Veluwe

Op de Veluwe zijn veel sporen uit het verleden te vinden. Mooie gebouwen, bijzondere landschappen, voorwerpen in musea, maar ook minder tastbare zaken, zoals oude gebruiken en verhalen van mensen over vroeger. Het regionale erfgoed van deze site omvat de gemeenten Apeldoorn, Barnevel, Brummen, Ede, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten, Scherpenzeel en Voorst.

Een groot gebied dat we kenmerken als de Veluwe. Het landschap is zeer divers, met weilanden, bossen, heide, bossen, zandvlakten, beken en sprengen. Aan de oostzijde stroomt de rivier de IJssel en de westkant grenst aan het Veluwemeer.

Historisch zijn er eveneens verschillende kenmerken aan te geven. De stad Hattem verwierf in 1299 haar stadrechten en behoorde tot de "Hanze", een stedenverbond van Oostzee tot Brugge.

Een van de belangrijkste Hessenwegen (meestal bestaande zandwegen) liep van Midden Duitsland door de Dellen in Heerde naar Utrecht. Alle genoemde gemeenten zijn aangesloten aan een van de streekarchieven, die deze streek rijk is en die zowel overheidsarchieven beheren als particuliere archieven en andere documentaire bronnen, vrij te raadplegen voor elke belangstellende.
Elburg is een oud havenstadje, bekend om zijn Vischpoort en met veel karakteristieke historische panden. In de gemeente Epe staat een museumboerderij, kasteel Cannenburgh en verschillende oude gerestaureerde gebouwen en kerken. In Nunspeet bevindt zich in de bossen het 'Verscholen dorp', een schuilplaats voor onderduikers in de Tweede Wereldoorlog, waarover veel verhalen de ronde doen. Bovendien floreren er in de meeste plaatsen actieve historische verenigingen, en en zijn er musea met streekcollecties.

Een bijzonder samenwerkingsverband op de Veluwe is: www.noordveluwsemusea.nl

Boshuis Drie 1948
Buurtschap Drie
Drie is een buurtschap in het Speulderbos (enige kilometers ten zuiden van Ermelo).
Blindentehuis Sonneheerdt
Zorginstellingen 19e eeuw
In de tweede helft van de 19e eeuw krijgt Ermelo verschillende zorginstellingen.
Zuiderzeestraatweg
Zuiderzeestraatweg
Koning Willem I begreep de betekenis van het verkeersprobleem voor de opbouw van de welvaart. Hij zet zich in voor de stelselmatige uitbreiding van het...
Fokko Kortlang
Fokko Kortlang
De uit Velp afkomstige architect Fokko Kortlang (1856-1927) wordt in 1891 de eerste directeur (1891-1925) van de Stichting 's Heeren Loo. Onder zijn leiding groeit...
Tekening Oude Hervormde Kerk
Reformatie
De reformatie vindt in de Nederlanden niet gelijktijdig plaats. Het Hof in Gelderland besluit eerst eind 16e eeuw om opdracht te geven tot invoering ervan....
Watermolen
Papiermolens
Ten oosten van Ermelo bevinden zich rond 1700 een aantal papiermolens, aan de Leuvenumse en Hierdense beek. De molens stonden aan een zoetwaterbeek. vaak afgetapt...
Waterval Leuvenum
Buurtschap Leuvenum
Hoewel rond 1200 al sprake is geweest van ontgonnen land wordt Leuvenum als buurtschap in 1593 in schriftelijke stukken vermeld.
Veldwijk Paviljoen Sparrenheuvel in 1908
Zorginstellingen 20e eeuw
In de 20e eeuw komen er, naast de al bestaande zorginstellingen, nieuwe instellingen in Ermelo.
Groevenbeek
Groevenbeek
Tegen de gemeente Putten aan liggen de landgoederen Oud en Nieuw Groevenbeek. De landgoederen zijn rijk aan prachtige lanen en historische wegen. In de 19e...
Raatakkers
Raatakkers
Op het grondgebied van Ermelo liggen in het Speulder- en Sprielderbosch zogenaamde 'celtic fields' of raatakkertjes.
Landhuis Zeeburg
Zeeburg Ermelo
Er is een landgoed Zeeburg geweest in het kustgebied van de toenmalige Zuiderzee. In 1710 is een voor die tijd modern herenhuis met vensters in...
Kasteel Staverden © Foto Ton Rothengatter
Staverden
Landgoed Staverden is bekend om zijn stadsrechten, witte pauwen en kasteel. Het is een zeer gevarieerd oud bos- en cultuurlandschap langs de Staverdense beek. Graaf...
Huize Leuvenum
Huize Leuvenum
De Harderwijkse familie van Westervelt koopt in de zeventiende eeuw aan de Leuvenumsche beek grenzende landerijen. De familie laat op het terrein voor eigen bewoning...
Oude kerk
Kerstening van Ermelo
Tot ver in de 8e eeuw bestaat in deze streken de heidense religie. Eerst na ± 750 begint ook op de Veluwe de kerstening door...
Gemeentewapen Ermelo
Ermelo zelfstandig
In 1972 wordt de oude gemeente Ermelo opgesplitst in de gemeenten Nunspeet en Ermelo. De nieuwe gemeente Ermelo gaat bestaan uit het centraal gelegen dorp...
St Jansdalklooster
Het Sint Jansdal klooster
De Orde van Sint Jan, sinds 1958 de Johannieter Orde genoemd, is een gemeenschap die zich bezig houdt met het helpen van zieke en andere...
Jan van Schaffelaarkazerne
Kazernes
In 1938 wordt de dienstplicht verlengd. Defensie in Harderwijk heeft te weinig plek voor de militairen en zoekt in de buurt voor uitbreiding. Hierdoor wordt...
Zweminrichting Palmbosch
Palmbosch
Via een zandrug, waarop de Zeeweg ligt, kan de Ermelose bevolking de vroegere Zuiderzee bereiken.
Grafheuvel
Grafheuvels in Ermelo
In het Ermelose landschap zijn op talrijke plaatsen kleine heuveltjes met een ronde vorm te vinden.
Staverden Pauwen © Foto Ton Rothengatter
Witte Pauwenburcht
Kasteel Staverden op het gelijknamige landgoed wordt ook wel de Witte Pauwenburcht genoemd. Het dankt de naam aan de witte pauwen die hier al eeuwenlang...
Landbouw
De oudste sporen van landbouwactiviteiten in de gemeente Ermelo dateren uit het Neolithicum (de Nieuwe Steentijd van 5.300 tot 2.000 voor Chr.). In die periode...
Zwarte Boer
Zwarte Boer
De eeuwenoude uitspanning "De Zwarte Boer", gelegen in Leuvenum, heeft een geschiedenis die terugvoert naar ongeveer het jaar 1600. "De Zwarte Boer" bevindt zich op...
Folckerus
Folckerus
Folckerus is een welgestelde Friese edelman. Hij heeft bezittingen in de huidige provincies Groningen, Friesland, Utrecht, Gelderland (in de Betuwe en op de Veluwe) en...
Romeins marskamp
Romeins marskamp
Op de Ermelose Heide liggen restanten van een Romeins marskamp uit ± 170 na Christus. Als Romeinse troepen hun grenzen overtrekken, leggen zijn na een...
Het eiland waar Herman op begraven ligt © PD
De Zwarte vrouwe van Staverden
Het verhaal gaat dat het ’s nachts spookt rond kasteel Staverden. Na twaalven doolt de ‘Zwarte vrouwe van Staverden’ rond en men kan haar horen...
Station Ermelo
Spoorweg en station Ermelo
De aanleg van een spoorweghalte is voor ontsluiting en groei van Ermelo van groot belang geweest. De trein stopt aanvankelijk niet in Ermelo.
Leuvenumse Beek
Leuvenumse beek
In de voorlaatste ijstijd (rond 150.000 jaar geleden) heeft een dik langwerpig pak ijs, het huidige dal van de Leuvenumse beek gevormd. De beek is...
Oorlogsmonument
Ermelo in de Tweede Wereldoorlog
Voorafgaand aan de komst van de Duitsers zijn er weinig militaire activiteiten in Ermelo geweest. Wel kent de bezettingsperiode daarna, net als elders in Nederland,...
Eendenhouderij
Eendenhouderij
De eendenhouderij is een bedrijfstak die sterk verbonden is met de Noordwest Veluwe. In 1920 kopen vier jongemannen uit Ermelo ieder een perceel grond aan...
VAD garage
De Veluwse Autodienst (VAD)
Op 10 januari 1925 is de VAD opgericht en gevestigd in Ermelo. In de loop der jaren breidt het lijnennet zich gestaag uit o.a. door...
Frankisch rijengrafveld
Bij een archeologische opgraving in 1933 op de Groevenbeekse heide treffen de onderzoekers de resten aan van een Frankisch grafveld.
Telgt
Telgt
Het grondgebied van Telgt ligt in de overgangszone tussen de hoger gelegen dekzanden van de Veluwe en de moerassige gebieden van het Almere, het vroegere...
Hotel Peter
Toerisme Ermelo
In de gemeente Ermelo ontwikkelt het toerisme zich vooral in de eerste helft van de twintigste eeuw. Ermelo met zijn uitgestrekte heidevelden en bossen is...
Kanovijver
De kanovijver
Een kanovijver midden in een woonwijk is vrij uniek. Een schaatswedstrijd op het IJsselmeer leidt in 1934 tot de oprichting van de schaatsclub: "IJsclub de...
Ds. Witteveen
Ds. Witteveen
Dominee Hermanus Willem Witteveen (1815-1884) komt in 1846 als predikant naar de gemeente Ermelo. Op dat moment zijn er veel misstanden, zoals geen trouwe kerkgang...
Drie 1832
Maalschap
Op het grondgebied van Ermelo heeft rond de buurtschap Drie eeuwenlang een maalschap bestaan. Sinds het begin van de middeleeuwen is dit een organisatie van...
Landgoed Ullerberg
Landgoed Ullerberg
Landgoed Ullerberg ligt in de Leuvenumse bossen en heeft een stel monumentale landhuizen. Het landgoed is een oase van rust en stilte. Het kent een...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl