De vrouw met de bijl

Sofie van Bemmel, Nijmegen 1712

De archieven in Gelderland herbergen veel onbekende verhalen. Het bloedstollende verhaal van Sofie van Bemmel, dat zich afspeelt in het Nijmegen van de achttiende eeuw, is daar een mooi voorbeeld van. Soffie van Bemmel werd op 4 november 1712 onthoofd op de de Grote Markt in Nijmegen.

Mijn oude moeder wilde sterven, en ik kon niet meer leven. De bijl heeft ons bevrijd. De bijl had me al eerder geholpen en kende mij. Ik nam hem mee toen ik me aan ging geven. Toen ze me weg wilden sturen, zei ik: ‘Straf me, ik heb mijn moeder omgebracht.’ Ze lachten. Ze wilden me niet geloven.

Ik ben de dochter van Jan van Bemmel en Maria van Langhen. Mijn vader stierf een natuurlijke dood; mijn moeder zit nu in het vagevuur, verwacht ik. Ze was vierenzeventig en ze heeft veel gebeden.
Vooral voor mij. Zolang ik me kan herinneren.

Ik wilde iets terugdoen na zesenveertig jaar. Daarom heb ik haar geholpen. Al had ze me niets gevraagd, dat durfde ze niet. Maar ik wist wat ze wilde.

Ik kom uit de Gouverneursgas, waar het smal is en donker. Ik hou van de Waal, met de weidse bocht, van wapperende zeilen. Ik zocht het licht op, terwijl ik binnen moest helpen. Moeder strafte, altijd al, vader was niet graag thuis. Hij sjouwde zakken van de schepen. Zijn schaduwbeeld met een zak over de schouder, tegen de muur van een pakhuis, vergeet ik nooit: een bochel die hij op een kar kon gooien. Ik mocht zelfs mee als hij een glas bier dronk op de kade, maar van het zakkendragersgilde kon ik geen lid worden.

Zakkendragers verdelen de last; ze weten hoe ze iets moeten dragen. Alles kunnen ze aan. ‘Alleen je moeder is me te zwaar,’ zei vader – te zwaar op de hand, bedoelde hij. Soms nam hij haar toch op zijn nek; dan lachte ze eindelijk.

Moeder piekerde. Vooral over mij.

Benieuwd hoe het afloopt? Ga naar www.steffievandenoord.nl

Het verhaal van Sofie van Bemmel is gebaseerd op haar crimineel procesdossier, dat bewaard wordt in het Regionaal Archief Nijmegen. Deze tekst is een fragment uit 'De vrouw met de bijl en negen andere moordenaressen' van Steffie van den Oord. ISBN 9789045029795.


Rechten

©

Relevante links

Vond u dit artikel nuttig?

Verwante collectiestukken

Ga naar CollectieGelderland

Verwante verhalen

Lees meer

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
Team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

026-3521690
info@mijngelderland.nl

Inschrijven nieuwsbrief

 

mijnGelderland Sociale media

erfgoed gelderland

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl