oudste straten van Eerbeek, die er al lag in de zeventiende eeuw. Het huis aan de Molenstraat 3 is...
Landschap in Steenderen
Historische Vereniging Steenderen
De Historische Vereniging Steenderen probeert de historie van de voormalige gemeente Steenderen vast te leggen. Mocht u oude archieven of foto's hebben die u wilt...
Ernst Casimir van Nassau Dietz, schilderij van Wybrand de Geest 1635
Ernst Casimir en de Bedelaarsdijk
Bij het beleg van Groenlo in 1627 trekken soldaten van graaf Ernst Casimir (stadhouder van Friesland en neef van Frederik Hendrik) dwars door het Ruurlose...
Nutsvoorzieningen
Nutsvoorzieningen
Het woord nut betekent iets dat voordeel oplevert. Met een nutsbedrijf bedoelen we een instelling die goed is voor de gemeenschap, zoals waterleiding of verlichting....
Huize Voërst (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
De Postkamer
De Postkamer was voorheen het Nijkerkse postkantoor. De foto is genomen tijdens de officiële opening in 1942. Vroeger stond op de plek van 'De Postkamer'...
Uitsnede Feltmankaart met Valkhofburcht
Ringmuur
De Valkhofburcht werd door twee muren omgeven. De eerste muur liep rond de burcht zelf, de tweede muur liep langs de voet van de heuvel.
De kenmerkende puntdaken van pottenbakkerij Andrée
Pottenbakkerij Andrée
Aan het Kanaal Noord in Apeldoorn stond vroeger een van de meest karakteristieke gebouwen van Zevenhuizen met daarin de pottenbakkerij van de familie Andrée. Het...
Ridders vechten om de burcht in de 13e eeuw
De burcht bij Tiel wordt verwoest
Aan het einde van de twaalfde eeuw is Tiel in het bezit gekomen van de hertogen van Brabant. Die hebben hun machtsgebied rond Leuven en...
Eli van Spier bij de bevrijding mei 1945
Slagerij Abraham van Spier & Co.
Mei 1945. Eli van Spier viert de bevrijding, omringd door Culemborgers en Canadese militairen. Hij behoort tot de weinige joodse inwoners van de stad die...
Erik Odijk, Frans bos
Oogmerk: Erik Odijk
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...
De Staringkoepel en het omringende landschap (Bron: Wikimedia)
De Staringkoepel
Een zelf over te trekken veerpontje over de Berkel is de enige toegang tot de schilderachtige theekoepel. Vanaf de kleine verhoging waarop deze 'Staringkoepel' zich...
Fort Asperen
De strenge mobilisatiewinter
Hoewel de regering in Den Haag regelmatig verontruste boodschappen van de attaché uit Berlijn kreeg, merkten de soldaten in Asperen nauwelijks iets van de oorlogsdreiging.
4 5 mei comite
Wageningen 45
Op 1 januari 2014 zijn de stichting Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen 1945 (NCHC), het Comité 4 en 5 mei Wageningen (C45W) en de Stichting...
Tramstation Gorssel
De herbestemming van Tramstation Gorssel
Onder leiding van de Tramweg Maatschappij Zutphen-Emmerik werd in september 1925 gestart met de aanleg van de stoomtramlijn Deventer-Zutphen.
Fort Pannerden
Het fort op de hoofddam bij Pannerden wordt gebouwd tussen 1869 en 1871 voor een bedrag van welgeteld 489.950 gulden.
Landschap met ruine St Maartenskapel
Tekening Hendrik Hoogers
Op deze plek maakte de Nijmeegse kunstenaar Hendrik Hoogers in 1805 deze tekening, negen jaar na de sloop van de Valkhofburcht. Hij heeft de tekening...
Huis te Winssen door C.Pronk, 1732. Bron: RKD
Huis te Winssen
Op de plek van de huidige boerderij Het Spijker aan de Plakstraat heeft in vroeger eeuwen een belangrijk gebouw gestaan: Huis te Winssen. De...
Handel en Steden
Met Gendt en Huissen heeft Lingewaard twee stadjes binnen haar grenzen. In 1233 gaf graaf Otto II van Gelre stadsrechten aan het Waaldorp. Otto II...
Verloskundige Maria de Heij helpt bij duizenden bevallingen moeder en kind. Collectie G.G.Driessen.
De 15.000ste inwoner
'En, meneer Verbeet, hoe gaat-ie heten, onze 15.000ste inwoner?'. Burgemeester Van Grotenhuis kijkt verwachtingsvol naar de trotse vader. Die spreekt de doopnamen uit van zijn...

Culturele en historische organisaties

Bekijk organisaties

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

E info@mijngelderland.nl