Tijd van wereldoorlogen

Kenmerkende ontwikkelingen van deze periode:

Heveadorp, bron: Gelderland in Beeld
Een dorp van rubberarbeiders
De manier waarop arbeiders in het verleden woonden en leefden is tegenwoordig wellicht lastig voor te stellen. De herinnering aan het arbeidersleven is in de...
Mausoleum op de Paasberg
Het Mausoleum te Ede
Kort na de bevrijding in 1945 ontstond in de kring van het voormalige Edese verzet het plan om hun vrienden die in het verzet waren...
De kapel in Bemmel (Foto: M. Janssen Reinen)
Onze Lieve Vrouw van de Bloeiende Betuwe
Tussen Bemmel en Huissen staat een klein kapelletje bovenop een heuvel. Het kapelletje, ter ere van Onze Lieve Vrouw van de Bloeiende Betuwe, is er...
Boten vol evacuees bij de haven van Wageningen © Collectie Historische Vereniging Oud-Wageningen
Poes
Op 10 mei 1940 begint de oorlog. Vanwege de gevechten moeten de inwoners van Wageningen meteen de stad uit. Mevrouw Van Dodewaard-Rijksen was er als...
De rijk gedecoreerde woning. © Hans Barten
Villa
Moesten we in de Hogestraat op nummer 17 bang zijn voor de tandarts, op nummer 24 is het de dokter die ons tegemoet trad. De...
In het kader van een lobby voor een Waalbrug bij Nijmegen werd in 1909 deze kaart uitgegeven, met de nog niet bestaande nieuwe brug als ontbrekende schakel © Museum het Valkhof, I. Jansz, 1909
De Waalbrug bij Nijmegen
De komst van de Waalbrug heeft veel voeten in de aarde gehad, en niet iedereen in Nijmegen is er blij mee. Niettemin is de brug...
Waterland (Noord-Holland) helpt bij de werderopbouw van Arnhem
Arnhem: afbraak en opbouw
Tussen september 1944 en april 1945 woonden de Arnhemmers noodgedwongen verstrooid over Nederland. Direct na de mislukte slag om Arnhem gaf de Duitse bezetter namelijk...
Arnhem, Steenstraat 7
Steenstraat 7
Het Airborne gedenkraam in de Sint Martinuskerk toont een brandende Gelderse hoofdstad.
Openbare School no 2, of Laanschool, aan de Goilberdingerstraat in 2012 © Elisabeth Weeshuis Museum
Eerst de ochtendmis, dan naar school
Aan de Goiberdingstaat staat Openbare School no. 2, tegenwoordig oefenruimte van Pieter Aafjes. Rond 1925 heeft Culemborg een katholieke, een gereformeerde en een niet-gelovige...
Aankondiging huldiging van de heer Jan Herman van Heek
De ‘Berghse Kei’
Aan het begin van de toegangsweg naar Kasteel Huis Bergh ligt een bijna 25 ton zware, granieten, zwerfsteen. De 'Berghse Kei', ...
Het trekpontje vaart in de jaren zestig nog vaak over de kasteelvijver. © Geldersch Landschap en Kastelen, uit particuliere collectie
Schuitje varen
Zowel aan de keermuur van het voorplein, als op de tegenoverliggende plaats in het park, is de plaats te zien waar het trekpontje functioneerde. Dit...
Ansichtkaart Kamp Stroe © Gemeentearchief Barneveld CC-BY
Twee legerplaatsen tussen Garderen en Stroe
Tussen de dorpen Garderen en Stroe zijn twee militaire legerplaatsen te vinden. De ene werd aangelegd door Duitse troepen in de Tweede Wereldoorlog, de andere...
Hogeschool Arnhem mei 2007 © M. Minderhout
Berend Hendriks
Berend Hendriks staat te boek als een van de grondleggers van de Arnhemse School, een beweging in de kunst die zich kenmerkt door het integreren...
Foto, toegangspoort Vliegkamp Ede, 1910. Collectie Historisch Museum Ede
Toegangspoort Vliegkamp Ede
Op 4 juni 1910 besluit de gemeenteraad van Ede een aantal gronden op de Doesburgerheide, gelegen vlakbij De Driesprong in Ede,...
Canadese soldaten lopen over de Hogestraat in Dieren naar het politiebureau, waar ze contact maken met de Britten van het Hallamshire Bataljon. De Duitse troepen in West-Nederland zijn afgesneden.
De bevrijding van Rheden
De Achterhoek en De Liemers waren al in de eerste dagen van april bevrijd en de provincie Groningen op 13 april 1945, maar Rheden was...
 bosbad 1955
Toerisme
Twee gebeurtenissen droegen bij tot het ontstaan van toerisme in ons dorp. In de eerste plaats de aanleg van de spoorlijn Amersfoort – Zwolle in...
17a Provinciehuis mei 2008 Cor Bekink 27
Stad der Provincie, vanaf 1817
In 1817 werd Arnhem officieel de hoofdstad van Gelderland in het nieuwe Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Een al bijna driehonderd jaar bestaande traditie werd daarmee...
Vanaf de overkant van de straat. © Hans Barten
Woonhuis
Vanaf de overkant van de straat kun je het pand goed bekijken. Het is een eenvoudig, vrijstaand woonhuis met één bouwlaag en een zadeldak dat...
Luchtfoto van Tiel in 1946 (Bron: Tiel 1945, http://udowa.home.xs4all.nl/Tiel/Tiel%20Oorlog.htm)
Een nieuwe los- en laadplaats in Tiel
Op de winderige ochtend van maandag 24 oktober in 1949 begeeft commissaris van de koningin, jhr. C.G.C. Quarles van Ufford, zich...
Prentbriefkaart met kasteel Rosendael en luchtballon, circa 1920. © Collectie Toon Nelemans, Rozendaal.
Een luchtballon boven het kasteel
Van kasteel en park Rosendael zijn in de eerste helft van de twintigste eeuw honderden prentbriefkaarten gedrukt. De bezienswaardigheden die voor vermaak en vertier zorgden,...
Vóór de aanleg van de kippenlijn werden passagiers vanaf station Barneveld-Voorthuizen met een postkoets naar Barneveld vervoerd. © Gemeentearchief Barneveld
Kippenlijn
Op 20 september 1839 reed de eerste trein in ons land van Amsterdam naar Haarlem. In 1876 kwam de verbinding tussen Amsterdam en Zutphen gereed....
Arnhem, Utrechtseweg 85
Utrechtseweg 85
Het pand Utrechtsestraat 85 - toen nog nummer 55 - werd in de oorlogsjaren gevorderd door de Duitsers. In het pand was tot op dat...
Agathe Wegerif, circa 1920
Batik-ateliers van Agathe Wegerif
De eerste grootschalige projectontwikkeling ondernam Chris Wegerif in 1897 en betrof het zogenaamde 'Kalverstraatgebied', waarin hij verschillende arbeiders- en middenstandswoningen verhief. Daar stonden...
De Tweede Wereldoorlog
De Tweede Wereldoorlog
Aan de Plantage staat onopvallend een standbeeld dat een belangrijke periode uit de Harderwijker geschiedenis vertegenwoordigt. Het is een verzetsmonument dat met name op de...
Sint Paschalisschool Woezik
Woezik kreeg een school
In 1930-1931 werd aan de zuidzijde van de Woeziksestraat een nieuwe rooms-katholieke school gebouwd naar ontwerp van architect Van Kessel. Het...
Inwoners Balgoye brengen het geredde vee naar Grave tijdens overstroming 1926. Bron: Pagus Balgoye
Maasbandijk en watersnood bij Balgoy en Keent
Op de Maasbandijk in Balgoy heeft men een prachtig uitzicht over de Maas en het typische landschap waar Balgoy en Keent deel van uitmaken. De...
Eli van Spier bij de bevrijding mei 1945
Slagerij Abraham van Spier & Co.
Mei 1945. Eli van Spier viert de bevrijding, omringd door Culemborgers en Canadese militairen. Hij behoort tot de weinige joodse inwoners van de stad die...
Hotel De Wereld achter- en zijgevel, in Wageningen (Bron: Wikimedia, foto: RCE, 20248854 )
De officiële capitulatie in Wageningen
Vlak voor de bevrijding werden in het bevrijd gebied enorme hoeveelheden voorraden voor het westen aangelegd van biscuits, blikken vlees, vet, gecondenseerde melk, suiker en...
Joods monument aan de Boliestraat
Doetinchemse joden in de Tweede Wereldoorlog
In Doetinchem is voor de Tweede Wereldoorlog sprake van een bloeiende joodse gemeenschap. Vooral in de Boliestraat vond men joodse middenstanders.
Oorlogsmonument Rademakersbroek
Oorlogsmonument Rademakersbroek
Een oorlogsmonument tussen de weilanden: op 2 maart 1945 zijn hier door de Duitse bezetter 46 politieke gevangenen gefusilleerd. De politieke gevangenen kwamen uit alle...
Trouwfoto Johannes Bronkhorst en Agnes van Lent 18-10-1939 © Léon Bronkhorst CC-BY-NC
Evacuatie naar Landgoed Coldenhove in 1944
Johannes Lambertus Bernardus Bronkhorst (1909-1986) en Agnes Wilhelmina van Lent (1914-1988) woonden in de Prins Hendrikstraat 41 in Arnhem. Toen op 23 september 1944 op...
Zweminrichting Palmbosch
Palmbosch
Via een zandrug, waarop de Zeeweg ligt, kan de Ermelose bevolking de vroegere Zuiderzee bereiken.
Garnizoensstad
Garnizoensstad
Harderwijk en vissers hoorden en horen bij elkaar. Dat hebben we in de canon van de Harderwijker geschiedenis al verschillende keren vastgesteld. Maar misschien horen...
Duitse krijgsgevangenen bij het ruimen van munitie vlak na de oorlog
Munitiedepot
Het gebied ten oosten van Hoog Soeren heeft een voor velen onbekende relatie met de Tweede Wereldoorlog. Dit bosgebied was van groot belang voor de...
Voor tijdens en na de Schoolstrijd
Voor, tijdens en na de Schoolstrijd
In het midden van de negentiende eeuw begon de zogenaamde Schoolstrijd. Die kwam er kort gezegd op neer dat door de voorstanders van christelijk onderwijs...
Woonhuis familie de Lange
Het woonhuis van famillie De Lange
Het huis aan de Vischpoortstraat 3 was het woonhuis van de familie De Lange, een Joodse familie met negen kinderen. Zij maakten deel uit van...
Arnhem, Walburgplein
Walburgisplein
De Walburgkerk is zwaar beschadigd tijdens de Slag om Arnhem.
Niet alleen watersnood leidde tot zware schade. In Amsterdam zamelen Achterhoekse vrouwen met het verkopen van bloemen geld in voor de slachtoffers van een tornado in Borculo uit 1925 (Bron: Nationaal Archief Den Haag)
Structurele hulpverlening bij rampen
Niet alleen noodhulp, maar ook structurele hulpverlening was na de zo rampzalige watersnood noodzakelijk. De schade was enorm, vooral in het Land van Maas en...
Kijk achterom. © Foto J.Lookman
Wegwezen!
Het spel Wegwezen begint.
Kreijnckstraat 3 in de jaren 1950.
Schuilkelders
Schuilkelders waren er in soorten en maten. Je had openbare kelders, zoals die onder Broederenklooster en Rijkslandbouwwinterschool aan de Rozengracht. Maar ook bij particulieren kon...
De burgemeesterswoning. © Hans Barten
Burgemeesterwoning
Dit pand is een fraai en gedetailleerd vrijstaand herenhuis. Het is ooit gebouwd voor burgemeester Verheijen. Afkomstig uit het nabijgelegen Bergharen, was hij burgemeester van...
Warnsborn historische afbeelding oranjerie terrassentuin
Landgoed Warnsborn
Landgoed Warnsborn, gelegen aan de Bakenbergseweg te Arnhem was al vroeg bewoond, getuige de vele archeologische resten. Op Warnsborn liggen vijf grafheuvels van ongeveer 4000...
Nannenberg wanneer hij ca. 25 à 30jaar is
Nannenberg: sociaal-democraat in Opheusden
Wie had ooit gedacht dat de jonge Eisse Sipko Busscher Nannenberg uit Eenrum (Groningen) na zijn aanstelling als onderwijzer in Opheusden propagandist en spreker voor...
Andreas dèr Mouw
Wijsgeer, dichter, astronoom Andreas dèr Mouw 1863 - 1919
Het verblijf van de wijsgeer, dichter, taalkundige en astronoom Andreas dèr Mouw (Westervoort 1863-Den Haag 1919) in Doetinchem heeft maar veertien jaar geduurd. Toch was...
Een verzameling gedichten van Nel Benschop
Nel Benschop
Nel Benschop wordt in 1918 geboren in Den Haag als zesde kind van een gereformeerd gezin. Ze krijgt een strenge opvoeding. Een opvoeding die zijn...
 overstroming
Watersnood Putten
Met het gedurig stijgen van de zeespiegel kwam de zee steeds dichter bij de voet van de Arkemheense zeedijk. Regelmatig veroorzaakten stormen dijkdoorbraken. Vooral de...
Het oorlogsmonument in Oldebroek
De razzia in Oldebroek
In het najaar van 1944 besloot het Duitse bezettingsleger de IJssellinie aan te leggen, een verdedigingswerk langs de IJssel, gericht tegen mogelijke aanvallen van de...
herstellingsoord
Herstellingsoord
Op de plek van het Parkhotel stond eerder een gebouw dat het tweede sanatorium van Nederland was.
Oortje. Bron: Groene Hart Archieven
Oortjeshekken in de Ooijpolder
Oortjeshekken is een gemeentelijk monument dat oorspronkelijk werd gebouwd rond 1600. Aan het einde van de negentiende eeuw is het herbouwd, waarschijnlijk nadat het oorspronkelijke...
De vernielde Eusebiustoren werd symbool van het zwaar getroffen Arnhem (Bron: Canon van Arnhem)
De Slag om Arnhem
Na meer dan vier jaar bezetting krijgen Nederlandse burgers in september 1944 hoop dat de vrijheid in zicht is. Operatie Market Garden gaat van start...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl