Industrie

De provincie Gelderland kent een rijke geschiedenis op het gebied van ambacht en industrie. Eeuwenlang heeft de Gelderse bedrijvigheid zich ontwikkeld volgens regionale patronen met regionale karakteristieken: van de papierscheppers op de Veluwe tot de steenfabrieken langs de grote rivieren, van de stoelenmatters in Culemborg tot de ijzerovens in de Oude-IJsselstreek.  Ook vandaag de dag is er in de provincie nog allerlei streekeigen industrie te vinden, vaak met een bijzonder en innovatief karakter. En vaak onbekend bij het grote publiek.

De laagte van de molenvijver en de mogelijke plek van de watermolen bij De Bockhorst. Foto Marianne Poorthuis
De watermolen op de Assenbeek
Op donderdag 7 oktober 1613 reisden de heren jonker Beerlics vanden Capelle en landmeter Bernard Kempinck namens het hof van Gelderland naar Spankeren. De aanleiding...
Een 4000 kVA transformator uit 1916 (Bron: Stichting Willem Smit Historie)
De geschiedenis van Willem Smit & Co’s Transformatorenfabriek
In 1900 bouwt Willem Smit in Slikkerveer de eerste Nederlandse transformator. Hij was toen al achttien jaar actief in de elektrische energietechniek. Dit werd een...
Smid Reinier Hoving aan het werk © Erfgoed Gelderland CC0
Special Gemaakt in Gelderland
In 2015 vond het erfgoedfestival Gemaakt in Gelderland plaats. Bij het erfgoedfestival werden verhalen verzameld en gepubliceerd op de website van het festival.
Een tekening van de Dobbelmannfabriek in Nijmegen
Dobbelmann: zeepfabriek in Nijmegen
Nijmegen was eeuwenlang een stad waar zeep werd geproduceerd. In 1733 wordt voor het eerst zeep gemaakt in de stad, door de gebroeders Abraham en...
Kopermolen in Zuuk (Bron: Wikimedia, foto: Willem Jans)
Industrieel water
Niet alleen de beken waarlangs zich de industrie in onze gemeente ontwikkelde in de zestiende en zeventiende eeuw maakten deel uit van het industrieel...
Geldermalsen Beetwortel Suikerfabriek
Industriële revolutie in Geldermalsen
Geldermalsen heeft van oudsher een aantal grote industrieën, bijna allemaal met een agrarische achtergrond.
De DRU in Ulft (Bron: Gelders Erfgoed)
DRU Cultuurfabriek in Ulft
In het gebied dat we nu als het DRU terrein kennen, vonden in 1754 de eerste industriële activiteiten plaats. De Graaf van Bergh richtte een...
De sloop van de Berghuizer papierfabriek in 2009
De Berghuizer papierfabriek
In 1839 begint Lubbertus van Gerrevink een papierfabriek in Berghuizen, een buurtschap bij Wapenveld aan het Apeldoorns Kanaal. Een logische plek: zo worden de papiermachines...
De NederBetuwsche Beetwortelsuikerfabriek (jaar onbekend). Bron: Draak, J. den en J.E. van der Sleesen, Het archief van de Neder-Betuwsche beetwortelsuikerfabriek 1866-1919 (Arnhem, 1987).
De bietsuikerfabriek te Geldermalsen (1866-1919)
Op 15 mei 1866 werd te Geldermalsen de NV Neder-Betuwsche Beetwortelsuikerfabriek (NBB) opgericht. De elfde bietsuikerfabriek in Nederland. De initiatiefnemers en investeerders van de NBB...
De Middelste Molen
Papiermolens op de Veluwe
Tweehonderd jaar geleden stonden er nog ongeveer tweehonderd papiermolens op de Veluwe. Molens die met het kristalheldere grondwater van de Veluwe fris wit papier maken.
Beesd Volvo Cars
Auto's in Beesd
Beesd was altijd sterk agrarisch geörienteerd, tot in de jaren '70 auto-importeur Niham en Volvo Nederland bv zich in Beesd vestigde.
Culemborgse stoel
Meubelstad Culemborg
Tussen 1830 en 1915 staat de Culemborgse stoel in vele Nederlandse keukens en eetkamers. Het beroemde meubel is een degelijke, houten stoel met een biezen...
Aquarel afsluiting Zuiderzee, Stadsmuseum Harderwijk
Afsluiting Zuiderzee
Op 28 mei 1932 werd door de voltooiing van de Afsluitdijk de Zuiderzee afgesloten van het buitenwater en omgevormd tot het IJsselmeer. Dat betekende een...
Boerderij op een terp © Jan Reijnen
Geïsoleerd wonen op een terp
Voor de komst van de stoomgemalen in het land van Maas en Waal werd bij langdurig hoogwater in de Maas de natuurlijke lozing van deze...
Molen de Vlijt met een picknickbankje
Molen de Vlijt in Wapenveld
Al sinds 1600 staat ten noorden van Wapenveld molen de Vlijt. Zijn voorganger werd in 1448 gebouwd door de fraters van de Moderne Devotie.
Foto uit 1908 van een opsnijdster bij een Waalsteenfabriek. © Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, De Nederlandse arbeidersbeweging tot 1918. PD
Werken in de steenfabriek
Dankzij de kleiwinning en de steenfabrieken was het in de uiterwaarden langs de Waal een drukte van belang. Honderden mannen, vrouwen en kinderen werkten in...
Een deel van de afbouwafdeling (Bron: Gemeentearchief Ede)
Pianofabriek Rippen
Johan J. Rippen, zoon van een Haagse pianohandelaar, was een vooruitstrevende pianobouwer, die steeds nieuwe ideeën over pianobouw ontwikkelde. In 1937 werd in Den Haag...
Achteraanzicht spoelerij van de Tricotfabriek Winterswijk (Bron: Wikimedia)
De Tricotfabriek in Winterswijk
De Tricotfabriek (ook wel Tricot genoemd) is een voormalige textielfabriek, nu in gebruik als appartementencomplex, en is gelegen aan de Wilhelminastraat in Winterswijk. De Tricot...
Daams' Molen in Vaassen
Landbouwindustrie in Epe
Afgezien van deze bedrijvigheid is landbouw eeuwenlang het belangrijkste middel van bestaan geweest in Epe. De landbouw werd vooral in gemengde bedrijven uitgeoefend. Voor het...
Jubileumtableau bij het 25-jarig bestaan van de Arnhemsche Fayencefabriek (Bron: CollectieGelderland, Museum Arnhem)
De Arnhemsche Fayencefabriek
De Arnhemsche Fayencefabriek (1907-1934) staat bekend als de fabriek van de gebroeders Jakob en Klaas Vet. De broers groeiden op in Purmerend, waar eind negentiende...
Gemaal © Jan Reijnen
De kaai gaat lopen
In het land van Maas en Waal waren een tiental buitenpolders aanwezig. De hoogte van de kades van de polders was vastgesteld door de rivierbeheerder....
Mallumse molen zijaanzicht
De Mallumse molen
In een document uit 1424 was al sprake van een watermolen op deze plaats, vermoedelijk de voorganger van de huidige molen. Hij was eigendom van...
Buitengoed de Panoven in Zevenaar, een voormalige steenfabriek
De steenfabrieken van Gelderland
De schoorstenen van vele steenfabrieken staan als bakens langs de Gelderse dijken. Een aantal van deze steenfabrieken functioneert nog steeds. De oevers van de Gelderse...
Steenfabriek 'De Bovenste Polder'
Steenfabriek De Bovenste Polder
Steenfabriek 'De Bovenste Polder' dateert van 1923, maar de voorgeschiedenis begint al in 1846. In dat jaar bouwden de compagnons Bowles en Lans de voorloper...
Waterradmolen de Ruitersmolen  Beekbergen. Bron: RCE via wikimedia
Watermolen de Ruitersmolen
Watermolen de Ruitersmolen had als voorganger een papiermolen, die in 1606 door Marten Orges werd gesticht. Later kwam op de andere oever van de beek...
Een plakkaat van de Provinciale Elektriciteitswerken
Elektriciteitsvoorziening in Oldebroek
Dat een burgerinitiatief resultaat kan hebben, blijkt uit de manier waarop Oldebroek vlak na de Eerste Wereldoorlog aan elektriciteit komt.
Ingang Wenumse Watermolen
Wenumse Watermolen
Al in het jaar 1313 stond er op deze plek een watermolen. Door de jaren heen heeft de molen verschillende functies vervuld.
Stoomtimmerfabriek met aangrenzend woonhuis
Stoomtimmerfabriek in Wehl
In 1907 begon Th.W.A. Damen met de bouw van de Stoomtimmerfabriek in Wehl. Voor de locatie koos hij een plek aan de spoorlijn, zodat grondstoffen...
Stoomgemaal De Tuut in Appeltern. Foto: Gerard Kouwenberg, Heemkundevereniging Leeuwen
Stoomgemaal de Tuut
De Tuut bij Appeltern is het enige stoomgemaal van het Gelders rivierengebied. Het werd in 1917 gebouwd voor de bemaling van de Nieuwe wetering. Een...
Flipje viert feest
Het succes van Flipje
Als je Tiel met jam verbindt kom je bij Flipje uit. De grote held van Tiel heeft zelfs een eigen standbeeld en een eigen museum....
Oogstdag Rekken, 2013 (Bron: Stichting Eibergse Molens)
De Piepermolen in Rekken
De Piepermolen is genoemd naar de twee laatste eigenaren van deze molen: vader Ernst en zoon Herman Pieper. Vijf jaar voor hij stierf, besloot Herman...
Stadsgezicht van Elburg met een vijftiende-eeuwse kerk
Elburg: nieuwbouw uit de veertiende eeuw
Wie Elburg bezoekt en langs de wallen en door de straten wandelt, kan verschillende opvallende dingen aan het stadje ontdekken.
Vroege klokbeker (2500-2300 v. Chr.), reconstructie vervaardigd door de auteur
Het maken van een klokbeker
Alle klokbekers zijn met de hand gevormd. De draaischijf is in die tijd nog onbekend op de Veluwe, want deze is pas met de komst...
Kasteel Hernen oude prent
Veldoven bij kasteel Hernen
Van groot belang voor de bouwgeschiedenis van kasteel Hernen zijn de veldovens. Deze liggen ongeveer 600 meter ten noordoosten van de burcht. In 2002 vonden...
Steenfabriek Beuningen (Bron: Architectuur Centrum Nijmegen)
Steenfabriek de Bunswaard
De steenfabriek de Bunswaard in Beuningen bevindt zich op een hoogwatervrije zandrug langs de Waal. Historische kaarten laten zien dat hier al eeuwenlang stenen worden...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl