Veluwe

Een groot gebied dat we kenmerken als de Veluwe. Het landschap is zeer divers, met weilanden, bossen, heide, bossen, zandvlakten, beken en sprengen. Aan de oostzijde stroomt de rivier de IJssel en de westkant grenst aan het Veluwemeer.

Historisch zijn er eveneens verschillende kenmerken aan te geven. De stad Hattem verwierf in 1299 haar stadsrechten en behoorde tot de Hanze, een stedenverbond van Oostzee tot Brugge.

Een van de belangrijkste Hessenwegen (meestal bestaande zandwegen) liep van Midden Duitsland door de Dellen in Heerde naar Utrecht. Alle genoemde gemeenten zijn aangesloten aan een van de streekarchieven, die deze streek rijk is en die zowel overheidsarchieven beheren als particuliere archieven en andere documentaire bronnen, vrij te raadplegen voor elke belangstellende.

Touwbaan familie Deetman
Touwbaan familie Deetman
Vissers hebben netten en scheepstrossen, gemaakt van touwen en lijnen, nodig voor het vissen. Vanaf ongeveer 1745 voorziet touwslagerij Deetman in...
Geboorte ooievaar in de tuin
Geboorte in Putten
"Op de dag zelf gebeurde er niet zoveel bijzonders. Wel de dagen daarna dan kwam er familie die kwamen naar het kind kijken. En dan...
Panne-Gies
Ies en Gies is Pannegies
Pannegies is een oud Veluwse benaming voor een stoofpot van vlees. Het is een gerecht dat veel op de Veluwe gegeten werd. Het was relatief...
Familieportret met drie generaties beheerders van Schovenhorst, 1896.
Ontginningen
In 1848 kocht de Utrechtse advocaat mr. J.H. Schober tachtig hectare heide op de Veluwe, bij Putten. Daar wilde hij een land- en bosbouwbedrijf opbouwen....
Neddis Gerookte Paling Dries van den Berg © Dries van den Berg
Paling- en haringroken
In de lage Landen aan de zee wordt al zeer lange tijd vis gerookt. Zeker als er erg veel vis in één keer door vissers...
Flats aan de Schulpkamp, begin jaren '60 (archief Stichting Oud Nijkerk)
Flats aan de Schulpkamp
Na de Tweede Wereldoorlog heerste er woningnood. Na de ellende van de oorlog wilden veel mensen snel trouwen, maar er waren maar weinig woningen beschikbaar...
Het meisjespaviljoen aan de Postweg in het midden van de vorige eeuw © Gemeentearchief Barneveld
Jeugdzorg in De Glind
De Glind is een van de negen dorpen van de gemeente Barneveld. Het valt op dat de gemiddelde leeftijd van de bewoners nogal laag is....
Oliebollen
Oud en Nieuw in Emst
"We kregen bij iedereen wel een oliebol of een appelflap en het drinken varieerde nogal. Vaak iets uit de weck, dat was...
Het eiland waar Herman op begraven ligt © PD
De Zwarte vrouwe van Staverden
Het verhaal gaat dat het ’s nachts spookt rond kasteel Staverden. Na twaalven doolt de ‘Zwarte vrouwe van Staverden’ rond en men kan haar horen...
Ansicht, op 20 december 1946 van dat jaar werd het politiebureau officieel in gebruik genomen, 1948. Collectie Historisch Museum Ede
Het oude politiebureau
De kern van de voormalige villa Heesterheide, gelegen op de hoek van de Stationsweg en de Breelaan, dateert uit 1928. ...
Polderschuur in Oldebroek
Historie van de polderschuur
Halverwege de Zomerdijk, tussen Elburg en Noordeinde, staat de polderschuur. Deze schuur had een belangrijke functie in de voormalige polder van Oosterwolde. Het was een...
Het strand bij Elburg
De Zuiderzee
Het bolwerk maakte deel uit van de vestingwerken. Het bolwerk kon bijvoorbeeld als uitkijkpunt dienst doen om eventuele 'vijanden' vanaf zee...
 overstroming
Watersnood Putten
Met het gedurig stijgen van de zeespiegel kwam de zee steeds dichter bij de voet van de Arkemheense zeedijk. Regelmatig veroorzaakten stormen dijkdoorbraken. Vooral de...
Botters en scheepswerf
De bottervloot
In de haven ligt altijd wel een botter aangemeerd. De botter is een oud Nederlands type vissersvaartuig dat is ontstaan in de...
Aquarel afsluiting Zuiderzee, Stadsmuseum Harderwijk
Afsluiting Zuiderzee
Op 28 mei 1932 werd door de voltooiing van de Afsluitdijk de Zuiderzee afgesloten van het buitenwater en omgevormd tot het IJsselmeer. Dat betekende een...
Laantje tussen Prins Willemsberg en Carolinaberg © Lian van der Zon
De weg van de koning
Koning-Stadhouder Willem III (1650-1702) was een kleine man met een kromme neus. Gedurende zijn leven had hij een zwakke gezondheid. Hij leed aan astma, had...
Het Munthuis anno 2012
Het munthuis
Van 1619 tot 1621 zijn in het Munthuis op de hoek van de Ellestraat en de Vischpoortstraat halve duiten geslagen. Elburg had...
deelbijl
Einde maalschappen
De maalschappen beheerden in het begin van de negentiende eeuw nog 32 procent van het Puttense grondoppervlak. Zolang ze noodzakelijk waren voor de agrarische bedrijfsvoering...
Kermis in Oldebroek © Oudheidkundige Vereniging 'De Broeklanden'
Kermis in Oldebroek
"Alleen een dag per jaar hebben we hier de zogenaamde schapenmarkt en die heette vroeger de Broek kermis. De naam kermis valt in Oldebroek niet...
Huis en winkeltje Mina Westerink Leusink bron Arent thoe Boecop
Winkels
Het pand op de hoek van de Ellestraat is nu een woonhuis. Eerder was het de winkel van Mina Westerink-Leusink, ook wel...
Graven naar grafheuvels, project universiteit Leiden, 207.
Grafheuvels
Het landschap van Gelderland is voor een belangrijk deel gevormd tijdens de voorlaatste ijstijd, zo'n 150.000 jaar geleden. Landijs vanuit het noorden zorgde toen voor...
Emst zoals het er vroeger uit zag
Emsterhof
Ten noordoosten van Emst, vlak naast de oude spoorlijn tussen Apeldoorn en Zwolle, ligt een fraaie boerderij die bekend staat als de Emsterhof. Het betreft...
Hoerenhondjes
Erfhuis op de Oud Veluwse markt
Het Barneveldse Boeren Erfhuis is, zoals de naam al zegt, een ouderwetse boerenveiling; dat gebeurt vanaf een platte wagen. Alle goederen gaan dan ook tegen...
Dienstplicht met een staartje
Het persoonlijk verslag van AATer Cor van Boven. "Ruim 50 jaar geleden (lichting 59-2) was ik AATer gelegerd op...
Stellung Häse. Foto: Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe
Betonnen bruggen
Over de idyllische Hierdense beek valt hij nogal uit de toon: de zware betonnen brug bij de Mheensteeg. De brug is een overblijfsel van militaire...
Fabriekspersoneel Asbestona 1950-1960. Bron: Collectie Gelderland
Asbestona, een uitkomst voor vissers
We weten tegenwoordig allemaal dat asbest een gevaarlijke stof is. Inademen kan leiden tot verschillende longziektes, waaronder kanker. Desondanks is asbest jarenlang een belangrijk onderdeel...
Noodziekenhuis in de openbare school aan de Gasthuisstraat. Verschillende evacués kwamen uit een psychiatrisch ziekenhuis in Wolfheze. Voor hen en andere patiënten werden noodziekenhuizen ingericht (in de Gruno aan de Wallerstraat, in het Oude Mannen- en Vrouwenhuis aan het Vetkamp en in de openbare school aan de Gasthuisstraat). (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk
De hongerwinter
Tijdens de laatste acht maanden van de oorlog, van oktober 1944 tot en met mei 1945, werd het in Nijkerk erg druk. Begin oktober kwamen...
Canadese bevrijders rijden de Oosterstraat binnen (archief Stichting Oud Nijkerk)
Nijkerk bevrijd!
Aan het eind van de oorlog kwam Nijkerk onder 'friendly fire' te liggen. Het Canadese leger beschoot Nijkerk om de daar nog aanwezige Duitsers te...
Het gemeentehuis van Lingewaal in Asperen (Bron: Gemeente Lingewaal)
Samen of zelfstandig
Tot de jaren zeventig kwam samenvoeging van gemeenten sporadisch voor. Het ruimtegebrek van de grotere steden om de groeiende bevolking te kunnen opvangen was tot...
Toren Sint Nicolaaskerk met Instituut Van Kinsbergen bron Streekarchivariaat NW Veluwe
De toren van de Sint Nicolaaskerk
De Sint Nicolaaskerk heeft tegenwoordig een stompe toren. Oorspronkelijk zat er een spits op. In 1693 is deze spits afgebrand na...
1928. Tijdens de opgravingen op de Ginkelse Heide te Ede o.l.v. kapitein H.J. Bellen. V.l.n.r. notaris W.F.J. Fischer; zoon van kapitein H.J. Bellen; zoon van W.F.J. Fischer; dochter van kapitein H.J. Bellen; H. Staf (rentmeester met strohoed); zittend in de kuil: kapitein H.J. Bellen; naast H. Staf staan boswachter P. Koudijs en W.F.C.H. Graaf Bentinck, heer van Kernhem. De gravers zijn vader en zoon Van Steenbeek (foto: archief Historisch Museum Ede).
Kapitein Bellen
De man die zich voor de Tweede Wereldoorlog heeft beziggehouden met het opgraven van grafheuvels in Ede en omstreken, was kapitein Bellen.
Het Waterfront
Het Waterfront
Een van de rode draden in de geschiedenis van Harderwijk is het water. Eeuwenlang een Zuiderzeestad. Eeuwenlang handel en visserij. Al een kleine eeuw toerisme,...
Illustratie van de paalworm die in de 18e eeuw de houten dijken aantastten (gegraveerde prent uit de 18e eeuw, Atlas van Stolk Rotterdam)
Het recht op een dijk
Wat nu de polder Arkemheen heet, was aan het begin van de Middeleeuwen een vlak stuk land zonder dijken, een moerasgebied waar wind en water...
gerechtsbomen
Splitsing parochie en deling schoutambt
In de Middeleeuwen was de schout de vertegenwoordiger van de Landsheer op het platteland buiten de steden. Hij was belast met de handhaving van de...
Luftwaffe officieren. Midden Von Döring, rechts daarnaast Von Scheve, uiterst rechts M. Riegel. Op of bij het Vliegveld Deelen te Arnhem, 1941-1944. © Gelders Archief
Het belang van Deelen
Het voormalige vliegveld Deelen bij Arnhem kent een bewogen geschiedenis; opgericht als basis voor vliegtuigen die in de Eerste Wereldoorlog onze grens moesten bewaken, werd...
Ruïne De Nijenbeek 2016 © mijnGelderland CC-by
Ruïne De Nijenbeek
Het kasteel 'De Nijenbeke', een verdedigingsburcht aan de IJssel, komt al 1296 in geschriften voor. Destijds werd het bewoond door ridder Theodericus, ook Dirk genoemd,...
Het onderkoor
Het Agnietenklooster
De kapel van het Agnietenklooster bestaat uit twee verdiepingen. De gewone burger kon in de benedenkapel de diensten bijwonen. Men kwam...
Huis de Lathmer voor 1860 © via Collectie Gelderland Gelderland in Beeld
Huis de Lathmer in Wilp
Ridders met de naam Van den Latmer duiken al in de dertiende eeuw op, maar in 1414 wordt ook het tiendgoed Lathmer voor het eerst...
Kermisattractie in Putten
Kermis in Putten
"En dat was een soort kermis, zou je kunnen stellen. De ossenmarkt was de jaarmarkt is een heel oude traditie en dat is ergens ontstaan...
Een tekening van de geboorte van Jezus, volgens het kerstverhaal uit Lucas 2
Kerst in Hattem
"Vroeger begonnen de kerstdagen en het kerstfeest al een poosje voor 24 december. Van school gingen we dan net voor de ...
Maskeroefenruimte. Foto: Frank Oosterboer
Gasmaskeroefenruimte
De foto laat een onschuldig ogend gebouwtje zien op de Elias Beeckmankazerne te Ede. Waarschijnlijk begon het zijn leven in 1938 als buitenprivaat maar kreeg...
Harskamp. Foto: NIMH
Juten dorp
Als lid van het Korps Politietroepen kwam ik in 1937 op de Harskamp terecht. Daar zaten we wel met een man of...
twee pistolen
Einde kloosterbezit
Het jaar 1802 brengt voor Putten een grote verandering. Op grond van de vrede van Lunéville (1801) moeten de Duitse staten het kerkelijk bezit naar...
De Griekse godin Athena (voor de romeinen Minerva), gevonden in een nederzetting bij Ede-Veldhuizen © Museum het Valkhof
Griekse godin in Gelderse grond
De Romeinen hebben veel overgenomen van de Grieken. Zo ook dit beeldje. Naast de naam is er vrijwel niks veranderd aan de vrouw die gewapend...
Beroemde professoren en studenten
Beroemde Professoren en Studenten
Harderwijk als universiteitsstad (1648-1812) is een apart hoofdstuk in de geschiedenis van onze stad aan de Zuiderzee. Hoewel in het toenmalige Nederland de universiteit van...
Papierfabriek De Eendracht Apeldoorn
Van Gelder Zonen
In de tweede helft van de negentiende eeuw raakt de Veluwse papiernijverheid in verval. De meeste molenaars blijken niet in staat over te schakelen van...
melkfabriek
Boterfabriek
De 'botterfabriek' aan de Stationsstraat vormt de oudste moderne 'industrie' in Putten. Zij is in 1904 gesticht als het Puttense onderdeel van de boterfabrieken 'Nijkerk...
Ds. Witteveen
Ds. Witteveen
Dominee Hermanus Willem Witteveen (1815-1884) komt in 1846 als predikant naar de gemeente Ermelo. Op dat moment zijn er veel misstanden, zoals geen trouwe kerkgang...
Onderzoek in het sanatorium
Sanatorium Berg en Bosch
Van alle 26 gebouwen en bijgebouwen die hier tussen 1920 en 1933 stonden is alleen dit gebouw overgebleven. Met 'Visrestaurant Lido' aan...
sysselt grote solitaire beuk Foto: Stichting Geldersch Landschap Geldersche Kasteelen
Vuursteenafslag op de Sysselt
In 2002 is op de Sysselt een vuursteenafslag gevonden. Waarschijnlijk is het voorwerp tussen de 60.000 en 12.000 jaar oud, de periode tussen de voorlaatste...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl