Canons

De historische canon is een samenhangend geheel van personen, teksten, kunstwerken, voorwerpen, verschijnselen en processen die laten zien hoe een bepaalde regio of gebied zich heeft ontwikkeld.

In 2006 werd de Nationale canon van de commissie van Oostrom gepresenteerd. De Nationale canon heeft velen geïnspireerd tot het samenstellen van een eigen (lokale) historische canon.

U vindt hier de Gelderse canon en verschillende lokale canons, zij laten de samenhang zien tussen de lokale en provinciale ontwikkelingen. Daarnaast tonen de lokale canons ook de lokale parels, de bijzondere gebeurtenissen die samenhangen met de plek of met de mensen die er leefden. Veel lokale Gelderse canons verschenen in druk, de digitale versies zijn ook op deze site te vinden. En enkele zijn beschikbaar als Layar-route.

Wilt u uw eigen lokale canon in samenhang met de andere Gelderse canons ook op deze website plaatsen? Neem contact op via info@mijngelderland.nl

Meer historische canons vindt u op www.entoen.nu en www.regiocanons.nl.

Na eerste de kiosk ingericht te hebben bij Koepel de Kaap, startte Derk Berger uit Rheden een kraampje bij de T-kruising bij het monument De Posbank. Dit kraampje zou in de 50-er jaren plaatsmaken voor een echt restaurant, het landelijk bekende Paviljoen De Posbank, 1950
Nationaal Park Veluwezoom
Hagenau behouden!- als een jubeltoon is het door de steeds aangroeiende gelederen der natuurvrienden gegaan, en ze hebben niet geaarzeld - ieder naar vermogen -...
Middeleeuwse boer
Pioniers in de polder
In de tiende eeuw staan er al boerderijen op Redichem. Zo ongeveer waar het huidige landgoed De Bol ligt. De bewoners hebben van de wildernis...
1831 generaal Bajonet
Generaal Bajonet
Generaal baron David Henry Chassé met de bijnaam 'Generaal Bajonet' wordt in 1765 in Tiel geboren op het Kalverbos nummer 4. Hij...
31a Matser Damcircuit 1954 GA B 3670 3
Chris Matser, wederopbouw 1945-1964
Het vernielde Arnhem stond na de oorlog voor de opgave de stad weer bewoonbaar te maken. Symbool van de wederopbouw werd de nieuwe burgemeester Chris...
Hendrik ter Haar 46 jaar
Hendricus Harius
Hendrik ter Haer is Ruurlo's eerste grote schrijver. Hij was een geleerde en dichter die in zijn jeugd woonde op een boerderij vlakbij Kasteel...
Graven naar grafheuvels, project universiteit Leiden, 207.
Grafheuvels
Het landschap van Gelderland is voor een belangrijk deel gevormd tijdens de voorlaatste ijstijd, zo'n 150.000 jaar geleden. Landijs vanuit het noorden zorgde toen voor...
Woningtentoonstelling in het Nutsgebouw in Buren, 1957. Bron: Gelders Archief, Arnhem
Komgronden en ruilverkaveling
Na de Tweede Wereldoorlog staat het in versneld tempo ontwikkelingen van achtergebleven gebieden hoog op de landelijke politieke agenda. Door de moeilijk te bewerken komgronden...
22a Bronbeek Bibliotheek Arnhem
Haagje van het Oosten, 19e eeuw
Op een stralende zonnige dag ligt een klein stukje Indonesië in Arnhem. De witte gebouwen van Bronbeek steken scherp af tegen de groene graspartijen en...
De Franse tijd
In de nacht van 9 op 10 januari 1795 stromen duizenden Fransen over de bevroren Waal de Over-Betuwe...
Pleisterplaats De Lindeboom aan de Hessenweg in Lunteren. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA16803
De Hessenwegen
De gemeente Ede ligt tegen de A12, die in oostelijke en westelijke richting loopt en de A30 die naar het noorden en zuiden loopt. Rond...
Voormalig stadhuis Ambt Doetinchem
Twee gemeenten: Stad en Ambt
Gedurende de periode 1825-1920 bestonden er twee gemeenten die elk de naam Doetinchem droegen: de gemeente Stad-Doetinchem en de gemeente Ambt-Doetinchem. De combinatie van een...
Het Rhedens te Dieren
Onderwijs en opvoeding
Het onderwijs in de Rhedense dorpen week aanvankelijk nauwelijks af van wat we van elders kennen: scholen onder de hoede van de kerk, met een...
06a Kaart Buchelius GA K563 5
Commanderij en gasthuizen, vanaf 1200
Op een tekening uit de tweede helft van de zestiende eeuw heeft Aernout Buchelius de negen belangrijkste gebouwen van de stad weergegeven. De windrichtingen zijn...
11a Beeldenstorm Eusebiuskerk mei 2008 JdV bewerkt
Arnhemse Beeldenstorm, 1578-1579
In de Grote Kerk is op de muur van de kooromgang de kruisiging van Jezus Christus geschilderd. Rechts van een later aangebracht wijdingskruis staat de...
Reinald II en Eleonora van Engeland, Atlas van Stolk
Van graafschap tot hertogdom
Gelre behoorde tijdens een groot deel van de middeleeuwen tot één van de voornaamste vorstendommen in de Lage Landen. Voordat Holland vanaf de vijftiende eeuw...
Oude rechtspraak
Tegenwoordig is iedere Nederlander voor de wet gelijk. Dat was vroeger wel anders. Er heeft heel lang een klassenjustitie bestaan, waarbij hetzelfde vergrijp soms anders...
De opening van de moskee in Tiel in 1978
De eerste moskee in Tiel
Turkse en Marokkaanse gastarbeiders vestigen zich met hun gezin blijvend in Tiel. Voor hen is een moskee nodig. Met financiële hulp ...
De studio van Radio Nijkerk
Omroep Nijkerk
Nadat op 2 oktober 1951 het eerste Nederlandse televisieprogramma was uitgezonden, 'De Toverspiegel', werd de televisie snel populair. In 1951 keek slechts een handjevol mensen,...
1935 de geboorte van Flipje
De geboorte van Flipje
Jamfabriek De Betuwe (opgericht in 1885) heeft begin jaren dertig last van concurrentie die op hun etiketten de naam 'Betuwe' vermelden....
De Hoge Kuil april 2010
De Hoge Kuijl
De Hoge Kuijl aan de Achterweg is het restant van een dertiende-eeuwse dijkdoorbraak. De Achterweg is in de middeleeuwen deel van de Lekdijk. Die moet...
Cornelia Maria van Hangest baronesse d Yvoy, de weldadige freule
De weldadige freule
Op De Salentein, het statige landhuis in de bocht naar Putten, woonde in de negentiende eeuw een belangrijke adellijke dame. Cornelia Maria van Hangest Baronesse...
De vroegere uitgeverij Callenbach aan de Hoogstraat in Nijkerk
Boeken uit Nijkerk - uitgeverij en drukkerij Callenbach
In de loop van de negentiende eeuw werden in Nijkerk de voordelen van de industriële revolutie zichtbaar. In 1863 kwam de stoomtrein de stad binnen...
Oude kerk
Kerstening van Ermelo
Tot ver in de 8e eeuw bestaat in deze streken de heidense religie. Eerst na ± 750 begint ook op de Veluwe de kerstening door...
Heilige Barbara in de oud-katholieke kerk te Culemborg
Barbara
Culemborg heeft een band met de heilige Barbara, die teruggaat tot de middeleeuwen. Zij is lange tijd de beschermheilige van de stad. Dat is nog...
Moderne raadzaal in het oude stadhuis
Het huis van de stad
Het oude Culemborgse stadhuis krijgt weer een functie als 'huis van de stad'. Een plek om te werken, te vergaderen, te trouwen of op...
Ingang van Het Plantsoen, ca. 1900. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Het Plantsoen
Het Plantsoen is in Buren een begrip. Je kunt er tennissen, hutten bouwen tijdens de Burense speldagen en het is geliefd onder wandelaars. Bijzonder is...
Arcadië, het (streven naar het) ideale landschap. Collectie Gelders Archief
Rhedens arcadië
De eerste aangelegde buitenplaatsen in het landschap langs de zuidoost helling van de Veluwezoom ontstonden in de 17e eeuw en begin 18e eeuw. Gedurende de...
Rozenkrans uit Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Kloosters worden grootgrondbezitters
In de vroege Middeleeuwen verspreidden evangeliepredikers het Christendom in Nederland. Niet zonder problemen, zoals in 754 toen Bonifacius in Dokkum werd vermoord. Op de...
De Beerencamp anno 2010 (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Ridderhofstede De Beerencamp
In de bocht naar Putten, verscholen tussen het groen, staat een prachtig huis dat vroeger een havezate was, een ridderhofstede. De Beerencamp werd rond het...
Landhuis Zeeburg
Zeeburg Ermelo
Er is een landgoed Zeeburg geweest in het kustgebied van de toenmalige Zuiderzee. In 1710 is een voor die tijd modern herenhuis met vensters in...
Het koloniaal werfdepot
Het Koloniaal Werfdepot
Aan de Smeepoortstraat staat een groot gebouw dat in de loop van de geschiedenis nogal wat functies heeft gehad. Halverwege de vijftiende eeuw werd het...
Scholieren op hun brommers wachten voor de gesloten spoorbomen. Blokpost T (het spoorhuisje) is gebouwd in 1934 en in 1978 afgebroken.  Collectie G.G.Driessen
De ijzeren weg
Een fluitsignaal klinkt, dikke wolken stoom vullen het perron. Puffend zet de stoomlocomotief zich in beweging. Voor het Station Groesbeek staan overal lege kruiwagens. Zo...
Gebroeders van Limburg Miniatuur getijdenboek RICHES HEURES Valkhof
Gebroeders van Limburg
In de periode 1380-1390 werkten de Nijmeegse broers Herman en Willem Maelwael als schilders voor de hertog van Gelre. Nijmegen hoorde in...
37a Antoon van Hooff in Burgers Bush
Burgers’ Zoo en Gelredome, 20ste-eeuw
Vanaf 1913 trok Johan Burgers met zijn vermaarde fazanterie in 's-Heerenberg veel publiek. In 1923 verhuisde hij vanwege een lage erfpacht, meer ruimte en de...
Landschap
Lochemse Berg
Zo'n 150.000 jaar geleden, in de op één na laatste ijstijd, drong het landijs vanuit Scandinavië door tot in ons land. Het stuwde de onderliggende...
ENKA Fabriek met bussen voor werknemers ca 1920. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA40333
ENKA
In 1922 werd in Ede de ENKA gebouwd. Deze fabriek was bijna een eeuw lang de grootste werkgever van Ede. De naam Enka is afkomstig...
Beeld uit de 16e eeuw van Sint Catharina (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk). Catharina van Alexandrië (Egypte) weigerde vanwege haar geloof in Christus, te trouwen met een heidense koning. Ze stierf in het jaar 307 de marteldood en werd later heilig verklaard. Het beeld zou oorspronkelijk hebben gestaan in de Grote Kerk, tot aan de Reformatie. Het beeld heeft de beeldenstorm overleefd en heeft nu een plek in de katholieke kerk aan de Holkerstraat.
Een nije kerk
Terwijl Ark door de zee werd verzwolgen, groeide landinwaarts een aantal nederzettingen uit tot een echt centrum. In de late Middeleeuwen werd in Nijkerk de...
23a Aletta Jacobs Musis 1920 GA CV9W2375
Emancipatiebewegingen, vanaf 1870
In 1920 vond in Musis Sacrum een feestelijke vergadering van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht plaats. Middelpunt van de bijeenkomst was oprichtster (1894) en voorzitster (1903-1919)...
A.C.W. Staring
Staring
De Starings zijn een begrip in de hele Achterhoek. Ook in Lochem hebben zij veel sporen achtergelaten. Dichter A.C.W. Staring (1767-1840) woonde op de Wildenborch...
De Snijkamer
De Snijcamer
Slechts weinig mensen, ook in Harderwijk zelf, weten dat de stad meer dan anderhalve eeuw een universiteit heeft gehad. Van 1648-1812 was in Harderwijk de...
Medaille uitgereitk door Koning Willem III na dijkdoorbraak bij Brakel in 1861, Stadskasteel Zaltbommel
Doorbraak in dijkverbetering
In het rivierengebied was de dreiging van het water altijd aanwezig. Om zich te beschermen legden de bewoners kaden en dijken aan. De zorg voor...
De Burensche Kistenfabriek, ca. 1912. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Begin van de moderne tijd
Afgezien van de steenfabriek die een oude geschiedenis kent, heeft Buren in de 19e eeuw maar weinig industrie. Op de valreep komen enkele initiatieven tot...
1905 SDAP opgericht
SDAP-afdeling Tiel opgericht
Op zondag 3 september 1905 komen zo'n 150 belangstellenden bijeen in de coöperatieve bakkerij 'Vooruitgang zij ons doel' aan de Kijkuit...
Op 29 september 1943 werden de bewoners per trein naar Westerbork gebracht. Deze foto is op die dag genomen bij het oude station van Barneveld. Foto: Th.J. Kranenborg, collectie Gemeentearchief Barneveld
Joodse tehuizen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel joodse Nederlanders, zigeuners, homoseksuelen en verzetstrijders gevangen genomen en vervoerd naar concentratiekampen. Velen van hen zijn daar overleden. Ook...
Schoolgebouw in Asch, graafschap Buren, 18e eeuw. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Het schoolreglement van 'Syne Hoogheyt'
In het Burense onderwijs staat net als in de Republiek de Hervormde kerkleer centraal. Deze verwevenheid van kerk en staat verklaart dat in 1685 de...
De protestantse kerk op een ansichtkaart uit 1910. Je ziet duidelijk dat het middenschip ontbreekt. Collectie G.G.Driessen.
De eerste kerk
Op de plaats waar nu de protestantse kerk staat, is het eerste kerkje gebouwd. Op het einde van de 7e eeuw bekeert de monnik Willibrordus...
Drie 1832
Maalschap
Op het grondgebied van Ermelo heeft rond de buurtschap Drie eeuwenlang een maalschap bestaan. Sinds het begin van de middeleeuwen is dit een organisatie van...
Frankisch rijengrafveld
Bij een archeologische opgraving in 1933 op de Groevenbeekse heide treffen de onderzoekers de resten aan van een Frankisch grafveld.
Culemborgse weeskinderen rond 1920
Het Elisabeth Weeshuis
Het stadsmuseum van Culemborg is gevestigd in het Elisabeth Weeshuis. Bijna vier eeuwen een thuis voor weeskinderen uit deze stad. In 1560 speciaal voor hen...
01a Goyen Gezicht op Arnhem 1641 GA D 200 41
De Arnhemse stuwwal, 150.000 jaar oud
De zeventiende-eeuwse schilder Jan van Goyen schilderde de stad Arnhem op haar geografische breukpunt. Vanaf de droge heuvels van de Arnhemse...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl