Achterhoek en Liemers

De naam Achterhoek werd oorspronkelijk gebruikt voor het gebied rond Neede, Eibergen, Groenlo en Winterswijk. Vanaf het einde van de negentiende eeuw werd de hele regio ten oosten van de IJssel hier ook onder geschaard. De Liemers heeft de Oude IJssel als streekgrens.

In de Achterhoek spreken nog veel inwoners hun eigen streektaal, het Achterhoeks, dat een Nedersaksisch dialect is. In de Liemers wordt Nederfrankisch gesproken. De Achterhoek en de Liemers hebben een rijk verleden en levend heden: van de traditionele agrarische sector en de groeiende toeristische sector tot het prachtige coulissenlandschap met diverse landhuizen en kastelen.

Iets te weten komen over de Achterhoek en de Liemers? Kijk dan eens op www.achterhoek.nl en/of www.levenindeliemers.nl

Wim Teerink © CC0
Werken in de zuivelfabriek
Wim Teerink (1939) woont buiten Halle op een oude boerderij. Hij barst van de verhalen over de periode dat hij werkte voor Zuivelfabriek Erica in...
Kreijnckstraat 3 in de jaren 1950.
Schuilkelders
Schuilkelders waren er in soorten en maten. Je had openbare kelders, zoals die onder Broederenklooster en Rijkslandbouwwinterschool aan de Rozengracht. Maar ook bij particulieren kon...
Ingang Latijnse school toren met wenteltrap Catharinakerk
De Latijnse school in de Catharinakerk
Vanaf ongeveer 1600 was in Doetinchem de Latijnse school gevestigd in de Catharinakerk boven het voorportaal aan de Markt (nu Simonsplein). De leerlingen werden in...
Doetinchem hoek Terborgseweg Wilhelminastraat na bombardement
21 maart 1945, tweede bombardement op Doetinchem
Opnieuw een bombardement door geallieerde vliegtuigen op Doetinchem. Ditmaal werd het centrum het zwaarst geraakt. De binnenstad stond in brand, waterleidingen waren gesprongen en tot...
Plaquette bij huizen Walstraat herinnert aan oorsprong Gasthuisfonds
Het Gasthuisfonds
Tot in de middeleeuwen was de armenzorg min of meer het monopolie van de kerken en de kloosters. De armen die zich...
Jonker Bobby
Jonker Bobby (1907 - 1999)
Robert baron van Heeckeren van Kell (Angerlo, 1907) was een maatschappelijk bewuste man. Hij stond in Ruurlo, maar vooral in de Veldhoek (het landgoed dat...
Aalten Oude Helenakerk.jpg
Klokgelui in Aalten
In het centrum van Aalten staat al vele eeuwen de Oude Sint Helenakerk. Het komt regelmatig voor dat de klokken ’s ochtends op diverse tijdstippen...
De hoofdburcht
De hoofdburcht van het kasteel
De hoofdburcht van Kasteel Huis Bergh bestaat uit de toren, het hoofdgebouw en het plein. De toren had oorspronkelijk een spits, ...
Bombardementen rukten het hart uit Doetinchem
Drie bombardementen in maart 1945
Wellicht de grootste klap uit de geschiedenis kreeg de stad Doetinchem aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. De binnenstad van Doetinchem was gedurende vrijwel...
Maartekeur
Maartekeur
De Maartekeur in Lochem was een van de laatste openbare vrijstermarkten, zoals die ooit op tal van plaatsen in Nederland en daarbuiten voorkwamen. Zoveel is...
Silhouet van Nadine Rosen (Tentoonstelling Grensgevallen, Markt 12 Museum, Aalten.) Er is geen beeld van Nadine Rosen bewaard gebleven.
Op de vlucht uit Duitsland
Op 17 maart 1939 doet Nadine Rosen, een gevluchte Joodse journaliste uit Berlijn, aangifte bij de Officier van Justitie in Zutphen van diefstal van vier...
Koninginnedag 1960, de koninklijke familie (Bron: Nationaal Archief Den Haag Rijksfotoarchief collectie ANEFO)
Koninginnedag in Etten
"Uit mijn jeugd herinner ik me dat de plaatselijke harmonie om 9.00 uur de dag begon met een aubade aan de plaatselijke...
Raadhuis
Raadhuis 's-Heerenberg
Dit 'Nije Raethuijs' is in 1531 gebouwd als opvolger van het 'Ailde Raethuijs' dat even verderop stond. Het was van oudsher het...
Kleuterklas in de Bommelerwaard, circa 1955 (Bron: Gelders Archief)
De schoolloopbaan uitgebreid
Na 1900 groeide niet alleen de deelname aan het lager onderwijs, ook het vervolgonderwijs nam een enorme vlucht - mede onder invloed van de Leerplichtwet....
Gasfabriek
Doetinchemse gasfabriek vanaf 1863
Oudere Doetinchemmers kunnen zich ongetwijfeld nog de gemeentelijke gasfabriek herinneren waar een eeuw lang het 'stadsgas' werd gemaakt. Dat gebeurde door...
Oude rechtspraak
Tegenwoordig is iedere Nederlander voor de wet gelijk. Dat was vroeger wel anders. Er heeft heel lang een klassenjustitie bestaan, waarbij hetzelfde vergrijp soms anders...
Schoolklas in Lienden, circa 1900 (Bron: Regionaal Archief Rivierenland, Tiel, foto: fotocollectie Lienden)
De invoering van de leerplichtwet
Al voordat op 1 januari 1901 de leerplicht werd ingevoerd, was het schoolverzuim in Nederland flink gedaald. De leerplicht vormde als het ware het sluitstuk...
Wolter Coops
Wolter Coops 1764-1847
Wolter D.Jzn. Coops, geboren te Doetinchem op 30 september 1764 en aldaar gestorven op 27 augustus 1847 was koopman en zoutzieder....
De markt op het Broederenkerkplein in 1886
De familie Eggink aan het Broederenkerkplein
De familie Eggink woonde met elf kinderen op een mooie plek in het centrum van Zutphen. Aan het Broederenkerkplein, ter hoogte van het pand met...
Duitsland: Anholt
De grensstreek Gelderland (Oost-Achterhoek) - Duitsland
De grens tussen Gelderland en Duitsland was eeuwenlang een bron van conflicten. Zowel de graven en hertogen van Gelre als de bisschop van Münster maakten...
De Cloese met brug over de Berkel in neonrenaissancestijl na de verbouwing in 1886 door het echtpaar Sickesz-Van Harlingen. © Dickelbers, Wikimedia CC-BY-SA 3.0
Kasteel De Cloese in Lochem
Ten oosten van Lochem ligt het kasteel De Cloese aan de noordoever van het riviertje de Berkel. Deze ontspringt in Duitsland en loopt door de...
Kerststal in 1954 (Bron: wikimedia)
Kerst in Harreveld
"De kerststal stond in de kerk en ook bij ons thuis. En met zo'n heel stel kinderen moest je wel een beetje...
Stadsgezicht van Bronkhorst (Bron: RCE, fotograaf: Gerard Drukker)
Bronkhorst
Bronkhorst vormt met zijn oude boerderijhuisjes, de smalle keistraatjes en enkele bezienswaardigheden een prachtig, sfeervol plaatsje. Het stadje kreeg in 1482 stadsrechten maar de omvang...
Boer en boerin brengen krentenbrood mee op kraamvisite in de Achterhoek (Bron: NederlandsBakkerijmuseum)
Geboorte in Gendringen
"Het kraamschudden was ook een belangrijk gebeuren, het kind moest bewonderd worden en ging van hand naar hand. Dit gebruik moest...
Verkiezingsuitslagen aan de gevel van het gebouw van de Nieuwe Apeldoornsche Courant aan de Kanaalstraat in Apeldoorn, jaren twintig (Bron: Archief Wegener, Apeldoorn)
De komst van het nieuwe kiesstelsel
Het nieuwe kiesstelsel bracht grote veranderingen teweeg in het politieke krachtenveld. Alle mannen boven de achttien jaar - na 1919 aangevuld met alle vrouwen boven...
Het achttiende-eeuwse huis Verwolde. © Geldersch Landschap en Kasteelen CC-BY
Huis Verwolde in beeld
Het statige huis Verwolde vormt meer dan twee eeuwen het centrum van een groot particulier landgoed met dezelfde naam. Zes generaties van de familie Van...
De voorgevel van het stadhuis aan het 's-Gravenhof te Zutphen  Zutphen  (Bron: Wikimedia, foto: RCE, 20226464)
's-Gravenhof in Zutphen
Het 's-Gravenhof is het oudste plein van de hanzestad Zutphen. Zutphen is een van de oudste steden van Nederland en werd rond 800 een grafelijk...
Gravure stadsbrand
Stadsbrand Lochem
De grote stadsbrand in Lochem vindt plaats in 1615. Hierbij gaat vrijwel de hele stad in de vlammen op.
Het gemeentehuis van Lingewaal in Asperen (Bron: Gemeente Lingewaal)
Samen of zelfstandig
Tot de jaren zeventig kwam samenvoeging van gemeenten sporadisch voor. Het ruimtegebrek van de grotere steden om de groeiende bevolking te kunnen opvangen was tot...
De Roskambus 1974
Toerisme
Voor de gemeente Lochem, met een afwisselende natuur, de landgoederen met hun statige huizen, de rivieren Berkel en IJssel, de vriendelijke bevolking en een goede...
Synagoge in de Waterstraat Doetinchem
De eerste joden in Doetinchem
In de 17e eeuw vestigen zich de eerste joden in Doetinchem. In 1636 vraagt Salomon Ephraïm aan het stadsbestuur of hij...
Witte Wieven
Witte Wieven van Zwiep
Volgens oud volksgeloof verschenen bij het invallen van de duisternis op de Lochemse Berg – en elders in Oost-Nederland – Witte Wieven. Dat waren vrouwelijke...
Verheffing en brugerinitiatieven
In alle tijden zijn er gegoede burgers geweest die oog hadden voor het "nut van 't algemeen", maar opvallend veel initiatieven uit de negentiende zijn...
Een van de muren van de toren stamt nog uit de elfde of zelfs tiende eeuw © Stichting Oude Gelderse Kerken
Dorpskerk of Petrus-en-Pauluskerk in Hoog-Keppel
In 2013 kreeg de Dorpskerk naast de religieuze bestemming een gedeeltelijke herbestemming. De kerkelijke gemeente komt er nog steeds bijeen, maar ook andere gebruikers kunnen...
Pentekening van de Gruitpoort
Stadspoorten
Vlak na toekenning van de stadsrechten werd in Doetinchem gewerkt aan de stadsommuring. Er waren vier poorten die 's...
Koolhaas
De koolhazen
We weten allemaal dat de Lochemers van oudsher gek zijn op boerenkool. Dat is algemeen bekend. Wat niet bekend is en waar de Lochemers liever...
Verhalen in streektaal uit een koffer
Over overlijden in 's Heerenberg
"Dan kwam de koster en die was dan mooi in het zwarte pak met een hoed op die ze ook met het...
Mechteld ten Ham in sneeuw
Mechteld ten Ham
Mechteld ten Ham (overleden 25 juli 1605) was een vrouw die in het begin van de 17e eeuw leefde in het stadje...
Verwoestingen na het bombardement van 14 oktober 1944
De Verloren Stad
Het deel van de stad rondom de voormalige locatie van Stedelijk Museum Zutphen aan de Rozengracht is drastisch veranderd door het bombardement dat Zutphen trof...
Ds Thea Barnard
Ds Thea Barnard
Dominee Barnard was de eerste vrouwelijke hervormde dominee van Nederland (1968).
Het college van B en W van Zutphen in 1925. In het midden mr. J. Dijckmeester, burgemeester van Zutphen van 1917 tot 1944 (Bron: Stedelijk Museum Zutphen)
Een liberaal bolwerk in Zutphen
In 1896 werd Nederland opgedeeld in honderd Kamerkiesdistricten waarin evenzoveel volksvertegenwoordigers werden gekozen. De zetel ging naar de kandidaat die de absolute meerderheid van de...
Willibrorduskerk Ruurlo
St. Willibrorduskerk Ruurlo
Lange tijd kerkten de enkele na de Reformatie overgebleven katholieken in schuilkerken in de omgeving van Ruurlo.
Hoek IJsselkade-Marspoortstraat, met aan de rechterzijde het Scheepvaarthuis, rond 1910.
Het Scheepvaarthuis
De hulpverlener die tijdens het bombardement het huis van de familie Barto nét op tijd verliet, bereikte al rennend de kelder van het Scheepvaarthuis op...
Tramstation Capellenlaan
Trams, treinen, stations
In 1865 werden twee spoorlijnen geopend met stations in het huidige Lochem: de lijn Zutphen - Hengelo (staatslijn D) met stations Laren-Almen en Lochem en...
Een villa zoals dutinghem ook geweest moet zijn
Duttinghem 838
In de oudst bekende stukken van 23 maart 838 wordt geschreven dat ene graaf Rodgerius Villa Duttinghem aan de Sale heeft...
VV Ruurlo
Vrije tijd in Ruurlo
Ruurlo heeft een rijk verenigingsleven. Of het nu gaat om sportverenigingen (35), buurtverenigingen (39), muziekverenigingen ( 23), toneelverenigingen (9) of de vrijwillige Brandweer en Oranjevereniging.
De zomp
Joden in Ruurlo
Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog kende Ruurlo vijf joodse burgers. Daaronder de manufacturier Salomon (Lo) Wijler en zijn vrouw Reina Johanna Kropveld, in...
Klappersteenkuilen bij Huis Bergh © Kasteel Huis Bergh
Klappersteenkuilen
De kuilen die onder andere even ten noordwesten van Zeddam in het bos te vinden zijn, maakten deel uit van de vroegmiddeleeuwse smeedijzerindustrie die in...
Reclame van Quick
Quick, snelle voetbalschoenen uit de Achterhoek
Van Johan Cruijff tot Piet Keizer - vrijwel alle voetballers speelden tussen 1930 en 1980 op voetbalschoenen van Quick uit Hengelo. De schoenenfabriek uit de...
Het kasteel van de heren van Bergh: Kasteel Bergh te 's Heerenberg (2010) © Arch via Wikimedia Commons PDM
De Gelderse bannerheren
De Gelderse bannerheren nemen een bijzondere plaats in de Gelderse adel in. Vanaf de jaren veertig van de vijftiende eeuw wordt er, onder andere op...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl