Frontstad Tiel

De verwoesting en evacuatie van Tiel

De geallieerde luchtlandingen bij Eindhoven, Nijmegen en Arnhem op 17 september 1944 vormden een keerpunt in de oorlog. De Engelsen namen het Land van Maas en Waal in bezit en het aantal Duitse militairen in Tiel werd opgevoerd. Tiel werd een echte frontstad.

Op 20 september stak een Duitse patrouille de Waal over en arresteerde in Wamel veertien mannen. Omdat er door burgers op Duitsers zou zijn geschoten, werden deze mannen naar Tiel overgebracht en daar zonder vorm van proces in de straten doodgeschoten. Een dag later begonnen de Engelsen met hun beschietingen op Tiel. Een aantal maanden later is Tiel een verwoeste en verlaten stad geworden, getuige de aantekeningen in het dagboek van Gerrit Bouwhuis: 'Overal staan deuren open, de planken zijn voor de ramen verwijderd. Enkele gordijnen zijn blijven hangen en daar tussendoor giert de wind en de sneeuw. Militairen zien we praktisch niet, ze schijnen in de stellingen bij de rivier te zitten. Het is koud. De aanblik van de stad is troosteloos.'

De verlaten stad

De eerste Tielenaren moesten op 22 september 1944 hun huizen verlaten. Op last van de Ortskommandant, want er was geen burgemeester, moest er een evacuatiecommissie worden ingesteld. Op 6 november werd deze commissie ingelijfd bij het Bureau voor de Afvoer van de Burgerbevolking (BAB), een landelijke burgerlijke instantie. De bedoeling was dat 9000 mensen binnen 24 uur Tiel zouden moeten verlaten. Later is dit uitgesteld, maar op 9 november om 19.00 uur moest de binnenstad - met 2500 mensen - van Tiel ontruimd zijn. Op 17 november werd de totale evacuatie van Tiel afgekondigd. De eerste geëvacueerden vonden een onderkomen in Geldermalsen en later in de Vijfherenlanden. Op 8 januari 1945 volgde de bekendmaking dat de dan nog in Tiel verblijvende inwoners met ingang van 14 januari naar Friesland moesten vertrekken. Het werd een barre tocht via het Wijkse veer en Driebergen, met onderweg beschietingen vanuit de lucht, kwamen ze op 26 januari per trein aan in Leeuwarden, waar de Tielenaren hartelijk werden ontvangen.


Rechten

©

Relevante links

Vond u dit artikel nuttig?

Kenmerken

  • Oorlog
  • Tweede Wereldoorlog
  • 1900-1950
  • Tiel
  • Rivierenland

Plaats

Location on map

Verwante verhalen

Lees meer

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl