Tijdvakken

In het onderwijs wordt sinds het begin van de 21ste eeuw geschiedenis gegeven aan de hand van tien tijdvakken.

Elk tijdvak heeft een kernachtige omschrijving van de belangrijkste ontwikkelingen en gebeurtenissen. Het pictogram is heel herkenbaar. Elk tijdvak komt gedurende een schoolloopbaan van jongeren tussen de 8 en 16 jaar drie maal langs. Eenmaal op de basisschool en twee maal in het voortgezet onderwijs. Hierdoor wordt het historisch beself en de oriëntatiekennis versterkt.

MijnGelderland kiest ervoor de indeling in de tien tijdvakken te volgen. Steeds meer jongeren (en hun ouders) raken vertrouwd met de pictogrammen. Elk verhaal op deze site heeft het tijdvak meegekregen waarin het onderwerp voor de eerste maal aan de orde is.

Affiche Waterland (noord-Holland)  helpt Arnhem, juli 1945. Beeldbank WO2 NIOD
Market Garden
Op 17 september 1944 begon Operatie Market Garden. Middels luchtlandingen en een grondoffensief wilden de geallieerden de Duitse verdedigingslinie omzeilen. Gelderland kreeg in deze beslissende...
Kasteel Rosendael in 1577. © Universiteitsbibliotheek Utrecht
Kasteel Rosendael in beeld
Kasteel Rosendael is meer dan zeven eeuwen oud. Uit nood, praktische overweging of omwille van veranderende smaak, wijzigen kasteel en omgeving met regelmaat. Schilderijen, tekeningen,...
Ludger wordt tot bisschop van Münster gewijd
Werenfried en Ludger
Al sinds het midden van de zevende eeuw lag de Betuwe binnen de invloedssfeer van de Franken, die tot het christendom waren bekeerd. Toen in...
De Zwarte Kuil bij Loenen, op de achtergrond de Waaldijk. © Wielenreceptenboek, Landschapsbeheer Gelderland, Ferdinand van Hemmen
Inbraakkolken
Vroegere dijkdoorbraken hebben hun sporen nagelaten in het landschap. Bij een doorbraak schuurt het binnenstromende water een gat in de bodem. Die gaten zien we...
Ringrijden 1961 © Onbekend
Ringsteken (rijden) in Loil
Het ringsteken is een behendigheidsspel waarbij een persoon met een ringsteekpen de ring van het blok af moet steken. Men doet dit tegenwoordig staand op...
Zegel van Otto II van Gelre © Gelders Archief
Graaf Otto II
Graaf Otto II (1215-1271) was vijftien jaar toen hij begon met regeren over Gelre en Zutphen. Zijn klompvoet bezorgde hem de bijnaam ‘de Lamme’. Later...
Beesd Voorstraat 1900
Beschermd dorpsgezicht Beesd
Het dorp Beesd heeft met de Voor-, Midden-, en Achterstraat een planmatige aanleg welke stamt uit de Middeleeuwen.
Eli van Spier bij de bevrijding mei 1945
Slagerij Abraham van Spier & Co.
Mei 1945. Eli van Spier viert de bevrijding, omringd door Culemborgers en Canadese militairen. Hij behoort tot de weinige joodse inwoners van de stad die...
Buren ca. 1900. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Groeiend isolement
Als het stadsbestuur zelf weer aan de eigen toekomst kan werken, neemt het geen enkel initiatief. Ook niet als Buren door de gemeentewet een autonome...
Mechteld ten Ham in sneeuw
Mechteld ten Ham
Mechteld ten Ham (overleden 25 juli 1605) was een vrouw die in het begin van de 17e eeuw leefde in het stadje...
Voorgevel van Het Noorsche Huis (Bron: Het Noorsche Huis)
Het Noorsche Huis in Gorssel
Lang voordat Ikea uit Zweden faam maakte, bezat Scandinavië al een reputatie op het terrein van de betere 'doe-het-zelf' constructie. Het Noorsche Huis in Gorssel,...
Een kerstbal
'Jenne met de benne' op kerstavond
Kerstavond, ook wel deelavondje genoemd, omdat dan de noten en appels verdeeld werden.
Gradus van't Hul
Gradus van ’t Hul
Het komt tegenwoordig nog zeer zelden voor dat een Verzetskruis wordt uitgereikt dat herinnert aan de Tweede Wereldoorlog. Op dinsdag 6 december 2011 werd in...
Overlijden - draagstelling voor een kist uit 1837
Over overlijden in Harreveld
"Dat opbaren gebeurde dan thuis en 's avonds dan kwam de familie en de buurt en dan werd de rozenkrans en de litanie van .....
Cedul1
Monsterrol
In het Gelders Archief bevindt zich een zgn. monsterrol uit het jaar 1401, over het kerspel Ruurlo. Het is een lijst van ruiters en knechten...
Loden kist met bijbehorende flesjes
Loden grafkist met Romeinse vrouw
In 2001 werd tijdens rioleringswerkzaamheden in deze straat een loden grafkist gevonden met daarin de resten van een vrouw van 35 ...
Het in cottage-stijl gebouwde Heveadorp, jaren twintig (Bron: de Gelderland Bibliotheek)
De tuinstadbeweging
Na de eerste woningwetwijken in Arnhem werd rond 1915 ook elders een begin gemaakt. In Nijmegen schakelden verschillende woningbouwverenigingen in dat jaar voor het eerst...
Koningin Juliana opent Kerncentrale Dodewaard. Collectie Gelders Archief
Kerncentrale Dodewaard
Nederland startte na de Tweede Wereldoorlog met onderzoek naar de ontwikkeling van kernenergie en zocht samenwerking met Noorwegen dat in 1950 werkte aan de...
Het eiland waar Herman op begraven ligt © PD
De Zwarte vrouwe van Staverden
Het verhaal gaat dat het ’s nachts spookt rond kasteel Staverden. Na twaalven doolt de ‘Zwarte vrouwe van Staverden’ rond en men kan haar horen...
Reinder van de Brink bij zijn hut
Robin Hood van de Veluwe
Stropen is van alle tijden. Tegenwoordig is het makkelijker, met de auto, verlichting en geweren. Oorspronkelijk werd gestroopt om in het levensonderhoud te voorzien. Iedere...
Gellicum kerk en Rechthuis
Het oude dorp Gellicum
In het jaar 983 reeds genoemd als 'Gallinghem'. In het dorp was ooit een sierlijk kasteel dat bezit was van o.a. de families Tengnagell en...
Theepot van vernikkeld metaal vervaardigd door Daalderop, bron: Collectie Gelderland © Collectie Gelderland
Een bron van warmte
Innovatieve cv-ketels, stille ventilatie en boilers op zonne-energie lijken meer iets van de toekomst dan van het verleden. Toch zijn deze producten onderdeel van het...
Paarden Leste Mert - G. Thelissen
Zonder snert en koeienstront geen “Leste Mert”
De eerste donderdag na Allerzielen is elk jaar 'Leste Mert', de grote dag voor Druten en het hele Land van Maas en Waal.
Landhuis Zeeburg
Zeeburg Ermelo
Er is een landgoed Zeeburg geweest in het kustgebied van de toenmalige Zuiderzee. In 1710 is een voor die tijd modern herenhuis met vensters in...
De brug van het voormalige kasteel. © Hans Barten
Kasteelplaats
De in de volksmond bekende “Kasteelplaats” moet in de middeleeuwen al als een middelpunt voor de plaats Druten gefungeerd hebben.
Herstel van de Waalbrug, door de Duitsers in maart 1941. © Beeldbank Rijkswaterstaat
Waalbruggen in oorlogstijd
Bruggen waren in oorlogstijd van enorm strategisch belang. Zonder bruggen zijn rivieren nauwelijks passeerbaar voor troepen en materieel. Om die reden worden in oorlogstijd bruggen...
IJssellinie Lingewaard
In het begin van de jaren 50 werken inwoners van Bemmel en omgeving aan de bouw van een gigantisch drijvende stuw, die bij de steenfabriek...
t Harde. Foto: Frank Oosterboer
Atoomwapenopslagplaats
De ruimte tussen de binnenste en buitenste prikkeldraadversperring van atoomwapenopslagplaats 't Harde is nog steeds beklemmend. Op de achtergrond staat de betonnen wachttoren met onder...
De tuin van  het bruidspaar
De tuin van het bruidspaar versieren
Een trouwerij wordt in omgeving van Aalten bekend gemaakt door de bruid en bruidegom samen. Zij gaan de buurt rond en vertellen hun buren het...
Rechtspraak
Rechtspraak
Recht en rechtspraak zijn belangrijk in een stad. Rechtspraak betekent namelijk dat er recht wordt gesproken. Dat betekent dat onrecht wordt aangepakt. Althans, als de...
Winkelcentrum Presikhaaf
Presikhaaf Arnhem
Winkelcentrum Presikhaaf in Arnhem, een overdekt winkelcentrum zoals er in Nederland honderden zijn. Of toch niet?
Kleuterklas in de Bommelerwaard, circa 1955 (Bron: Gelders Archief)
De schoolloopbaan uitgebreid
Na 1900 groeide niet alleen de deelname aan het lager onderwijs, ook het vervolgonderwijs nam een enorme vlucht - mede onder invloed van de Leerplichtwet....
De Linge tussen Rumpt en Beesd
De Betuwe
De Betuwe ligt tussen de rivieren de Waal in het zuiden en de Nederrijn en de Lek in het noorden. Het bestaat uit drie delen:...
Ansichtkaart 1950, Regionaal Archief Nijmegen
De vierdaagse
In 1909 organiseerde de Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding een nationale 'vierdaagsche afstandsmars', naar het idee van luitenant C.D. Viehoff. Natiebreed waren vijftien parkoersen uitgezet,...
De voorgevel van het stadhuis aan het 's-Gravenhof te Zutphen  Zutphen  (Bron: Wikimedia, foto: RCE, 20226464)
's-Gravenhof in Zutphen
Het 's-Gravenhof is het oudste plein van de hanzestad Zutphen. Zutphen is een van de oudste steden van Nederland en werd rond 800 een grafelijk...
De overstroomde uiterwaarden bij Beuningen in 1993 © Beeldbank Rijkswaterstaat, Bart van Eyck
Overstromingen in de uiterwaarden
Al circa 800 jaar heeft de Waal een sluitende bedijking. Toch vinden bijna jaarlijks nog overstromingen plaats. Gelukkig gebeurt dat precies op de plek die...
Warenhuis Huls in de Hamburgerstraat 38
Warenhuis Huls van Johannes Hendrikus Huls 1892-1967
Johannes Hendrikus Huls, de grondlegger van het warenhuis Huls, opent in 1919 'de Goedkoope Bazar' aan de Boliestraat. De verkoop loopt goed en hij verhuist...
Maandereind 1928 © Historisch Museum Ede
Geschiedenis van Historisch Museum Ede
In 1924 wordt de Vereniging Oud Ede opgericht met als doel de geschiedenis van Ede en omgeving te onderzoeken en te beschrijven. Vrijwel direct begint...
Schade door de beschietingen van het Nederlandse leger, met als doel de opmars van de Duitsers te vertragen (hoek Nieuwstraat/Verlaat, archief Stichting Oud Nijkerk).
Evacuatie aan het begin van de oorlog
Nadat Duitsland Polen was binnengevallen, werd het steeds spannender of Nederland haar neutraliteit zou kunnen behouden. April 1940 bezetten de Duitsers Denemarken en Noorwegen. In...
Boerderij Kerkweg Afferden. Fotografie Hans Barten
Boerderij
Dit monument bepaalt samen met het tegenoverliggende oude kerkhof het aanzicht van het vroegere dorps- en kerkplein Het Hoog. Het is een voormalige hallehuisboerderij met...
Camping en bungalowpark Ackersate in Voorthuizen aan het eind van de jaren 70. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Korte geschiedenis van toerisme in Voorthuizen
Het toerisme is voor de gemeente Barneveld een factor van economisch belang. Hét gemeentelijke vakantiecentrum is Voorthuizen. In de zomermaanden verdubbelt de bevolking in aantal...
Koninklijke Trio Sigaren. Bron: Geheugen van Nederland.
De wortels van tabak in de Gelderse bodem
Aan het begin van de zeventiende eeuw werd de Zuid-Amerikaanse tabaksplant voor het eerst in Nederland geteeld. Ook in de Gelderse grond schoot de plant...
Zijgevel pastorie. © Hans Barten
Rooms-katholieke pastorie
Architect van de pastorie is C. Weber, die ook de aangrenzende H. Johannes de Doperkerk heeft ontworpen. Door middel van een authentieke tussengang zijn beide...
Verburgtskolk gezien vanaf de Waaldijk © Google Streetview
Samengestelde kolken
Plekken langs de dijk die eenmaal waren doorgebroken, hadden verhoogde kans om het nogmaals te begeven. Veel wielen langs de Waal zijn ontstaan door de...
Britse militairen trekken op naar de Waalbrug
Verzetsmonument
Het verzetsmonument stamt uit 1954 en is gemaakt door kunstenaar en verzetstrijder Marius van Beek. Het beeld laat een jongeman zien ...
urnen grafveld Krachtighuizen
Grafveld Krachtighuizen
In 1925 is door de bekende Puttense kunstenaar en amateur-archeoloog Jo Bezaan in Krachtighuizen een grafveld ontdekt uit de Merovingisch-Karolingische tijd (550-800). Onderzoek door prof....
Affische ANWB 1916 " Laat niet als dank...' Reclamearsenaal A'dam
Natuurbescherming en natuurbeleving
Rond de eeuwwisseling vond een groep wetenschappers, onderwijzers, jagers, grootgrondbezitters, kunstenaars, zakenmensen en adellijke heren elkaar in een gemeenschappelijk thema: natuurbehoud. De opkomst van de...
Veluws heideschaap
Het Veluws Heideschaap
Ongeveer twee eeuwen geleden bestaan grote delen van Gelderland uit heide. Boeren gebruiken de heide om er hun schapen te laten grazen.
23a Aletta Jacobs Musis 1920 GA CV9W2375
Emancipatiebewegingen, vanaf 1870
In 1920 vond in Musis Sacrum een feestelijke vergadering van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht plaats. Middelpunt van de bijeenkomst was oprichtster (1894) en voorzitster (1903-1919)...
IJssel bij Gorssel
IJssel en Berkel
Twee rivieren horen onverbrekelijk bij Lochem, maar wat een verschillende! De machtige IJssel is voor Lochem vooral grens en barrière, de nietige Berkel was juist...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl