Vrije tijd

Gelderland wordt wel het groene hart van Nederland genoemd. Met ruim vijfduizend vierkante kilometer is het de grootste en groenste provincie. De hoofdstad Arnhem had al vanaf de 19de eeuw een grote aantrekkingskracht op toeristen, met name door zijn ligging langs de stuwwal, de lager gelegen Rijn en de prachtige natuur met de vele landgoederen en kastelen. Vandaar de bijnaam 'het Wiesbaden van het Noorden'.

Trein-, stoom- en paardentramverbindingen maakten het mogelijk om er op uit te trekken. Hotels en pensions schoten als paddestoelen uit de grond. Landgoederen werden voor wandelaars opengesteld en voorzien van extra attracties zoals de Bedriegertjes bij Kasteel Rosendael. Rond 1900 deed de prentbriefkaart zijn intrede, een middel om thuisblijvers te laten delen in de vakantievreugde. Nu blijken vele een belangrijke bron vormen voor historisch onderzoek van gebouwen en dorpsgezichten.

Er ontstonden vele recreatieve trekpleisters zoals de Julianatoren in Apeldoorn (1910) en Burgers Dierenpark (1922). Door de toenemende industrialisatie en verstedelijking dreigde een grote rijkdom aan Nederlandse tradities en regionale verscheidenheid verloren te gaan. Op initiatief van een aantal 'bezorgde' particulieren werd in 1918 het Nederlands Openluchtmuseum opgericht waar het regionale erfgoed een plek kreeg.

De rijke natuur van de Veluwe en Achterhoek werd ontdekt. Al voor de eerste Wereldoorlog verrezen hier houten zomerhuisjes, later gevolgd door vele campings, recreatie- en bungalowparken. Bos en heide, het rivierenlandschap, de attracties zijn nog steeds populair: ze maken Gelderland tot vakantiebestemming nr 1!

Excursie van TNO naar park Berg en Bos
Park Berg en Bos
Het landgoed Berg en Bosch was oorspronkelijk het privébezit van de familie Wils. In 1917 kocht de gemeente onder leiding van Burgemeester Roosmale Nepveu het...
Een stoel gemaakt van jachttrofeeën. © Geldersch Landschap & Kasteelen
Jacht op Rosendael
Vanaf de middeleeuwen jagen edellieden op de beboste hellingen rondom kasteel Rosendael. Het gebied is rijk aan vele soorten wild. De jacht wordt door edele...
Damestrekkertocht
Optocht met historische tractoren
Vrouwen van Aait Vedan: gekker op de trekker! Jaarlijks trekken de vrouwen van Oosterhuizen, een klein dorp bij Apeldoorn, er een middag op uit met...
Bea en haar buurtwinkeltje aan de Kamillelaan
Bea en haar buurtwinkeltje aan de Kamillelaan
'Hier zitten altijd vrouwen uit de buurt, ze komen koffie drinken, roken en een spelletje spelen. Nu zitten we de hele dag...
Hoes van de single van popgroep The Dream die in 1970 op de waalkade optrad
Popgroep The Dream
De jaren zestig brengen grote veranderingen op maatschappelijk en cultureel gebied. Jongeren laten van zich horen. Met eigen muziek, bromfiets, lange haren, happenings en popconcerten...
Opening van de Paralympische Spelen in Arnhem. Prinses Margriet met de fakkel, naast haar mr. Pieter (Bron: Nationaal Archief, fotograaf: Croes, Rob C. / Anefo)
Olympische spelen in Arnhem
Bijna iedereen kent de Paralympics, de Olympische Spelen voor sporters met een handicap. Wat minder bekend is, is dat dit sportevenement in 1980 in Arnhem...
Malburgen west
7 films uit Malburgen
Familie de Groot woonde vanaf 1961 in de Vlierstraat 35 in de wijk Malburgen West in Arnhem. Arie de Groot is...
Drikus Veer
Drikus Veer
De Achterhoek en snelle motoren horen bij elkaar. Motorliefhebbers treffen elkaar op de Zwarte Cross-festivals in Lichtenvoorde of bij de streekwedstrijden in het oosten van...
malburgen gelredome
Voorlichtingsfilm uitbreiding Malburgen
Bekijk hier een fragment uit een documentaire over de grote uitbreidingen in Arnhem-Zuid: o.a. de wijken Het Duifje en Immerloo. De...
1912 Theole een voorbeeld van sportief Tiel. Elftal van Theole in de jaren dertig.
Theole: een voorbeeld van sportief Tiel
Naarmate de mensen meer vrije tijd kregen naast hun werk neemt de neiging toe om verenigingen op te richten, vooral op sportief gebied.
Afscheid van Betuw tijdens receptie 1980
Melkboer van Betuw in Arnhem-Zuid
'Na vijf jaar in de binnenstad van Arnhem gewoond en gewerkt te hebben als zelfstandig ondernemer, verhuisden wij in 1954 met drie...
Bloeiende heide, een van de toeristische trekpleisters in de gemeente Ede
Eropuit naar Ede
In de negentiende eeuw bestond er geen massatoerisme. Ede was, toeristisch gezien, uitsluitend voor de meer gefortuneerde burgers in trek. Zij kwamen naar Ede voor...
Reclame van Quick
Quick, snelle voetbalschoenen uit de Achterhoek
Van Johan Cruijff tot Piet Keizer - vrijwel alle voetballers speelden tussen 1930 en 1980 op voetbalschoenen van Quick uit Hengelo. De schoenenfabriek uit de...
Borstbeeld van Pieter Aafjes in de Zandstraat
Pieter Aafjes
Hoofdrolspeler in het rijk geschakeerde muziekleven van Culemborg is Koninklijke Harmonie Pieter Aafjes. De voorloper van deze vereniging is muziekcorps Concordia, opgericht in 1869. In...
Opening Rommelkist 4
De Rommelkist: Altijd iets te doen voor de jeugd
'Ik ben geboren en getogen op de Geitenkamp. Doordat ik op latere leeftijd vrijwilligerswerk ging doen in de speeltuin, zag de ...
Op de koffie
Op de koffie
Irene Bonekamp op bezoek bij meneer Borsboom die op dit moment ziek en aan huis gebonden is. Irene: 'Om...
Loenense waterval
Loenense waterval
De Loenense waterval, met zijn verval van 15 meter de hoogste van Nederland, was op het moment dat Craandijk haar bezocht ...
winterpret
Schaatsen op de grote vijver in Sonsbeek
De grote vijver in Sonsbeek, verandert in een dorpsplein van ijs omdat bewoners van de Hoogkamp er massaal naar toetrekken zodra er...
Het bergspoor met de tram in Berg en Dal. Het witte gebouw op de achtergrond (linksboven) is Hotel ‘Groot Berg en Dal’. Het hotel is afgebroken in 1971 om plaats te maken voor appartementen. Collectie G.G.Driessen
Op vakantie in Berg en Dal
Een koets getrokken door twee paarden ratelt naar Hotel 'Groot Berg en Dal'. Twee deftige dames stappen uit. Even later genieten ze van het uitzicht...
Schutterijfeesten Didam
Schuttersfeest Didam
Didam staat bekend als schuttersplaats en kent maar liefst 7 schutterijen en schuttersgilden.
John Robben artikel reunie
Reünie van School no. 11
'In 1953, toen ik een manneke van vijf was, verhuisden we naar de Ereprijslaan in Malburgen West. De bouwwerkzaamheden waren nog ...
Prentbriefkaart, 1980. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Toeristisch Buren
'Het Steedje Buuren, tot welks beschryvinge wy nu overgaan, legt aan een watertje, dat in de Linge valt', aldus Wagenaar in zijn 'Tegenwoordige Staat' uit...
De Roskambus 1974
Toerisme
De opkomst van het reizen en van de belangstelling voor natuur en frisse lucht in de negentiende eeuw vormden het begin van...
Ansichtkaart van De Plantage rond 1900
'Lieve laanen, donkre dreeven'
Het schaduwrijke park De Plantage, de lange lanen, de groene weiden en de winderige dijk. Op zondag en in de vakantie geniet menige wandelaar van...
Een kamer op Rosendael waarin de gasten werden vermaakt en feestelijk werden ontvangen. © Geldersch Landschap & Kasteelen
Vermaak op Rosendael
Kasteel Rosendael is in de middeleeuwen in de eerste plaats een bestuurscentrum. Maar al vroeg vinden er ook feestelijke ontvangsten plaats, vaak in het bijzijn...
 bosbad 1955
Toerisme
Twee gebeurtenissen droegen bij tot het ontstaan van toerisme in ons dorp. In de eerste plaats de aanleg van de spoorlijn Amersfoort – Zwolle in...
Panne-Gies
Ies en Gies is Pannegies
Pannegies is een oud Veluwse benaming voor een stoofpot van vlees. Het is een gerecht dat veel op de Veluwe gegeten werd. Het was relatief...
Aankondiging straatfeest
80 jaar Frans Halslaan
Onze panden bestonden in 2009 tachtig jaar. Dat wilden we niet zomaar voorbij laten gaan. Met drie andere meiden uit de straat...
De haven van Elburg
Onzekere tijden in Zuiderzeestadje Elburg
Tussen 1927 en 1932 wordt de Afsluitdijk aangelegd - een internationaal beroemd waterwerk, dat Nederland voor overstromingen en stormen moet beschermen. Voor de inwoners van...
plantjes 1
Blijf van onze bloemetjes af!
'Al voor het tweede jaar achtereen heb ik nu samen met mijn overbuurman Rob een bloemetjesactie georganiseerd. We doen het voor ...
Onthulling beeld op 28 november 2008
Paulus in het bos
'Elke dag liep Jean Dulieu met zijn hondje Balou naar het Gravinnenbos. Hij woonde aan de Bakenburgseweg. Veel wijkbewoners wisten wel...
mannen opbankje Geitenkamp
Hoe beklim ik een berg?
Vandaag de dag zie je, op de Geitenkamp, regelmatig een ouder iemand bij je in de bus stappen en de volgende halte alweer...
Shirt De Graafschap
Voetbalvereniging De Graafschap
Eind 1953 werd de Nederlandse Beroeps Voetbalbond (NBVB) opgericht. De KNVB was hierop tegen en wilde niet dat beroepsvoetballers in accommodaties...
Elftal NEC
NEC
Van een volksclubje zonder eigen speelveld groeide NEC uit tot een landelijk spelende voetbalvereniging. Vanaf 1945 speelde NEC in De Goffert. Dit was in die...
de gamebus
De Gamebus biedt uitkomst
Luuk en Tonnie: 'Op school kwamen we elkaar tegen. In het begin hadden we soms ruzie. Nu zijn we vrienden. Hier in...
Anneke van der Gaag en Wim Blooi vieren Carnaval in Hotel Zuid
De disco’s in Hotel Zuid
'Begin jaren vijftig, toen ik vijf jaar was, ben ik met mijn ouders vanaf de Geitenkamp naar Malburgen-West verhuisd. We woonden ...
Schoolfeest Malburger ULO met Dick Kinkelaar Jeanne Kooy Nannie Kortman en Joop Kusse
De Malburger ULO
'Begin jaren zestig ging ik na de basisschool naar de Malburger ULO en heb daar een erg leuke tijd gehad. De leraren...
Aan het werk in de moestuin
De volkstuinen in Malburgen
'In 1975 ben ik lid geworden van de Volkstuinvereniging in Malburgen aan de Malburgse Veerdijk, ook wel bekend als de Bakenhof....
Ansichtkaart 1950, Regionaal Archief Nijmegen
De vierdaagse
In 1909 organiseerde de Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding een nationale 'vierdaagsche afstandsmars', naar het idee van luitenant C.D. Viehoff. Natiebreed waren vijftien parkoersen uitgezet,...
VV Ruurlo
Vrije tijd in Ruurlo
Ruurlo heeft een rijk verenigingsleven. Of het nu gaat om sportverenigingen (35), buurtverenigingen (39), muziekverenigingen ( 23), toneelverenigingen (9) of de vrijwillige Brandweer en Oranjevereniging.
Jachtopziener op de Hoge Veluwe
Jacht in Gelderland
Al eeuwenlang wordt in Gelderland gejaagd. Ooit waren de mensen voor hun levensonderhoud van het wild afhankelijk. Tegenwoordig mag er alleen nog op wild gejaagd...
Westerbouwing te Arnhem
Westerbouwing
Vanaf het terras van de Westerbouwing heeft u een prachtig uitzicht dat reikt van Driel tot Nijmegen en van Arnhem naar het Reichswald in Duitsland....
De Julianatoren in de periode 1945-1950
Julianatoren
De uitzichttoren genaamd 'Koningin Julianatoren' uit 1910 staat aan de zuidzijde van de Amersfoortseweg en vormt het hart van het gelijknamige familie-pretpark. Tijdens...
De eerste foto van een voetbalwedstrijd in Groesbeek in 1912. De wedstrijd is op een ‘speelveld’ aan de Hoflaan bij de boerderij van klooster Mariëndaal. De club heet ‘Rood Wit Blauw’ en bestaat uit Groesbeekse arbeiders die in Duitsland werken. Deze oudste Groesbeekse voetbalclub (1912) bestaat al lang niet meer. Collectie G.G.Driessen.
Koning Voetbal
'Voetbalmaf Groesbeek', luidt de kop in de sportbijlage van het 'Algemeen Dagblad' op 3 september 2004. Het artikel in de krant gaat over het feit...
Gerard Tebroke (links)
Gerard Tebroke
Wie had ooit gedacht dat Gerard Tebroke uit Aalten, de jongen die als kind op school niet mee hoefde te doen aan gym, omdat hij...
Still uit film van J. de Visser - opblazen schoorsteen Meinerswijk © Gelders Archief
Drie films van J. de Visser
De schoorsteen van de steenoven op Meinerswijk wordt rond 1983 opgeblazen, daar wil iedereen wel een kijkje nemen. Mocht je het toen gemist hebben dan...
aankondiging uitje Izaak Evertslaan
Het jaaruitje van de Izaak Evertslaan
'In 1996 heb ik samen met mevrouw Menkveld en Jan Hein Boersma het eerste uitje van de Izaak Evertslaan georganiseerd. We zijn...
kerstboomverbranding
Kerstbomenverbranding op de Geitenkamp
Elk jaar wordt er begin januari op de Geitenkamp een kerstbomenverbranding georganiseerd. Elly was al vanaf het begin als vrijwilligster actief....
Geitenkamp met van links naar rechts Rijwiel en Bromfietshandel H.F. Feenstra, Sigarenhandel M. Toepoel en schoenmode De Wereld
Het marktplein in 1950
'In 1947 ben ik geboren op de Geitenkamp. Mijn vader zat bij de marine, ontmoette in Arnhem mijn moeder en ze trouwden al snel. We...
Vogels kijken
Werkgroep Natuur en Milieu
'Wonen in Schuytgraaf geeft mij het gevoel dicht bij de natuur te zijn. Met anderen ben ik gestart met de werkgroep Natuur...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl