Wederopbouw in de Achterhoek

Na de Tweede Wereldoorlog werd de Achterhoek weer opgebouwd. Lees intro

93 verhalen
Bekijk volledige kaart

Tegelijkertijd deden veel vernieuwingen hun intrede in het dagelijks leven. Hoe beleefden inwoners van de Achterhoek deze periode en wat zijn de belangrijkste herinneringen aan deze tijd? Voor het project ‘Een nieuwe tijd! Wederopbouw in de Achterhoek’ vertellen (oud)-inwoners over opgroeien, werken en wonen in de Achterhoek in de periode 1940-1965. Het project is een initiatief van elf Achterhoekse gemeenten, uitgevoerd door Gelders Genootschap en Erfgoed Gelderland.

Dick Groot Obbink © CC0
Terugkeer in Vierakker
De oorlog was voorbij, de wederopbouw nog in volle gang. Dick Groot Obbink (1936) ging aanvankelijk in militaire dienst, maar ging daarna studeren en werken....
Annie Lurvink-Boschker © CC0
‘Mijn moeder stond buiten al te wachten’
Mevrouw A. Lurvink-Boschker (1937) uit Lichtenvoorde ontmoette haar man Jan voor het eerst op 27 mei 1957 op de kermis in Lievelde. Ze kon zich...
Trude Pleiter © CC0
Gezelligheid onder mekaar
Trude Pleiter is geboren op 17 juli in 1942. Zij herinnert zich haar jeugd in de jaren na de oorlog als een gezellige tijd. Boeren...
Onthulling van de gedenksteen voor verzetshelden Hannie Schaft en Jan Bonekamp (Zaanstad, 1980) © CC0
Brieven in geheime binnenzak
In de oorlog werd de tiener B. Venderbosch (1930) uit Zieuwent ingezet als koerier van het verzet. Onopvallend fietste hij vele kilometers met belangrijke berichten...
Siet Halbersma-Petri portretfoto © CC0
Ik was zes jaar toen de oorlog uitbrak
Siet Halbersma-Petri (1934) is geboren op de Tusseler in Lochem. Haar officiële naam is Marietje maar haar jongste broertje kon geen Rietje zeggen. Die...
Jan van Hal © CC0
Wonen in een kippenhok
Jan van Hal (1941) maakte als klein kind de oorlog van zeer dichtbij mee. Met de bevrijding waren de moeilijkheden nog niet voorbij. Hij vertelt...
Dhr. Thijs Wentink bij de jeugdbeweging © CC0
Na de oorlog niet doorleren
Thijs Wentink werd geboren op 6 december 1932. Het waren de crisisjaren. Er was niets, maar dat was bij iedereen zo, dus het was gewoon....
De schouwburg van Lochem in 1999 © Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed cc-by-sa
Mijmeringen over de schouwburg
Maran Olthoff is in 1942 geboren aan de Bosweg in Lochem. De Schouwburg vond ze een magisch gebouw met die grote donkere zaal vol sombere...
Herman Nossent © CC0
We hadden alle drie pianoles
Herman Nossent (1934) is geboren op Walsteeg 31 in Lochem. Het gezin bestond uit vader, moeder en drie kinderen. Herman was de middelste en had...
Dhr. B. Venderbosch © CC0
Ik heb het niet verder gebracht dan de MULO
Op 1 september 1944 begon de heer B. Venderbosch (1930) op de MULO in Lichtenvoorde. Die was in de Franciscusschool aan de Patronaatsstraat, waar nu...
Ria Olijslager vertelt © Marja Bergevoet CC0
‘Iedereen was een hele week druk’
Ria Olijslager-Ballast is geboren in 1948 in Lintvelde, een buurtschap onder Beltrum. Ze is de oudste in een gezin met zeven kinderen. Haar ouders hadden...
Aankondiging festiviteiten 1000-jarig bestaan Lichtenvoorde in de Nieuwsbode van 14 augustus 1946 © Delpher CC0
‘In de slaapkamer stond een opklapbed’
Wegens het 1000-jarig bestaan van Lichtenvoorde in 1946 was er een dansavond in Hotel Industrie aan de Dijkstraat. Mevrouw Wekking-Idskes (1926) kwam daarvoor vanuit Amsterdam...
Gudulakerk te Lochem © Henk Monster cc-by
Café in het hart van Lochem
Gerrit Scholten is geboren in het hart van Lochem op zondag 31 oktober 1940. Hij noemt zich ook een zondagskind. Zijn wieg stond boven het...
Wim klein Goldewijk © CC0
Postbezorging in het Zieuwent van vlak na de oorlog
Wim Klein Goldewijk is geboren in Zieuwent op 5 augustus 1929. Hij is 10 jaar als de oorlog uitbreekt. Tijdens de oorlog zit hij op...
Portret Wim Elferink © Maran Olthoff cc-by
Een leven lang in Lochem
Wim Elferink is 73 jaar oud en werd geboren aan de Goorseweg 45 in Lochem. Hij groeide op tijdens de wederopbouw. Hij vertelt over het...
Mevrouw Wekking-Idskes © CC0
Smullen van Lichtenvoords zwartbrood in Amsterdam
Mevrouw Wekking-Idskes (1926) woont al sinds haar huwelijk in 1951 in Lichtenvoorde. Maar ze groeide op in Amsterdam. Daar maakte ze de oorlog mee. Haar...
In 1960 betrok mevrouw Lurvink het linker gedeelte van het huis van haar schoonfamilie © J. Lurvink CC0
Varkensvoer, vuile was en vuur
Toen mevrouw A. Lurvink-Boschker (1937) klein was, maakte haar vader het houtgestookte fornuis altijd aan. Door zijn slechte longen zat hij veel op de stoel....
Vanuit de kerk naar de bakker voor koffie, uitzicht vanuit het oudershuis van B. venderbosch op de St Werenfriduskerk in Zieuwent © CC0
Koffie bij de bakker na de vroegmis
Voor ontspanning hoefde de heer B. Venderbosch (1930) niet ver van huis. Zijn vader was bakker en op zondag kwamen de boeren hun brood ophalen...
Gerrit Scholten © CC0
Het café ingeruild voor de officiersmess
Voor Gerrit Scholten was er nooit twijfel over de toekomst. Hij zou het café van zijn vader overnemen. Van een officiële horeca-opleiding is het niet...
Dick Groot Obbink © CC0
De Tommy’s stoat op de komme
Het was tweede Paasdag 1945 in Vierakker, toen geallieerde troepen arriveerden. Even later vonden verderop zware gevechten plaats met het verliezende Duitse leger. Dick Groot...
Een gezicht op het buitengebied van Zieuwent in 1981 © Rijksdienst voor het cultureel erfgoed cc-by-sa
Wonen in een voormalig varkenshok
De heer B. Venderbosch (1930) herinnert zich de volle huizen in Zieuwent, tijdens en na de oorlog, nog goed. Grote boerderijen waar soms wel 20...
Portret Leijzer 2, 2019 © Rob van Dijk CC0
Een leven lang onderwijzer
Wim Leijzer was net begonnen aan zijn eerste vaste baan als onderwijzer, toen hij werd opgeroepen voor militaire dienst. Meer dan drie jaar verbleef hij...
Ria Olijslager vertelt © Marja Bergevoet CC0
‘Kan die deerne wel koken?’
Ria Olijslager-Ballast is geboren in 1948 in Lintvelde, een buurtschap onder Beltrum. Ze is de oudste in een gezin met zeven kinderen. Ze wist al...
Jan van Hal © CC0
Een kind in oorlogstijd
Als kind van drie jaar hebben de laatste oorlogsmaanden een enorme indruk achtergelaten op Jan van Hal (1941). Hij vertelt over de oorlog en wat...
Wim Leijzer, 2019 © Rob van Dijk CC0
Etten bevrijd!
Etten werd bevrijd op 31 maart 1945. Wim Leijzer zat in de laatste fase ondergedoken bij zijn oom en tante om de Duitse arbeidsplicht te...
Ton Ruesink © CC0
‘Dus wij zijn bankstel geworden’
Anton Bernard Ruesink (1946), geboren in Ulft, groeide op tijdens de wederopbouw. Hij had een fijne jeugd. Vervolgens studeerde hij en ging daarna aan het...
Dhr. Thijs Wentink in zijn jeugd © CC0
Hoe we met weinig tot niets toch veel konden doen
Vlak na de oorlog lagen de steden en dorpen in puin. Geld was er nauwelijks en grondstoffen waren er vaak ook niet. En dan moet...
Portret Gerrie de Bie © CC0
We hebben je van school gehaald
Mevrouw Gerrie De Bie-Hunteler (1937) is zes jaar als ze naar de lagere school gaat. Ze heeft altijd school gehad, ook in de oorlog. Ze...
Joke Bennink © CC0
Vrije Tijd
Joke Bennink is geboren in 1939 in Terborg. Zij is opgegroeid in een winkeliersgezin en heeft een gelukkige jeugd beleefd. Zij vertelt over kamperen, de...
De Moezeköttel © Www.nieuwetijdachterhoek.nl
De Moezeköttel
Augustus Johannes Roes (1933), in Megchelen beter bekend als Goes Roes, werd geboren in Gendringen. Hij was het 13e kind uit een gezin van 18....
Portret Gerrie de Bie © CC0
Weer een vader die ook Hunteler heette
Mevrouw Gerrie De Bie-Hunteler (1937) is twee jaar als haar vader overlijdt. Ze vertelt over hoe ze een tweede vader kreeg en over haar jeugd.
Wim klein Goldewijk © CC0
Toen de postbode meer deed dan post bezorgen
Wim Klein Goldewijk is geboren in Zieuwent op 5 augustus 1929. Hij is 10 jaar als de oorlog uitbreekt. Tijdens de oorlog zit hij op...
Portret Gerrie de Bie © CC0
Bij ons naast, daar zat de Ortskommandant
Mevrouw Gerrie De Bie-Hunteler (1937) kan zich geen nare dingen herinneren van de oorlog. Ze was vijf jaar toen de oorlog begon en vertelt over...
Uit dit grote voorraadblik schepte moeder Venderbosch de koffiebonen voor de klanten © A.J.J. Driessen cc-by
Vijand op de koffie
Tijdens de oorlog waren in veel plaatsen in de omgeving scholen in beslag genomen. Deze werden gebruikt voor Duitsers, die een paar weken weg mochten...
Een distributiebon voor cacao © CC0
Je kreeg niets zonder distributiebon
Al vóór de oorlog kwamen er goederen op de bon. Niet alleen lastig voor de consument, maar ook voor de winkeliers! Dat ondervond de heer...
Ina Groot Enzerink in september 2019 © CC0
Nooit vooraan in de trein zitten
Ina Groot Enzerink is in december 1952 in Vorden geboren. Haar ouders waren kosters van de gereformeerde kerk. Ze hadden een rijwielzaak en werkplaats. Ina...
Annie Lurvink-Boschker © CC0
Kerk, knikkeren en kwade zusters
Als kleuter ging mevrouw Lurvink-Boschker (1937) naar de bewaarschool in Lichtenvoorde. Daarna ging ze naar de St.-Jozefschool, die inmiddels afgebroken is. De St.-Jozefschool grensde aan...
Dhr. Riewald als jongeman © Eduard Reiwald CC0
Naar school in de jaren veertig
Eduard Riewald (1939) kijkt terug op zijn schooltijd in Doesburg direct na de Tweede Wereldoorlog. Het is een tijd met strenge winters en weinig brandstof....
Piet Fontein in zijn jonge jaren © CC0
Op een nacht zagen we ons eigen huis afbranden
Piet Fontein (1932) vertelt over de heftige laatste oorlogsdagen in zijn geboortedorp Rha, dat zwaar onder vuur kwam te liggen. Hij en zijn familie verloren...
Binnenstad van Lochem, 1968 © Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed cc-by-sa
Meteen na de oorlog naar school
Gerrit Scholten is geboren in het hart van Lochem op zondag 31 oktober 1940. Hij noemt zich ook een zondagskind. Zijn wieg stond boven het...
Café Restaurant Meenderink, 1963 © Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed cc-by-sa
De dure wederopbouw
Gerrit Scholten is geboren in het hart van Lochem op zondag 31 oktober 1940. Hij noemt zich ook een zondagskind. Zijn wieg stond boven het...
Dhr. Riewald bij zijn ouderlijk huis in Doesburg © Eduard Reiwald CC0
‘Dina, now kriegen wi’j et bèter!’
Eduard Riewald (23-06-1939) is geboren en getogen in Doesburg. Hij kijkt terug op de tijd direct na de Tweede Wereldoorlog. Het is een tijd met...
Alie Faas Tragter © CC0
Verzet en herdenken
Op 23 september 2019 zit ik aan tafel bij mevrouw Alie Faas-Tragter (1935), geboren en getogen in Borculo. Ze vertelt me haar herinneringen aan de...
H.A. Ballast aan het melken in 'de maat' © Marja Bergevoet CC0
Groot huishouden
Ria Olijslager-Ballast is geboren in 1948 in Lintvelde, een buurtschap onder Beltrum. Ze is de oudste in een gezin met zeven kinderen. Na haar volgden...
Dhr. B. Venderbosch © CC0
Sportcentrale Pacelli
Na de oorlog had Zieuwent een kapelaan die gek op sport was. Hij heeft de overkoepelende organisatie van de sportverenigingen opgericht: Pacelli. Deze naam wordt...
Anton Metz © CC0
Dan was je een hele dag in ’n kippenschuur
Anton Metz (1936) is geboren op boerderij Dijkakkers te Olburgen. Hij was dierenarts te Zeddam van 1962 tot 1996 en vertelt over het reilen en...
Trude Pleiter © CC0
Schrale tijden
Trude Pleiter is geboren op 17 juli in 1942 in de Molenstraat. Haar vader was manufacturier. Hij maakte kleingoed, zoals ondergoed, jurken, korsetten, beha’s, wol...
Bennie haalt de paarden uit de weide © CC0
Opgroeien zonder moeder
Toen de lang verlangde bevrijding daar was moesten de meeste landbouwwerktuigen hun intrede nog doen. Bennie Ankersmit (1945) vertelt over het boerderijleven van na de...
Herman Regelink, 2019 © CC0
Honkvast...en...onderweg
Herman Regelink is geboren op 20 december 1944 en overleed plotseling op 2 januari 2020. Hij bleef enig kind en woonde zijn hele leven op...
Dhr. Thijs Wentink © CC0
Geen geld voor luxe
Vlak na de oorlog lagen de steden en dorpen in puin. Geld was er nauwelijks en grondstoffen waren er vaak ook niet. En dan moet...

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3034254
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3034254
E info@mijngelderland.nl