Kunst en cultuur

Het afwisselende Gelderse landschap heeft door de eeuwen heen op velen een grote aantrekkingskracht uitgeoefend. Bekende architecten werden geïnspireerd tot grootschalige parken en schilders door de woeste bossen, idyllische beken en watervalletjes.

Langs de Veluwezoom en in de omgeving van Nunspeet waren in de 19de en begin 20ste eeuw vele kunstschilders werkzaam in de trant van de School van Barbizon. Bekende IJsselschilder Jan Voerman vereeuwigde het rivierenlandschap op vele doeken.

Gelderland kent een aantal belangrijke kunstverzamelaars. Zo legde Helene Kröller-Müller met haar collectie de basis voor het museum dat haar naam draagt. Het opmerkelijke mecenaat van Henriette Polak-Schwarz, haar collectie heeft nu ook een eigen museum, heeft vele beeldend kunstenaars en musici geholpen zich te ontplooien.

Ds Thea Barnard
Ds Thea Barnard
Dominee Barnard was de eerste vrouwelijke hervormde dominee van Nederland (1968).
Graaf Georg Frederik van Waldeck Pyrmont veldmaarschalk van het Staatse leger
Het Rampjaar
In 1672 trekken de grote buurlanden de Republiek binnen. Een land dat zelf wordt verscheurd door een burgeroorlog. De Franse koning Lodewijk XIV verovert in...
Land- en Dijkbrief
Al van heel vroeger hadden de dorpen in de Betuwe last van het water. In de twaalfde eeuw begonnen mensen hun rechtsgebied te bedijken door...
Boerderij de Munnikhof
Hof en Leenstelsel
In de eerste helft van de negende eeuw schrijft een monnik in het Benedictijner klooster in Lorsch, dat ongeveer twintig kilometer ten noorden van Mannheim...
Kunstwerk Loden Lady
Rijke Merovingen
In de tweede helft van de derde eeuw na Christus heerste er grote chaos in onze streken. Aan het begin van de vierde eeuw herstelde...
Boshuis Drie 1948
Buurtschap Drie
Drie is een buurtschap in het Speulderbos (enige kilometers ten zuiden van Ermelo).
urnen grafveld Krachtighuizen
Grafveld Krachtighuizen
In 1925 is door de bekende Puttense kunstenaar en amateur-archeoloog Jo Bezaan in Krachtighuizen een grafveld ontdekt uit de Merovingisch-Karolingische tijd (550-800). Onderzoek door prof....
Het plan van de architecten W.P. Meijer en G.J. Uiterwijk voor het 'Strooien Dorp'. Het bevatte 24 woningen en 4 landarbeiderswoningen.
Sociale woningbouw
Het aannemen van de Woningwet in 1901 was een eerste aanzet tot het verbeteren van de sociale woningbouw. Dat was hard nodig, want aan het...
Pleisterplaats De Lindeboom aan de Hessenweg in Lunteren. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA16803
De Hessenwegen
De gemeente Ede ligt tegen de A12, die in oostelijke en westelijke richting loopt en de A30 die naar het noorden en zuiden loopt. Rond...
Waal
IJs en water
Tijdens de voorlaatste ijstijd bereikten gletsjers vanuit Scandinavië het gebied dat nu Nederland is. Deze ijsmassa's van zo'n 200 meter dik drukten de grond aan...
De eetkamer van kasteel Rosendael. © Geldersch Landschap & Kasteelen
Aan tafel! De eetkamer van kasteel Rosendael
Sinds de achttiende eeuw bevindt de eetkamer van kasteel Rosendael zich op de huidige plaats, naast de tweede salon. Eeuwenlang is de eetkamer een van...
Miniatuur van Maria van Gelre, staand in een hortus conclusus. Vervaardigd door de Meester van Maria van Gelre (1415) © Wikimedia Commons PDM
Het gebedenboek van Maria van Gelre
Op 23 februari 1415 voltooit Helmich die Lewe, in het klooster Mariënborn bij Arnhem de tekst van het gebedenboek van Maria van Gelre. Het boek...
Molukse kerk
Nieuwkomers
In 2011 is Culemborg een stad waar één op de tien inwoners van niet-westerse afkomst is. Een open samenleving waarin verschillende culturen hun plaats hebben....
Zorg in Lingewaard
Vroeger werd geneeskunde vaak uitgevoerd door kwakzalvers en aderlaters, later kwamen er afgestudeerde dokters. In 1823 hadden Huissen en Bemmel elk een bevoegde heelmeester.
Het Badhuisplein, gebouwd door de Nutsstichting
Een huis voor de arbeider
Begin twintigste eeuw is het met de huisvesting van arbeiders slecht gesteld. Krotten zijn geen uitzondering.
Affische ANWB 1916 " Laat niet als dank...' Reclamearsenaal A'dam
Natuurbescherming en natuurbeleving
Rond de eeuwwisseling vond een groep wetenschappers, onderwijzers, jagers, grootgrondbezitters, kunstenaars, zakenmensen en adellijke heren elkaar in een gemeenschappelijk thema: natuurbehoud. De opkomst van de...
Celtic Fields met IJzertijdboerderij. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA GA40818
Een vruchtbaar schaakbord
In de laatste eeuwen voor het begin van onze jaartelling, de ijzertijd, groeide de bevolking in Ede in snel tempo. Het eten voor al die...
Kronenburgerpark
Sloop van de stadsmuur
In de loop van de tijd werd het steeds voller en benauwder binnen de stadsmuren van Nijmegen. Daarom wilden de inwoners hun stad graag uitbreiden....
watermolen kasteel Ruurlo
Watermolen van Ruurlo
De huidige watermolen-gebouwen bij het kasteel dateren uit 1783. Tot ongeveer 1830 was de dubbele watermolen in gebruik. Aan de ene kant een oliepersmolen, aan...
Ovink senior 1836-1925
Drie generaties Ovink
In de familie Ovink kozen drie achtereenvolgende geslachten het beroep van architect. H.L.J. Ovink vestigde zich in 1869 in Stad-Doetinchem. Zijn zoon B. Ovink trad...
Koningin Juliana opent Kerncentrale Dodewaard. Collectie Gelders Archief
Kerncentrale Dodewaard
Nederland startte na de Tweede Wereldoorlog met onderzoek naar de ontwikkeling van kernenergie en zocht samenwerking met Noorwegen dat in 1950 werkte aan de...
Jonker Bobby
Jonker Bobby (1907 - 1999)
Robert baron van Heeckeren van Kell (Angerlo, 1907) was een maatschappelijk bewuste man. Hij stond in Ruurlo, maar vooral in de Veldhoek (het landgoed dat...
Ingang van Het Plantsoen, ca. 1900. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Het Plantsoen
Het Plantsoen is in Buren een begrip. Je kunt er tennissen, hutten bouwen tijdens de Burense speldagen en het is geliefd onder wandelaars. Bijzonder is...
De Zonnehal in Vierhouten (Bron: RCE)
Zonnehal te Vierhouten
In Vierhouten staan de monumentale gebouwen van de vroegere Arbeiders Jeugd Centrale (A.J.C.) op het Paasheuvelterrein.
ado-speelgoed met kenmerkende primaire kleuren
ado-werkplaats
Ado-speelgoed komt uit de 'Werkplaats voor mannelijke patiënten' van het sanatorium Berg en Bosch. In deze werkplaats konden mannen die grotendeels genezen waren na een...
De zomp
Joden in Ruurlo
Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog kende Ruurlo vijf joodse burgers. Daaronder de manufacturier Salomon (Lo) Wijler en zijn vrouw Reina Johanna Kropveld, in...
De Roskambus 1974
Toerisme
Voor de gemeente Lochem, met een afwisselende natuur, de landgoederen met hun statige huizen, de rivieren Berkel en IJssel, de vriendelijke bevolking en een goede...
Brief Joost van Heeckeren 1590 blad 2
Roderlo verlaten in tachtigjarige oorlog
Het is de winter van 1590, middenin de Tachtigjarige Oorlog. In een brief vraagt Joost van Heeckeren, heer van Kasteel Ruurlo, aan de Landdrost...
Kaart Van Geelkercken 1641
Roderlo op landkaarten
De zeventiende eeuw is voor Nederland de Gouden Eeuw, maar door de Tachtigjarige Oorlog, die in Gelderland lang en hevig aanhield, was Ruurlo sterk...
Dominee Jan van Dijk
Dominee Jan van Dijk (1830-1900)
In 1862 kwam Jan van Dijk uit het Friese plaatsje Tzum naar Doetinchem. Hij was in Friesland actief als boer, maar werd in Doetinchem dominee...
Discussie over ‘al of niet bestaanbaarheid der Incorporatie [inlijving] van Stad en Lande van Buren in Gelderland’.Tekstfragment uit de notulen van het gemeente¬bestuur, 10 april 1799. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Het graafschap in Gelderland opgenomen
Een revolutie maakt vaak een einde aan oude bijzondere situaties. Dat ondervindt ook Buren als na de Franse inval in 1795, prins Willem V wordt...
Kasteel Buren, Jan Abrahamsz Beerstraten, ca. 1650. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
Kasteel Buren
Wie de oppervlakte van het vroegere kasteelterrein, Het Plantsoen, vergelijkt met het stadje zelf, kan concluderen dat hier een groot en machtig kasteel heeft gestaan...
14A Lorentzmonument 1931
Prodesse en Lorentz, 1792-1902
Arnhems grootste wetenschapper, Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928), werd drie jaar na zijn dood geëerd met een groot monument in park Sonsbeek. We zien achter burgemeester...
Hendrik ter Haar 46 jaar
Hendricus Harius
Hendrik ter Haer is Ruurlo's eerste grote schrijver. Hij was een geleerde en dichter die in zijn jeugd woonde op een boerderij vlakbij Kasteel...
Rechtspraak
Rechtspraak
Recht en rechtspraak zijn belangrijk in een stad. Rechtspraak betekent namelijk dat er recht wordt gesproken. Dat betekent dat onrecht wordt aangepakt. Althans, als de...
De Latijnse School
Latijnse school
Naar schoolgaan is voor ons de gewoonste zaak van de wereld. In Nederland zit vrijwel ieder kind van vier jaar in groep één van de...
Willem van Oranje, Adriaen Thomasz. Key, ca. 1579. © Rijksmuseum Amsterdam
Huwelijk Willem van Oranje & Anna van Egmond
Burens relatie met het Oranjehuis begint in 1551 als Anna van Egmond trouwt met prins Willem van Oranje. Anna is de schatrijke erfdochter van Maximiliaan...
Groevenbeek
Groevenbeek
Tegen de gemeente Putten aan liggen de landgoederen Oud en Nieuw Groevenbeek. De landgoederen zijn rijk aan prachtige lanen en historische wegen. In de 19e...
Vaandel van de RK Steenfabriek Arbeidersbond Herwen en Aerdt, 1925. Liemers Museum
Steenfabrieken
In 1834 liet fabrikant J.R. Krepel een stoommachine installeren in zijn koperpletterij in Klarenbeek bij Voorst. Voorheen werd de pletmachine aangedreven door een watermolen. Hij...
Op deze foto staan de heren: J. Verkerke, M. van der Poel, P. Veen, A. van Arnhem, J.H.v. Logchem, L v/d Stigt, C.J. Wagemaker en directeur de heer J.B. v/d Ham. © Petronel Mulder
Gymnastiekvereniging Kracht en Vriendschap
De oudste sportclub van Culemborg is gymnastiekvereniging Kracht en Vriendschap (K&V), opgericht in 1882. Het lichaam wordt geoefend met degens, stokken en gewichten. In het...
Ruurlo bord
Ruurlo in Berkelland
Sinds 1 januari 2005 is de gemeente Ruurlo opgegaan in de gemeente Berkelland. De gemeente Berkelland bestaat naast Ruurlo uit de voormalige gemeentes Borculo, Neede...
05a Stadsrechtenbrief 1233 GA B 3405 3
Stadsrechtenbrief, 1233 na Christus
"Ik, Otto, graaf van Gelre en Zutphen, heb van de plaats Arnhem een stad gemaakt en daaraan alle vrijheid verleend, opdat deze stad en de...
Concertprogramma van de Arnhemse Orkest Vereniging (Bron: Gelders Orkest)
Volksconcerten in Gelderland
Mocht in 1948 in Ede het vioolconcert van Mendelssohn klinken, in de jaren daarvoor tijdens de bezetting was daarvan geen sprake geweest. Mendelssohn (1809-1847) was...
Affiche Luxortheater
Na afloop bal!
De vestiging van Blokker aan de Markt is bijna vijftig jaar het City Theater geweest. Eenbioscoop met ruimte voor vijfhonderd bezoekers....
36a Spijkerkwartier Plus Multiculti Mei 2008 JdV 21
Multicultureel Spijkerkwartier, vanaf 1955
In 1969 werd de Stichting Huisvesting Buitenlandse Werknemers (Stihubu) in Arnhem opgericht. De stichting, gevestigd aan de Kastanjelaan, richtte zich specifiek op het verlenen van...
Trafogebouw uit 1927 aan de Selsweg in Ellecom
Gas, water en elektriciteit
De aanleg van waterleiding en gasverlichting is, zoals toen gebruikelijk, uit particulier initiatief voortgekomen. Gemeenten verleenden hiervoor concessies. Het elektriciteitsbedrijf is wel door de gemeente...
Toegangspoort tot het nu verdwenen seminariecomplex
Rooms bolwerk
De huidige locatie van het stadskantoor staat eeuwenlang bekend als 'Papenhoek'. Al in de middeleeuwen staan hier veel katholieke gebouwen. Op deze plek worden tussen...
President Steijnbank © Stichting Het Nationale Park De Hoge Veluwe
De President Steynbank (1924)
Het echtpaar Kröller-Müller had grote bewondering voor de voormalig president van de Oranje Vrijstaat, Martinus Theunis Steyn (1857-1916). President Steyn speelde evenals Paul Krüger een...
Medaille uitgereitk door Koning Willem III na dijkdoorbraak bij Brakel in 1861, Stadskasteel Zaltbommel
Doorbraak in dijkverbetering
In het rivierengebied was de dreiging van het water altijd aanwezig. Om zich te beschermen legden de bewoners kaden en dijken aan. De zorg voor...
Blindentehuis Sonneheerdt
Zorginstellingen 19e eeuw
In de tweede helft van de 19e eeuw krijgt Ermelo verschillende zorginstellingen.

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl