Het einde van de Franse bezetting in Zutphen in 1813

Kozakken en Pruisen bevrijden de stad

Napoleon had zijn voorlaatste slag verloren. De Franse bezetting van Zutphen bestond uit ongeveer 300 man onder bevel van kapitein Latour. Eind november wordt Zutphen bevrijd van de Fransen door Kozakken vanuit het noordoosten en Pruisen vanuit het westen van de stad.

Op 13 november 1813 hoort luitenant Guillegot, dat er Kozakken in Bathmen waren. Hij trok er ’s morgens vroeg met zijn dragonders heen, viel achter het Joppe (onder Gorssel) in een hinderlaag en werd gevangengenomen. Slechts één wachtmeester kwam 's avonds zonder paard weer terug in Zutphen.

Kozakken in Warnsveld

De Kozakken-majoor Van Brakel, eist op 17 november vanuit Warnsveld de stad op. Dan schrijven de commandant en de burgemeester, elkaar een brief. De burgemeester schrijft: ‘… dat de Fransen in Zutphen, zich uitstekend gedragen hebben’. En de commandant schrijft: ‘… dat de maire van Zutphen alles heeft gedaan om de soldaten te ondersteunen’. Op 24 november trekken Kozakken vanuit Warnsveld op.

Tegenaanval

Diezelfde dag staan er Pruisen op de Mars. Vanaf het Melkbrugje op de Mars, (waar later de spoorwegovergang van de Burgemeester Dijckmeesterweg naar de Mars lag), schoten Pruisische jagers twee Franse soldaten dood. De Franse luitenant Von Leschen doet daarop een uitval. Zijn manschappen doodde daarbij een geachte kapitein van de Pruisen. Zij snijden een stuk uit het dikst van zijn been en dragen dat in triomf, op de punt van een sabel, de stad binnen.

Druk van de Pruisen

Vanaf de overkant van de IJssel op de Kanonsdijk, opent om twaalf uur veldartillerie het vuur. Een paar kogels bleven steken in de muren van huizen. Daarop komen tegen twee uur, twee Pruisische officieren om in de Kroon op de markt te onderhandelen. Zonder resultaat. Dan klinkt kanonvuur, nu vanaf de Mars. Nu wil Latour wel onderhandelen. De Buiten-Marschpoort gaat open om de beide nog geblinddoekte onderhandelaars naar buiten te laten. Dan wringen Pruisische Uleanen zich door de poort naar binnen.

Bevrijd

Om vijf uur staat de markt vol met de Berlijnse Jagers, Neumärkische landweer, artilleristen en Kozakse ruiterij, alles tezamen 4.000 man. Zutphen was bevrijd van de Fransen. De bevolking diende voor 12.000 gulden rekeningen in van leveringen aan de Franse bezetting. De stadsontvanger moest melden dat hij slechts 3.000 gulden kon opbrengen. De gemeente kon echter zonder de belasting te verhogen, in snel tempo de schulden aflossen.

Bronnen

  • dr. W.J.A. de Wit Huberts de Zutphense Courant van 17 november 1863
  • J. Gimberg archivaris, publiceerde in 1933 uit het Historisch Gedenkboek 1813 deel 4.


Rechten

© Joop Tangerink, CC-BY-NC-SA

Relevante links

Vond u dit artikel nuttig?

  • Oorlog

  • 1800-1900

  • Zutphen

  • Achterhoek

Verwante verhalen

Lees meer

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3034254
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3034254
E info@mijngelderland.nl