Ds. Hermanus Willem Witteveen

1846 - 1884

Dominee Hermanus Willem Witteveen (1815-1884) heeft een belangrijke rol gespeeld in Ermelo. Hij wordt daar in 1846 predikant van de Nederlands Hervormde kerk. Op dat moment is de kerkgang sterk verwaarloosd. Hij brengt daarin verandering. Door conflicten met de kerkenraad wordt hij uit zijn ambt gezet. Hij richt zich direct op het zendingswerk.

Predikant Hervormde kerk

Ds. Witteveen ziet op 3 mei 1815 het levenslicht in het Friese Boornbergum. Hij volgt een theologiestudie in Leiden en Utrecht. Na zijn dienstplicht als sergeant-majoor komt hij in 1846 naar Ermelo om de predikant van de “Oude Kerk” te worden. Hij gaat enthousiast aan de slag en krijgt de mensen weer naar de kerk. Na vele jaren ontstaan er conflicten met de kerkenraad. Het Provinciale Kerkbestuur ontslaat hem in 1859.

Zendingswerk

Na zijn ontslag gaat ds. Witteveen niet stil zitten. Hij start direct met zijn zendingswerk. Preken doet hij in een woning. Hij noemt dit gebouw het Zendingshuis. Door giften van gemeenteleden en bewonderaars wordt begin mei 1860 de Zendingskerk geopend. Zijn enthousiasme kent geen grenzen. Hij begint ook nog een zendingsschool, zendingsblad en Het Huis van Barmhartigheid (een opvangcentrum voor daklozen en ontspoorden). In moeilijke financiële tijden wordt hij geholpen door Adriana Agatha van Halteren. Zij verleent hem financiële steun. Van de door ds. Witteveen opgerichte gebouwen is alleen de Zendingskerk over.

Zendingskerkhof

In de tijd van ds. Witteveen is het gebruikelijk dat iedere kerk haar eigen kerkhof heeft. In eerste instantie werkt het gemeentebestuur niet mee. Pas in 1870 krijgt hij toestemming voor een eigen kerkhof. Vanuit zijn opvattingen heeft ds. Witteveen een paar bijzondere regels voor het kerkhof:

  • De graven mogen niet worden geruimd.
  • Alle graven moeten naar het oosten – het Heilige Land – zijn gericht.
  • Per graf mag maar één persoon begraven worden.

In 1884 wordt ds. Witteveen in het midden van het kerkhof begraven. Het zendingskerkhof is nog steeds in gebruik. Nu zijn meerdere personen per graf toegestaan. Op het kerkhof zijn de graven uitsluitend beschikbaar voor meelevende en praktiserende leden van de Zendingskerkgemeente.

Ermelo in Zuid-Afrika

Duizenden kilometers verder bestaat nog een plaats met de naam Ermelo. Door de zendingsijver van ds. Witteveen vertrekt zijn leerling, Frans Lion Cachet, naar de Oost-Transvaalse hoogvlakte in Zuid-Afrika. Op 5 november 1870 noemt hij de kerk daar naar de woonplaats van zijn leermeester. Tien jaar later wordt de naam van de kerk ook de naam van het dorp.

Straatnaam

Ter herinnering aan ds. Witteveen is in de nabijheid van de Zendingskerk een straat naar hem genoemd. Ook heeft Ermelo een straat met de naam Frans Lion Cachet.

Dit is een venster uit de Canon van Ermelo

Vorige vensterVolgende venster

Bronnen en verder lezen:

  • Rond Ermel’s Wehme - F.R.E. Elema en H.J. van Beek – uitgave 1955
  • De straat waarin u woont (Ermelo’s straatnamen verklaard) 1987 – J.W.P. van Dijk en C. Kortenhoeven – uitgave 1987
  • Momenten uit de geschiedenis van Ermelo – brochure gemeente Ermelo – uitgave mei 1995
  • Ermelo in ’t vierkant – Jan Garritsen – uitgave 2012
  • Het Huis van Barmhartigheid – Luuk Buddingh - uitgave 2013


Rechten

© Canoncommissie Ermelo, 2022, CC-BY-NC

Relevante links

Vond u dit artikel nuttig?

  • Ermelo

  • Geloof

  • 1800-1900

  • Ermelo

  • Veluwe

Verwante verhalen

Lees meer

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3034254
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3034254
E info@mijngelderland.nl