Tijdvakken

In het onderwijs wordt sinds het begin van de 21ste eeuw geschiedenis gegeven aan de hand van tien tijdvakken.

Elk tijdvak heeft een kernachtige omschrijving van de belangrijkste ontwikkelingen en gebeurtenissen. Het pictogram is heel herkenbaar. Elk tijdvak komt gedurende een schoolloopbaan van jongeren tussen de 8 en 16 jaar drie maal langs. Eenmaal op de basisschool en twee maal in het voortgezet onderwijs. Hierdoor wordt het historisch beself en de oriëntatiekennis versterkt.

MijnGelderland kiest ervoor de indeling in de tien tijdvakken te volgen. Steeds meer jongeren (en hun ouders) raken vertrouwd met de pictogrammen. Elk verhaal op deze site heeft het tijdvak meegekregen waarin het onderwerp voor de eerste maal aan de orde is.

Concentratie bij het schieten (Foto: collectie Liemers Museum - Gelders Schuttersmuseum)
Schutterijen en schuttersgilden
De provincie Gelderland telt vandaag de dag ongeveer tachtig schutterijen en schuttersgilden. De oorsprong van deze verenigingen ligt in de behoefte aan veiligheid en broederschap....
De eerste steen van De Schaffelaar. Collectie Gemeentearchief Barneveld
De Schaffelaar
De Schaffelaar is een bijzonder buitenhuis uit het midden van de negentiende eeuw. De Schaffelaar werd ontworpen door de architect Van Veggel in de zogenoemde...
Draaimolen op de kermis
Kermis in Nunspeet
"Ik wilde het hebben over de meidenmarkt in Nunspeet. Vanaf de jaren '20 werd er een zogenaamde meidenmarkt gehouden. Op paasmaandag, hemelvaartsdag en pinkstermaandag. Dat...
Tante Riek (Bron: historici.nl)
Oom Piet en tante Riek
'Oom Piet' en 'tante Riek', namen die een begrip zijn geworden voor het verzet tegen de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog. Oom Piet en tante...
Maurits van Oranje op een schilderij van Michiel van Mierevelt (ca. 1620 – 1630) was stadhouder en legeraanvoerder van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. © Rijksmuseum - PD
Tachtigjarige Oorlog aan de Waal
De rivieren Maas en Waal vormden tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568 – 1648) een belangrijke natuurlijke barrière. De versterkingen, die lagen op de plaatsen waar...
Poster van een expositie in het Valkhofmuseum
Nijmegen: rood bolwerk aan de Waal
Nijmegen, de oudste stad van Nederland, staat bekend als een linkse stad. Het rode verleden van Nijmegen begint in de jaren zestig met de ontzuiling...
Huizen van Gasthuisfonds in Walstraat
Het Gasthuisfonds
Tot in de middeleeuwen was de armenzorg min of meer het monopolie van de kerken en de kloosters. De armen die zich onderwierpen aan de...
Boerderij De Drie Waaien met het villa-achtige voorhuis. © Hans Barten
Boerderij De Drie Waaijen
Boerderij De Drie Waaijen bestaat uit een villa-achtig voorhuis met aan de noordoostelijke zijde een aanbouw onder het zadeldak, gedekt met muldenpannen. Het in...
Een mars voor meer rechten voor vrouwen
Het Mildred Rutgers Huis
In 1971 opende de eerste abortuskliniek haar deuren in Arnhem: het Mildred Rutgers Huis. Abortus was in die tijd nog steeds strafbaar, de Arnhemse kliniek...
Klooster van Elburg door C.Pronk in 1732
De Susterentoren
Met de rug naar het klooster, de stad uitkijkend is nu de Zwolsche Weg te zien. Rond de 15e eeuw stond hier een van de...
Een kaart uit 1657 met de Waal nabij Varik, tussen de Zennewijnse waard en het fort St. Andries, met oude en nieuwe reduijt © Maker: J. Tijnagel, 1657, Website Varik.nl
Tachtigjarige Oorlog: Mauritstorens
In de Tachtigjarige Oorlog waren de grote rivieren een belangrijk onderdeel van de verdediging van de Republiek. Ze vormden een barrière voor Spaanse troepen. Langs...
Een Nederlandes verpleegster helpt gewonde Britse para’s bij Oosterbeek (Bron: Stichting Liberation Route Europe, © Beeldbank WO 2 – NIOD)
De vriendschapsband
September 1944, Operatie Market Garden, het geallieerden offensief is begonnen. Twee bevriende zweefvliegtuigpiloten kruisen elkaars pad. Een van hen raakt zwaar gewond. Bij het voorlopige...
Boerderij Distelberg. Fotografie Hans Barten
Boerderij Distelberg
Het monument ligt aan het eind van de doodlopende Distelbergsestraat. Het voorhuis staat dwars op en het voormalige bedrijfsgedeelte evenwijdig aan deze weg. Boerderij Distelberg...
Venestraat 16 voor de verbouwing (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Welkom bij Museum Nijkerk, centrum vol historie
Nijkerk is een middeleeuws stadje in Gelderland, op de grens met Utrecht. In 1413 kreeg Nijkerk stadsrechten en werden aarden wallen en houten stadspoorten gebouwd....
1935 de geboorte van Flipje
De geboorte van Flipje
Jamfabriek De Betuwe (opgericht in 1885) heeft begin jaren dertig last van concurrentie die op hun etiketten de naam 'Betuwe' vermelden....
Klokbeker gevonden aan de Hunnenweg te Garderen © Museum Nairac, Barneveld
Eerste landbouwers op de Veluwe
In de gemeente Barneveld treffen we op de Bergsham, het Sol en langs de Houtbeek enkele tientallen grafheuvels aan. Het zijn niet alleen markante bolletjes...
Zichtlaan bij Huis Bergh © Tonny Bosman
De zichtlaan van het kasteel
De zichtlaan van Kasteel Huis Bergh loopt direct van de wal zuidwestwaarts naar het einde van het parkbos de Plantage. Wanneer u de zichtlaan uitkijkt...
De enige overgebleven resten van de Dikke Tinne. In een bijgebouw zit nu restaurant 't Spookhuys.
Burcht de Dikke Tinne in Hattem
De voormalige burcht de Dikke Tinne was strategisch gesitueerd in het noordelijkste punt aan het Gelderse deel van de IJssel. Nu nog zijn in Hattem...
Huis Voorstonden
Havezate Voorstonden
Al in de tiende eeuw was er op de plek van havezate Voorstonden een kloosterkapel te vinden. Pas rond 1600 kwam het gebied echter pas...
Boten vol evacuees bij de haven van Wageningen © Collectie Historische Vereniging Oud-Wageningen
Poes
Op 10 mei 1940 begint de oorlog. Vanwege de gevechten moeten de inwoners van Wageningen meteen de stad uit. Mevrouw Van Dodewaard-Rijksen was er als...
Soldaten rijden door het weiland
Operatie Veritable
Operatie Veritable begint in de ochtend van 8 februari 1945 met een onvoorstelbaar grote troepenmacht aan een opmars naar Duitsland. Door de dagenlange regen, de...
Een sobere avondsmaalsbeker
Avondmaalsbeker
Veel kastelen en buitenverblijven beschikten in voorgaande eeuwen, tijdens de bewoning, over een kapel. Vaak werd deze kapel louter voor privé-gebruik ingericht, maar in het...
Visafslag
De visafslag
De visafslag verkoopt in de periode 1916-1957 de door vissers gevangen vis. Na de inpoldering is de visafslag overbodig. Het gebouw...
Dijkmagazijn, Beuningen
In de strijd tegen het water
Het voormalige dijkmagazijn staat in het buitengebied van het dorp Beuningen en is gebouwd rond 1900. De Gemeente Beuningen kent nog drie andere dijkmagazijnen aan...
16a MMK Couwenberg Walburgiskerk schaatsen
Franse Tijd, 1795-1813
Op 22 juli 1808 werd de Sint-Walburgiskerk door koning Lodewijk Napoleon bij een bezoek aan de stad teruggegeven aan de Rooms-katholieke gelovigen. Sinds de Reformatie...
venster 6a CD Schoen van Limp
De schoen van Limp
Het zal je maar gebeuren dat je, al werkend op de kerktoren, uitglijdt en blijft hangen op grote hoogte. Dakdekker Limp...
Strangen, de lichtblauwe stroken zijn de voormalige strangen waarin bij hogere waterstanden van de Waal het water rond Winssen weg liep. gemeente Beuningen.jpg
Riviergeulen of strangen
In de tijd van spade, kruiwagen, paard en wagen was veel grondverzet een fysiek probleem. Bij het graven van sloten werd dan ook dankbaar gebruikgemaakt...
Zendgebouw Radio Kootwijk
Radio Kootwijk Zendstation
Aan het begin van de 20e eeuw is dit gebied tussen Apeldoorn en Kootwijk een van de meest afgelegen plekken van Nederland. Op een enkele...
Groete uit t Kamp Milligen, Foto: Collectie CODA
Het oudste militaire terrein op de Veluwe
Anonieme briefschrijver pleit in 1862 voor afstoten van het toen nieuwe Kamp Nieuw-Milligen en het uitgespaarde geld aan te wenden voor...
Feestelijke molentaal op Molen De Wielewaal in 1975. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Windkorenmolen De Wielewaal en de molentaal
Aan de Zandstraat in Beneden-Leeuwen staat windkorenmolen De Wielewaal gebouwd in 1857 volgens de sluitsteen boven de toegangsdeur. Het is een...
Op de voormalige grootste parkeerplaats staan nu dennenbomen. © jeoudekazernenu.nl
Generaal Winkelmankazerne
De Winkelmankazerne is gebouwd naar een standaardontwerp uit 1951 van het Centraal Bouwbureau der Genie waarbij luitenant-kolonel J.H. Hoogendoorn voor het ontwerp een belangrijke rol...
De bijzondere aanbouw. © Hans Barten
Woonhuis
Dit royaal vrijstaand herenhuis maakt deel uit van de majestueuze rij Art Deco-huizen.
De Werenfriduskerk in Zieuwent
De St. Werenfriduskerk in Zieuwent
Midden in het land tussen Ruurlo en Lichtenvoorde ligt het gehucht Zieuwent. Het dorpje werd reeds genoemd in het jaar 1059 en is ontstaan op...
Kasteel Wijchen door C.Pronk, 1732. Bron: RKD
Een kasteel voor een paarlen halssnoer
De beroemdste bewoners van het kasteel te Wijchen zijn Emilia van Oranje-Nassau, dochter van Willem van Oranje, en haar echtgenoot Emanuel van Portugal. Emilia's broer...
Huis te Lathum getekend door Jan de Beijer in 1742 © Particuliere collectie Rijksdienst voor Kunsthistorische Documentatie
Huis te Lathum
In het gebied de Liemers is Zevenaar vanaf de middeleeuwen belangrijk voor de heren van Kleef. Het blijft zelfs Kleefs gebied tot het Congres van...
13a Zypendaal 1753 GA lade19 78 detail
Riante buitenplaatsen, 18e eeuw
Het landgoed Zypendaal (uitspraak 'Siependaal') is een mooie exponent voor de ontwikkeling van de bovenklasse aan de hand van de buitenhuizenmarkt in Arnhem.
Heilige Barbara in de oud-katholieke kerk te Culemborg
Barbara
Culemborg heeft een band met de heilige Barbara, die teruggaat tot de middeleeuwen. Zij is lange tijd de beschermheilige van de stad. Dat is nog...
De voorgevel van het stadhuis aan het 's-Gravenhof te Zutphen  Zutphen  (Bron: Wikimedia, foto: RCE, 20226464)
's-Gravenhof in Zutphen
Het 's-Gravenhof is het oudste plein van de hanzestad Zutphen. Zutphen is een van de oudste steden van Nederland en werd rond 800 een grafelijk...
Het gemeentehuis (1995) met de carillontoren. In het vorige gemeentehuis is nu o.a. een notariskantoor en boekhandel gevestigd. Foto: Archief Gemeente Groesbeek.
De Groesbeek stroomt weer bovengronds
Sanne zit naast oma in de bank. Samen bladeren ze in het boek met de titel 'Groesbeek in oude ansichten'. Het boek zit vol foto's...
Hamburgerpoort
Spaans vuur in Doetinchem
Doetinchem heeft twee grote stadsbranden gehad die op Goede Vrijdag uitgebroken zijn. De eerste vond plaats op 19 april 1527 rond...
Emst zoals het er vroeger uit zag
Emsterhof
Ten noordoosten van Emst, vlak naast de oude spoorlijn tussen Apeldoorn en Zwolle, ligt een fraaie boerderij die bekend staat als de Emsterhof. Het betreft...
Radar Nieuw Milligen. Foto: NIMH
Navigatiestation of radar?
De regio rond Nieuw-Milligen kent veel militaire sporen. De meeste daarvan zijn van buiten de omheining niet te zien. Eén spoor...
Ontkerkelijking in Gelderland (Bron: Reformatorisch Dagblad, foto: Henk Visscher)
Ontkerkelijking in Gelderland
Vele eeuwen was het voor mensen vanzelfsprekend om in God te geloven. In de 21e eeuw lijkt het alsof kerken hebben afgedaan. Zo werden in...
De Oostermolen en eerste eierhal (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Dure windkracht
Al vroeg hadden de hertogen van Gelre door dat op allerlei zaken belasting geheven kon worden. Voor oorlogsvoering, onder ander met...
Paard en wagen in Arnhem.jpg
Pakjes rondbrengen met paard en wagen
Mijn familie had vroeger een transportbedrijf in Arnhem. Wij brachten met paard en wagen de pakketjes rond. Ons huis was zo ingericht dat wij boven...
Schaapskooi Worth-Rheden. In de schaapskooi werd de mest van de schapen door vertrapping gemengd met heideplaggen. Het mengsel was belangrijk als bemesting voor de vele rogge- en boekweitakkers.
Marken
Omstreeks het jaar 1000 ontstonden op de zandgronden van oostelijk Nederland door de toenemende bevolking en de primitieve landbouwmethoden grote problemen, die zich onder andere...
Tolkamer (Foto: Frans van den Muijsenberg)
Tolkamer aan de Rijn
De economische basis van de huidige gemeente Rijnwaarden, waarbinnen Lobith en Tolkamer vallen, werd tot na de Tweede Wereldoorlog gevormd door de baksteenfabricage, de scheepsbouw...
Maskeroefenruimte. Foto: Frank Oosterboer
Gasmaskeroefenruimte
De foto laat een onschuldig ogend gebouwtje zien op de Elias Beeckmankazerne te Ede. Waarschijnlijk begon het zijn leven in 1938...
Culemborgse weeskinderen eind jaren '20, Maaike Sterk en Jan Wammes, foto gemaakt door atelier Ypma te Culemborg.
Het Elisabeth Weeshuis
Het stadsmuseum van Culemborg is gevestigd in het Elisabeth Weeshuis. Bijna vier eeuwen een thuis voor weeskinderen uit deze stad. In...
Maria van Nassau, (1556-1616), Portret door I. de Jager naar Paulus Mooreelse, 1658 (Stichting Het Weeshuis, Buren). Foto: Fotopersburo William Hoogteyling, Buren
Het weeshuis
Het weeshuis is de meest tastbare Oranjenalatenschap in Buren en het beste voorbeeld van Hollandse Renaissance buiten de Randstad. Het initiatief komt van Maria van...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl