Een middeleeuwse walburg in Appel

1000 - 1500

Op de hoger gelegen zandgronden ten zuidoosten van Nijkerk ligt het buurtschap Appel. In 2008 werd hier een belangrijke middeleeuwse versterking ontdekt, een zogenaamde walburg.

Het ovale burgterrein van ongeveer 0,5 ha werd omgeven door een aarden wal en een gracht. Daarbinnen lagen verschillende houten boerderijen en een werkplaats van een smid, die tevens bronsgieter was. Het benodigde ijzer werd in de directe omgeving van de walburg uit moerasijzererts gewonnen. Later werd binnen de omwalling op een apart omgracht terrein een houten toren of opslagplaats gebouwd. De walburg lijkt tussen de elfde en de zestiende eeuw continu gebruikt te zijn geweest.

Het is nog niet zeker welke functie de walburg heeft gehad. Mogelijk deed het complex dienst als bescherming van de in Appel gelegen boerderijen en landerijen van de abdij van Elten.  De abdij van Elten had kort voor het jaar 1000 in Appel een aantal boerderijen en landerijen gekregen van de Hamalandse graaf Wichman. Later kwamen daar door schenkingen van enkele van Wichmans kleinkinderen meer goederen bij. De abdij van Elten behoorde samen met het klooster Abdinghof in Paderborn tot de belangrijkste grootgrondbezitters van Nijkerk en omstreken. Mogelijk was de walburg de voorloper van het latere huis Kemna, van waaruit de abdij haar bezittingen in Nijkerk bestuurde.

Een andere mogelijkheid is dat het aardwerk iets te maken heeft met de winning van ijzer in de Gelderse Vallei en op de Veluwe en het transport daarvan. IJzer lijkt in deze periode een van de belangrijkste peilers te zijn geweest waarop macht en aanzien waren gefundeerd.  

Leestips:

Doesburg, J. van (2010)
'Spoorzoeken in Appel'
In: Alledaagse Architectuur, tijdschrift van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Herfst 2010, nr. 4

Doesburg, J. van, J.W. de Kort en P.A.C. Schut (2011)
'IJzer en aarde. Waarderend onderzoek naar een ringvormig aardwerk in Appel ( gemeente Nijkerk)', Amersfoort, Rapportage Archeologische Monumentenzorg 185.

Relevante links

Vond u dit artikel nuttig?

Kenmerken

  • Nijkerk
  • Archeologie
  • 1000-1500
  • Nijkerk
  • Veluwe

Plaats

Location on map

Verwante verhalen

Lees meer

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl