Koningin Wilhelmina schouwt de troepen

Gorsselse Heide 1916

Toen koningin Wilhelmina op 27 juni 1916 op de Gorsselse Heide de troepen inspecteerde was dat niet het eerste bezoek van een vorst aan dit uitgestrekte oefenterrein.

Op 26 augustus 1833 vormde de heide al het decor voor een grote wapenschouw van vijfduizend militairen voor een grote menigte toeschouwers. De militairen hadden deel uitgemaakt van verdediging van de Citadel van Antwerpen. Ze kregen ter herinnering de Citadel-medaille uitgereikt door Z.M. Koning Willem I en generaal Chassé. Behalve de Koning was de gehele Koninklijke familie vanuit het Loo naar Gorssel gekomen.

Uitgestrekt

Vanaf de zestiende tot in de negentiende eeuw bestond het gebied van Almen tot Dorth en van Gorssel tot Ampsen voor grote delen uit heide. Winning van bosstrooisel en plaggen en intensieve bewerking hadden vanaf de Middeleeuwen gezorgd voor aftakeling van de van nature aanwezige bossen. Als resultaat ontstonden uitgestrekte heidevelden. Waar in de bossen varkens hun voedsel hadden kunnen vinden, was de heide het terrein bij uitstek voor de schaapskudde.

Ontginning

Sindsdien is, door ontginning of verbossing, bijna alle heide weer verdwenen. Ook de 'Gorsselse heide' is eerder een gevarieerd natuurgebied dan een paarse vlakte. Dat de Gorsselse heide zich uitstrekte tot bij het dorp Gorssel, weten we omdat in 1785 de familie van der Capellen een graftombe op de hei liet bouwen “op een honderdtal schreden verwijderd van de halteplaats van de postkoets”. Vertaald in de huidige tijd betekent dit een plek dicht bij tramstation en museum.

Oefeningen

In 1883 kocht het Ministerie van Oorlog circa honderd hectare van veertien verschillende eigenaren. Duizenden militairen vanuit de kazernes in Deventer en Zutphen hebben hier sindsdien hun oefeningen met paarden, voertuigen en wapentuig gehouden.

Natuur

Tegen het eind van de twintigste eeuw stootte het leger steeds meer oefenterreinen af en zo kwam ook voor de Gorsselse Heide een einde aan een militaire historie van meer dan een eeuw. Sinds 2009 is het natuurgebied, eigendom van de Stichting IJssellandschap en beheerd door de Stichting Marke Gorsselse Heide. Het beheer is gericht op het verhogen van de grondwaterstand waardoor weer een nat heidegebied wordt gerealiseerd.

Ven

Een prachtige plek is het Lutea-ven, oorspronkelijk een drinkplaats en een oefenplas om de paarden vrij van watervrees te maken. In dit rijke gebied komen gagel, gewone dopheide, strui
kheide, pijpenstrootje, jeneverbes, klokjesgentiaan, zonnedauw en duivelsnaaigaren voor.

 

De Elf Marken Historisch Genootschap Lochem Laren Barchem

 

 

 

 


Rechten

© Wout Klein 2021, CC-BY-NC-SA

Relevante links

- www.ijssellandschap.nl

Vond u dit artikel nuttig?

Kenmerken

  • Lochem
  • Landschap
  • 1800-1900
  • Lochem
  • Achterhoek

Plaats

Location on map

Verwante verhalen

Lees meer

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl