Gelderlanders over Grenzen

Zo lang er grenzen zijn, worden ze door mensen overschreden. Dat geldt ook voor het gebied dat nu Gelderland is. Het komen en gaan van mensen heeft uiteenlopende redenen: op zoek naar werk, in de hoop op een beter leven, om te schuilen voor gevaar, vanwege de liefde of op zoek naar avontuur. Gelderlanders over Grenzen laat zien dat het grens overschrijden van grenzen van alle tijden en plaatsen is.

In het kader van het Erfgoedfestival 2018 werden deze verhalen verzameld.

Ga terug naar specials

Swan Tan © Swan Tan/Gelders Archief, Swan Tan (links) met haar moeder op de Veluwe. De familie ging regelmatig op stap met het Volkswagenbusje voor een picknick, 1976 CC-BY-NC-ND
Over de grens gaan gaat niet vanzelf
Als Chinese Indonesiër is Swan Tan in Jakarta geboren, in een gezin met twee jongere zussen. Ze spreekt geen woord Nederlands als zij in 1973...
Fortunato Daganato Simene © Gerhard te Voortwis CC-BY-NC-ND
Euregionaal ingeburgerd
Fortunato Simene komt voor de liefde vanuit de mega-stad Manila in de Filipijnen naar Nederland.
Steven Everts Kluvers © Van ’t Lindenhoutmuseum CC-BY-NC-ND
De eerste landverhuizers van Neerbosch: Steven Kluvers
Steven Everts Kluvers komt op 26 maart 1861 in Zutphen ter wereld. Vanaf februari 1875 woont hij in Weesinrichting Neerbosch. Hij volgt daar een opleiding...
Maria van Nassau © Adriaen Thomasz Key [Public domain], via Wikimedia Commons CC-BY-SA
Het weeshuis van Maria
In 1556 wordt in Breda de dochter van Prins Willem van Oranje en Anna van Egmond geboren: Maria. Haar moeder overlijdt als ze twee jaar...
Henri Lodewijk van der Horst © Van ’t Lindenhoutmuseum CC-BY-NC-ND
De eerste skyscraper in Kalamazoo
De Leidse wees Henri Lodewijk van der Horst komt in 1886 in Weesinrichting Neerbosch wonen. Hier leert hij voor timmerman.
Familie Eulink © Ingrid Maan-Eulink CC-BY-NC-ND
Nooit meer terug naar Oegstgeest
Na hun huwelijk in 1962 gaan Kees Eulink en Coby Wagemaker op zoek naar een huis in Culemborg. Deze zoektocht blijkt allesbehalve gemakkelijk: er is...
Cupido © Rijksmuseum CC-BY-SA
Bedienden aan het hof: Cupido
In maart 1766 kwam Cupido naar het hof van Willem V, hij is afkomstig van de kust van Nieuw-Guinea. Op zevenjarige leeftijd werd hij waarschijnlijk...
Dulcy Esseboom © Dulcy Esseboom CC-BY-NC-ND
Een betere toekomst
Dulcy Esseboom is geboren in Nickerie, Suriname. Ze groeit op in Paramaribo en is opgeleid tot verpleegster. Ze droomt van een betere en vooral zelfstandige...
Bernhard von Galen © Rijksmuseum PD
Bommen Berend
Bernhard von Galen wordt in 1650 bisschop van Münster (Duitsland). Op 1 juni 1672 besluit hij dat hij gebieden in de Nederlanden gaat veroveren.
De familie Hu © Collectie familie Hu CC-BY-NC-ND
Familie Hu en cafetaria ‘De Buren’
De familie Hu bestaat uit vader Yong Gui, moeder Xiao Tao en dochters Dong Ni en Anni. Samen wonen ze in Hengelo. Na één jaar...
Salih Kinran © Salih Kinran/Gelders Archief, Salih Kinran in de Nederlandse Papierfabriek Oldenhove in Eerbeek CC-BY-NC-ND
Het is hier mooi, er is democratie en er zijn mensenrechten
“Ik ben geboren in het Turkse Suruç, dicht bij de Syrische grens. Eén van mijn broers trok naar Europa en vond werk in de aluminiumfabriek...
Filimon Sahle © Filimon Sahle CC-BY-NC-ND
Van Eritrea naar Ede
Samen met zijn vader, moeder, zus en vijf broers woont Filimon in Eritrea. Hij studeert aan de hogeschool en wil graag zijn opleiding afmaken. Maar...
Koningin Emma © Gelders Archief PDM 1.0
Koningin op Het Loo
In 1879 trouwt de twintigjarige Duitse Emma van Waldeck-Pyrmont met koning Willem III der Nederlanden. Willem III is dan eenenzestig jaar oud. Tijdens hun huwelijk...
Hemmen en Irinka © Negin Zendegani CC-BY-NC-ND
Het klopte gewoon
Hemmen uit Koerdistan komt als asielzoeker naar Nederland. Helaas wordt zijn aanvraag voor asiel afgewezen. Hemmen staat op het punt zijn pas opgebouwde leven in...
Lambertus Scholten © Van ’t Lindenhoutmuseum CC-BY-NC-ND
De eerste landverhuizers van Neerbosch: Bart Scholten
Lambertus (Bart) Scholten, geboren in Gendringen, woont vanaf augustus 1874 in Weesinrichting Neerbosch. Hij krijgt hier een opleiding tot metselaar en gaat in 1880 werken...
Jean Nicolas Arthur Rimbaud © Etienne Carjat / Bibliothèque nationale de France PD
Franse dichter in het Nederlandse leger
Arthur Rimbaud wordt geboren in het Franse Charleville. Zijn vader is kapitein in het Franse leger en vaak van huis. Arthur wordt streng opgevoed door...
Cindy Ho © Cindy in het restaurant van haar ouders, 1980 CC-BY-NC-ND
Indonesische Oma Schmid
Begin jaren zeventig komt Cindy Ho’s vader vanuit Hongkong naar Nederland. In Arnhem begint hij een Chinees restaurant. Daar leert hij Cindy’s moeder kennen. Zij...
Hassan El Ghouti © Hassan El Ghouti CC-BY-NC-ND
Taal is de sleutel
In 1987 komt Hassan El Ghouti naar Ede. Niet voor werk, maar voor de liefde. In Marokko leert hij zijn toekomstige vrouw kennen. Zij komt...
Jan Toorop © Rijksmuseum CC-BY-SA
Een belangrijke kunstenaar van de negentiende eeuw
Jan Toorop wordt geboren in Poerworedjo op Midden-Java. Als elfjarige jongen komt hij naar Nederland. Zijn middelbare opleiding volgt hij aan de HBS in Winterswijk....
Herman Carel Anton Thieme © Herdenkingsboekje Drukkerij G.J. Thieme PD
Zutphense familiedrukkerij
Herman Carel (Carl) Anton Thieme groeit op in het Duitse Wesel. Na zijn studie werkt Carl bij een boekhandel in de buurt. Hier veegt hij...
Regionaal Archief Nijmegen op het Mariënburgplein in Nijmegen © Thomieh CC BY-SA 2.0
Van greenpeace naar het archief
Eind jaren tachtig werkt Marga Potyrala als vrijwilligster voor de milieuorganisatie Greenpeace. Bij een contactgroep van Greenpeace in Düsseldorf leert ze haar huidige man Frans...
Celalettin Yilmaz © Saban Tezel CC-BY-NC-ND
We heten allemaal Turko
Vanaf 1960 is het een komen en gaan van de mannen in het Turkse dorp van Celalettin Yılmaz. Ze werken een paar jaar in Europa...
Willem Daniël Vahrmeijer © Van ’t Lindenhoutmuseum CC-BY-NC-ND
Een Neerbossche schoolmeester in Transvaal
Willem Daniël Vahrmeijer is het vijfde kind van Hermanus Vahrmeijer en Maria van der Wilde. Hij wordt geboren in Amsterdam op 7 augustus 1866.
Caspar Georg Carl Reinwardt © Rijksmuseum PD
Duitse hoogleraar in Gelderland
De Duitse Caspar Georg Carl Reinwardt is van 1800 tot 1808 hoogleraar scheikunde, natuurlijke historie en plantkunde aan de universiteit van Harderwijk. Hier behaalt hij...
Giovanni Monasso © Maddie van der Werff-Monasso CC-BY-NC-ND
Een familie Terrazzowerkers in Aalten
Giovanni wordt geboren in Travesio in de streek Friuli, bekend om het terrazzo-ambacht. Het is een arme streek met veel werkloosheid. Op elfjarige leeftijd trekt...
Egidius Everaerts © Everaerts in zijn atelier aan de Sint Annastraat in Nijmegen, 1920 (foto Katholiek Documentatie Centrum) CC-BY-NC-ND
De Belgische beeldhouwer Egidius
Beeldhouwer Egidius Everaerts reist op 9 augustus 1914 van Antwerpen naar Nijmegen. Het is het begin van de Eerste Wereldoorlog. De Duitsers zijn België een...
René Parijs © René Parijs CC-BY-NC-ND
Museumdirecteur in Buren
Sinds oktober 2017 is René Parijs werkzaam in het pittoreske Buren. Een cadeautje nadat hij bewust koos voor een tweede carrière buiten Defensie. Werken bij...
Henri Picard © Letterenhuis.be
Antwoord op een brief
De jonge Antwerpse advocaat Henri Picard vlucht tijdens de Eerste Wereldoorlog naar het veilige Nederland. Tussen 11 en 15 oktober 1914 komt hij met 13.000...
Franciscus T.J.H. Dobbelmann © Regionaal Archief Nijmegen CC-BY-SA
De ‘schoonste’ fabriek van Gelderland
In 1854 koopt de uit het Duitse Sieberg afkomstige Johann Peter Dobbelmann in Nijmegen een fabriek voor zijn zoon Theodoor Dobbelmann. Het gebouw staat aan...
Don Frederik © Rijksmuseum CC-BY-SA
De meest gehate man van Europa
Fradique Álvarez de Toledo is beter bekend als Don Frederik. Hij is de zoon van de hertog van Alva. Don Frederik is iemand met weinig...
Helene Kröller-Müller © Het Nationale Park De Hoge Veluwe
Een van de rijkste vrouwen van Nederland
Helene Emma Laura Juliane Müller wordt in het Duitse Horst geboren. In Düsseldorf leert ze de Nederlandse zakenman Anton Kröller kennen en in 1888 besluiten...
Anna de Quartel © Marechausseemuseum CC-BY-NC-ND
Verhuizen naar het weeshuis
In 1911 komt de tienjarige Anna de Quartel vanuit Leerdam aan bij het weeshuis in Buren. Anna is niet alleen: haar oudere broer Teunis en...
De heer en mevrouw Von Gimborn © Von Gimborn Arboretum/Nationaal Bomenmuseum
Duitse inkt in Zevenaar
Max von Gimborn komt uit een Duitse apothekersfamilie en heeft in Emmerich een eigen apotheek. Op 14 september 1906 krijgt hij een vergunning om in...
Farida Nabibaks © Farida Nabibaks CC-BY-NC-ND
In het teken van de dans
In 1984 kom ik met mijn Nederlandse man naar Nederland. Na drie jaar leven in roerige tijden in Suriname besluit mijn man terug te gaan....
Duitse orde © Gelders Archief / Huis Ruurlo PD
Het ‘Duytze Huys’ van de broeders
In 1218 komen de eerste broeders van de Duitse Orde naar Dieren. Ze wonen in een boerderij op een landgoed dat tussen de Doesburgse- en...
Kinderen van Pousset © Collectie van Jean-Jacques Terheggen
Met negen kinderen naar Ubbergen
De Belgische Jean-Jacques Pousset raakt rond 1900 bevriend met de Nederlandse Jan Dommer van Polsveldt. Als in 1914 de Eerste Wereldoorlog uitbreekt, is Dommer van...
Celal Tezel © Celal Tezel aan het werk, 1980 - Saban Tezel CC-BY-NC-ND
Weer wennen aan elkaar
Het is 1966. Met zijn gezin woont Celal Tezel in Şarkışla, Turkije. Omdat ze niet goed kunnen rondkomen, wil Celal zijn geluk beproeven in Europa.
Gerda Brethouwer © Ina Brethouwer CC-BY-NC-ND
Jij trouwt toch wel want je bent een meisje
Gerda is een vrolijke, kordate boerendochter uit Aalten. Nadat ze haar mulo- en typediploma behaalt, krijgt ze een baan op het gemeentehuis. Tijdens de Tweede...
Onkel Wilhelm Boland © Gerhard te Voortwis CC-BY-NC-ND
Een grensoverschrijdend lokaal fenomeen
Een fenomeen aan dizze (de Nederlandse) én gunne (de Duitse) kante van de grens bij Dinxperlo. Een grote snor, lawaaiig en vol grootspraak: dat is...
Duitse handel in Nijmegen © Regionaal Archief Nijmegen PD
Duitse handel in Nijmegen
Bernhard Bahlmann komt in 1821 vanuit het Duitse Dinklage naar Amsterdam waar hij een manufacturenhandel begint.
Jan Streeff © Still uit animatiefilm Elisabeth Weeshuis in Culemborg CC-BY-NC-ND
Culemborgse weesjongen naar Rusland
Jan Streeff is een weesjongen. Hij woont in het Elisabeth Weeshuis in Culemborg. Sinds 1806 worden hij en de andere weesjongens beschermd door de protectoren...
Daniel Marot © Rijksmuseum PD
Bouwdeskundige in Gelderland
Daniel Marot is een Franse architect, geboren in Parijs. Op jonge leeftijd is hij al bezig met decoraties van paleizen.
Stefan Leijendecker © v.l.n.r. dienstmeid Ditje Schuurman-van Bruchem, Dora Heersink, broer Willem Heersink en echtgenoot Stefan Leijendecker, c. 1960 (persoonlijke collectie familie Schuurman) CC-BY-NC-ND
Liefde in oorlogstijd
Vanaf 1931 woont en werkt de Duitse Stefan Leijendecker als elektricien in Nederland. In mei 1941 trouwt hij met de Achterhoekse boerendochter Dora Heersink uit...
Auxiliatricen © Erfgoed Kloosterleven
Zusters van Hallo
Vanwege de Eerste Wereldoorlog moeten negen zusters van de Auxiliatricen van de zielen in het vagevuur hun klooster verlaten. Op 1 augustus 1914 vertrekken ze...
Henri Heyninck © ‘Gelderland en de Eerste Wereldoorlog’ - Uitgeverij Aspekt B.V.
Jan de Belg
Tijdens de Eerste Wereldoorlog verblijft de Belgische Henri Heyninck als vluchteling in de stadsgehoorzaal in Elburg. Hier leert Henri Jansje Ten Have kennen en op...
Hans Christoffel © Prins der Geïllustreerde Bladen (1906) PD
De gewelddadige leider van de ‘Tijgereenheid’
Op twintigjarige leeftijd vertrekt de Zwitserse Hans Christoffel vanuit Rothenbrunnen naar Harderwijk om in dienst te gaan. Op 7 maart 1886 treedt hij toe tot...
Mohamed Kaddouri © Mohamed Kaddouri CC-BY-NC-ND
Aan het werk
Mohamed Kaddouri komt in 1964 vanuit Nador in Marokko naar Nederland. Een paar jaar later vindt hij een baan in Ede. Daar groeit begin jaren...
Joseph en Jette Hes © Stichting Stolpersteine Borne en Gemeentearchief Borne
Joods gezin naar Elburg
De Amsterdamse Joseph Hes en zijn Duitse vrouw Jette Hes-Honij zijn Joods en wonen in Bocholt in Duitsland. Samen hebben ze twee kinderen, Sally en...
Erik Dracht © Erik Dracht CC-BY-NC-ND
Grensoverschrijdend Gedrag
Al ruim 10 jaar vertoon ik dagelijks met plezier grensoverschrijdend gedrag. Mijn dorp kent een uitzonderlijke situatie: de provinciegrens loopt dwars door de straat. Daardoor...
Galina Korjakowa © Galina Korjakowa, 1943, Werkkamp “Hamburgerplatz”, Witten-Annen, Duitsland CC-BY-NC-ND
Beschadigd, van Sovjetunie naar Bemmel
In 1942 voeren de Duitsers de Russische Galina Korjakowa af naar werkkamp Hamburger Platz in Witten-Annen. Galina wordt daar verliefd op een Nederlander uit Bemmel....

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl