Veluwe

Een groot gebied dat we kenmerken als de Veluwe. Het landschap is zeer divers, met weilanden, bossen, heide, bossen, zandvlakten, beken en sprengen. Aan de oostzijde stroomt de rivier de IJssel en de westkant grenst aan het Veluwemeer.

Historisch zijn er eveneens verschillende kenmerken aan te geven. De stad Hattem verwierf in 1299 haar stadsrechten en behoorde tot de Hanze, een stedenverbond van Oostzee tot Brugge.

Een van de belangrijkste Hessenwegen (meestal bestaande zandwegen) liep van Midden Duitsland door de Dellen in Heerde naar Utrecht. Alle genoemde gemeenten zijn aangesloten aan een van de streekarchieven, die deze streek rijk is en die zowel overheidsarchieven beheren als particuliere archieven en andere documentaire bronnen, vrij te raadplegen voor elke belangstellende.

Toren Sint Nicolaaskerk met Instituut Van Kinsbergen bron Streekarchivariaat NW Veluwe
De toren van de Sint Nicolaaskerk
De Sint Nicolaaskerk heeft tegenwoordig een stompe toren. Oorspronkelijk zat er een spits op. In 1693 is deze spits afgebrand na...
Foto, notaris Fischer-Huis, 1899. Bron: Simonis & Buunk Kunsthandel
Het Fischerhuis
Het Fischerhuis is van oudsher sterk vergroeid met de geschiedenis van Ede en behoort tot de weinige rijksmonumenten die het centrum...
Landbouw
De oudste sporen van landbouwactiviteiten in de gemeente Ermelo dateren uit het Neolithicum (de Nieuwe Steentijd van 5.300 tot 2.000 voor Chr.). In die periode...
Kardinaal Alfrink zegent de nieuwe Rooms-Katholieke kerk in (archief Gemeente Nijkerk)
Kardinaal Alfrink
Op 5 juli 1900 werd de derde zoon van de familie Alfrink geboren, aan de Holkerstraat 30. De jongen kreeg de doopnamen Bernardus Johannes en...
EB 43
Palingrokerij 'Van Triest'
De palingrokerij aan de Havenkade is de enig overgebleven rokerij van Elburg. Hier wordt sinds 1892 de paling die de vissers ...
Ansicht, Openluchttheater aan de Van Pabstlaan, 1938. Collectie Historisch Museum Ede
Openluchttheater de Eder Kuil
Het Openluchttheater Ede of de Eder Kuil is gebouwd in 1936 in het kader van de werkverschaffing. Er wordt...
Kermis
Kermis in Veessen
Groot feest in Veessen! De kermis is er weer. Wekenlang wordt er in de negentiende eeuw naar de komst van kermis uitgekeken, en nog wekenlang...
De Bataafs Franse tijd
De Bataafs-Franse Tijd
Het jaar 1672 was een rampjaar voor de Republiek en voor Harderwijk. De Fransen hielden er toen behoorlijk huis. Zo'n honderdvijfentwintig jaar later herhaalde deze...
Een ouderwets kippenhok van Schimmel’s Broederij aan de Barneveldse Amersfoortsestraat. De foto is gemaakt rond 1925 en de kippen zijn waarschijnlijk Barnevelders. Bron: Gemeentearchief Barneveld
Pluimvee-industrie in Barneveld
De pluimveehouderij was in de vroegere eeuwen voor de meeste landbouwers een bijverdienste. Er werden een paar kippen gehouden. De eieren die niet voor eigen...
Beroemde professoren en studenten
Beroemde Professoren en Studenten
Harderwijk als universiteitsstad (1648-1812) is een apart hoofdstuk in de geschiedenis van onze stad aan de Zuiderzee. Hoewel in het toenmalige Nederland de universiteit van...
Luchtfoto van het oude centrum van Harderwijk © Marco Grotenhuis, Wikimedia
Hanzestad Harderwijk
In de late middeleeuwen dreven Nederlandse kooplieden uit steden als Kampen, Zwolle, Zutphen, Doesburg, Elburg en Harderwijk handel met kooplieden en steden in Noord-Duitsland en...
Huis Duistervoorde vóór de verbouwing te zien vanaf de visvijver © Via Collectie Gelderland Gelderland in Beeld
Huis Duistervoorde in Twello
Tussen de wegen naar Zutphen en Deventer ligt Huis Duistervoorde. Het dorp Voorst langs de westoever van de IJssel wordt in 893 voor de eerste...
Huize Hell
De vroegste versterkte huizen
De vroegste versterkte huizen ('kastelen') te Putten zijn waarschijnlijk de huizen (Oud)Aller en Hell. Beide worden genoemd als 'herenhuizen' als zij in 1372 door de...
Telgt
Telgt
Het grondgebied van Telgt ligt in de overgangszone tussen de hoger gelegen dekzanden van de Veluwe en de moerassige gebieden van het Almere, het vroegere...
Kaart van de Hunneschans naar een tekening van J.Bijtel
Hunneschans Uddelermeer
De Hunneschans is waarschijnlijk tot stand gekomen tussen 850 en 950. Het is een hoefijzervormige ringburcht die in feite bestond uit...
herstellingsoord
Herstellingsoord
Op de plek van het Parkhotel stond eerder een gebouw dat het tweede sanatorium van Nederland was.
Klokbeker © Voerman Museum
Kindergraf in Hattem uit de steentijd
4000 jaar geleden overleed er een jongen. Zijn graf is in 2014 teruggevonden door archeologen. Hij is begraven in Hattem en zijn ouders gaven hem...
Mastenbroekerpolder in Hattem
Hattem overstroomt
Sinds mensenheugenis is het water in de IJssel niet zo hoog geweest als februari 1825. Een zware noordwester storm heeft het water op 4 februari...
Foto van het gebouw van de Medische Dienst op het ENKA-terrein, 1955. Collectie Historisch Museum Ede
ENKA - Gebouw geneeskundige dienst
Op het binnenplantsoen van de westvleugel van de ENKA ligt het voormalige gebouw van de geneeskundige dienst. Op de memorieplaat (EERSTE-HULPPOST) valt te lezen dat...
Dolfinarium
Toerisme
Toerisme en toeristen zijn niet meer weg te denken uit Harderwijk. Ieder jaar bezoeken zo'n tweeëneenhalf tot drie miljoen mensen uit binnen- en buitenland onze...
Zicht op haven aan het einde van de negentiende eeuw (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Zicht op haven
Uitzicht op de haven aan het eind van de negentiende eeuw, met houtzaagmolen 'De Dolphyn'. De tabaksindustrie in Nijkerk had hout...
oudste kerkje
Kerkbouw Putten
Wanneer de eerste kerk in Putten is gebouwd is niet exact bekend. Waarschijnlijk op de plaats van een Germaans heiligdom omdat deze plekken daar veelal...
Stadsgezicht van Elburg met een vijftiende-eeuwse kerk
Elburg: nieuwbouw uit de veertiende eeuw
Wie Elburg bezoekt en langs de wallen en door de straten wandelt, kan verschillende opvallende dingen aan het stadje ontdekken.
Watermolen
Papiermolens
Ten oosten van Ermelo bevinden zich rond 1700 een aantal papiermolens, aan de Leuvenumse en Hierdense beek. De molens stonden aan een zoetwaterbeek. vaak afgetapt...
De Zonnehal in Vierhouten (Bron: RCE)
Zonnehal te Vierhouten
In Vierhouten staan de monumentale gebouwen van de vroegere Arbeiders Jeugd Centrale (A.J.C.) op het Paasheuvelterrein.
Sinterklaas in Oldebroek © Oudheidkundige Vereniging 'De Broeklanden'
Sinterklaas in Oldebroek
"Op sinterklaasavond zetten we de klomp onder de schoorsteen met wat voer voor het paard. Nou en moeder zei dan vandaag is het echte sinterklaasfeest...
Verblijfplaats met de eerste bewoners, 1893
Het Hoogeland
Het Hoogeland is een instelling met een lange geschiedenis in de zorg. De Vereniging tot Christelijke Verpleging van bedelaars en landlopers...
Een tekening van de geboorte van Jezus, volgens het kerstverhaal uit Lucas 2
Kerst in Hattem
"Vroeger begonnen de kerstdagen en het kerstfeest al een poosje voor 24 december. Van school gingen we dan net voor de ...
De Griekse godin Athena (voor de romeinen Minerva), gevonden in een nederzetting bij Ede-Veldhuizen © Museum het Valkhof
Griekse godin in Gelderse grond
De Romeinen hebben veel overgenomen van de Grieken. Zo ook dit beeldje. Naast de naam is er vrijwel niks veranderd aan de vrouw die gewapend...
De uitzichttoren bij Hotel De Vrijenberg, voorheen Belvédère
Hotel De Vrijenberg
P.J. Schut koos in de jaren '20 van de vorige eeuw een heel strategische plek voor zijn hotel-pension: halverwege Beekbergen en...
Noodziekenhuis in de openbare school aan de Gasthuisstraat. Verschillende evacués kwamen uit een psychiatrisch ziekenhuis in Wolfheze. Voor hen en andere patiënten werden noodziekenhuizen ingericht (in de Gruno aan de Wallerstraat, in het Oude Mannen- en Vrouwenhuis aan het Vetkamp en in de openbare school aan de Gasthuisstraat). (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk
De hongerwinter
Tijdens de laatste acht maanden van de oorlog, van oktober 1944 tot en met mei 1945, werd het in Nijkerk erg druk. Begin oktober kwamen...
Aanzicht  Epe  20071871  RCE
Toerisme in Epe
In de negentiende eeuw kwamen er gaandeweg sterke verbeteringen in de verkeersmogelijkheden richting de gemeente Epe. Zo werd in 1829 de het Apeldoorns Kanaal gegraven...
sysselt grote solitaire beuk Foto: Stichting Geldersch Landschap Geldersche Kasteelen
Vuursteenafslag op de Sysselt
In 2002 is op de Sysselt een vuursteenafslag gevonden. Waarschijnlijk is het voorwerp tussen de 60.000 en 12.000 jaar oud, de periode tussen de voorlaatste...
Kazemat plattegrond 1944
De Kazematten
Audiopunt
Landgoed Ullerberg
Landgoed Ullerberg
Landgoed Ullerberg ligt in de Leuvenumse bossen en heeft een stel monumentale landhuizen. Het landgoed is een oase van rust en stilte. Het kent een...
Foto, toegangspoort Vliegkamp Ede, 1910. Collectie Historisch Museum Ede
Toegangspoort Vliegkamp Ede
Op 4 juni 1910 besluit de gemeenteraad van Ede een aantal gronden op de Doesburgerheide, gelegen vlakbij De Driesprong in Ede,...
Gemeentehuis aan de Grootestraat (nu Notaris Fisscherstraat). Bron: Collectie Gemeentearchief Ede,nr GA16686
Gemeente Ede
Het gemeentehuis is de plek waar we naar toe gaan om een rijbewijs of paspoort aan te vragen. Ook voor een bouwvergunning of het aangeven...
De watertoren van Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Gas, licht en water
Verschillende voorzieningen, die we nu als vanzelfsprekend ervaren, hebben in de negentiende en de twintigste eeuw belangrijke verbeteringen gebracht in de leefomstandigheden van mensen. In...
Foto, boerderijtje aan De Driehoek te Ede. Hierin was tot 1975 het Historisch Museum Ede van de Ver. Oud Ede gevestigd. Het boerderijtje is in 1975 gerestaureerd, 1983. Collectie Historisch Museum Ede
Boerderijtje aan De Driehoek
De boerderij in De Driehoek 24 was de wieg van Historisch Museum Ede. De boerderij dateert vermoedelijk uit de 18e eeuw....
melkfabriek
Boterfabriek
De 'botterfabriek' aan de Stationsstraat vormt de oudste moderne 'industrie' in Putten. Zij is in 1904 gesticht als het Puttense onderdeel van de boterfabrieken 'Nijkerk...
Bonifatius
Vroege missionarissen in Putten
Op de Veluwe is nog lang vastgehouden aan de oude Germaanse godsdienst. De relatie boer-natuur zal daar niet vreemd aan zijn. Tegen het eind van...
Winkelmankazerne Nunspeet 2. Foto: Frank Oosterboer
Vleermuisbunker
De Generaal Winkelmankazerne in Nunspeet heeft op het oog geen sporen nagelaten. Het complex dat begin jaren vijftig gebouwd werd om...
Uitzicht richting Kampen
Op de uitkijk
In de 16e eeuw stonden buiten de stadswal geen bomen die het zicht belemmerden. Het was belangrijk de naderende vijand al vroeg...
De Frisokazerne in Ede. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA30901
Garnizoensstad Ede
Op grote terreinen in Ede hebben meer dan honderd jaar militairen gewoond en gewerkt. De kazernes lagen aan de rand van Ede, daar waar de...
Neddis Gerookte Paling Dries van den Berg © Dries van den Berg
Paling- en haringroken
In de lage Landen aan de zee wordt al zeer lange tijd vis gerookt. Zeker als er erg veel vis in één keer door vissers...
Groot Spriel 1900
Buitenplaatsen negentiende eeuw
In de negentiende eeuw werden twee buitenplaatsen gebouwd: Groot Spriel en de Vanenburg.
Mal voor chocolaatjes, gebruikt in de Nijkerkse chocoladefabriek, te zien in Museum Oud Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Chocola uit Nijkerk
Chocolade is een zoete lekkernij waar veel mensen van smullen. Door de ontdekkingsreizen raakte Europa bekend met de cacao-plant, die werd meegenomen uit Amerika....
Molen de Fortuin in de 21e eeuw gezien vanaf de Noordwal © Bob Siemonsma
Molen de Fortuin
Molen De Fortuin heeft een rijkere historie dan het jaartal 1852 in de gevelsteen doet vermoeden.
Visafslag
De visafslag
De visafslag verkoopt in de periode 1916-1957 de door vissers gevangen vis. Na de inpoldering is de visafslag overbodig. Het gebouw...
Buurtspraak
Buurtspraak over een militair terrein
In 1900 verkochten de erven van buurt Ede-Veldhuizen hun heidevelden aan het Ministerie van Oorlog om er een garnizoen te kunnen vestigen. Bij de verkoop...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl