Rijk van Nijmegen

Onder het Rijk van Nijmegen vallen de gemeenten Nijmegen, Beuningen, Heumen, Wijchen, Druten en Berg en Dal. De streek kent een lange geschiedenis, zoals blijkt uit de Romeinse resten die hier zijn gevonden.

Nijmegen is zelfs de oudste stad van Nederland en is omringd door een veelzijdig natuurgebied. In de Millingerwaard grazen kuddes Gallowayrunderen en Konikpaarden. Het Groesbeekse heuvellandschap telt verschillende wijngaarden.

De regio is rijk aan historische gebouwen: van middeleeuwse kerken tot eeuwenoude boerderijen en molens verspreid door de hele regio. Het verleden wordt getoond in diverse musea. De archieven van de meeste gemeenten in de regio worden beheerd door het Regionaal Archief Nijmegen.

Ontdek op www.cultuurexpress.nl de Maas en Waalse cultuurhistorie.

Tabaksmagazijn Druten.
Tabak, het vergeten goud
Al in de achttiende eeuw wordt er tabak geteeld in het Land van Maas en Waal. De zavelige gronden op de oeverwallen en rivierduinen zijn...
Reconstructies trijdwagen, museum Het Valkhof
Een lokale krijgsheer
Nog ruim voordat de Romeinen hun eerste legerplaatsen inrichtten langs de Waal liepen hier al krijgers rond. Dat blijkt uit wapens die gevonden zijn in...
Belvedere vanaf de Voerweg
Voerweg
Het dal waar de Voerweg doorheen loopt is gegraven in de 15e eeuw. Tot die tijd vormden het Valkhof en het ...
Schaapswol bij Alverna Foto Christel Speijers bij de Overasseltse en Hatertse vennen © via Instagram @goliwatje
Schaapsdrift en heide
De mens heeft grote invloed op het landschap. De eerste landbouwers brandden kleine stukjes bos plat voor hun akkers. Ook door vraat van vee ontstonden...
Graafseweg in Rijkswegennet 1821 © Gemeente Wijchen
Graafseweg, een weg met geschiedenis
Voor de Franse inval van 1795 bestonden er in de Republiek der Zeven Vereenigde Nederlanden geen nationale wegverbindingen. In de Franse tijd veranderde dat. De...
Oude ansicht Boldershof Druten. Bron: www.canonsociaalwerk.eu
Boldershof, instelling ter verzorging door Franse zusters
In de Ambtshuisstraat in Druten staan de oude paviljoens van Boldershof. In 1903 kopen de Franse zusters Filles de la Sagesse (dochters der Wijsheid) de...
Zicht op de Waalkade met de Veerpoort in1853 door Peter Martinus Post © Museum Het Valkhof
Veerpoort
De Veerpoort is een 14e eeuwse poorttoren, behorend bij de eerste stenen stadsomwalling. Tijdens beschietingen vanuit Lent in 1591 werd de Veerpoort zodanig beschadigd, dat...
Het voormalige dijkcafé. © Hans Barten
Voormalig dijkcafé
Vooral voor de lokale geschiedenis is het voormalige café Vogelaar - als laatste overgebleven dijkcafé in Druten - een interessant object. Hier woonde in de...
Soldaten in Heumen
De brug bij Heumen
Voor de geallieerde opmars zijn bruggen van het grootste belang. De Molenhook-bridge, zoals de Amerikanen de oude brug bij de sluis van Heumen noemen, moet...
Britse militairen trekken op naar de Waalbrug
Verzetsmonument
Het verzetsmonument stamt uit 1954 en is gemaakt door kunstenaar en verzetstrijder Marius van Beek. Het beeld laat een jongeman zien ...
Omgeving Huis te Leur circa 1800
Heerlijkheid Leur met Huis te Leur als mijlpaal
In de lange geschiedenis van de heerlijkheid Leur is het Huis te Leur een soort mijlpaal. De heerlijkheid beleefde een opbloei onder de Gelderse familie...
Blauwvosjes
De Vierdaagse
De Vierdaagse ontstond uit sportdagen voor het leger die in de jaren 1904-1908 op verschillende plekken in het land werden gehouden. Vanaf 1909 werden dit...
Schoolmeestershuis in Puiflijk. © Hans Barten
Schoolmeestershuis
Dit schoolmeestershuis heeft interessante bewoners gekend. Het huis, een verbouwde boerderij, werd in 1928 bewoond door meester Van de Geijn, hoofd van de nabijgelegen openbare...
Veel kunstenaars legden de weidsheid van het rivierenlandschap vast, vaak vanwege het landschap zelf, maar op deze ets om de fortificaties rond Nijmegen in beeld te brengen (Mattheus Berkenboom, 1705). © via Collectie Gelderland, Museum het Valkhof
Een weidse rivier aan een on-Nederlandse stuwwal
De ligging van Nijmegen, aan de voet van de stuwwal en aan de oever van een weidse rivier, maakte van de stad en het omliggende...
Het vee wordt in veiligheid gebracht tijdens de watersnood in het Land van Maas en Waal, 1926 (Bron: Historische Vereniging Tweestromenland)
Noodmaatregelen en noodhulp
Na de dijkbreuk bij Overasselt liep het overstromingswater via het zich steeds verder verwijdende doorbraakgat in grote hoeveelheid het Land van Maas en Waal binnen,...
De burgemeesterswoning. © Hans Barten
Burgemeesterwoning
Dit pand is een fraai en gedetailleerd vrijstaand herenhuis. Het is ooit gebouwd voor burgemeester Verheijen. Afkomstig uit het nabijgelegen Bergharen, was hij burgemeester van...
Oude Toren. Fotografie Hans Barten
Oude Toren
Op het Hoog, het oude dorpshart van Afferden, staat sinds de veertiende eeuw op het kerkhof een bakstenen toren. Deze Oude Toren is het laatste...
Transformatorhuisje aan de Hooistraat. © Hans Barten
Transformatorhuisje
Dit monument is een vrijstaand transformatorhuisje van de P.G.E.M. (Provinciale Geldersche Electriciteits Maatschappij). Deze naam staat bij vergelijkbare huisjes meestal op een P.G.E.M.tegeltableau, maar datontbreekt...
Koortsboom in Overasselt.
De koortsboom in Overasselt
Aan de eik bij de ruïne St. Walrick in Overasselt zijn reepjes textiel geknoopt. Niet zo lang geleden was de kapel het einddoel van pelgrimages....
Het woonhuis met roodglazuur. © Hans Barten
Woonhuis
Het pand is een vrijstaand woonhuis uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Het bestaat uit één bouwlaag met zolderverdieping en een plat dak...
Het klompenmakershuis. © Hans Barten
Klompenmakershuis
In deze eenvoudige hallehuisboerderij, oorspronkelijk in gebruik als tabaksboerderij, woonde vroeger een klompenmaker. Oudere Drutenaren herinneren zich nog de klompenbomen die langs het huis lagen...
Geboorte ooievaar in de tuin
Geboorte in Puiflijk
"Dan wordt die lekkere kippensoep gemaakt, met de oogjes en het vlees en alles. En dan mochten wij die ernaar toe brengen, maar we mochten...
Bedient door de marketenster
Zwaaien, dansen en rouwen in Wijchen
De derde aflevering van een wagen vol verhalen rijden we door Wijchen en het buitengebied van Alverna. Tijdens het rijden van deze mooie route komen...
De dijkboerderij vanaf de Kweldam. © Hans Barten
Dijkboerderij
Dit monument was oorspronkelijk een kleine hallehuisboerderij met een middenlangsdeel evenwijdig aan de dijk ernaast. Het bedrijfsgedeelte is verbouwd tot woongedeelte.
Godenpijler
Romeinse steden
Al vóór onze jaartelling bouwden de Romeinen een stad op en rond het Kelfkensbos, Oppidum Batavorum (stad van de Bataven) genoemd. Rond het jaar 17...
Personnenbos vanuit de lucht in huidige omgeving. © Gemeente Beuningen
Personnenbos
Het waterrijke gebied in de kommen/broeklanden was lange tijd aantrekkelijk voor de aanleg van vochtige akkers met wilgen (grienden), zoals in het Ewijksche Broek, en...
Boerderij Uiversnest. Fotografie Hans Barten
Boerderij Uiversnest
Het boerderijcomplex Uiversnest ligt buiten de kom van Deest, met de rechterzijgevel gericht naar de Van Heemstraweg, de vroegere Koningstraat. Het complex bestaat uit de...
Britse militairen trekken op naar de Waalbrug
Duits Anti-tankkanon
Het kanon dat onderaan de heuvel te zien is, is een Duits antitankwapen. Het gaat hier om de 50 mm Pak 38 (Panzerabwehrkanone). Dit wapen...
Eerste binnenplaats van het Valkhof naar het noordoosten gezien © Museum Het Valkhof
Sint Nicolaaskapel
De Sint Nicolaaskapel is in 1030 in opdracht van keizer Hendrik III gebouwd en daarmee een van de oudste nog bestaande stenen gebouwen van Nederland....
Tekeningen met onder meer de 'blauwe' gerechtssteen van Batenburg. Bron: Erfgoedstudiehuis Land van de Heerlijkheden
De Blauwe Steen van Batenburg
Bij de hoek van de Grootestraat/Kruisstraat te Batenburg ligt een zogenoemde Blauwe Steen. Er zijn in Nederland enkele van deze stenen...
Skelet Frankische ruiter
Twee ijzeren zwaarden
Na de val van het Romeinse rijk ging het Valkhofterrein over in het bezit van de Frankische koningen. Kort na 600 bouwden...
Boerderij 't Zand
Het monument bestaat uit een op een terp gelegen hallehuisboerderij met aan de ene zijde een fraaie schuur en aan de andere zijde een...
Mensje van klei, gevonden in Wijchen © Museum het Valkhof
Mensje van klei
Hoewel alle creaties die enigszins lijken op een mens uit de prehistorie ontzettend zeldzaam zijn, was dit beeldje niet al te moeilijk om te maken....
Munt geslagen in Batenburg © Erfgoed Gelderland CC
De Munte van Batenburg
In De Munte in Batenburg was in drie korte perioden tussen 1351 en 1622 de muntslag gevestigd. Het recht van muntslag werd verleend door de...
Oude Toren op het Hoog te Afferden. Foto Hans Barten
Oude dorpstoren op het Hoog
Op het Hoog, het oude dorpshart van Afferden, staat sinds de veertiende eeuw op het kerkhof een bakstenen toren. Deze oude toren is het laatste...
Hervormde kerk Winssen op de kleine begraafplaats
De Hervormde kerk in Winssen
Aan de Notaris Stephanus Roesstraat nummer 11 staat op een kleine begraafplaats de Hervormde kerk. Het is in haar huidige gedaante een t-vormig gebouwtje, gebouwd...
De voormalige tandartswoning. © Hans Barten
Kantoor
Aan dit huis hebben veel inwoners uit het Land van Maas en Waal behoorlijk heldere herinneringen. Hier woonde en werkte tandarts Chardon.
De Valkhofburcht in 1641 door Jan van Goyen
Hoektoren Burcht
De bakstenen muur die hier zichtbaar is, vormde de noordwestelijke hoektoren van de Valkhofburcht. De burcht werd in de 12e eeuw...
26_hoogersvalkhofburcht.jpg
Sloop van de Valkhofburcht
In 1795 nam Gelderland het besluit de vervallen Valkhofburcht te slopen. Van alle gebouwen op het Valkhof bleven alleen de Sint-Nicolaaskapel en de Sint-Maartenskapel (ook...
Landschap met ruine St Maartenskapel
Barbarossa-ruïne
De Barbarossa-ruïne (of Sint Maartenskapel) is de apsis van de belangrijkste ruimte van de Valkhofburcht: de rijkszaal. De zaal en bijbehorende...
Plattegrond Feltman voor restauratie
Nijmegen in vogelvlucht door Hendrik Feltman
In museum het Valkhof hangt een bijzonder groot kunstwerk dat ons een idee geeft hoe de waalstad Nijmegen er in de zeventiende eeuw uitgezien moet...
Romeins schip Druten
De Romeinse boot van Druten
Voor de bouw van het zwembad op het terrein van (toen nog) Boldershof, is in 1973 op een diepte van 2,70 tot 2,90 meter een...
Het is duidelijk te zien dat de schuur hoger ligt. © RCE
Terp bij de Wijnakker
In de late Middeleeuwen (circa 1000-1500 na Christus) werden boerderijen in de kommen op hoge terpen of pollen gebouwd. Een terp is een opgeworpen verhoging...
Franciscanerklooster Alverna, 1887. Bron: Pontianus Polman & Maturus Hendriks (1980) Alverna. Van begin tot einde. 1887-1980, Wijchen: s.n., p. 15 (via Wikimedia)
Klooster gaf een uithoek een gezicht
Alverna ontstond in feite pas toen de Franciscanen er in 1886 een klooster bouwden. De monniken zullen zich aangetrokken hebben gevoeld...
Kleuterklas in de Bommelerwaard, circa 1955 (Bron: Gelders Archief)
De schoolloopbaan uitgebreid
Na 1900 groeide niet alleen de deelname aan het lager onderwijs, ook het vervolgonderwijs nam een enorme vlucht - mede onder invloed van de Leerplichtwet....
Slot Doddendael in Ewijk (Foto: Peter van der Wielen)
Een vriendenboekje uit Slot Doddendael
Vierhonderd jaar geleden liet Johan van Stepraedt, heer van Slot Doddendael bij Ewijk, zijn familie vereeuwigen op negen schilderijen. Neerlandici van de Radboud Universiteit hebben...
Gezicht op Belvedere en Hunnerpoort, 1670
Hunner- of Hoenderpoort
Op deze tekening van Lambert Doomer is op de achtergrond de Hunner- of Hoenderpoort te zien. Dit was een van de vier...
Wijnfort te Lent
Fort Lent
Fort Lent bij Nijmegen is tegenwoordig een plek waar mensen hun feest vieren, een bedrijfsbijeenkomst organiseren of wijn komen proeven. Oorspronkelijk had het fort een...
Tabaksschuur Ewijk. Bron: RCE, foto: C.Th.Kokke
Overblijfselen van de tabaksteelt
De commerciële tabaksteelt is begin zeventiende eeuw in Europa opgekomen. Van de Utrechtse heuvelrug verspreidde het product zich via de Betuwe (1650) naar Maas en...
Het oude Station
Onder stoom!
Voor de Nijmeegse handel en industrie was de Waal erg belangrijk. Tot begin negentiende eeuw werden producten vooral vervoerd met zeilschepen. Daarna ging Nijmegen steeds...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl