Tijdvakken

In het Nederlandse onderwijs wordt bij het vak Geschiedenis de tien tijdvakken gehanteerd. Elk tijdvak heeft een kernachtige omschrijving van de belangrijkste ontwikkelingen en gebeurtenissen. 

MijnGelderland kiest ervoor de indeling in de tien tijdvakken te volgen. Steeds meer jongeren (en hun ouders) raken vertrouwd met de pictogrammen. Elk verhaal op deze site is gekoppeld aan het tijdvak waarin het onderwerp voor de eerste keer aan de orde is.

Kerk en klooster van St. Walburg. Detail uit de kaart van Joh. Blaeu, ca 1650
Het klooster van Sint-Walburg
Rond het jaar 900 is Tiel in het bezit van graaf Waltger van Teisterbant. Hij sticht een kerk en een klooster. Deze worden toegewijd aan...
Kitty de Wijze
Bezet Nijmegen
Vóór de Tweede Wereldoorlog woonden ongeveer 500 Joden in Nijmegen. In de oorlogsjaren werden de meesten weggevoerd naar concentratiekampen. Nog geen negentig Nijmeegse Joden overleefden...
Gezicht op de vijver bij Biljoen, ets door C. Henning, ca. 1790 Bron: Rijksmuseum / Gelders Archief
Slingerende oevers bij Biljoen
De eerste gids voor bezoekers aan Biljoen verschijnt al in 1821. Dit boekje is van de hand van I.A. Nijhoff, publicist en...
Godenpijler
Noviomagus
Het kunstwerk dat op het Kelfkensbos is opgericht bij de viering van 'Nijmegen 2000 jaar', is geïnspireerd op de Romeinse godenpijler...
Ds. Witteveen
Ds. Witteveen
Dominee Hermanus Willem Witteveen (1815-1884) komt in 1846 als predikant naar de gemeente Ermelo. Op dat moment zijn er veel misstanden, zoals geen trouwe kerkgang...
Bierdopjes ©  CC0
Gezonder dan water
Bier wordt al eeuwen gebrouwen. In de Middeleeuwen was bier vaak een gezondere keuze dan het vervuilde drinkwater. Het werd daarom dagelijks door jong en...
Arnhem, Gele Rijdersplein
Gele Rijdersplein
De Willemskazerne aan het Gele Rijdersplein werd door Duitse militairen gebruikt. Op 17 september 1944 werd deze kazerne, als een van de eerste oorlogshandelingen in...
Het tot woonhuis verbouwde boerderijtje © Hans Barten
Boerderij
Het merkwaardige van dit tot woonhuis verbouwde boerderijtje is de locatie. Het staat op het achtererf van een ander monument - ook een voormalige boerderij....
Gravure stadsbrand
Stadsbrand Lochem
De grote stadsbrand in Lochem vindt plaats in 1615. Hierbij gaat vrijwel de hele stad in de vlammen op.
Het oude Station
Onder stoom!
Voor de Nijmeegse handel en industrie was de Waal erg belangrijk. Tot begin negentiende eeuw werden producten vooral vervoerd met zeilschepen. Daarna ging Nijmegen steeds...
De vernielde Eusebiustoren werd symbool van het zwaar getroffen Arnhem (Bron: Canon van Arnhem)
De Slag om Arnhem
Na meer dan vier jaar bezetting krijgen Nederlandse burgers in september 1944 hoop dat de vrijheid in zicht is. Operatie Market Garden gaat van start...
13a Zypendaal 1753 GA lade19 78 detail
Riante buitenplaatsen, 18e eeuw
Het landgoed Zypendaal (uitspraak 'Siependaal') is een mooie exponent voor de ontwikkeling van de bovenklasse aan de hand van de buitenhuizenmarkt in Arnhem.
Borstbeeld van Pieter Aafjes in de Zandstraat
Pieter Aafjes
Hoofdrolspeler in het rijk geschakeerde muziekleven van Culemborg is Koninklijke Harmonie Pieter Aafjes. De voorloper van deze vereniging is muziekcorps Concordia, opgericht in 1869. In...
De Steegse Vioolclub, 1912
Eerste verenigingen
In 1855 kreeg het verschijnsel 'vereniging' in Nederland een wettelijke basis, en werden verenigingen centraal - met Koninklijke goedkeuring - geregistreerd. De elite, de burgerij...
32a Juliana naambord Dorp GA B727 10
Open Het Dorp, vanaf 1960
Tv-presentatrice Mies Bouwman en Dorp-directeur Arie Klapwijk kijken toe hoe koningin Juliana op 28 januari 1963 het naambord 'Het Dorp' schildert. Het is de officiële...
De haven van Elburg
Onzekere tijden in Zuiderzeestadje Elburg
Tussen 1927 en 1932 wordt de Afsluitdijk aangelegd - een internationaal beroemd waterwerk, dat Nederland voor overstromingen en stormen moet beschermen. Voor de inwoners van...
Nederhagen afgebeeld op een kaart van Overhagen en omgeving, door Nicolaas van Geelkercken, 1651-1653. Bron: Gelders Archief, Arnhem
Mysterieus Nederhagen
Vooral in de winter is het goed te zien: hier ligt een vierkant omgracht perceel, de plaats van een verdwenen kasteel. ...
Klok Elst
De staaf van de smid
Elke dorp in Nederland heeft wel een klok in een klokkentoren. Zo één die altijd luid bij lief en leed, de uren en halfuren laat...
Landhuis Arva aan de Rozendaalselaan in Velp, foto A. Burgers
Woningen voor welgestelden
In de 19e eeuw ontstond voor meer mensen de mogelijkheid om zich een fraai huis buiten de stad te veroorloven. De Veluwezoom en vooral Arnhem,...
Flats aan de Schulpkamp, begin jaren '60 (archief Stichting Oud Nijkerk)
Flats aan de Schulpkamp
Na de Tweede Wereldoorlog heerste er woningnood. Na de ellende van de oorlog wilden veel mensen snel trouwen, maar er waren maar weinig woningen beschikbaar...
21a Arnh Courant april 2008 JdV
Arnhemsche Courant, 19e eeuw
'Thans vooral is een ruime, liberale herziening der grondwet behoefte.' Dat is de kop van de Arnhemsche Courant op 11 maart 1848. De krant was...
Kasteel De Essenburgh van binnen © PD
Kasteel De Essenburgh bij Harderwijk
Dichtbij de Zuiderzee ligt op de noordrand van de Veluwse zandgronden vanaf de tiende eeuw het brinkdorp Nunspeet. Vanaf de middeleeuwen ontstaan er op de...
Rosemin Hendriks, Zonder titel (2011)
Oogmerk: Rosemin Hendriks
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...
De Mattheuskerk in Velp, ook wel 'De Oude Jan'
Middeleeuwse kerken in de gemeente Rheden
Hoe en wanneer de kerstening zich in onze streek precies heeft voorgedaan is niet helder. Duidelijk is wel dat de bekering tot het christendom speelde...
Afbeelding van Sint en Piet.
De Sinterklaastafel
Gebruiken verdwijnen. Zo ook de St. Nicolaastafel een tafel waarop banketbakkers hun heerlijkheden uitstalden en die je nu nog maar amper ziet. Jammer want het...
Zilveren koelvat van Jan Willem Pas, 1793
IJskelder
Achter Museum het Valkhof bevindt zich in de aarden stadswal een ijskelder. De kelder behoorde waarschijnlijk bij de 17e eeuwse villa die aan...
Antoni C.W. Staring
Antoni Staring
Het geslacht Staring is een begrip in de hele Achterhoek. Zeker drie generaties Staring zijn belangrijk geweest voor Lochem, de Graafschap en Nederland.
Gevelstenen bordes oude stadhuis ingemetseld bij nieuwe gemeentehuis
Het stadhuis anno 1727
Op de Markt (nu Simonsplein) stond het prachtige 18e eeuwse stadhuis van Doetinchem, ongeveer op de plaats waar in 2009 Hotel...
Het Voorburg
Herenhuizen in het groen
Culemborg is rond 1900 een industriestad van achtduizend inwoners. Rondom het oude centrum staan veel arbeidershuisjes in sloppen en stegen. Zowel in de huizen als...
Gedenkraam in het Nijkerkse stadhuis dat herinnert aan de gijzeling van oktober/november 1944 (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Gijzeling in het Nijkerkse stadhuis
In de nacht van 30 september op 1 oktober 1944 pleegde het verzet een aanslag op een Duitse auto. De plek van de aanslag was...
Ovink senior 1836-1925
Drie generaties Ovink
In de familie Ovink kozen drie achtereenvolgende geslachten het beroep van architect. H.L.J. Ovink vestigde zich in 1869 in Stad-Doetinchem. Zijn zoon B. Ovink trad...
Pesthuis
Fraterhuis-Pesthuis
Het Latijnse woord frater betekent broeder. Fraters waren een soort monniken. Hun klooster werd een fraterhuis genoemd. Veel fraters werkten in de middeleeuwen in het...
Oude toren Ewijk bescheiden deur
Oude toren in Ewijk
Aan de dakmoeten op de oostmuur van de oude toren aan de Julianastraat in Ewijk, is de geschiedenis van de voormalige kerk af te lezen....
20080120 buurtkrant Pagina 1
Nieuwtjes delen met Het Groene Blad
'Onze straat is onderdeel van het veld De Groene Erven. Alles bij elkaar bestaat dat uit slechts vijf straten. In zo'n ...
Ds Thea Barnard
Ds Thea Barnard
Dominee Barnard was de eerste vrouwelijke hervormde dominee van Nederland (1968).
Holle boom bij kasteelruïne in Hemmen (Bron: Wikimedia)
Landgoed Hemmen
De eigenaar van het landgoed woonde vroeger in een kasteel op zijn land. In de eerste helft van de achttiende eeuw werd het kasteel door...
Kade Ruffelseweg © In de ban van Maas en Waal Driessen en Van de Ven 2004
Kade Ruffelseweg, een van de oudste zijkades van het rivierengebied
Dijken en kaden bepaalden en bepalen in hoge mate de bewoonbaarheid van het rivierengebied. In de gemeente Wijchen vind je dijken en kaden uit verschillende...
Sparta reclamebord
Spartafabriek
Het verleden van het terrein van de voormalige Spartafabriek gaat ver terug. Het stond eeuwenlang bekend als 'Driehuizen', vanwege de drie...
De Noormannen
De zo gevreesde Noormannen die tussen 800 en 1000 ook onze streken onveilig maakten, waren Scandinavische edelen voor wie onvoldoende grondgebied in hun land...
Oude Hervormde Kerk op Raadhuisplein aan de Dorpsstraat 1842 door Arie Lieman. Collectie CODA Museum (Bruikleen Historische Vereniging Felua)
Oude Mariakerk
De Oude Mariakerk stond tot 1842 aan de Dorpstraat, het huidige Raadhuisplein, en was eeuwenlang het middelpunt van Apeldoorn. Vanaf 1200 stond hier al...
Maartekeur
Maartekeur
De Maartekeur in Lochem was een van de laatste openbare vrijstermarkten, zoals die ooit op tal van plaatsen in Nederland en daarbuiten voorkwamen. Zoveel is...
St.Jan de Doperkerk in Echteld, met begraafplaats
Over overlijden in Echteld
"De directe buren waren vrienden, de directe buren, maar vier aan weerzijden werden verplicht om de kist te dragen, dat waren de...
Zaltbommel
Boeren en besturen
Gerrit Verkuil (81 jaar) is geboren en getogen in Bruchem, een klein dorpje (een dorpje of een klein dorp) ten zuidwesten...
De toren van fort Asperen (Bron: Wikimedia, HenkvD)
Het bestaansrecht van de waterlinie
Mitrailleurschutter Wim Schilder vertelt over zijn ervaringen op fort Asperen. De video is onderdeel van een reportage over de Nieuwe Hollandse...
Kaart uit 1663 met daarop de molen van Hernen
Molen in Hernen
De molen in Hernen vormt een belangrijk onderdeel van de geschiedenis van de heerlijkheid Hernen. De huidige molen uit 1745 vervangt...
Spoorwegmonument met inmiddels gesloopte Unitas gebouw
Spoorwegmonument
Dit monument is in 1884 opgericht ter ere van de aanleg van de spoorwegverbinding tussen Nijmegen en Kleef. De totstandkoming van ...
Radio Kootwijk. Foto: CODA, Christa Balk
Militair gebruik van Radio Kootwijk
Het monumentale zendstation is niet als militair object gebouwd, maar soms wel als zodanig gebruikt. Het majestueuze gebouw zorgde vanaf 1923 voor de civiele radioverbinding...
De muur van Hotel Bosch
Hotel Bosch in Arnhem
Het pand dat later Hotel Bosch wordt, is in het begin een statig woonhuis aan de Apeldoornsestraat in Arnhem. Na de Tweede Wereldoorlog doet het...
Het 'nieuwe' Schoonbroek dat in 1977 gesloopt werd.
Schoonbroeck
In de late middeleeuwen groeien nederzettingen als Apeldoorn, Beekbergen en Loenen uit tot dorpen. Beetje bij beetje wordt het moerassige gebied...
Stadhuis Nijmegen, rond 1900 © Publiek domein
Bloeiperiode Nijmeegse Hanzekooplieden
Vooral de jaren tussen 1520 en het uitbreken van de Nederlandse Opstand vanaf 1566 vormden een bloeiperiode voor de Nijmeegse Hanzekooplieden. Niet zelden nam Nijmegen...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl