Kunst en cultuur

Het afwisselende Gelderse landschap heeft door de eeuwen heen op velen een grote aantrekkingskracht uitgeoefend. Het was een geliefd decor voor tientallen landgoederen, buitenplaatsen en zomerverblijven.

Bekende architecten werden aangetrokken en er werden grootschalige parken aangelegd met fonteinen en cascades. Maar ook schilders werden geïnspireerd door de woeste bossen, idyllische beken en watervalletjes. Langs de Veluwezoom (Oosterbeek, Wolfheze, Renkum, Heelsum en Doorwerth), maar ook op de Veluwe in de omgeving van Nunspeet waren in de 19de en begin 20ste eeuw vele kunstschilders werkzaam in de trant van de School van Barbizon. Evenals beroemde kunstenaars als Corot en Millet schilderden zij landschappen 'en plein air'. Ook het rivierenlandschap vormde een belangrijke inspiratiebron en werd oa. door IJsselschilder Jan Voerman sr op vele doeken vereeuwigd.

Gelderland kent een aantal belangrijke kunstverzamelaars. Zo legde Helene Kröller-Müller met haar collectie de basis voor het museum dat haar naam draagt. Het opmerkelijke mecenaat van Henriette Polak-Schwarz heeft vele beeldend kunstenaars en musici geholpen zich te ontplooien. Museum Henriette Polak vult, dankzij haar bijzondere interesse, met zijn collectie een hiaat in de figuratieve kunst uit de tweede helft van 20ste eeuw.

Euregiogebouw
Euregio Rijn-Waal
In 1978 ging Nijmegen samenwerken met ruim vijftig Nederlandse en Duitse gemeenten en instanties. Dit samenwerkingsverband heet de Euregio Rijn-Waal. Sinds 2004 is Nijmegen voorzitter.
Winand Staring
W.C.H.Staring, landinrichter
Winand Staring was de zoon van Antoni Staring, de dichter en landman op de Wildenborch. Winand werd geboren op de Wildenborch (1808) en stierf in...
1174 Heilige Roomse Rijk
De tol van Tiel verdwijnt
De Duitse keizers hebben een belangrijke reden om Tiel te beschermen: de kooplieden die er komen en voorbijvaren moeten hen tol betalen. Maar vanaf 1020...
Een voorbeeld van een schilderij in de stijl van de Haagse School. © Geldersch Landschap & Kasteelen
Haagse schilders op Rosendael
Na de restauratie van kasteel Rosendael in de jaren tachtig van de twintigste eeuw worden de vertrekken opnieuw ingericht en aangekleed. Naast de vele familieportretten...
Zalmvisserij
Bij eb worden de netten ook wel zegen genoemd, tegen de stroom in uitgevaren. Dat moet snel gebeuren want het net mag niet met de...
Affische ANWB 1916 " Laat niet als dank...' Reclamearsenaal A'dam
Natuurbescherming en natuurbeleving
Rond de eeuwwisseling vond een groep wetenschappers, onderwijzers, jagers, grootgrondbezitters, kunstenaars, zakenmensen en adellijke heren elkaar in een gemeenschappelijk thema: natuurbehoud. De opkomst van de...
marskamp
Romeinen
Van de Romeinen is op de Veluwe weinig activiteit bekend. Er zijn nauwelijks Romeinse resten. Dat ze er geweest zijn staat vast. Daarvan getuigt het...
Joodse begraafplaats Dieren
Joods leven
Op 7 maart 2010 was het feest in Dieren. Het gebouw aan de Spoorstraat 34 werd, 67 jaar nadat daar de laatste Joodse eredienst had...
Hein Andrée
Keramist Hein Andrée (1882-1961)
In CODA in Apeldoorn is een collectie van 72 stuks aardewerk van de pottenbakker Hein Andrée te bewonderen. Keramiekspecialisten rekenen Andrée tot de belangrijkste keramisten...
Impressie crematieritueel Ede Romeinse tijd. Copyright gemeente Ede
Germanen aan de Limes
Ten noorden van de grens van het Romeinse Rijk (limes) ontwikkelde zich in de eerste eeuwen na Chr. een aantal grote, bloeiende nederzettingen. Archeologische vondsten...
Walmolen
De redding van de Walmolen
De Walmolen is in 1850 gebouwd op een stukje van de oorspronkelijke wal die Doetinchem omringd heeft. Deze ronde stellingmolen heeft wieken met een vlucht...
Graven van het Apeldoorns kanaal, Veldhuizerspreng 1869
Het Apeldoorns kanaal
Het ingeslapen Nederland moest begin negentiende eeuw mee in de vaart der volkeren. Hiervoor waren kanalen nodig en koning Willem I zorgde dat die er...
Concertprogramma van de Arnhemse Orkest Vereniging (Bron: Gelders Orkest)
Volksconcerten in Gelderland
Mocht in 1948 in Ede het vioolconcert van Mendelssohn klinken, in de jaren daarvoor tijdens de bezetting was daarvan geen sprake geweest. Mendelssohn (1809-1847) was...
1905 SDAP opgericht
SDAP-afdeling Tiel opgericht
Op zondag 3 september 1905 komen zo'n 150 belangstellenden bijeen in de coöperatieve bakkerij 'Vooruitgang zij ons doel' aan de Kijkuit te Tiel.
Brochure uit 1974
Doodlopende snelweg
Op 31 maart 1974 werd de autosnelweg van Rheden naar Dieren feestelijk geopend. Een unieke autosnelweg gelegen op een bandijk, een hoogwaterwerende rivierdijk. Het nieuwe...
Voorplein met hoofdgevel van Kasteel Buren, Abraham de Haen naar Cornelis Pronk, 1728. Foto RKD – Nederlands instituut voor kunstgeschiedenis, Den Haag
Pasqualini
Wat doet een Italiaanse vestingbouwer uit Bologna aan het begin van de 16e eeuw in Buren? Als Maximiliaan van Egmond in 1530 aanwezig is bij...
Opening medische factulteit Nijmegen 1951, KDC Nijmegen
Gelderse universiteiten
Zowel Wageningen als Nijmegen moesten zich moeite getroosten om hun academie in de wacht te slepen. Beide academies waren aanvankelijk bescheiden van omvang.
Portret Diemerbroeck
De Pest
Vroeger waren de mensen erg bang voor de pest. Velen gingen namelijk dood aan deze besmettelijke ziekte. In 1635-1636 werd Nijmegen zwaar getroffen door de...
10a MMK Jelgerhuis Interieur Eusebius 2821
Karel van Gelre, 1492-1538
De graftombe van Karel van Gelre en zijn beeltenis als 'de man in het kastje' in de Grote Kerk op een schilderij van Johannes Jelgerhuis...
Landbouw
De oudste sporen van landbouwactiviteiten in de gemeente Ermelo dateren uit het Neolithicum (de Nieuwe Steentijd van 5.300 tot 2.000 voor Chr.). In die periode...
Schoolplaat van J.H. Isings
Over de bevroren rivier
Zomer 1794. Het Franse revolutionaire leger van generaal Pichegru trekt ons land binnen. Vanuit het zuiden trekt het op richting grote rivieren. De Nederlandse patriotten...
Op deze foto staan de heren: J. Verkerke, M. van der Poel, P. Veen, A. van Arnhem, J.H.v. Logchem, L v/d Stigt, C.J. Wagemaker en directeur de heer J.B. v/d Ham. © Petronel Mulder
Gymnastiekvereniging Kracht en Vriendschap
De oudste sportclub van Culemborg is gymnastiekvereniging Kracht en Vriendschap (K&V), opgericht in 1882. Het lichaam wordt geoefend met degens, stokken en gewichten. In het...
Opgeblazen IJsselbrug mei 1940
Doetinchem in de Tweede Wereldoorlog
De oorlog in Doetinchem begon 10 mei 1940 met het opblazen van de Oude IJsselbrug heel vroeg in de ochtend. Hierbij kwam kapitein Van Voltelen...
Kronenburgerpark
Sloop van de stadsmuur
In de loop van de tijd werd het steeds voller en benauwder binnen de stadsmuren van Nijmegen. Daarom wilden de inwoners hun stad graag uitbreiden....
Affiche Luxortheater
Na afloop bal!
De vestiging van Blokker aan de markt is bijna vijftig jaar het City Theater geweest. Eenbioscoop met ruimte voor vijfhonderd bezoekers. Achter het glas van...
ado-speelgoed met kenmerkende primaire kleuren
ado-werkplaats
Ado-speelgoed komt uit de 'Werkplaats voor mannelijke patiënten' van het sanatorium Berg en Bosch. In deze werkplaats konden mannen die grotendeels genezen waren na een...
Interieur St. Antonius van Paduakerk in Kranenburg, nu heiligenbeeldenmuseum
Katholieke herleving
Sinds 1795 konden de katholieken in vrijheid hun godsdienst belijden. De inhaalslag die zij, na eeuwen achterstelling, op vele gebieden moesten maken kwam slechts moeizaam...
Kaart van de waterlinie langs de IJssel, St. Menno van Coehoorn
De IJssellinie
Kort na de Tweede Wereldoorlog ontstond een verkoeling tussen de westelijke geallieerden en de Sovjet-Unie. De tegenstellingen tussen de vroegere bondgenoten escaleerden snel, met als...
Piet Pelle, van de bekende Gazelle reclamecampagnes en stripboekjes.
Grote fabrieken
In 1867 waren in de gemeente Rheden zes steenfabrieken met 442 arbeiders en een sigarenfabriek met 181 werknemers.
Huize Hell
De vroegste versterkte huizen
De vroegste versterkte huizen ('kastelen') te Putten zijn waarschijnlijk de huizen (Oud)Aller en Hell. Beide worden genoemd als 'herenhuizen' als zij in 1372 door de...
Kopie van het Lingenrecht uit 1330. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Dijken ouder dan de stad
De graaf van Gelre gaat in het begin van de 14e eeuw meer waterstaatszaken regelen. Ook in Buren willen de regionale heersers hun gebied beschermen...
32a Juliana naambord Dorp GA B727 10
Open Het Dorp, vanaf 1960
Tv-presentatrice Mies Bouwman en Dorp-directeur Arie Klapwijk kijken toe hoe koningin Juliana op 28 januari 1963 het naambord 'Het Dorp' schildert. Het is de officiële...
1402 koggeschip
Tiel wordt Hanzestad
Steden in Noord-Duitsland en rond de Oostzee hadden zich in de dertiende en veertiende eeuw verenigd in de Hanze. Zij beschermden zo hun eigen handelsbelangen.
Ds Thea Barnard
Ds Thea Barnard
Dominee Barnard was de eerste vrouwelijke hervormde dominee van Nederland (1968).
De Roskambus 1974
Toerisme
Voor de gemeente Lochem, met een afwisselende natuur, de landgoederen met hun statige huizen, de rivieren Berkel en IJssel, de vriendelijke bevolking en een goede...
25a Mussenbuurt plan GA D 200 37
Mussenbuurt, vanaf 1901
De Mussenbuurt was het eerste sociale woningbouwcomplex in Arnhem na de Woningwet van 1901. Voor de bouw van de 155 arbeiderswoningen was in 1908 de...
Vloedschuur aan de Kornedijk. Bij dreigende overstromingen wordt het vee hier ondergebracht. Foto: Fotopersburo William Hoogteyling, Buren
Rampzalige overstroming
De sinds de 14e eeuw aangelegde dijken kunnen in de eeuwen daarna niet altijd een overstroming voorkomen. Nadat in november 1783 de winter is ingetreden...
Oude of St. Alexander Kerk Bennekom. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr  GA12118
Godsdienst in Ede
Ongeveer vanaf de elfde eeuw waren de inwoners van de huidige gemeente Ede rooms-katholiek. Voor die tijd hadden de inwoners het Germaanse geloof. De oudste...
Groot Spriel 1900
Buitenplaatsen negentiende eeuw
In de negentiende eeuw werden twee buitenplaatsen gebouwd: Groot Spriel en de Vanenburg.
Beeld van Mariken
Mariken van Nieumeghen
Rond 1500 schreef een onbekende schrijver het toneelstuk Mariken van Nieumeghen, over een meisje dat in de macht van de duivel raakt. Het verhaal speelt...
Impressie van de Nijkerkse beroeringen, Reinier Vinkeles, 1788 (Atlas van Stolk no. 6376)
De Nijkerkse beroeringen
In kerkelijke kringen zijn de 'Nijkerkse beroeringen' een bekend fenomeen. In de protestantse wereld kwamen in de achttiende eeuw in veel landen opwekkingsbewegingen voor. In...
Folckerus
Folckerus
Folckerus is een welgestelde Friese edelman. Hij heeft bezittingen in de huidige provincies Groningen, Friesland, Utrecht, Gelderland (in de Betuwe en op de Veluwe) en...
Het koloniaal werfdepot
Het Koloniaal Werfdepot
Aan de Smeepoortstraat staat een groot gebouw dat in de loop van de geschiedenis nogal wat functies heeft gehad. Halverwege de vijftiende eeuw werd het...
Weesinrichting Neerbosch
Nijmegen schoner en gezonder
Veel Nijmegenaren werden vroeger ziek omdat de stad erg vies was. Vooral de armen leefden in een ongezonde omgeving. En zieken zonder geld konden nergens...
Romeinse helm
Nederzettingen in en om Doetinchem
De nederzettingsgeschiedenis van Doetinchem en omgeving begint in de tijd dat de mensen die in plaats van door jacht en het verzamelen van voedsel overgingen...
Cedul1
Monsterrol
In het Gelders Archief bevindt zich een zgn. monsterrol uit het jaar 1401, over het kerspel Ruurlo. Het is een lijst van ruiters en knechten...
Jaap Kroneman, Zonder titel
Oogmerk: Jaap Kroneman
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...
De Burense paardenmarkt, ca. 1905. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Laatste Burense paardenmarkt
Als in 1395 heer Allard van Buren de poorters van Buren stadsrechten verleent, wordt daarin het recht tot het houden van een 'van ouds bestaande'...
Jonker Bobby
Jonker Bobby (1907 - 1999)
Robert baron van Heeckeren van Kell (Angerlo, 1907) was een maatschappelijk bewuste man. Hij stond in Ruurlo, maar vooral in de Veldhoek (het landgoed dat...
Schaapskooi Worth-Rheden. In de schaapskooi werd de mest van de schapen door vertrapping gemengd met heideplaggen. Het mengsel was belangrijk als bemesting voor de vele rogge- en boekweitakkers.
Marken
Omstreeks het jaar 1000 ontstonden op de zandgronden van oostelijk Nederland door de toenemende bevolking en de primitieve landbouwmethoden grote problemen, die zich onder andere...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl