Tijdvakken

In het onderwijs wordt sinds het begin van de 21ste eeuw geschiedenis gegeven aan de hand van tien tijdvakken.

Elk tijdvak heeft een kernachtige omschrijving van de belangrijkste ontwikkelingen en gebeurtenissen. Het pictogram is heel herkenbaar. Elk tijdvak komt gedurende een schoolloopbaan van jongeren tussen de 8 en 16 jaar drie maal langs. Eenmaal op de basisschool en twee maal in het voortgezet onderwijs. Hierdoor wordt het historisch beself en de oriëntatiekennis versterkt.

MijnGelderland kiest ervoor de indeling in de tien tijdvakken te volgen. Steeds meer jongeren (en hun ouders) raken vertrouwd met de pictogrammen. Elk verhaal op deze site heeft het tijdvak meegekregen waarin het onderwerp voor de eerste maal aan de orde is.

De Maan- en klaagbrief (Regionaal Archief Zutphen). Bernhard van Meurs staat als vrij man linksonder voor de gevangenis. Bron: Oud Archief Zutphen/Regionaal Archief Zutphen
Openbare klacht over de hertog van Gelre
Op 22 november 1493 stuurt de jonge graaf Bernhard van Meurs een klaagbrief aan alle steden, vorsten en edelen van Gelre. Hij verduidelijkt zijn klaagbrief...
De laagte van de molenvijver en de mogelijke plek van de watermolen bij De Bockhorst. Foto Marianne Poorthuis
De watermolen op de Assenbeek
Op donderdag 7 oktober 1613 reisden de heren jonker Beerlics vanden Capelle en landmeter Bernard Kempinck namens het hof van Gelderland naar Spankeren. De aanleiding...
Middeleeuwse boer
Pioniers in de polder
In de tiende eeuw staan er al boerderijen op Redichem. Zo ongeveer waar het huidige landgoed De Bol ligt. De bewoners hebben van de wildernis...
Toegangspoort tot het nu verdwenen seminariecomplex
Rooms bolwerk
De huidige locatie van het stadskantoor staat eeuwenlang bekend als 'Papenhoek'. Al in de middeleeuwen staan hier veel katholieke gebouwen. Op deze plek worden tussen...
Kasteel Engelenburg in Brummen
Geografisch Brummen
Het dorp Brummen bestaat uit de kernen Brummen, Hall en Eerbeek en de buurtschappen Empe, Voorstonden, Tonden, Oeken, Rhienderen, Cortenoever, Leuvenheim en Coldenhove. De geschiedenis...
Voorzijde van huis 't Velde (Bron: Wikimedia)
Huis het Velde
't Velde is te vinden bij de splitsing van de wegen naar Lochem en Vorden. Het huis zelf ligt binnen de oude grachten, die verder...
In 1828 legde Johann Adolf Lasinsky de afvaart van een groot Hollands houtvlot bij Koblenz vast. Op het vlot zijn hutten gebouwd. Tientallen roeiers sturen het vlot in de goede richting. © Wikimedia PD
Twee bijzondere handelsproducten: wijn en hout
Eeuwenlang vormde de handel in Rijnwijn een van de belangrijkste pijlers onder de economische voorspoed van Nijmegen. Dertig tot vijftig procent van alle schepen die...
Stadszegel Arnhem 1200-1300 , collectie Hist. Museum Arnhem
Gelderse steden
Tussen de elfde en de veertiende eeuw deden zich in de middeleeuwse samenleving grote veranderingen voor. Onder invloed van groeiende productiviteit in de landbouw, een...
Arnhem, paal v limburg stierum Eusebiusbuitensingel
Eusebiusbuitensingel
Een airborne-zuil op het grasveld aan de Eusebiusbuitensingel, vlak bij de noordelijke oprit van de John Frostbrug, herinnert aan de verdediging van een groep Britse...
Huizen van Gasthuisfonds in Walstraat
Het Gasthuisfonds
Tot in de middeleeuwen was de armenzorg min of meer het monopolie van de kerken en de kloosters. De armen die zich onderwierpen aan de...
Sinterklaas en Zwarte Piet in een boerendorp
Sinterklaas in Hattem
"Sinterklaas was vroeger nogal geheimzinnig. In mijn jeugd op de radio en de televisie maakten ze je nog wel eens bang voor...
Kweldam of kwelkade bij Roodslag. Het groen gearceerde gebied is de kwelkom waarin het kwelwater werd opgevangen. © Gemeente Beuningen
Kweldam
Een kweldam of -dijk wordt op enige afstand van de rivierdijk aangelegd om overlast door kwelwater in het achterliggende gebied te voorkomen. De kwelkade is...
Huis Zwaluwenburg
Landgoed Zwaluwenburg
Zwaluwenburg is een landgoed met veel variatie en grote contrasten: er zijn loof- en naaldbossen, oude boerderijen, door houtwallen en lanen omzoomde weilanden en graan-...
Torenstraat (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
De vroegere Torenstraat
Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er snel meer auto's, bussen en vrachtverkeer op de weg. De oude straten waren vaak te ...
Verhalen in streektaal uit een koffer
Geboorte in Ulft
"Een week of zes voor de geboorte moest je de wieg en de kleertjes voor de baby klaar hebben. Tegen de tijd...
Gerrit Komrij
De schooltijd van Gerrit Komrij
De wortels van schrijver en dichter Gerrit Komrij liggen in Winterswijk. Hier gaat hij vanaf 1956 naar het Winterswijks lyceum.
Hoekelum kasteel vooraanzicht. Foto: Stichting Gelders Landschap Gelderse Kastelen
De jagermeesters van Hoekelum
Hoekelum is een oude buitenplaats met een achttiende-eeuws huis. Het park rondom het huis is aangelegd in landschapsstijl. Het oostelijk deel bestaat uit bos met...
Seet van Hout, Spinseltje
Oogmerk: Seet van Hout
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...
Strangen, de lichtblauwe stroken zijn de voormalige strangen waarin bij hogere waterstanden van de Waal het water rond Winssen weg liep. gemeente Beuningen.jpg
Riviergeulen of strangen
In de tijd van spade, kruiwagen, paard en wagen was veel grondverzet een fysiek probleem. Bij het graven van sloten werd dan ook dankbaar gebruikgemaakt...
De Vischpoorstraat_bron Streekarchivariaat MW Veluwe
De gereformeerde kerk
Binnen Elburg zijn er verschillende geloofsgemeenschappen. Het gebouw op Vischpoortstraat 11 dat nu deze modezaak huisvest, is van 1892 tot 1968...
Bovenkapel
De bovenkapel
Op de bovenverdieping van de dubbelkapel van het Agnietenklooster woonden de zusters de diensten bij. Ook buiten de missen die in...
1928. Tijdens de opgravingen op de Ginkelse Heide te Ede o.l.v. kapitein H.J. Bellen. V.l.n.r. notaris W.F.J. Fischer; zoon van kapitein H.J. Bellen; zoon van W.F.J. Fischer; dochter van kapitein H.J. Bellen; H. Staf (rentmeester met strohoed); zittend in de kuil: kapitein H.J. Bellen; naast H. Staf staan boswachter P. Koudijs en W.F.C.H. Graaf Bentinck, heer van Kernhem. De gravers zijn vader en zoon Van Steenbeek (foto: archief Historisch Museum Ede).
Kapitein Bellen
De man die zich voor de Tweede Wereldoorlog heeft beziggehouden met het opgraven van grafheuvels in Ede en omstreken, was kapitein Bellen.
Gemeentehuis aan de Grootestraat (nu Notaris Fisscherstraat). Bron: Collectie Gemeentearchief Ede,nr GA16686
Gemeente Ede
Het gemeentehuis is de plek waar we naar toe gaan om een rijbewijs of paspoort aan te vragen. Ook voor een bouwvergunning of het aangeven...
Rooms-katholieke kerk in het centrum van Deest
In februari 1945 verloor Deest haar hart
Na lange tijd in Afferden gekerkt te hebben, werd Deest halverwege de negentiende eeuw een zelfstandig kerkdorp wat met de bouw van een kerk en...
In klederdracht bij de kerstboom met echte kaarsjes
Kerst in Nunspeet
"Vanuit de kerk gingen de kinderen in Nunspeet mee met oma mee naar huis en bleven daar eten. Als toetje kregen we...
S. Jans Poort te Arnhem, 1745 door Jan de Beijer en Hendrik Spilman © Gelders Archief
Jan de Beijer
De in Zwitserland geboren Jan de Beijer was een begenadigd tekenaar van stads- en dorpsgezichten. Als kind verhuisde hij naar het Duitse Emmerik (Nijmegen) en...
04 Utrechtseweg
Utrechtseweg 87
In de beeldentuin van het Museum voor Moderne Kunst staat het beeld "The Warrior" van de Engelse kunstenaar Henry Moore (1898-1986). Moore had in de...
Het Waterfront
Het Waterfront
Een van de rode draden in de geschiedenis van Harderwijk is het water. Eeuwenlang een Zuiderzeestad. Eeuwenlang handel en visserij. Al...
1672 dwangleveranties aan Fransen
Het rampjaar
In 1672 raakt de Republiek der Zeven Vereenigde Nederlanden in oorlog met Frankrijk, Engeland, Munster en Keulen. Juni dat jaar trekken...
Mooi-Ann uit Velp. Bron afbeelding uit Sagen en Legenden, Josef Cohen, 1918.
Mooi-Ann van Velp
Met Biljoen is de sage van Mooi-Ann van Velp verbonden. Ann was een arm meisje. Terwijl zij bosbessen plukt, wordt ze opgemerkt door de kasteelheer...
De Julianatoren in de periode 1945-1950
Julianatoren
De uitzichttoren genaamd 'Koningin Julianatoren' uit 1910 staat aan de zuidzijde van de Amersfoortseweg en vormt het hart van het gelijknamige familie-pretpark. Tijdens...
De burgemeesterswoning. © Hans Barten
Burgemeesterwoning
Dit pand is een fraai en gedetailleerd vrijstaand herenhuis. Het is ooit gebouwd voor burgemeester Verheijen. Afkomstig uit het nabijgelegen Bergharen, was hij burgemeester van...
Bewoners van de Barlheze voor slagerij Dormits, met het hek van de vismarkt uiterst rechts ca. 1905.
Slagerij Jacob Dormits
Vanaf circa 1900 was aan het begin van de Barlheze de "Vleeschhouwerij" van Jacob Dormits gevestigd. Deze slagerij, toenmalig huisnummer 99 (nu tegenover Barlheze 50),...
Zwarte Boer
Zwarte Boer
De eeuwenoude uitspanning "De Zwarte Boer", gelegen in Leuvenum, heeft een geschiedenis die terugvoert naar ongeveer het jaar 1600. "De Zwarte...
De vroegere uitgeverij Callenbach aan de Hoogstraat in Nijkerk
Boeken uit Nijkerk - uitgeverij en drukkerij Callenbach
In de loop van de 19e eeuw werden in Nijkerk de voordelen van de industriële revolutie zichtbaar. In 1863 kwam de ...
Tricht pontje
Tricht, doorwaadbare plaats in de Linge
De naam Tricht is afgeleid van 'Trajectum', dat 'doorwaadbare (oversteek)plaats' betekent (vergelijk Utrecht en Maastricht).
M CV9W0617
Ontmoetingen op ’t Vlot
Juli 2006. Vrijdagmiddag, de laatste dag voor de bouwvak. Bijna op vakantie. Heerlijk aan de bbq met de mensen die ons...
Detail geschetste kaart van Johan van Gielis uit 1552 (noord onder). Commissarissen van het Hof van Gelre testten de stroom (stippellijn). © Johan van Gielis, Hof van Gelre en Zutphen, Gelders Archief, CC-BY
Agressief bekribben
Al in de middeleeuwen kregen de mensen door dat de loop van de rivieren te beïnvloeden is. Door kribben aan te leggen kan je land...
IJzersleuven op het Rozendaalscheveld. De sleuf is de centrale smalle groene baan die van rechtsonder naar linksboven loopt. Het is de heide die op de schrale walletjes (het uitgegraven materiaal) ter weerszijden van de sleuf groeit.
Eerste bewoners
Ruim honderd vindplaatsen zijn het bewijs dat in het gebied van de Gemeente Rheden al vroeg bewoning heeft plaatsgevonden. De oudste gaan waarschijnlijk terug tot...
de gamebus
De Gamebus biedt uitkomst
Luuk en Tonnie: 'Op school kwamen we elkaar tegen. In het begin hadden we soms ruzie. Nu zijn we vrienden. Hier in...
22Qa Markt 1865 Steenfabriek GA D 178 27
Fabriekskinderen, 1850-1901
Op een van de oudste foto's van Arnhem kijken we rond 1865 vanaf de Eusebiustoren naar de Stadsblokken. Daar ligt een steenfabriek waar op dat...
Bommenlijntje bij station Wolfheze. Foto: CODA, Christa Balk
Bommenlijntje
In het zuidwesten van het Nationale Park De Hoge Veluwe ligt een grote voormalige akker. Door dat langwerpige vlakke terrein loopt ...
Sir Philip Sidney © National Portrait Gallery (detail) - PD
De dood van Sir Philip Sidney, 17 oktober 1586
In 1586 raakte Sir Philip Sidney bij Warnsveld zwaargewond in de Slag bij Zutphen tegen de Spanjaarden. Hij werd daarna een maand verzorgd in een...
Kasteel Hoekelum
Edese kastelen
In de gemeente Ede staan twee kastelen: Hoekelum en Kernhem. Beide worden regelmatig gebruikt als locatie voor bruiloften en partijen. Dat was in de middeleeuwen...
De Tien Morgen. Fotografie Hans Barten
De Tien Morgen
De voormalige boerderij De Tien Morgen ligt met enkele bijgebouwen aan het einde van een lange oprijlaan, omzoomd met bomen. Het is een boerderij met...
Maskeroefenruimte. Foto: Frank Oosterboer
Gasmaskeroefenruimte
De foto laat een onschuldig ogend gebouwtje zien op de Elias Beeckmankazerne te Ede. Waarschijnlijk begon het zijn leven in 1938...
Duitse begraafplaats in Ysselstein
Duitse veldgraven in Oosterbeek
Van 17 tot 26 september 1944 werden door Britse en Duitse militaire eenheden in Arnhem en Oosterbeek en omgeving zware gevechten geleverd die later onder...
Zaltbommel
Boeren en besturen
Gerrit Verkuil (81 jaar) is geboren en getogen in Bruchem, een klein dorpje (een dorpje of een klein dorp) ten zuidwesten...
De eerste ijsbaan van Arnhem op tennisclub De Hoogkamp in 1954
Tennisclub De Hoogkamp met de eerste ijsbaan van Arnhem
'Voor 1954 werkte ik als tennisleraar in Amsterdam, maar de sfeer onderling was niet goed. Ik hoorde dat er in Arnhem een...
Het winkelpand vanaf de Ooievaarsstraat. © Hans Barten
Winkelpand met bovenwoning
Deze fraaie T-boerderij op de hoek van de Ooievaarstraat en de Hogestraat heeft een dwarsgeplaatst voorhuis met achterhuis. De gehele benedenverdieping van het voorhuis is...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl