Ik was toch best een strenge badmeester hoor, potverdorie!

Werken in het buitenbad Groenendaal in Tiel

Van fanatiek wedstrijdzwemmer tot badmeester: Andries bracht 26 jaar door in zwembad Groenendaal in Tiel. Hij vertelt over drukke zomerdagen, slimme controles op zwartrijders, zijn topsportcarrière in de moderne vijfkamp en het afscheid van een geliefd buitenbad dat voor velen een bijzondere plek was.

Hoe ik badmeester werd

Ik ben opgegroeid op een boerderij in Zoelen. Ik heb 3 jaar Middelbare Tuinbouwschool gedaan. Mijn vader had eigenlijk gewild dat ik samen met mijn broer het boerenbedrijf zou overnemen, maar ik wilde wat van de wereld zien.

In die tijd zwom ik bij de zwemvereniging TZC Tiel, waar ik zes dagen per week, ’s morgens en ’s avonds, trainde in het buitenbad Groenendaal. Op een dag vroeg de coach: "Andries, zou je hier ook willen werken?" Ik werd dus gevraagd! Het was een parttime baan, want in de winter was het buitenbad gesloten, maar in die maanden was er dan op de boerderij altijd wat te doen. Uiteindelijk heb ik ongeveer 26 jaar voor zwembad Groenendaal gewerkt.

Ik was al aangenomen toen ze zeiden: “Je moet wel je zwemonderwijsdiploma hebben, dus ga dat eerst even gauw halen.” Normaal duurt zo’n opleiding van september tot mei, een hele winter lang, maar ik moest het in twee maanden doen!

Illegale zwemmers en een ijsje verdienen

Mijn voornaamste taak was toezichthouden en zorgen dat er geen mensen verdronken. Toezichthouden deed je vooral vanaf de uitkijktoren die midden op het zwembadterrein stond of op zo’n hoge scheidsrechtersstoel langs de badrand.

Om zeven uur ’s morgens ging het bad open en moest ik eerst de chloor- en zuurgraad meten. Dan zwommen de mensen tot 8:30 uur en van 9:30 tot 18:00 uur was het vrij zwemmen. Als het echt warm was, konden er duizenden bezoekers komen. Maar soms waren er maar 3 of 4 mensen aan het zwemmen. Het kon zo saai zijn, dat we zaten te dammen om de tijd door te komen.

Ansichtkaart van zwembad Groenendaal, gemaakt door N.M.F. Lathouwers

Ik was toch best een strenge badmeester hoor, potverdorie! Op een gegeven moment merkte ik dat jongelui via een gat in het buitenhek zo de ligweide op liepen om gratis te zwemmen. Ik zei tegen de kassières dat ze de betalende klanten moesten vragen hun kaartje te bewaren voor controle. Rond 14:00 uur riep ik via de luidsprekers om dat we gingen controleren. Je had ze moeten zien rennen door de bosjes naar buiten! Er waren ook jongens die midden in het bad gingen liggen, hè. En dan ga je er niet in om ze eruit te halen, of wel? Kreeg ik op mijn kop van Chris Verbeek, de directeur, dat ik die controles niet meer mocht doen, want we waren een nutsbedrijf van de gemeente.

Een andere taak was papier rapen. Dan werd er omgeroepen: “Als je een ijsje wilt verdienen, verzamelen bij de toren”. Die kinderen renden al. Nou, en dan liepen we ongeveer een half uur rond en was alles opgeruimd. Ik dacht: weet je wat, ik neem zelf ook een ijsje. Komt de directeur weer en zegt: “Andries, dat is niet de bedoeling, hè. Die kinderen hebben wat verdiend, maar jij mag geen ijsje nemen.”

Ansichtkaart van zwembad Groenendaal, gemaakt door N.M.F. Lathouwers

De Moderne Vijfkamp

Ik was een fanatieke sporter. Het zwembad gaf de ruimte om te trainen voor de Moderne Vijfkamp. ’s Avonds na sluitingstijd kon ik vrij zwemmen en hardlopen op een 400-meterbaan die ik zelf op de ligweide had uitgezet. Ik hoorde bij de beste vier vijfkampers van het land en haalde de Nederlandse ploeg. Er waren wedstrijden in Europa, Zuid-Afrika en Amerika. Ik mocht zelfs de vlag dragen bij de openingsparade van het wereldkampioenschap in Amerika. Zo droeg het zwembad bij aan mijn wens om iets van de wereld te zien!

De sluiting en de hortensiakwekerij

Door teruglopend bezoek en veroudering is het buitenbad uiteindelijk gesloten en afgebroken. Als een soort van afscheid hebben toen een rouwkrans gemaakt met een foto met de sluitingsdatum erop. En we organiseerden een barbecue in het lege zwembad. Toen de jongens wat gedronken hadden, riep er een: “Weet je wat we moeten doen, Andries? We rukken er bij de damestoiletten een wc-pot af!” Die werd op het vuur gegooid, maar dat porselein wou natuurlijk helemaal niet branden.

Het buitenbad werd gesloten dus ik werkte vanaf toen alleen nog maar voor het binnenbad. Ik ben echter nog drie jaar bij het zwembad in dienst gebleven, maar dan als tuinman. Ik zorgde voor de plantsoenen rondom het binnenbad. Daarna ben ik volledig overgestapt naar mijn passie, de hortensiakwekerij Andriesia die ik ondertussen als hobby en noodzakelijke bijverdienste had opgebouwd. Achteraf had ik dat tien jaar eerder moeten doen; ik verdiende met die kwekerij veel meer dan als onderdirecteur van het zwembad.

Werken in het buitenbad Groenendaal, dat was een mooie tijd. Ik was 22 en een fanatiek sportman, dus ik zag er ook niet slecht uit, hè. En als je dan op zo'n scheidsrechtersstoel zit, nou, dan weet je wel wat er gebeurt. Dan staan er altijd wel een stel meiden om je heen. Kijk, dat was de sjeu van het buitenbad!