Elk jaar in het tweede weekend van september is het VriendenLoterij Open Monumentendag. Tijdens dit weekend openen duizenden monumenten gratis hun deuren voor het grote publiek. Open Monumentendag verbindt mensen met monumenten en laat zien dat de verhalen en schoonheid van monumenten een verrijking voor onze leefomgeving en voor onszelf zijn. Open Monumentendag is met jaarlijks ruim anderhalf miljoen bezoekers het grootste gratis culturele evenement in Nederland.
Op 12 en 13 september 2026 worden monumenten gratis voor het publiek opengesteld, om zo de publieke belangstelling voor monumenten en het draagvlak voor monumentenzorg te vergroten. Niet alleen openen de duizenden monumenten gratis hun deuren voor het Nederlandse publiek, er worden ook ontelbaar veel activiteiten georganiseerd: tentoonstellingen, rondleidingen, fietsroutes, wandelingen, muziekvoorstellingen maar ook veel activiteiten voor jeugd.
Open Monumentendag maakt deel uit van een groter geheel, de European Heritage Days. Inmiddels worden in vijftig landen vergelijkbare evenementen georganiseerd. Het Europese thema van 2026, Heritage at Risk, benadrukt de groeiende bedreigingen voor ons erfgoed en roept op tot actie, vernieuwing en solidariteit. In Nederland geven we hieraan een positieve draai met het thema Veerkrachtig erfgoed - in tijden van onzekerheid.
Eeuwenlang boden monumenten ons bescherming tegen gevaren van buitenaf. Nu worden ze zelf geconfronteerd met nieuwe uitdagingen: van de effecten van klimaatverandering tot het tekort aan vakmensen die deze bijzondere plekken kunnen onderhouden en doorgeven. Toch laten monumenten hun kracht zien. Ze staan symbool voor herstel, vernieuwing en het vermogen om mee te bewegen met veranderende tijden. Tijdens de VriendenLoterij Open Monumentendag kun je dit zelf bewonderen. Voorbeelden zijn forten en bunkers die ons land beschermden of bijzondere panden die opnieuw zijn opgebouwd na brand, overstroming of oorlog. Maar ook gebouwen die verwaarloosd of verdwenen en toch nog van belang zijn of monumenten die volledig verduurzaamd en gerestaureerd worden, zodat ze klaar zijn voor de toekomst.
In Gelderland openen bijna 600 monumenten hun deuren. Bekijk ze allemaal en plan je bezoek via de website van Open Monumentendag.
Landschap
Liemers
Achterhoek
Arnhem e.o.
Rijk van Nijmegen
Rivierengebied
Veluwe
Buitenactiviteit
Kinderactiviteit
Rondleiding
Tentoonstelling