Canons

De historische canon is een samenhangend geheel van personen, teksten, kunstwerken, voorwerpen, verschijnselen en processen die laten zien hoe een bepaalde regio of gebied zich heeft ontwikkeld.

In 2006 werd de Nationale canon van de commissie van Oostrom gepresenteerd. De Nationale canon heeft velen geïnspireerd tot het samenstellen van een eigen (lokale) historische canon.

U vindt hier de Gelderse canon en verschillende lokale canons, zij laten de samenhang zien tussen de lokale en provinciale ontwikkelingen. Daarnaast tonen de lokale canons ook de lokale parels, de bijzondere gebeurtenissen die samenhangen met de plek of met de mensen die er leefden. Veel lokale Gelderse canons verschenen in druk, de digitale versies zijn ook op deze site te vinden. En enkele zijn beschikbaar als Layar-route.

Wilt u uw eigen lokale canon in samenhang met de andere Gelderse canons ook op deze website plaatsen? Neem contact op via info@mijngelderland.nl

Meer historische canons vindt u op www.entoen.nu en www.regiocanons.nl.

Klok Almen
Middeleeuwse kerken
De kerstening door Liudger brengt met zich mee dat in het Lochemse landschap kerken verrijzen. De kerken maken deel uit van ...
Speeluurtje voor kinderen met een longziekte in sanatorium Dekkerswald. Collectie G.G.Driessen
Zorg voor mensen
Gezonde boslucht en ruimte. Die vind je beiden in Groesbeek. Rond 1900 is tuberculose (tbc) een enge longziekte. Veel mensen sterven...
Op 29 september 1943 werden de bewoners per trein naar Westerbork gebracht. Deze foto is op die dag genomen bij het oude station van Barneveld. Foto: Th.J. Kranenborg, collectie Gemeentearchief Barneveld
Joodse tehuizen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel joodse Nederlanders, zigeuners, homoseksuelen en verzetstrijders gevangen genomen en vervoerd naar concentratiekampen. Velen van hen zijn daar overleden. Ook...
De Luchte
Herbergen en handelswegen
De Achterhoek wordt doorkruist met enkele zeer oude handelswegen. In de gouden eeuw zijn dit vooral Duitse kooplieden (uit Hessen), naar...
Het Badhuisplein, gebouwd door de Nutsstichting
Een huis voor de arbeider
Begin twintigste eeuw is het met de huisvesting van arbeiders slecht gesteld. Krotten zijn geen uitzondering. Huisjesmelkers drijven de huurprijzen op....
'Plastiek' van Bernard Laméris in Rheden
Kunst en cultuur
Sinds de 19e eeuw verzamelt en koopt de gemeente Rheden kunst. De onderwerpen van de oudste schilderijen hebben een relatie met de gemeente en dateren...
Jan Ekels, 1728. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
De Sint Lambertuskerk
De Sint Lambertuskerk in het centrum van Buren is ouder dan de stad zelf. Vermoedelijk staat in de tweede helft van de 13e eeuw op...
Sint Pietersgasthuis
Sint-Pietersgasthuis
Aan de Achterstraat staat een fraai, oud pand met trapgevels. Eens was het deel van het Sint-Pietersgasthuis, een omvangrijk complex begrensd door Goilberdingerstraat, Achterstraat en...
Willem van Oranje, Hendrick Goltzius, 1581. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
Buren in de Tachtigjarige Oorlog
Al aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) is Buren betrokken bij het verzet tegen de katholieke Spaanse overheersers. Het door de Spanjaarden bezette...
De Linge
De Linge
Waar nu Tiel ligt, was er tussen 200 en 1300 een splitsing tussen de Waal en de Linge. Van die laatste rivier...
De Bataafs Franse tijd
De Bataafs-Franse Tijd
Het jaar 1672 was een rampjaar voor de Republiek en voor Harderwijk. De Fransen hielden er toen behoorlijk huis. Zo'n honderdvijfentwintig...
11a Beeldenstorm Eusebiuskerk mei 2008 JdV bewerkt
Arnhemse Beeldenstorm, 1578-1579
In de Grote Kerk is op de muur van de kooromgang de kruisiging van Jezus Christus geschilderd. Rechts van een later aangebracht wijdingskruis staat de...
Tramstation Capellenlaan
Trams, treinen, stations
In 1865 werden twee spoorlijnen geopend met stations in het huidige Lochem: de lijn Zutphen - Hengelo (staatslijn D) met stations...
De Noormannen
De zo gevreesde  Noormannen die tussen 800 en 1000 ook onze streken onveilig maakten, waren Scandinavische edelen voor wie onvoldoende grondgebied...
Op deze foto staan de heren: J. Verkerke, M. van der Poel, P. Veen, A. van Arnhem, J.H.v. Logchem, L v/d Stigt, C.J. Wagemaker en directeur de heer J.B. v/d Ham. © Petronel Mulder
Gymnastiekvereniging Kracht en Vriendschap
De oudste sportclub van Culemborg is gymnastiekvereniging Kracht en Vriendschap (K&V), opgericht in 1882. Het lichaam wordt geoefend met degens, stokken en gewichten. In het...
Fokko Kortlang
Fokko Kortlang
De uit Velp afkomstige architect Fokko Kortlang (1856-1927) wordt in 1891 de eerste directeur (1891-1925) van de Stichting 's Heeren Loo. ...
Stoomgemaal De Volharding voor de elektrificatie
Polders en broekgronden
In vroegere tijden, toen er nog geen dijken waren, werden grote stukken land regelmatig door de IJssel onder water gezet. Deze gronden werden waarden of...
Glastuinbouw
In Huissen stonden de notabelen niet te trappelen om nieuwe industrieën toe te laten. Maar wat konden ze de arbeider dan ...
Joost van Heeckeren
Joost, Evert en Jacob van Heeckeren
Jonker Joost is een begrip geworden in Ruurlo. Als centrale verteller introduceert hij het plaatselijk erfgoed aan basisschooljeugd, toeristen en de Ruurlose bevolking. Op "zijn"...
Wilhelmina
Gorsselse heide
Rond 1800 strekten heidevelden zich uit tot voorbij Gorssel. Tegenwoordig is de "Gorsselse heide" een heidegebied van ca.100 hectare tussen Joppe...
Leuvenumse Beek
Leuvenumse beek
In de voorlaatste ijstijd (rond 150.000 jaar geleden) heeft een dik langwerpig pak ijs, het huidige dal van de Leuvenumse beek ...
Boerderij Corlaer, de geboorteplek van Arend van Curler (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Arend van Curler
De 17e eeuw was de tijd van de Europese expansie. Een eeuw nadat Henry Hudson (een Engelse ontdekkingsreiziger in Nederlandse dienst)...
Vrouwenemancipatie
Vrouwenemancipatie
In de tweede helft van de negentiende en in de twintigste eeuw veranderde er veel in de positie van de vrouw in...
Dieren 1930, Schweer bey der Beckestichting gebouwd tussen 1911 en 1913
Ouderenhuisvesting
De zorg voor ouderen en hulpbehoevenden bestond al sinds de middeleeuwen. In eerste instantie waren het vooral de kloosters en later de kerken die een...
29a Verboden voor Joden Sonsbeek GA B 6253 002
De Tweede Wereldoorlog, 1940-1945
'Voor Joden Verboden' zegt het bord bij de ingang van Sonsbeek aan de Apeldoornseweg. De Duitse bezetting van de stad had voor deze bevolkingsgroep de...
Huizen van Gasthuisfonds in Walstraat
Het Gasthuisfonds
Tot in de middeleeuwen was de armenzorg min of meer het monopolie van de kerken en de kloosters. De armen die zich onderwierpen aan de...
Buurtboek van de buurschappen Wekerom Eschoten de Hoge en de Lage Valk 1758-1854
Buurschappen
Vanuit de oudste nederzettingen van landbouwers ontwikkelden zich buurschappen. De termen buurtschap, buurtdag, buurtspraak en buurtmeester vinden we terug in bronnen uit de zestiende eeuw....
Kasteel Staverden © Foto Ton Rothengatter
Staverden
Landgoed Staverden is bekend om zijn stadsrechten, witte pauwen en kasteel. Het is een zeer gevarieerd oud bos- en cultuurlandschap langs de Staverdense beek. Graaf...
Voedselproducten uit Nijkerk
Nijkerk deelnemer 'Food Valley'
De eeuwenlange traditie van landbouw en veeteelt als kern van de Nijkerkse economie, wordt in de 21e eeuw nieuw leven ingeblazen....
Herdenkingsbord stadsbrand 1540, te zien in de Grote of St. Catharinakerk te Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Een grote stadsbrand
In de 15e eeuw waren de huizen in Nijkerk nog grotendeels van hout, met lemen vloeren. De daken waren voornamelijk van...
De Watermolen Soeren 1905 Foto collectie Walter de Wit
Vroege industrie
Omstreeks het jaar 1000 ontstonden op de zandgronden van oostelijk Nederland door de toenemende bevolking en de primitieve landbouwmethoden grote problemen, die zich onder andere...
Ds. Witteveen
Ds. Witteveen
Dominee Hermanus Willem Witteveen (1815-1884) komt in 1846 als predikant naar de gemeente Ermelo. Op dat moment zijn er veel misstanden,...
Een klant aan het loket van het bijkantoor van de Boerenleenbank aan de Margrietstraat. De computer is er nog niet en de bankbediende werkt het spaarboekje met de pen bij. Archief Rabobank Groesbeek
Van loonzakje naar pinautomaat
'De volgende', roept directeur Witteveen. In het halletje voor het kantoor is het een drukte van jewelste. Het is zaterdagmiddag en...
Lubbert Adolf Torck, heer van Rozendaal, was ambtsjonker in Ede van 1708 tot 1758. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA13774
Ambtsjonkers
Vroeger sprak men niet over de gemeente Ede maar over het 'Ambt' Ede. Dat bestond uit de dorpen Ede, Bennekom, Lunteren en Otterlo. Een deel...
Het verhaal van de viswijven op een deurkalf
Strijd om de mijter
In de late middeleeuwen is de Utrechtse bisschop oppermachtig. In het omvangrijke bisdom heeft hij kerkelijke, maar ook wereldlijke macht. Een belangrijke en gewilde baan...
Dwarslaan, rechts de muur met poort naar de Groote Hof, Abraham Rademaker, 1727. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
Kasteeltuinen
De weg vanaf de kerk, door de Buitenhuizenpoort is van oudsher de verbinding tussen de stad en het kasteel. In de 16e eeuw loopt een...
10a MMK Jelgerhuis Interieur Eusebius 2821
Karel van Gelre, 1492-1538
De graftombe van Karel van Gelre en zijn beeltenis als 'de man in het kastje' in de Grote Kerk op een schilderij van Johannes Jelgerhuis...
Afb. 1 Plattegrond van een huis uit de IJzertijd gevonden bij een opgraving in Harselaar Zuid in 2003. De zwarte grondsporen tekenen zich af tegen het gele zand.
Harselaar in de IJzertijd
De Gelderse Vallei bestond 2000 jaar geleden grotendeels uit een nat en venig gebied. Op sommige plaatsen bevonden zich zelfs veenkussens van meer dan zes...
De Franse tijd
In de nacht van 9 op 10 januari 1795 stromen duizenden Fransen over de bevroren Waal de Over-Betuwe...
Dolfinarium
Toerisme
Toerisme en toeristen zijn niet meer weg te denken uit Harderwijk. Ieder jaar bezoeken zo'n tweeëneenhalf tot drie miljoen mensen uit...
Het echtpaar Kröller-Müller
Helene en haar geestelijk goed
Het overgrote deel van de huidige collectie van het Kröller-Müller museum op de Veluwe danken we aan Helene Kröller-Müller (1869-1939). Haar kunstverzameling is een van...
Jan Schröder
Minister van Marinezaken Jan Schröder 1800-1885
Jan Schröder werd geboren in Vlissingen, maar woonde in Doetinchem op de markt. Hij trouwde met de Doetinchemse Petronella Coops. In 1846 vertrok hij naar...
Wederopbouw Lingewaard
Van september 1944 tot april 1945 was de gemeente frontgebied geweest. Onvoorstelbaar waren de verwoestingen en de vernielingen; onbegrijpelijk de plunderingen...
Ansichtkaart van De Plantage rond 1900
'Lieve laanen, donkre dreeven'
Het schaduwrijke park De Plantage, de lange lanen, de groene weiden en de winderige dijk. Op zondag en in de vakantie geniet menige wandelaar van...
Bleekhuisje
Pest in Lochem
De Zwarte Dood verscheen voor het eerst in 1348 in Europa. Deze dodelijke ziekte, ook wel bekend als de builenpest, of kortweg...
De spoorlijn
De Spoorlijn
In 1825 gaf koning Willem I opdracht een weg tussen Amersfoort en Zwolle aan te leggen. Die klinkerweg liep voor een ...
De zomp
Joden in Ruurlo
Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog kende Ruurlo vijf joodse burgers. Daaronder de manufacturier Salomon (Lo) Wijler en zijn vrouw Reina Johanna Kropveld, in...
Rechtspraak
Rechtspraak
Recht en rechtspraak zijn belangrijk in een stad. Rechtspraak betekent namelijk dat er recht wordt gesproken. Dat betekent dat onrecht wordt...
Sibylle van Griethuysen, Arnoud van Halen, ca. 1720. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
De Dichtende Dokter en zijn voorgangers
Daar is een zek're plaats, men noemt ze Stad van Buren, Dáár heb ik mijn beroep, en doe er heelkunst-kuren.
1882 station Tiel 1915 met stoomtrein
Trein en station
Op 1 november 1882 is het feest. De spoorlijn Dordrecht - Elst wordt geopend. Tiel krijgt een station en een treinverbinding naar...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl