Tijd van wereldoorlogen

Kenmerkende ontwikkelingen van deze periode:

Het Diaconessenhuis in Arnhem in 1945. Hier was voor de slag het Duitse Kriegslazarett gevestigd. Bron: Gelders Archief © Fotograaf: dr. B.C. Charbon
Gewond in de strijd
Naast het grote aantal gesneuvelden vielen er ook veel gewonden in de verwoede strijd rond Arnhem en Oosterbeek. In de regel werden de gewonde militairen...
Asperen
Asperen op zijn kop
De invasie van de soldaten in 1939 het Asperense dorpsleven volledig op zijn kop. De anders zo rustige gemeenschap van ongeveer 1500 zielen werd aangevuld...
Fruitteelt in Tiel, 1949 (Fotograaf: Dolf Kruger, bron: [DKR-10001-5], De Waarheid, Nederlands Fotomuseum)
Tiel in wederopbouw
De periode van herstel en wederopbouw had in Tiel lang geduurd. Dat was niet vreemd. Het gebied behoorde tot de zwaarst gehavende streken van Nederland....
Wezep muziektent. Foto: CODA, Christa Balk
Een Rotterdamse muziektent in Wezep
De bijna romantisch aandoende Prinses Margrietkazerne met zijn trapgevels en torenspits is een van de twee in opdracht van de Duitse bezetter nieuw gebouwde kazernes...
Schade in Hotel Erica na de bevrijding (Bron: Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945)
Hotel Erica
Na het bombardement op Nijmegen op 22 februari 1944 werd Hotel Erica in Berg en Dal een opvangcentrum voor vluchtelingen uit de stad. Toen zeven...
Monument in Opheusden voor de plaatselijke inwoners (Bron: Gemeente Neder-Betuwe)
De Slag om Opheusden
Veel mensen beseffen naar waarschijnlijk niet dat de Slag om Opheusden een grote impact heeft gehad. Ondanks het feit dat Opheusden een klein dorp is,...
Schilderij van het bombardement op de Nemaho
Eerste bombardement op 19 maart 1945
Op 19, 21 en 23 maart 1945 bombardeerden geallieerde vliegtuigen het historische centrum van de stad. De Nemaho was het doelwit van het eerste bombardement....
Een adellijk gezelschap trekt over de schipbrug naar Zutphen, ingekleurde gravure door of naar Petrus Kaerius begin 17e eeuw
Zicht op de IJsselbrug
Doel van het bombardement op 14 oktober 1944 was de IJsselbrug. De geallieerden wilden voorkomen dat de Duitsers de brug voor transporten zouden gebruiken. De...
Het meisjespaviljoen aan de Postweg in het midden van de vorige eeuw © Gemeentearchief Barneveld
Jeugdzorg in De Glind
De Glind is een van de negen dorpen van de gemeente Barneveld. Het valt op dat de gemiddelde leeftijd van de bewoners nogal laag is....
Hotel Dreyeroord
Hoofdkwartier Dreyeroord
In het jaar 1305 is er al iets te lezen over het gebied 'De Dreden' en 'De Drijen'. In de loop der eeuwen is landgoed...
Schilderij Lord van Wijhe (Gerrit Jan van Wijhe), hier afgebeeld in de rol als clown in het openluchtspel van de Heideweek van 1937, Circus Petrowitsch , R. de Ruyter 1947. Collectie Historisch Museum Ede
'Lord van Wijhe'-straat
Alleen oudere Edenaren zullen weten welk stukje straat met de Lord van Wjjhe-straat, een onofficiële naam, wordt bedoeld. Het betreft een...
Balletdanseresje in de beeldentuin bij het Kröller-Müller museum © Via Collectie Gelderland Historisch Museum Ede
Beeldentuin Kröller-Müller Museum
Architect Henry van de Velde wees Bram Hammacher, directeur van het Kröller-Müller Museum, in 1947 op de mogelijkheid om de beeldencollectie buiten het museum voort...
Bebouwing Nieuwstraat voor de oorlog (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Evacuatie aan het begin van de oorlog
Nadat Duitsland Polen was binnengevallen, werd het steeds spannender of Nederland haar neutraliteit zou kunnen behouden. April 1940 bezetten de Duitsers Denemarken en Noorwegen.
Aankondiging huldiging van de heer Jan Herman van Heek
De ‘Berghse Kei’
Aan het begin van de toegangsweg naar Kasteel Huis Bergh ligt een bijna 25 ton zware, granieten, zwerfsteen. De 'Berghse Kei', ...
Vluchtoord. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA31332
Belgische vluchtelingen op de hei
Op de Ginkelse hei, vlakbij restaurant Juffrouw Tok en de schaapskooi, liggen enkele gedenkstenen en wat funderingen. Dit zijn herinneringen aan een 'vluchtoord' waarin ruim...
Reconstructietekening Hunnerpark © Museum Het Valkhof
Hunnerpark
Deze tekening geeft de situatie tussen 1927 en 1930 weer. Het beeld van Petrus Canisius (links op de tekening) is net geplaatst en men is...
Tramstation aan de Keppelseweg met op de achtergrond de loodsen
Derde bombardement, 23 maart 1945
Bij het derde bombardement binnen vier dagen werden de loodsen en werkplaatsen van de Geldersche Tram Wegen geraakt. Ook de Grutstraat had het zwaar te...
St.Willibrordus in Vierakker
Oral history project: de Lourdesgrot van Vierakker
Stichting Landschapsbeheer Gelderland heeft een succesvol oral history project afgerond in Gelderland. Het onderwerp is religieus erfgoed in het landschap. Oral history, ofwel mondelinge geschiedenis,...
Een ouderwets kippenhok van Schimmel’s Broederij aan de Barneveldse Amersfoortsestraat. De foto is gemaakt rond 1925 en de kippen zijn waarschijnlijk Barnevelders. Bron: Gemeentearchief Barneveld
Pluimvee-industrie in Barneveld
De pluimveehouderij was in de vroegere eeuwen voor de meeste landbouwers een bijverdienste. Er werden een paar kippen gehouden. De eieren die niet voor eigen...
De verwoestingen in De Apenstert na het bombardement
De Apenstert
Tussen Kreijnckstraat 7 en Rozengracht 17 liep vroeger de Apenstert, genoemd naar een twaalfde-eeuwse toren die er ooit stond. De Apenstert was qua bewoning een...
Arnhem, Musis Sacrum
Musis Sacrum
In de Tweede Wereldoorlog deed het pand Musis Sacrum dienst als Wehrmachtheim, een recreatiegebouw voor Duitse soldaten.
Kermis in Groesbeek, 1945 © Gerrie Driessen, Heemkundekring Groesbeek
Kermis in Groesbeek
"En maakte mijn moeder een paar daar van te voren voor een brood deeg. Voor een krentenbrood en een witbrood. En dan moest ik het...
Sinterklaas ansicht
Sinterklaas in Ulft
"Weken van te voren was je al zenuwachtig, vooral voor Zwarte Piet met zijn zak en roe. Al heb ik nooit meegemaakt...
Luchtopname van de NV Zeepfabrieken v.h. De Haas en Van Brero uit 1950
De Haas en Van Brero
Op 1 januari 1901 in Amsterdam richtten de 29-jarige Klaas de Haas en de 26-jarige Alexander van Brero de firma de Haas en van Brero...
John Frostbrug © Gelders Archief
John Frostbrug
De John Frostbrug is wellicht een van de bekendste plaatsen van de Freedom Trail Arnhem.
Ansicht, op 20 december 1946 van dat jaar werd het politiebureau officieel in gebruik genomen, 1948. Collectie Historisch Museum Ede
Het oude politiebureau
De kern van de voormalige villa Heesterheide, gelegen op de hoek van de Stationsweg en de Breelaan, dateert uit 1928. ...
Bommenregen in Lienden tijdens inundatie Betuwe
Plan Ooievaar in de Betuwe
Nadat het Betuwefront zich had gevormd na operatie Market Garden, vreesden de Duitsers dat de geallieerden zouden doorstoten naar het IJsselmeer om hen in Holland...
A.M. de Jong zittend als tweede van links: Letterkundig Museum
Verboden boek over de officiersopleiding in Harderwijk
Een citaat van Frank van Wezel, hoofdpersoon uit een roman van A.M. de Jong die in 1917 onverwacht als landstormer in dienst moest. De legerleiding...
Sanatorium in Beekbergen
Honderd jaar strijd tegen tuberculose
Ruim een eeuw geleden zijn cholera en tuberculose (tbc) nog doodsoorzaak nummer één in Nederland. Tegenwoordig komt tbc in Nederland niet meer veel voor en...
Een knoop in het liefdeslaantje © PD
Het liefdeslaantje van Vorden
Als je gaat wandelen in het bos rondom kasteel Vorden dan vind je daar ten zuiden, evenwijdig aan de Veengoot, een bijzondere bomenlaan. Vroeger heette...
Asperen
Lieve vrouw en kind
'Wanneer ik nog eens thuis kom dat weet God alleen, waar we maar op vertrouwen moeten. Ik zou je nog eens zoo graag in mijn...
Het groene Stationsplein in 1912
Stationsplein-omgeving
Het is moeilijk voor te stellen hoe deze plek er vóór de oorlog heeft uitgezien; de situatie is totaal gewijzigd. Hier lag het oude Stationsplein,...
De bijzondere aanbouw. © Hans Barten
Woonhuis
Dit royaal vrijstaand herenhuis maakt deel uit van de majestueuze rij Art Deco-huizen.
Op 29 september 1943 werden de bewoners per trein naar Westerbork gebracht. Deze foto is op die dag genomen bij het oude station van Barneveld. Foto: Th.J. Kranenborg, collectie Gemeentearchief Barneveld
Joodse tehuizen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel joodse Nederlanders, zigeuners, homoseksuelen en verzetstrijders gevangen genomen en vervoerd naar concentratiekampen. Velen van hen zijn daar overleden. Ook...
Openluchtzwembad De Hangmat Rheden
Sportcomplexen
Hoe merkwaardig het vandaag de dag ook mag klinken: sport was in Nederland tot ver in de tweede helft van de 19e eeuw een vrijwel...
33a GirogebouwMei 2008 JdV 27
Dienstverlenende bedrijven, vanaf 1945
Na de Tweede Wereldoorlog groeide de dienstverlening zeer sterk in Arnhem. In de stad vestigden zich nieuwe grote zakelijke dienstverleners, zoals de Giro. Daarnaast veranderden...
Sporen tramdoorgang zuiderwal
Tram zuiderwal
Het stuk stenen muur dat in de zuiderwal net voor de Joodse begraafplaats te zien, is de plek waar de tram vanaf...
Het emplacement Stroomtram Maas en Waal © Hans Barten
Woonhuis tramchef
Het monument is de voormalige chefswoning van de stoomtram Maas en Waal op het vroegere emplacement Stoomtram Maas en Waal. De medewerkers van de in...
De Tramremise Druten is in 2014 duurzaam verbouwd. Foto via Twitter
Tramremise Druten
De voormalige tramremise in Druten stamt uit 1901. De tramrails moet u erbij denken. Het emplacement van de Stoomtram Maas en Waal was van 1902...
De Naald en zijn omgeving aan het begin van de 20e eeuw
De Naald
De Naald is een gezichtsbepalend monument in Apeldoorn. Het lijkt alsof deze 17 meterhoge kolos altijd voor het Loo heeft gestaan....
Graafschapbode van Misset
Misset
Geen bedrijf heeft zozeer zijn stempel op Doetinchem gedrukt als Uitgeversmaatschappij C. Misset. Deze uitgeverij van voornamelijk vakbladen ontwikkelde zich in de loop van de...
Duitse oorlogsgraven. Bron: Gelders Archief © Collectie L.P.J. Vroemen
Alfred Steckhan
In de Tweede Wereldoorlog was Alfred Steckhan als Bootsmann ingedeeld bij de Duitse Kriegsmarine. Oorspronkelijk gestationeerd in Frankrijk moest hij na de geallieerde landingen terugtrekken...
Jan Hilgers na het maken van zijn eerste Nederlandse vlucht, 29 juli 1910. Collectie Historisch Museum Ede
Jan Hilgers monument
Op 29 juli 1910 maakt Jan Hilgers op de Doesburgerheide bij Ede als eerste Nederlander een vlucht in een gemotoriseerd vliegtuig...
De Waalhaven van Nijmegen was tot de jaren ’80 een belangrijk industriegebied; daarna nam het belang van de industrie en de haven voor de oude Waalsteden af © Beeldbank Rijkswaterstaat, Henri Cormont
Recreatiehaven in plaats van overslaghaven
Nog steeds is de Rijn een van de belangrijkste transportaders van Europa, maar het economische belang van de tussenliggende steden als overslaghaven of industriegebied...
Arnhem, hoek Apeldoornseweg Jansbuitensingel
Hoek Jansbuitensingel - Apeldoornsestraat
Tijdens en na de Slag werd Arnhem gecontroleerd door Duitse militairen. Deze dwongen vrijwel alle burgers te evacueren en alles achter te laten. Niemand wist...
Erasmusgebouw
Katholieke universiteit
In de jaren 1920 waren katholieken en niet-katholieken het oneens over de vraag of er een Katholieke Universiteit in Nijmegen moest komen. In 1923 werd...
Arnhem, Steenstraat 7
Steenstraat 7
Het Airborne gedenkraam in de Sint Martinuskerk toont een brandende Gelderse hoofdstad.
Arnhem, Zwarteweg 14
Zwarteweg 14
Om niet in Duitse handen te raken moest de Britse bevelhebber generaal-majoor Robert E. Urquhart in de hevige strijd een goed heenkomen zoeken.
Een verzameling gedichten van Nel Benschop
Nel Benschop
Nel Benschop wordt in 1918 geboren in Den Haag als zesde kind van een gereformeerd gezin. Ze krijgt een strenge opvoeding. Een opvoeding die zijn...
Schilderij 'Nachtelijke brand in een dorp' van Adam Colonia (1685)
Dorpsbranden in de Bommelerwaard
Dorpsbranden kwamen in vroeger tijden vele malen vaker voor dan tegenwoordig. Oorzaken waren de noodzaak van het veelvuldig gebruik van vuur in huis én het...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl