Veluwe

Op de Veluwe zijn veel sporen uit het verleden te vinden. Het is een groot gebied met een zeer divers landschap: weilanden, bossen, heide, zandvlakten, beken en sprengen. Aan de oostzijde stroomt de rivier de IJssel en de westkant grenst aan het Veluwemeer.

Historisch zijn er eveneens verschillende kenmerken aan te geven. De stad Hattem verwierf in 1299 haar stadsrechten en behoorde tot de Hanze, een stedenverbond van Oostzee tot Brugge.

Een van de belangrijkste Hessenwegen (meestal bestaande zandwegen) liep van Midden Duitsland door de Dellen in Heerde naar Utrecht. Alle genoemde gemeenten zijn aangesloten aan een van de streekarchieven, die deze streek rijk is en die zowel overheidsarchieven beheren als particuliere archieven en andere documentaire bronnen, vrij te raadplegen voor elke belangstellende.

Op deze plek stond kasteel Puttenstein © Familie Puttenstein, eigenaren en bewoners van boerderij Puttenstein op de Pol
Kasteel Puttenstein bij Oldebroek
De geslacht Van Putten komt oorspronkelijk uit het land van Vollenhove en heeft ook uitgestrekte bezittingen langs de noordrand van de Veluwe. Dicht bij...
Groete uit t Kamp Milligen, Foto: Collectie CODA
Het oudste militaire terrein op de Veluwe
Anonieme briefschrijver pleit in 1862 voor afstoten van het toen nieuwe Kamp Nieuw-Milligen en het uitgespaarde geld aan te wenden voor...
Landgoed Schovenhorst
Landgoed Schovenhorst
Schovenhorst is beroemd om zijn bomentuinen. Deze zijn in de negentiende en twintigste eeuw ontstaan uit kwekerij en bosbouwexperimenten met naaldbomen. Het landgoed omvat vijf...
Stellung Häse. Foto: Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe
Betonnen bruggen
Over de idyllische Hierdense beek valt hij nogal uit de toon: de zware betonnen brug bij de Mheensteeg. De brug is een overblijfsel van militaire...
Een tekening van Cornelis Pronk uit 1732 van het klooster in Oene
Het klooster Nazareth te Oene
De Kloosterallee in Oene herinnert nog aan het in de vroege vijftiende eeuw gebouwde klooster Nazareth. Het werd gesticht in een periode waarin de kloosterbouw...
Loenermark ijkbasis zijaanzicht1 Foto: Geldersch Landschap Geldersche Kasteelen
Werkverschaffing op de Loenermark
Het zuidelijke deel van de Loenermark heeft eeuwenlang uit heidevelden met vliegdennen bestaan, omgeven door eikenhakhout. In 1932, tijdens de crisisjaren, werd de Loenermark aangekocht...
Een van de zeven kolken
De eik en de 7 kolken
In een huisje op de hei niet ver van Bennekom woonde Jan van Poorte met zijn 7 onnozele dochters. Op een avond stond er...
gerechtsbomen
Splitsing parochie en deling schoutambt
In de Middeleeuwen was de schout de vertegenwoordiger van de Landsheer op het platteland buiten de steden. Hij was belast met de handhaving van de...
De oude Oosterstraat (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Ruimte voor auto's
Voor het toenemende aantal auto's bleken de oude straten van Nijkerk vaak te smal. In de Oosterstraat, onderdeel van de hoofdroute...
Gedenkraam in het Nijkerkse stadhuis dat herinnert aan de gijzeling van oktober/november 1944 (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Gijzeling in het Nijkerkse stadhuis
In de nacht van 30 september op 1 oktober 1944 pleegde het verzet een aanslag op een Duitse auto. De plek van de aanslag was...
Malle Jan
De vrek van de Plaggeweg
In de achttiende en negentiende eeuw was het armoe troef op de schrale zandgronden van de Veluwe. De mensen leefden in eenvoudige hutten en probeerden...
Celtic Fields met IJzertijdboerderij. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA GA40818
Een vruchtbaar schaakbord
In de laatste eeuwen voor het begin van onze jaartelling, de ijzertijd, groeide de bevolking in Ede in snel tempo. Het eten voor al die...
Panne-Gies
Ies en Gies is Pannegies
Pannegies is een oud Veluwse benaming voor een stoofpot van vlees. Het is een gerecht dat veel op de Veluwe gegeten werd. Het was relatief...
St Jansdalklooster
Het Sint Jansdal klooster
De Orde van Sint Jan, sinds 1958 de Johannieter Orde genoemd, is een gemeenschap die zich bezig houdt met het helpen van zieke en andere...
Echoput
Echoput
Een onopvallend huisje langs de Amersfoortseweg trekt in het midden van de 20e eeuw jaarlijks tienduizenden mensen. Ze staan in de...
Pentekening van Kasteel Harselo in 1731 door C. Pronk
Verdwenen kasteel Harselo in de gemeente Ede
In het gebied rond Kasteel Harselo, gelegen in Bennekom tussen de heuvels van de Veluwe en het lage land, is de landbouw belangrijk. Sinds de...
Muren en poorten
Muren en poorten
Een van de stadsrechten van Harderwijk was het mogen bouwen van stadsmuren. Een belangrijk recht omdat muren veiligheid betekenden. Doordat Harderwijk op den duur direct...
Foto van het gebouw van de Medische Dienst op het ENKA-terrein, 1955. Collectie Historisch Museum Ede
ENKA - Gebouw geneeskundige dienst
Op het binnenplantsoen van de westvleugel van de ENKA ligt het voormalige gebouw van de geneeskundige dienst. Op de memorieplaat (EERSTE-HULPPOST) valt te lezen dat...
Ets, Doesburgermolen, P. de Regt, 1931. Collectie Historisch Museum Ede
Doesburgermolen
De Doesburgermolen is een gesloten standerd-korenmolen met een oude staartconstructie en is een van de oudste windmolens in Nederland. Aan de...
Het koloniaal werfdepot
Het Koloniaal Werfdepot
Aan de Smeepoortstraat staat een groot gebouw dat in de loop van de geschiedenis nogal wat functies heeft gehad. Halverwege de vijftiende eeuw werd het...
Jan Krook © BDUmedia, fotograaf Hans Verhorst, foto jaren '90 vorige eeuw
Jan Krook en de chocoladefabriek
In 1933 vestigde N.V. Zaanlandsche Cacaofabriek v/h Teun Olij en Comp. (T.O.C.) zijn zoetafdeling in Nijkerk. Na de oorlog kwam ook de cacaofabriek van de...
Hervormde kerk in Hall (Foto: Léontine van Geffen-Lamers)
Hervormde kerk in Hall
De kerk van Hall had in het verleden een duidelijke streekfunctie. Alle gelovigen tussen de IJssel en het huidige vliegveld Terlet gingen vanaf de twaalfde...
Voedselproducten uit Nijkerk
Nijkerk deelnemer 'Food Valley'
De eeuwenlange traditie van landbouw en veeteelt als kern van de Nijkerkse economie, wordt in de eenentwintigste eeuw nieuw leven ingeblazen. Onder de term 'Food...
Schilderij, Enka fabriek, Jan Eversen 1950. Collectie Historisch Museum Ede
ENKA - Herinneringsbank 25 jarig jubileum
Deze herinneringsbank stamt uit 1938, en is vervaardigd naar een ontwerp van Brouwer's Aardewerkfabriek te Leiderdorp en opgetrokken in een sobere,...
Het raadhuis vlak na de Tweede Wereldoorlog, zonder bovenverdieping.
Raadhuis
Dit was (en is) het levendige centrum van Apeldoorn. In de middeleeuwen kwam dit door de aanwezigheid van de oude Mariakerk en vanaf 1842 doordat...
Ds. Witteveen
Ds. Witteveen
Dominee Hermanus Willem Witteveen (1815-1884) komt in 1846 als predikant naar de gemeente Ermelo. Op dat moment zijn er veel misstanden, zoals geen trouwe kerkgang...
Hoofdgebouw van Huis de Parckelaer © Kasteelbeer CC-BY-SA
Huis de Parckelaer in Voorst
In een ontginningsgebied van broeklanden ligt ten noordoosten van Twello het huis De Parckelaer. Het eerste huis is waarschijnlijk in de tweede helft van de...
Verhalen in streektaal uit een koffer
Oud en Nieuw in Wapenveld
"Op oudejaarsavond was het een grote traditie, wat ik zelf ook nog meegemaakt heb toen ik de snotneuzentijd ontgroeid was, dat je...
 bosbad 1955
Toerisme
Twee gebeurtenissen droegen bij tot het ontstaan van toerisme in ons dorp. In de eerste plaats de aanleg van de spoorlijn Amersfoort – Zwolle in...
Museum Vaal
Tolhuis nummer 5 of Museum Vaal
Na de aanleg van de straatweg van Arnhem naar Apeldoorn in 1843 worden er tolhuizen gebouwd. In Apeldoorn is dat Tolhuis ...
Mausoleum op de Paasberg
Het Mausoleum te Ede
Kort na de bevrijding in 1945 ontstond in de kring van het voormalige Edese verzet het plan om hun vrienden die in het verzet waren...
Artistieke impressie van de hand van Paul Becx (Mierlo) van het crematieritueel in het Laat-Romeinse grafveld in de Uitvindersbuurt. Copyright Gemeente Ede
Laat Romeinse bewoning in Ede
In de Romeinse tijd was de Rijn de grens (Limes) van het Romeinse rijk. Ten zuiden van de Rijn bevond zich het Romeinse rijk. Op...
weeshuis
Sociale zorg
Reeds in de tijd voor de Reformatie kende de katholieke kerk een soort van armenzorg in de vorm van de zogenaamde 'Heilige Geesttafels'. Dit waren...
Hein Andrée
Keramist Hein Andrée (1882-1961)
In CODA in Apeldoorn is een collectie van 72 stuks aardewerk van de pottenbakker Hein Andrée te bewonderen. Keramiekspecialisten rekenen Andrée tot de belangrijkste keramisten...
Foto, ENKA-poort versierd nav 25-jaar ENKA 1922-1947, 1947. Collectie Historisch Museum Ede
ENKA - Poortgebouw
In 1919 laat directeur dr. Hartogs een fabriek bouwen door genieofficier Van den Bosch. Na diverse grote uitbreidingen, voornamelijk in 1925...
Telgt
Telgt
Het grondgebied van Telgt ligt in de overgangszone tussen de hoger gelegen dekzanden van de Veluwe en de moerassige gebieden van het Almere, het vroegere...
Radar Nieuw Milligen. Foto: NIMH
Navigatiestation of radar?
De regio rond Nieuw-Milligen kent veel militaire sporen. De meeste daarvan zijn van buiten de omheining niet te zien. Eén spoor...
Walnoot
Walnoot tikken in Elburg
Overal in Nederland kennen we wel knikkeren, maar in Elburg gebeurde dat niet met die mooie gekleurde bonken of spikkelknikkers, maar met walnoten. Op Tweede...
Het huidige Holthuis © John Wennips www.kasteleninnederland.nl
Het Holthuis in Twello
Ten noordoosten van het dorp Twello ligt het Holthuis. In de achttiende en negentiende eeuw is een rechthoekig landhuis van baksteen gebouwd, waarschijnlijk op de...
Grafheuvels vanuit de lucht (Bron: Gemeente Epe)
Grafheuvels in Epe
In de gemeente Epe liggen zo'n 150 grafheuvels. Ongeveer 50 daarvan liggen in één rechte lijn tussen Niersen en Epe. Vanaf de Nieuwe Steentijd (±...
Eerbeek huis vooraanzicht Foto: Stichting Geldersch Landschap Geldersche Kasteelen
Huis te Eerbeek
De naam Eerbeek duikt in de elfde eeuw voor het eerst in geschriften op. Het landgoed Huis te Eerbeek is aangelegd op de grens van...
Koninginnedag optocht in Hattem 2013. Thema: 'Hollands Glorie' © Hattemer Oranje Vereniging
Koninginnedag in Hattem
"Op school, als kind, gingen wij naar de markt met de juffrouwen en de meesters en dan moesten die zingen. En dan kwamen we langs...
Kasteel Het Oude Loo
Kasteel Het Oude Loo
Kasteel Het Oude Loo werd in de 15e eeuw gebouwd als jachtslot. In 1684 kocht stadhouder Willem III het kasteel en de...
Gasfabriek met gashouder in de Stationsstraat
Gasfabriek Apeldoorn
In 1862 werd begonnen met de bouw van een Apeldoornse gasfabriek. In die fabriek werden kolen gestookt en het gas dat ...
Botters en scheepswerf
De bottervloot
In de haven ligt altijd wel een botter aangemeerd. De botter is een oud Nederlands type vissersvaartuig dat is ontstaan in de...
Villa Serena in 1916
Villa Serena
Villa Serena werd in 1916 ontworpen door Chris Wegerif samen met zijn oudste zoon Han. Dit pand maakte deel uit van de tweede...
Uitzicht richting Kampen
Op de uitkijk
In de 16e eeuw stonden buiten de stadswal geen bomen die het zicht belemmerden. Het was belangrijk de naderende vijand al vroeg...
De Vischpoorstraat_bron Streekarchivariaat MW Veluwe
De gereformeerde kerk
Binnen Elburg zijn er verschillende geloofsgemeenschappen. Het gebouw op Vischpoortstraat 11 dat nu deze modezaak huisvest, is van 1892 tot 1968...
Presentatie van het boek Ede 1940-1945 in de trouwzaal van het gemeentehuis te Ede. V.l.n.r.: wethouder J.J. Modder, Gert Plekkringa, Vincent Lagerweij, Henk Bakkenes en burgemeester W. Blanken.
Het oorlogsarchief van Ede
In 1990 verscheen Ede 1940-1945 van Vincent Lagerwij en Gert Plekkringa. Voordat het boek verscheen, werd in de jaren tachtig een collectie samengesteld: Collectie Ede...
Venestraat 16 voor de verbouwing (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Welkom bij Museum Nijkerk, centrum vol historie
Nijkerk is een middeleeuws stadje in Gelderland, op de grens met Utrecht. In 1413 kreeg Nijkerk stadsrechten en werden aarden wallen en houten stadspoorten gebouwd....

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl