Achterhoek

De naam Achterhoek werd oorspronkelijk gebruikt voor het gebied rond Neede, Eibergen, Groenlo en Winterswijk. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw gingen schrijvers als Postel en Klokman een groot deel van het gebied ten oosten van de IJssel Achterhoek noemen.

Hoewel de naam in andere delen van Nederland merkwaardig genoeg nog steeds een wat ongunstige klank heeft (achterlijk, achterland), is er in de regio zelf vrijwel niemand die bezwaar maakt tegen het gebruik van 'Achterhoek'. Pogingen van 'captains of industry' en bestuurders om het qua klank wat neutralere Oost-Gelderland in te voeren, zijn dan ook spaak gelopen. De geschiedenis laat zich nu eenmaal niet verloochenen, want schreef dominee-dichter Willem Sluyter uit Eibergen niet in de zeventiende eeuw:

'Waer iemant duisent vreugden soek
Mijn vreugt is in dees' achter-hoek'

In de negentiende eeuw schreef schoolmeester B.J. Stegeman "'t Gif maor enen Achterhook / Den Gelderschen, den echten.", waarmee hij voor het eerst het woord Achterhoek voor de hele regio ten oosten van de IJssel gebruikte. (bron: Staring Instituut) De bewoners van het gebied leefden oorspronkelijk vooral van de landbouw. Tegenwoordig kent de Achterhoek een schakering aan werkgelegenheid, waarvan de traditionele agrarische sector nog steeds deel uitmaakt en de toeristische sector in belang is toegenomen. Veel inwoners van de Achterhoek spreken nog hun eigen streektaal, het Achterhoeks, dat een Nedersaksisch dialect is. Een volgens sommigen typisch Oost-Nederlands gebruik dat men in de Achterhoek terugvindt is de burenhulp, het noaberschap.

In het Achterhoekse coulissenlandschap is veel en geschakeerd natuurschoon te vinden zoals op de Lochemse berg, in boswachterijen te Ruurlo, in de Slangenburg bij Doetinchem en in enkele veengebieden tegen de oostgrens met Duitsland. Het landschap rond Winterswijk is misschien wel het meest karakteristiek voor de Achterhoek. De Achterhoek is rijk aan kastelen en landhuizen.

Iets te weten komen over de Achterhoek en haar evenementen? Kijk dan eens op www.cultuurachterhoek.nl.

houtskoolmeiler Rikkelder
Vroegste bewoning Ruurlo
In de prehistorie was Ruurlo een nat en drassig gebied. Tussen het jaar nul en het jaar 1000 zullen er weinig mensen voor langere tijd...
Ganzenhouden in Gelselaar
Ganzenhoeders in Gelselaar
Gelselaar, een Achterhoeks dorp met een van de rijkswege beschermd dorpsgezicht en rond 700 inwoners eert op allerlei manieren de gans. In de jaren tachtig...
Boerderij De Vente in 1911
Richterambt en De Vente
De familie De Vente en hun erf leven als naam nog voort in de Venterkamp, een industrieterrein in Ruurlo. Tot voor kort (2007) stond op...
Mallumse molen zijaanzicht
De Mallumse molen
In een document uit 1424 was al sprake van een watermolen op deze plaats, vermoedelijk de voorganger van de huidige molen. Hij was eigendom van...
Drikus Veer
Drikus Veer
De Achterhoek en snelle motoren horen bij elkaar. Motorliefhebbers treffen elkaar op de Zwarte Cross-festivals in Lichtenvoorde of bij de streekwedstrijden in het oosten van...
Borstbeeld karel de Grote, ws. rond 1349 in Aken gemaakt. Coll. domkapitel Aachen.
Karels strijd tegen Widukind
Karel de Grote is de grote Frankische vorst die in het jaar 800 door de paus tot keizer werd gekroond. Hij had zijn hoofdzetel in...
Onder de boog
Een traditionele Achterhoekse bruiloft
Harm en Mielke van Egmond trouwden in 2007 in Haarlo volgens de Achterhoekse tradities van 1900.
Bruidskoe archief Omroep Gelderland
Een bruidskoe
Trouwde je vroeger een Twentse of Achterhoekse boerin een boer, dan kreeg je nog wel eens een bruidskoe en een versierde tuin bij je huwelijk.
Gerrit Sprokkereef
Verzetsmensen in Ruurlo
Vlak voor het einde van de oorlog worden enkele Reurlse verzetsmannen door de Duitsers opgepakt. Jan Dimmendaal sterft in gevangenschap in Duitsland op 11 april...
Joost van Heeckeren
Joost, Evert en Jacob van Heeckeren
Jonker Joost is een begrip geworden in Ruurlo. Als centrale verteller introduceert hij het plaatselijk erfgoed aan basisschooljeugd, toeristen en de Ruurlose bevolking. Op "zijn"...
Kroezeboom Ruurlo
De Kroezeboom en de naoorlogse woningbouw
In het oosten van het land moeten vroeger veel grote, oude eiken hebben gestaan, die opvielen door hun grote, machtige kruinen. Ze stonden vrij en...
Brief Joost van Heeckeren 1590 blad 2
Roderlo verlaten in tachtigjarige oorlog
Het is de winter van 1590, middenin de Tachtigjarige Oorlog. In een brief vraagt Joost van Heeckeren, heer van Kasteel Ruurlo, aan de Landdrost...
Slachtvisite © Marsman
Vetpriezen
In de Achterhoek en Twente werd in november gedronken op een geslacht varken. Lees over de traditie en hoe deze hoog wordt gehouden in Erve...
Opa en oma Zwart
Kerst Zwart
Kerst Zwart, Fries van oorsprong (Nije Haske), kwam in 1889 in Ruurlo werken als hoofd van de Dorpsschool. In zijn vrije tijd zwierf hij door...
Janna van de Tiggeloven © Archieffoto, bron: www.sxc.hu
Janna van de Tiggeloven
Op de boerderij Tiggeloven, een voormalige steenbakkerij, tussen Eibergen en Rekken, diende in de vorige eeuw een meid, die Janna heette. Het was een beetje...
Dichter jan Ten Arve
Jan ten Arve
Jan ten Arve was een boer uit Ruurlo die in zijn tijd opmerkelijk belezen en begaafd was. Hij becommentarieerde het dorpsleven in dichtvorm.
De linnenkast
Het doodshemd bleef in de kast
In Erve Brooks, een oude Saksische boerderij in Gelselaar uit 1475, staat nog een oude oude linnenkast. Daar ligt naast zelfgesponnen linnen ook nog iets...
Een boom opzetten
Gezegdes uit het boerenleven
Boerderijmuseum De Lebbenbrugge in Borculo is een historisch boerderij en geeft je een kijkje in het boerenleven van de twintigste eeuw. Er zijn allerlei voorwerpen...
Bronkhorst high tech
Van klompenindustrie tot high-tech
In tegenstelling tot andere dorpen in Berkelland zoals Neede, is Ruurlo nooit een industriedorp geworden. Groeide daar de huisweverij uit tot textielindustrie, hier hadden we...
Station Ruurlo met op de achtergrond de goederenloods 1900
Spoorlijn van Ruurlo en andere infrastructuur
Willem van Heeckeren van Kell, de "100-jarige", was commissaris voor de verharding van de straatweg van Vorden over Ruurlo naar Winterswijk. Hij was president van...
Ernst Casimir van Nassau Dietz, schilderij van Wybrand de Geest 1635
Ernst Casimir en de Bedelaarsdijk
Bij het beleg van Groenlo in 1627 trekken soldaten van graaf Ernst Casimir (stadhouder van Friesland en neef van Frederik Hendrik) dwars door het Ruurlose...
Tekening urn van de hand van dichter Staring
Urnen op de kattenbelt
De Kattenbelt of Kattenbarg is de oude veldnaam voor een stuk land aan de weg van Ruurlo naar Vorden. Niemand minder dan dichter A.C.W. Staring...
Roderlo anno 1557
Marke van Ruurlo en Ruurlose Broek
De Marke is de vroegste vorm van gemeentebestuur en was de vergadering van de heer en de boeren met stemrecht in het beheer over gemeenschappelijke...
Nieuwjaarsduik in Borculo © PD
De nieuwjaarsduik in Borculo
Een sociale, frisse traditie sinds het bestaan van Berkelland Sinds het ontstaan van de gemeente Berkelland per 1 januari 2005 organiseert...
Kasteel Ruurlo
Steven van Roderlo en kasteel Ruurlo
In het leenregister van de hertog van Gelre komt in 1326 een vermelding van de 'hoff te Roderlo' voor.
Ds Thea Barnard
Ds Thea Barnard
Dominee Barnard was de eerste vrouwelijke hervormde dominee van Nederland (1968).
Waterzuivering
Ruilverkaveling en riolering rond Ruurlo
Het agrarisch grondgebruik kreeg door een aantal oorzaken met problemen te maken: kleinschaligheid, vererving en versnippering. Ruurlo kende van oudsher veel kleine boerenbedrijfjes.
Willibrorduskerk Ruurlo
St. Willibrorduskerk Ruurlo
Lange tijd kerkten de enkele na de Reformatie overgebleven katholieken in schuilkerken in de omgeving van Ruurlo.
Ruurlo bord
Ruurlo in Berkelland
Sinds 1 januari 2005 is de gemeente Ruurlo opgegaan in de gemeente Berkelland. De gemeente Berkelland bestaat naast Ruurlo uit de voormalige gemeentes Borculo, Neede...
Het verwoeste Borculo na 10 augustus 1925 © Weerstation Borculo
De stormramp van Borculo
Borculo was op 10 augustus 1925 over de hele wereld nieuws toen het door een cycloon grotendeels werd verwoest.
watermolen kasteel Ruurlo
Watermolen van Ruurlo
De huidige watermolen-gebouwen bij het kasteel dateren uit 1783. Tot ongeveer 1830 was de dubbele watermolen in gebruik. Aan de ene kant een oliepersmolen, aan...
Freule Sophia van Heeckeren van Kell
Freule Sophia van Heeckeren van Kell
Freule Sophia Wilhelmina van Heeckeren van Kell leefde van 1807 tot 1895. Ze woonde ruim dertig jaar alleen op het kasteel, waar ze de zaken...
Hendrik ter Haar 46 jaar
Hendricus Harius
Hendrik ter Haer is Ruurlo's eerste grote schrijver. Hij was een geleerde en dichter die in zijn jeugd woonde op een boerderij vlakbij Kasteel...
Een kerstbal
'Jenne met de benne' op kerstavond
Kerstavond, ook wel deelavondje genoemd, omdat dan de noten en appels verdeeld werden.
Kerk van Roderlo
Kerspel Roderlo en Dorpskerk
Roderlo was al heel vroeg een kerspel. Een kerspel is een kerkelijk gebied van een parochie, een katholieke gemeente.
Old Reurle
Frits Toevank en historisch Ruurlo
Frits Toevank werd in 1922 in Ruurlo geboren. Tijdens zijn werkzame leven was hij rayonchef bij de elektriciteitsmaatschappij De Berkelstreek. Dat leverde hem de bijnaam...
Hessenweg
Hanze en Hessenwegen
Vaak wordt aangegeven dat Ruurlo op een strategische plek ligt, op een knooppunt van wegen. Tegenwoordig is dat juist: Ruurlo is goed bereikbaar en centraal...
Jonker Bobby
Jonker Bobby (1907 - 1999)
Robert baron van Heeckeren van Kell (Angerlo, 1907) was een maatschappelijk bewuste man. Hij stond in Ruurlo, maar vooral in de Veldhoek (het landgoed dat...
Berent Wildrik
Vadertje Wildrik
Een bijzonder burger van Ruurlo was 'vadertje' Wildrik (1754-1831), die leefde in de tijd dat in Frankrijk Napoleon heerste en wij bij Frankrijk ingelijfd werden....
VV Ruurlo
Vrije tijd in Ruurlo
Ruurlo heeft een rijk verenigingsleven. Of het nu gaat om sportverenigingen (35), buurtverenigingen (39), muziekverenigingen ( 23), toneelverenigingen (9) of de vrijwillige Brandweer en Oranjevereniging.
Wolsheimer op oude traktor
Agrarisch Ruurlo
Tot het einde van de 19e eeuw kende Ruurlo overwegend gemengde landbouwbedrijven op zandgrond, zoals die overal in het oosten van ons land voorkwamen.
Bij het boerderijmuseum De Lebbenbrugge in Borculo hangt ieder jaar nog een Pinksterkroon.
Zingen onder de Pinksterkroon
Over Pinkstergebruiken schreef de streekschrijver Hendrik Odink (1889-1973) op 23 mei 1958 het onderstaande verhaal in het dagblad Tubantia: “In de kerkelijke archivalia van...
Kaart Van Geelkercken 1641
Roderlo op landkaarten
De zeventiende eeuw is voor Nederland de Gouden Eeuw, maar door de Tachtigjarige Oorlog, die in Gelderland lang en hevig aanhield, was Ruurlo sterk...
Sinterklaas ansicht
Sinterklaas in Beltrum
"En dan weet ik 's avonds ging je met elkaar de kamer in en dan werd de klomp neergezet een bord en...
vuursteencomplex Elzenboomweg Ruurlo
Vroegste sporen van mensen
Aan de Elzeboomweg (bij de Haarweg) zijn vuurstenen werktuigen gevonden die een ruime periode bestrijken van maar liefst 8.000 v.Chr. (de Federmesser-cultuur) tot 2.300 v....
ketting burgemeester
Burgemeester Luitjes en de kadastrale atlas van Ruurlo
Op 20 juni 1830 schrijft burgemeester A.J. Luitjes een rapport aan de Gouverneur van Gelderland. Hij antwoordt daarin op een aantal gedetailleerde vragen die door...
Winand Staring
W.C.H.Staring, landinrichter
Winand Staring was de zoon van Antoni Staring, de dichter en landman op de Wildenborch. Winand werd geboren op de Wildenborch (1808) en stierf in...
Een tekening van kasteel Borculo uit 1743
Het verdwenen Hof te Borculo
De stamvader van het geslacht van de heren van Borculo is Henricus de Borculo, die in 1182 in de overgebleven geschriften voorkomt. Aanvankelijk richten de...
Pest
Zwarte dood in Roderlo
Ruurlo is net als andere plaatsen in Nederland in verschillende perioden geteisterd door de zwarte dood: de pest. In 1348 sloeg de pest in heel...
Oogstdag Rekken, 2013 (Bron: Stichting Eibergse Molens)
De Piepermolen in Rekken
De Piepermolen is genoemd naar de twee laatste eigenaren van deze molen: vader Ernst en zoon Herman Pieper. Vijf jaar voor hij stierf, besloot Herman...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl