Steenfabriek Vogelensangh Steenfabriek, Munnikhofsestraat 33, Deest

De schoorsteen van steenfabriek Vogelensangh is van ver te zien. Foto Hans Barten Schoorsteen van steenfabriek Vogelensangh. Foto Hans Barten
Tot in de zestiger jaren van de vorige eeuw had vrijwel ieder dorp aan de Waal een of meer steenfabrieken. Deest kende twee steenfabrieken, een derde op steenworp afstand in het aangrenzende Afferden, en een nog bestaande pannenfabriek. De fabrieksschoorstenen torenden hoog boven het landschap uit en vormden prominente bakens langs de Waal. Op de schoorsteen van steenfabriek Vogelensangh is het bouwjaar, 1919, af te lezen.

De naam Vogelensangh is afkomstig van de middeleeuwse perceels- en boerderijnaam op deze plek. De steenfabriek is de laatste kolengestookte ringoven van Nederland. De stenen worden hier in handvormen of vormbakken vervaardigd van rivierklei, die vroeger in de naaste omgeving gewonnen werd. De klei werd via een smalspoor door een treintje met kiepwagens naar het gronddepot bij de oven getransporteerd. Op het terrein zelf werd voor transport gebruikgemaakt van paardenkracht. De paarden zijn pas rond 1980 vervangen door motorkracht.

Tichelgaten

De door ontkleiïng ontstane kleiputten of tichelgaten in de omgeving van de fabriek herinneren aan deze kleiwinning. Tot op heden zijn er nog vele, tot twee meter diepe winplaatsen voor klei in Deest en omgeving te vinden. Een mooi voorbeeld is de 'Pôlakker' (Poolakker) aan de Van Heemstraweg. Deze heeft een nieuwe bestemming gekregen als visput en schaatsbaan. Een minder mooie erfenis vormen de plassen die in de loop van tijd volgestort zijn met huisvuil en andere duistere materialen. Tegenwoordig wordt de klei van elders aangevoerd.

Ringoven

De ringoven is een groot ellipsvormig ovengebouw met een rondgang, waarin steeds in een gedeelte vanaf de bovengelegen stookzolder wordt gestookt. In deze rondlopende gang is een aantal poorten gemaakt voor de toe- en afvoer van bakstenen. Telkens wordt een deel van de ring vol ongebakken kleiblokken opgestookt tot een temperatuur van 1080 graden Celsius. Nadat de bakstenen voldoende gebakken zijn, wordt het vuur opgeschoven. Door de ringconstructie is een doorlopend steenbakproces mogelijk. Na een stookproces van ongeveer tien dagen worden de afgebakken stenen handmatig op kleur en kwaliteit gesorteerd.

De steenfabriek is nog in bedrijf.

Auteur: André Janssen, projectgroep Boederij & Laendschap van de Bewaorsmiense

De steenfabriek is ook beschreven in de Route Drutense monumenten.

Locatie

Vond u dit artikel nuttig?
Ja Nee

Reageer op dit verhaal

Stuur hier een reactie op bovenstaand verhaal. Je hoeft niet per sé in te loggen bij Disqus, een bijdrage leveren als gast is ook mogelijk. Vul wel altijd een e-mailadres in. Aanvullende afbeeldingen plaatsen, kan ook, mits rechtenvrij.

comments powered by Disqus

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl