Rivierengebied

Lees intro

684 verhalen
Bekijk volledige kaart

Fietsen langs kastelen, struinen door de uiterwaarden, een boottocht over de Linge, de Maas of de Waal. Dit is Rivierenland: een uitgestrekt domein dat de Tielerwaard, de Bommelerwaard en het Land van Maas en Waal beslaat.

Een diverse streek, met een uniek en dynamisch landschap. Een prachtige regio, waarvan de inwoners door de eeuwen heen steeds beter met het water hebben leren omgaan. De fraaie dijken bieden hen een bijzondere en veilige woonomgeving.
Bewoners koesteren de rijke geschiedenis van de streek. De vele land- en erfgoederen blijven goed geconserveerd. Beoefenaars van ambachten gebruiken vaak duurzame en ouderwetse methoden om de sfeer en kwaliteit van weleer te bewaren.

Rivierenland leent zich uitstekend voor recreatie. Bezoekers kunnen zich goed ontspannen in de rust van de waterrijke groene ruimte. Rivierenland heeft een schat aan cultuurgoed en activiteiten te bieden.

De Voorn en (oud) Fort Sint-Andries rond 1600 (Bron: Wikimedia)
Het dorp Heerwaarden
Het kleine dorp Heerewaarden ligt op een unieke locatie: op een smalle strook land tussen de Waal en de Maas. Beide rivieren...
Ad Derwig en de doos testglazen, 2018 © Elisabeth Weeshuis Museum, foto: Roelien van Neck
Hocke Hoogenboom, huisarts te Culemborg in de negentiende eeuw
<p>Vroeger gingen medische instrumenten van de ene huisarts over op de andere. Nu bewaart huisarts in ruste Ad Derwig de doos met brillenglazen van zijn...
De kerk in Gellicum met daarvoor het Rechthuis © Historische Kring West-Betuwe
Het oude dorp Gellicum
<p>In het jaar 983 reeds genoemd als 'Gallinghem'. In het dorp was ooit een sierlijk kasteel dat bezit was van o.a. de families Tengnagell en...
Pottenbakken ©
Pottenbakken
<p>Het ambacht pottenbakken is al eeuwen oud. Werden eerst de potten gemaakt met de hand, later werden ze op de schopschijf gedraaid. De potten waren...
Cornelius Jansenius © Jean Morin, PD.
Jansenisme van Cornelius Jansenius
<p>Cornelius Jansenius werd in 1585 geboren in Leerdam als Cornelius Jansen. Hij werd bisschop van Ieper en verlatijniseerde zijn naam.</p>
Allegorie op de Vrijheid en Gelijkheid, 1795 © Rijksmuseum/PD
Aan het volk van Nederland
<p>‘Uw getrouwe medeburger’, zo ondertekent Joan Derk baron van der Capellen tot den Pol, heer van Appeltern en Altforst enz., het Democratisch Manifest. Een oproep...
1647 de Waterpoort
De Waterpoort
<p>De middeleeuwse stad Tiel kende vier belangrijke uitgangen: de Burensepoort, Westluidensepoort, Zandwijkse poort en bij de toenmalige haven de Kleibergsepoort. In de loop van de...
De Zwarte Kuil bij Loenen, op de achtergrond de Waaldijk. © Wielenreceptenboek, Landschapsbeheer Gelderland, Ferdinand van Hemmen
Inbraakkolken
<p>Vroegere dijkdoorbraken hebben hun sporen nagelaten in het landschap. Bij een doorbraak schuurt het binnenstromende water een gat in de bodem. Die gaten zien we...
Kazemat bij Arnhem, onderdeel van de IJssellinie © MartinD/Wikipedia, CC BY-SA 3.0
Inleiding: Gelderland tijdens de Koude Oorlog
<p>Tussen 1946 en 1991 domineerde de Koude Oorlog de politieke en militaire verhoudingen tussen het communistische Oostblok en de Westerse, kapitalistische landen. De Westerse landen...
Nico Bron met beeldjes © Donald Schalk - alle rechten voorbehouden
“Dat is toch een vlag op een modderschuit”
<p>In het midden van de vorige eeuw telde Culemborg twaalf of dertien schoenmakers. Inmiddels zijn ze allemaal verdwenen. Nico Bron was de laatste gediplomeerde schoenmaker...
Piet Mulder op een bankje voor het gebouw waar "Bij Mulder" zat © Donald Schalk - alle rechten voorbehouden
"Na de paardenmarkt hingen we het briefgeld aan de waslijn"
<p>Sinds jaar en dag bestel je in Hedel je snacks of drankje bij “Bij Mulder”. Dat is al sinds 1950 een begrip in dit dorp...
Stoomgemaal De Tuut © CC0
Het leven op een stoomgemaal
<p>Leo Greep (1933) is de zoon van een machinist. Hij heeft zijn kinderjaren op twee verschillende stoomgemalen in het land van Maas en Waal doorgebracht....
Kasteel Ammersoyen op een kaart van het rivierengebied, circa 1524 © Stadsarchief Wenen CC-BY
Kasteel Ammersoyen in beeld
<p>Kasteel Ammersoyen heeft het uiterlijk van een typisch middeleeuws kasteel: vier vleugels rond een binnenplein, ronde hoektorens, een gracht en een poortgebouw. Een vierkant kasteel...
m37_kasteelloenen1732.jpg ©
Egbert van Loenen
<p>Niet ver van de Waal stond vroeger in de Betuwe een machtig slot dat eigendom was van ridder Egbert van Loenen. Egbert was dapper en...
Naar de A2
Culemborg aan de A2
<p>Sinds 1936 ligt Culemborg bij de nieuwe noord-zuidverbinding, de Rijksweg A2. Na het schip en de trein is de auto het belangrijkste transportmiddel geworden. De...
De schoenen met het briefje met daarop het adres © Privécollectie Van Wijk-Ermstrang
Vriendschap door De H.A.R.K.
<p>De familie van Hannie van Wijk – Ermstrang heeft, door een paar witte schoenen, een bijzondere relatie gekregen met John, Laura en Bob in Amerika....
Buurmalsen Kom
De kom van Buurmalsen
<p>Buurmalsen behoorde samen met Geldermalsen aan de familie Van Malsen.</p>
Huis Lakenburg te Wamel door H.Tavenier 1786. Bron: RKD Den Haag
Adellijk huis Lakenburg te Wamel
Wie vanuit de polder naar Wamel kijkt, ziet in een oogopslag de drie kenmerkende gebouwen van dit dorp. Aan de linkerzijde...
Maarten van Rossum op het Duivelshuis, boven de bel-etage © Gelders Archief, PD
Gezichten op gevels
<p>Sinds een aantal jaren wordt onderzoek gedaan naar de gezichten op gevels. Inmiddels zijn er ongeveer tweehonderd zestig gebouwen onderzocht waarvan zeventien monumentale gebouwen in...
Ton Jansen © Donald Schalk, alle rechten voorbehouden
Gelderse PvdA maakte korte metten met discriminatie
<p>Van betrokken en mondig PvdA-lid tot burgemeester van de gemeente Neerijnen. Ton Jansen blikt met voldoening terug op zijn politieke carrière. Al was de start...
Kasteel Merckenburg
Burcht Merckenburg in Heukelum
<p>Kasteel Heukelum, vanouds genaamd Merckenburg, is gelegen buiten het oude vestingstadje Heukelum op de grens van Gelderland en Zuid-Holland. Het was de roemruchte familie van...
Maurits van Oranje op een schilderij van Michiel van Mierevelt (ca. 1620 – 1630) was stadhouder en legeraanvoerder van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. © Rijksmuseum - PD
Tachtigjarige Oorlog aan de Waal
<p>De rivieren Maas en Waal vormden tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648) een belangrijke natuurlijke barrière. De versterkingen, die lagen op de plaatsen waar...
Ansichtkaart Voorstraat, Beesd. © Alle rechten voorbehouden
Beschermd dorpsgezicht Beesd
<p>Het dorp Beesd heeft met de Voor-, Midden-, en Achterstraat een planmatige aanleg welke stamt uit de Middeleeuwen.</p>
Een kerncentrale produceert langlevend radioactief afval. © Alle rechten voorbehouden
Radioactief afval
<p>Afval uit een kerncentrale produceert straling die gedurende een lange tijd actief blijft. Zo ook het afval uit de kerncentrale Dodewaard.</p>
Gezicht op de stadsmuur van Buren met de Vrouwenpoort, Van der Kamp, 1743. Foto RKD - Nederlands instituut voor kunstgeschiedenis, Den Haag
Versterkte stad in één keer aangelegd
<p>Het op 27 juni 1395 door heer Allard van Buren verstrekte stadsrecht vermeldt de directe aanleiding: Hij wil een stad op de oeverwal en de...
Willem V, door Johann Georg Ziesenis © PD
Huis Reigersvoort bij Tricht
<p>Na de zeventiende eeuw verschuift vaak het zwaartepunt van het landgoed van het kasteel naar de boerderij. Economisch is de boerderij altijd al de spil...
Koningin Juliana bij het 25-jarig jubileum van de Nederlandse Bond van Plattelandsvrouwen, naast haar (waarschijnlijk) Van Selms © PD, via Wikipedia
Geerda van Beekhoff – van Selms
<p>In de jaren vijftig en zestig was mevrouw Geerda van Beekhoff – van Selms uit Gelderland actief in internationale organisaties, die zich bezighielden met de...
Bierbrouwer en een 14-15e-eeuwse brouwoven in het 'Hausbuch der Mendelschen Zwölfbrüderstiftung' © Stadtbibliothek Nürnberg, Amb. 317.2° (via RAAP-rapport 5526), PD
Ammersoyense brouwoven
<p>Nederland staat bekend om zijn hoge kwaliteit bier: het grootste biermerk wereldwijd is van Nederlandse oorsprong. In Nederland werd in de veertiende eeuw de smaak...
Geldermalsen in 1966. © RCE cc-by-sa
Van Malsen tot Geldermalsen
<p>Geldermalsen is de grootste kern en naamgever van de gemeente Geldermalsen. In de middeleeuwen Malsen, genoemd naar de Heren van Malsen, afstammelingen van het adellijke...
De Fokgeit van Marcus Ravenswaaij in Bruchem (Bron: Wikimedia, foto: Polleket)
Cultuur: isolement van de regio
Gerrit Verkuil (81 jaar) is geboren en getogen in Bruchem, een klein dorpje (een dorpje of een klein dorp) ten zuidwesten...
Vier bewoners van kasteel Ammersoyen © Geldersch Landschap en Kasteelen
Vier bijzondere vrouwen op kasteel Ammersoyen
<p>Vier portretten van bewoners van kasteel Ammersoyen en hun familieleden zijn teruggekeerd op het kasteel. De vier bijzondere vrouwenportretten behoren tot de oorspronkelijke inboedel en...
Romeinse beker met kerfbandversiering
'Vechtlustige ruige roodharigen'
<p>In de Romeinse tijd staan in het huidige Culemborg nederzettingen van 'vechtlustige ruige roodharigen'. Zo noemt de Romeinse geschiedschrijver Tacitus de Bataven. Volgens hem hebben...
1009 Noormannen plunderen Tiel
Noormannen plunderen Tiel
<p>Rijkdom trekt rovers aan. Al vanaf 820 wordt West-Europa regelmatig overvallen door plunderaars. Het zijn krijgslieden uit Scandinavië, die Noormannen of Vikingen worden genoemd.</p>
Willem van Oranje, Adriaen Thomasz. Key, ca. 1579. © Rijksmuseum Amsterdam
Huwelijk Willem van Oranje & Anna van Egmond
<p>Burens relatie met het Oranjehuis begint in 1551 als Anna van Egmond trouwt met prins Willem van Oranje. Anna is de schatrijke erfdochter van Maximiliaan...
Gezichtshelm van ijzer, bekleed met verzilverd brons van tussen 50 en 100 na Chr., gevonden in de Waal bij Nijmegen. De uitdrukkingsloze gelaatstrekken moesten, zo nemen we aan, angst aanjagen bij de tegenstander. © collectie Museum Het Valkhof, Nijmegen
Castella, kastelen en steden
<p>Grote rivieren zijn in tijden van strijd en oorlog van enorm strategisch belang. Door hun goede bevaarbaarheid spelen ze een grote rol bij de aanvoer...
Inhoudsopgave uit 1857, nr. 18 Strohalm, Kohle und Bohne uit Kinder- und Hausmärchen dat werd opgetekend door de gebroeders Grimm
Een sprookje uit Tiel
Er waren eens een strohalm, een kooltje vuur en een boontje. Ze zouden samen eens gaan wandelen. Toen zij een heel eind...
Kaart van het graafschap Buren, Atlas Maior 1665 © Wikimedia Commons, PDM
Blokhuis te Ravenswaaij
<p>In het rivierengebied nabij Buren liggen in de middeleeuwen veel kastelen en versterkte huizen. De rivieren de Rijn, de Linge en zijstromen hiervan zijn belangrijk...
Zicht op de Korne en de Blatumsedijk vanaf de Weeshuiswal. Ligt in dit gebied de oorsprong van Buren? © Fotopersburo William Hoogteyling, Buren
Villa Buria in pago Testrebenti
<p>Hoewel Buren al in de prehistorie en de Romeinse tijd bewoond is, komt de naam Buren pas voor het eerst in 772 in de bronnen...
‘Riviergezicht met Wachtpost’, uit 1644 is een van de weinige beelden van de wachttorens langs de rivieren. © Jan van Goyen, 1644, collectie Rijksmuseum PD
De Mauritslinie, staatse linies in de Waalstreek
<p>Prins Maurits van Nassau, die tijdens de Tachtigjarige oorlog de verdediging van de Republiek tegen de Spanjaarden leidt, liet tussen 1590 en 1609 vele tientallen...
Culemborgse schoolkinderen met meester J
Eerst de ochtendmis, dan naar school
<p>Rond 1925 heeft Culemborg een katholieke, een gereformeerde en een niet-gelovige zuil. Elk met eigen scholen, verenigingen en kranten. Tot 1920 moeten katholieken en protestanten...
De foto van Pietje Baltus die Abraham Kuyper op zijn bureau had staan in zijn studeerkamer © Documentatiecentrum Nederlands Protestantisme
Pietje Baltus 1830-1914
<p>Pietje Baltus werd op 5 december 1830 in Beesd geboren als molenaarsdochter en was de op een na jongste in een gezin van elf kinderen....
Een afbeelding van het aanbregnen van versterkingen aan de Diefdijk
De Hollandse verdediging tegen het Gelderse water
<p>Jarenlang heeft Holland zich willen beschermen tegen het water afkomstig uit 'Gelderse' rivieren. De Diefdijk speelt daarbij een belangrijke rol.</p>
Protestantse Kerk Wamel vanaf de oostzijde. Foto: Gerard Kouwenberg, 2014.
Protestantse Kerk Wamel, wisselende eigenaren en bedienaren
De huidige Protestantse Kerk is een van de blikvangers van de Dorpsstraat. Wie nu deze kerk bekijkt, ziet slechts een flauwe...
Stoomgemaal De Tuut in Appeltern © Gerard Kouwenberg CC-BY
Stoomgemaal de Tuut
<p>De Tuut bij Appeltern is het enige stoomgemaal van het Gelders rivierengebied. Het werd in 1917 gebouwd voor de bemaling van de Nieuwe wetering. Een...
Thea van der Linden met haar neo-renaissance stoel, 2018 © Elisabeth Weeshuis Museum, foto: Roelien van Neck.
Hoe een Culemborgse stoel een erfstuk werd
<p>Al vele jaren koestert de Culemborgse Thea Van der Linden – de Jager een houten stoel, die haar houders na hun trouwen in 1926 aanschaften.</p>
Protesten tegen kerncentrale Dodewaard. © Alle rechten voorbehouden.
Protesten
<p>Kernenergie is altijd omstreden geweest, vanwege de gevaren die kleven aan deze manier van energie opwekken.</p>
Vloeddeur in theater De Fransche School
Watersnood
<p>In de strenge winter van 1855 vriest de Lek dicht. Als de dooi inzet, ligt de rivier vol ijsschotsen. Die dreigen de doorgang te blokkeren...
Het Personeel Van Dejaco Sigarenfabrieken In Culemborg. Vrijwel Allen Met Pet. Nederland, Culemborg 1924. © Geheugen van Nederland, publiek domein
Het ‘maandaghouden’ verdwijnt
<p>Een oude gewoonte van sigarenmakers, vooral van de ongehuwden onder hen, was het zogenaamde 'maandaghouden'. Dit vrijwillig verzuim kon één dag duren, maar ook enkele...
Overzicht belegering Zaltbommel anno 1574 door Spanjaarden en Staatsen © Stadskasteel Zaltbommel CC-BY-NC
Zaltbommel in Hollandse handen
<p>Tijdens de Tachtigjarige Oorlog kiest Zaltbommel in 1572 de zijde van Willem van Oranje. De stad wordt hervormd en bereidt zich voor op verdediging tegen...
Het Koggeschip © RBT rivierenland
Tiel als Hanzestad
<p>Tiel was ver voor hun Hanzelidmaatschap, rond het jaar 1000, al een zeer belangrijke handelsstad. De stad had al tolrecht en een eigen munt. Steden...

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

E info@mijngelderland.nl