De botsing van belangen

Herindelingen in Gelderland in de laatste jaren

Bij het plannen van herindelingen hanteerde het provinciebestuur van Gelderland de norm van 10.000 inwoners, maar niet iedere kleine gemeente bezweek eronder. Zo doorstond het aan Velp (gemeente Rheden) vastgegroeide Rozendaal met zijn 1.500 inwoners alle stormen.

Door intensieve samenwerking met buurgemeenten en uitbesteding van gemeentelijke diensten kon het voortbestaan van de gemeente Rozendaal steeds weer worden gerekt. In de wandelgangen van het provinciehuis kon men horen waarom.

Onvermijdelijk

De afgelopen eeuw woonde in deze kleine gemeente altijd de provinciale griffier of de commissaris van de koningin. Een mooie verklaring, maar dat neemt niet weg dat de samenvoeging van Rozendaal met een andere buurgemeente op den duur onvermijdelijk zal zijn. Dat geldt overigens niet alleen voor Rozendaal, ook gemeenten zoals Rijnwaarden en Doesburg zijn lijdelijk voorwerp in de bestuurlijke discussie.

Herkenbaar

Het proces van herindeling is in grote lijnen herkenbaar bij de vele andere gemeentelijke herindelingen die vooral in het laatste kwart van de eeuw plaatsvonden en dan met name in de Bommelerwaard, het Land van Maas en Waal en de Betuwe. Het aantal gemeenten nam in deze periode fors af; telde Gelderland in 1900 nog 114 gemeenten en in 1970 105, in 2000 was dat aantal gedaald naar 77.

55 gemeenten

Na de grote herindeling van Oost-Gelderland in 2005 heeft Gelderland nog 55 gemeenten. In de meeste gevallen botsten bij de herindeling de bestuurlijke voorkeuren met de hang van de plaatselijke bevolking, al dan niet gesteund door de lokale bestuurders, naar behoud van de zelfstandigheid van de eigen gemeente. De intensiteit van de botsing was bepalend voor de duur van het proces; niet zelden nam dat veel tijd in beslag, soms wel tientallen jaren.

Warnsveld

Een voorbeeld daarvan is Warnsveld. In 1965 liet het provinciaal bestuur de gemeenten Zutphen en Warnsveld weten dat hun samenvoeging binnen twee jaar zijn beslag moest krijgen. In 1988 amendeerde de Tweede Kamer het wetsvoorstel voor de samenvoeging van beide gemeenten zodanig, dat Zutphen de landelijke gebieden Leesten en Bronsbergen kreeg, terwijl Warnsveld Het Eiland kreeg. Grootschalige en felle protesten vanuit Warnsveld volgden. Hoewel ze vertragend werkten, konden dergelijke protestacties het onvermijdelijke niet tegenhouden. Uiteindelijk werd de samenvoeging van Warnsveld en Zutphen gerealiseerd per 1 januari 2005.

Auteur: Ron Stevens.

Deze tekst is een verkorte versie van een lemma uit het werk 'Gelderland 1900-2000' (eindredactie: Dolly Verhoeven). In de pdf bij dit verhaal vindt u de volledige tekst.


Rechten

©

Relevante links

Vond u dit artikel nuttig?

Kenmerken

  • Streekgeschiedenis
  • 1950-2000
  • 2000-nu
  • Rozendaal
  • Landschap
  • Volkscultuur
  • Arnhem e.o.

Plaats

Location on map

Verwante verhalen

Lees meer

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl