Achterhoek

De naam Achterhoek werd oorspronkelijk gebruikt voor het gebied rond Neede, Eibergen, Groenlo en Winterswijk. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw gingen schrijvers als Postel en Klokman een groot deel van het gebied ten oosten van de IJssel Achterhoek noemen.

Hoewel de naam in andere delen van Nederland merkwaardig genoeg nog steeds een wat ongunstige klank heeft (achterlijk, achterland), is er in de regio zelf vrijwel niemand die bezwaar maakt tegen het gebruik van 'Achterhoek'. Pogingen van 'captains of industry' en bestuurders om het qua klank wat neutralere Oost-Gelderland in te voeren, zijn dan ook spaak gelopen. De geschiedenis laat zich nu eenmaal niet verloochenen, want schreef dominee-dichter Willem Sluyter uit Eibergen niet in de zeventiende eeuw:

'Waer iemant duisent vreugden soek
Mijn vreugt is in dees' achter-hoek'

In de negentiende eeuw schreef schoolmeester B.J. Stegeman "'t Gif maor enen Achterhook / Den Gelderschen, den echten.", waarmee hij voor het eerst het woord Achterhoek voor de hele regio ten oosten van de IJssel gebruikte. (bron: Staring Instituut) De bewoners van het gebied leefden oorspronkelijk vooral van de landbouw. Tegenwoordig kent de Achterhoek een schakering aan werkgelegenheid, waarvan de traditionele agrarische sector nog steeds deel uitmaakt en de toeristische sector in belang is toegenomen. Veel inwoners van de Achterhoek spreken nog hun eigen streektaal, het Achterhoeks, dat een Nedersaksisch dialect is. Een volgens sommigen typisch Oost-Nederlands gebruik dat men in de Achterhoek terugvindt is de burenhulp, het noaberschap.

In het Achterhoekse coulissenlandschap is veel en geschakeerd natuurschoon te vinden zoals op de Lochemse berg, in boswachterijen te Ruurlo, in de Slangenburg bij Doetinchem en in enkele veengebieden tegen de oostgrens met Duitsland. Het landschap rond Winterswijk is misschien wel het meest karakteristiek voor de Achterhoek. De Achterhoek is rijk aan kastelen en landhuizen.

Iets te weten komen over de Achterhoek en haar evenementen? Kijk dan eens op www.cultuurachterhoek.nl.

St.Willibrordus in Vierakker
Oral history project: de Lourdesgrot van Vierakker
Stichting Landschapsbeheer Gelderland heeft een succesvol oral history project afgerond in Gelderland. Het onderwerp is religieus erfgoed in het landschap. Oral history, ofwel mondelinge geschiedenis,...
Boelekearl in Halle © Geertwevers.blogspot.nl
De Boelekearl
Het dagelijks leven op de boerderij kon voor kinderen soms gevaarlijke situaties opleveren. Daarom bedachten ouders middelen om hun kinderen te beschermen, zoals het verhaaltje...
Pierre Cuypers aan zijn werktafel
Pierre Cuypers in Gelderland
De H.H. Ewaldenkerk in Druten, de Jezuïtenkerk in Nijmegen, het dominicanenklooster in Huissen en de Sint-Antoniuskerk in Kranenburg, allemaal Gelderse bouwwerken of restauraties van Gelderse...
Ludgerkerkje Museum Smedekinck © Museum Smedekinck
Ludgerkerkje en Museum Smedekinck in Zelhem
Aan de Markt in Zelhem, daar waar nu de Lambertikerk staat, stond vroeger een kleine kapel met een oppervlakte van nog geen veertig vierkante meter....
Het oogsten
't Olde Wief binnenhalen
Tegenwoordig gebeurt de oogst met grote machines en is veel minder mankracht nodig dan vroeger. Het is moeilijk voor te stellen hoe hard er vroeger...
Kloten
Klootschieten
De bedoeling is om in teamverband een kloot (houten bal gevuld met lood, of kunstof bal verzwaard met lood) in zo weinig mogelijk schoten (=...
Een van de muren van de toren stamt nog uit de elfde of zelfs tiende eeuw © Stichting Oude Gelderse Kerken
Dorpskerk of Petrus-en-Pauluskerk in Hoog-Keppel
In 2013 kreeg de Dorpskerk naast de religieuze bestemming een gedeeltelijke herbestemming. De kerkelijke gemeente komt er nog steeds bijeen, maar ook andere gebruikers kunnen...
De oprijlaan en de poort van de Wiersse in de herfst (Foto: Jürgen Becker)
Bezitters van landgoed de Wiersse
De Wedersche, Wyrsche, Wyersche of Wiersse was aanvankelijk een uitgebreid gebied van broek, weide- en bouwlanden, heidevelden en bossen.
Een schilderij van de Wodanseik
Lüdovicus en de Wodanseik
In Zelhem staat een monument van een oude Wodanseik met daaromheen een mysterieuze cirkel van twaalf eiken. In de Wodanseik steekt een bijl die tegenwoordig...
Wim Teerink © CC0
Werken in de zuivelfabriek
Wim Teerink (1939) woont buiten Halle op een oude boerderij. Hij barst van de verhalen over de periode dat hij werkte voor Zuivelfabriek Erica in...
Diverse materialen van een klokbekersmid, gevonden in Hengelo © Museum het Valkhof
Steenschat van een klokbekersmid
De klokbekercultuur was een vreemde cultuur uit de Nederlandse prehistorie. Deze mensen zijn genoemd naar een beker van aardewerk, die veel op een bel of...
Reclame van Quick
Quick, snelle voetbalschoenen uit de Achterhoek
Van Johan Cruijff tot Piet Keizer - vrijwel alle voetballers speelden tussen 1930 en 1980 op voetbalschoenen van Quick uit Hengelo. De schoenenfabriek uit de...
Een knoop in het liefdeslaantje
Het liefdeslaantje van Vorden
Als je gaat wandelen in het bos rondom kasteel Vorden dan vind je daar ten zuiden, evenwijdig aan de Veengoot, een bijzondere bomenlaan. Vroeger heette...
Kasteel Keppel in Laag-Keppel 1743 © Tekening Jan de Beijer. Beeldbank Nederlandse Kastelenstichting.
Kasteel Keppel in de gemeente Bronckhorst
In de Achterhoek zijn in 2005 zes gemeenten samengevoegd onder de naam Bronckhorst. In de middeleeuwen worden in dat gebied een groot aantal kastelen gesticht...
Roggebroodweging Muldersfluite
Roggebroodweging
Een eeuwenoude traditie herleeft jaarlijks op Hemelvaartsdag, het wegen van het roggebrood bij de Muldersfluite tussen Hengelo (Gld) en Zelhem.
Huis Zelle (Foto:Peter van der Wielen)
De bestemmingen van landgoed het Zelle
In 1838 wordt het landgoed door de erven van A.J. Grothe verkocht aan R.E. baron van Dorth tot Medler. Nog steeds wordt Huize Zelle door...
Luchtfoto van Baak uit 1952, met daarop de belangrijke gebouwen in Baak. Nummer 1 is de Waag, 2 de winkel van Schooltink en 3 HCR Herfkens.
Herinneringen aan de bevrijding van Baak
In Baak zijn er veel slachtoffers gevallen rond de bevrijding op tweede paasdag, 2 april 1945.
Smid aan het werk ©  CC0
Smid Willem Oldenhave vertelt over het ambacht
In de jaren vijftig van de twintigste eeuw kocht Willem Oldenhave’s vader een smederij. Werken met ijzer werd Willem dus met de paplepel ingegoten. De...
De Wildenborch (Bron: de Wildenborch, Gelders Erfgoed bezit geen rechten van deze afbeelding)
Roofridderburcht de Wildenborch
Het is nauwelijks voor te stellen dat er zich op deze plek tussen Vorden en Lochem ooit een van de meest geduchte roofridderburchten van de...
Stadsgezicht van Bronkhorst (Bron: RCE, fotograaf: Gerard Drukker)
Bronkhorst
Bronkhorst vormt met zijn oude boerderijhuisjes, de smalle keistraatjes en enkele bezienswaardigheden een prachtig, sfeervol plaatsje. Het stadje kreeg in 1482 stadsrechten maar de omvang...
Huis de Kieftskamp (Bron: Peter van der Wielen)
Huis de Kieftskamp
Het tegenwoordige huis de Kieftskamp of Kieftenkamp in de buurt van Vorden werd gebouwd in 1776. Hiermee is het een van de jongste landhuizen in...
'Kaart van Lochem en omstreken' 1920-1940 (uitgegeven door het Verfraaiingsgezelschap Lochem) © Gelders Archief (0509 kaartenverzameling 1140)
Engelse wapendropping voor het Achterhoeks verzet
Op 11 november 1944 vond in het Grote Veld, een op sommige plaatsen slechts dun begroeid bos- en heidegebied, tussen Lochem en Vorden een ‘wapendropping’...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl