Bevrijdingsroute Bemmel | Haalderen | Ressen

De gevolgen van de oorlog voor de burgers in Bemmel, Haalderen en Ressen

In het kader van 75 jaar bevrijding heeft de Historische Kring Bemmel, Haalderen en Ressen in 2020 een expositie georganiseerd over wat de oorlog teweeg heeft gebracht in het oostelijk deel van de Betuwe. Van de expositie is een route gemaakt die leidt langs plaatsen waar veel oorlogsschade was en waar vele tragedies zich hebben afgespeeld.

In september 1944 was Bemmel frontgebied. Op 17 september 1944 begon Operatie Market Garden. Het geallieerde doel was vanuit Nijmegen de Rijnbrug bij Arnhem te veroveren en door te stoten naar Duitsland. Hiervoor moest eerst de Waalbrug worden veroverd. Op 20 september kwam de Waalbrug volledig intact in handen van de geallieerden. In Bemmel kwamen de Britten de Duitsers tegen. Er volgden dagen van confrontaties en beschietingen. Op 26 september liep het front vast bij de rivier de Linge. Vanaf zaterdag 30 september vluchtte een groot deel van de bevolking weg uit Bemmel. Vrouwen en kinderen moesten evacueren. De Betuwse mannen bleven op het ‘Manneneiland’ om vee en goederen te bewaken.

De route geeft een indruk van wat zich toen afspeelde en wat werd aangetroffen bij terugkomst na de bevrijding in het voorjaar van 1945.

Ga terug naar routes

Huize Het Hoog Bemmel 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Huize Het Hoog 1944
Het oorspronkelijke Het Hoog stamde uit de 18e eeuw. Het was een groot gebouw met een boerderij en enkele schuren, waaronder een brouwschuur, waar...
De bovenste steenfabriek Haalderen 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
De bovenste steenfabriek Haalderen
De uiterwaarden van Bemmel en Haalderen kennen een lange geschiedenis van steenfabrieken. In de Buitenpolder in Haalderen stonden de bovenste en de onderste steenfabriek, zo...
Loswal Haalderen 1945 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
De loswal Haalderen
in de Buitenpolder in Haalderen lag de loswal die bij de steenfabriek hoorde.
Kasteel De Kinkelenburg Bemmel 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Kasteel De Kinkelenburg Bemmel 1944
Dit oorspronkelijk middeleeuwse kasteel werd eind 18e eeuw verbouwd tot statig herenhuis. Tot na WOII was het in particuliere handen.
Noodgraven Engelse soldaten Ressen 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Noodgraven Ressen
Als het niet mogelijk was militairen op de juiste plek te begraven, dan werden noodgraven gemaakt en noodbegraafplaatsen aangelegd.
Rooms Katholieke Kerk Haalderen 1945 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Rooms Katholieke Kerk Haalderen 1945
In 1784 werd Haalderen bij een dijkdoorbraak bijna van de kaart gespoeld. Het duurde lang voor het dorp er weer bovenop was en begin 20e...
De Klokken werden geconfisqueerd © CCO
Nederlands Hervormde Kerk Bemmel 1944
De Nederlands Hervormde Kerk is uit de 12e eeuw en daarmee het oudste gebouw van Bemmel. Al voor WOII was de kerk aan een opknapbeurt...
Mariaschool Bemmel 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Mariaschool Bemmel 1944
In de 19e eeuw werd aan de Dorpsstraat in Bemmel het eerste kerkje gebouwd dat al snel te klein bleek te zijn. Het kerkje heeft...
Oudewei Haalderen 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Oudewei Haalderen
Ook in de Oudewei werd geschoten.
De zwaar beschadigde toren van de Donatuskerk Bemmel © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Donatuskerk Bemmel 1944
Aan de neogotische St. Donatuskerk in Bemmel werd in 1925 een spitse toren gebouwd.
De Roskam Bemmel 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Huize Wilberma en De Roskam 1944
De Dorpsstraat was vaak toneel van hevige taferelen.
De kapel op de Heuvel © Andre van Dijk-2010 cc-by-sa
Herdenken en herinneren
Bemmel heeft vier monumenten om te zorgen dat deze vreselijke oorlog niet vergeten wordt. De kapel en de tank staan op de Heuvel, het bevrijdingsmonument...
Zwaar beschadigde huizen op de Heuvel © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
De Heuvel Bemmel 1944
Aan de noordkant van Bemmel ligt De Heuvel, een agrarisch terrein dat 1.75m uitsteekt boven het omringende gebied. Uit archeologisch onderzoek blijkt hier een Bataafse...
Nederlands Hervormde Kerk Ressen1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Nederlands Hervormde Kerk Ressen
De Nederlands Hervormde kerk van Ressen stamt uit de 11de/12de eeuw. In de buitenmuur zitten 'zwarte bezems', te hard gebakken stenen die de kerk beschermen...
Van der Mondeweg 5 en 7 Haalderen 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
Van der Mondeweg Haalderen
Behalve de kerk werd de Van der Mondeweg ook verder zwaar getroffen.
De Arend Bemmel 1944 © Historische Kring Bemmel cc-by-nc
De Arend Bemmel 1944
De Arend was vroeger veerhuis en herberg en lag bij het veer over de Waal. De weg van Nijmegen naar Arnhem liep er langs. In...
Meester Wierink 1942 © Historische Kring Bemmel cc-by.nc
Meester Wierink
Op het Meestersplein in Bemmel stond de jongensschool en woonde Meester Wierink en zijn gezin.

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl