Tijd van wereldoorlogen

Kenmerkende ontwikkelingen van deze periode:

Gedenkraam in het Nijkerkse stadhuis dat herinnert aan de gijzeling van oktober/november 1944 (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Gijzeling in het Nijkerkse stadhuis
In de nacht van 30 september op 1 oktober 1944 pleegde het verzet een aanslag op een Duitse auto. De plek van...
Voorgevel van Het Noorsche Huis (Bron: Het Noorsche Huis)
Het Noorsche Huis in Gorssel
Lang voordat Ikea uit Zweden faam maakte, bezat Scandinavië al een reputatie op het terrein van de betere 'doe-het-zelf' constructie. Het Noorsche Huis in Gorssel,...
Muntwalwoningen
Muntwalwoningen
Deze zeven woningen zijn verrezen in de jaren 1940-1941 en werden destijds 'Noordwalwoningen' genoemd. Bij het grondwerk voor deze woningen werden...
Ontvangst Sinterklaas in Culemborg, 1958
Sinterklaas in Culemborg
"Ik weet nog, dat was net na de oorlog toen was ik zes, toen zou mijn broer voor de eerste keer Sinterklaas zijn, maar dat...
Doetinchem hoek Terborgseweg Wilhelminastraat na bombardement
21 maart 1945, tweede bombardement op Doetinchem
Opnieuw een bombardement door geallieerde vliegtuigen op Doetinchem. Ditmaal werd het centrum het zwaarst geraakt. De binnenstad stond in brand, waterleidingen waren gesprongen en tot...
Woningnood na de Tweede Wereldoorlog
Soldatenhuisje
Na de Tweede Wereldoorlog was er sprake van woningnood in Nederland. De Loevesteinse soldatenhuisjes stonden leeg; er werden vooral arme gezinnen...
Voormalig NCS BC6 Zuiderzeetram nu bij Gooise Tramweg Maatschappij © Erik Swierstra
De Zuiderzeetram
De Zuiderzeetram verbond Hattemerbroek en Nunspeet via Elburg met elkaar. Een zijtak legde een verbinding tussen Wezep en De Zande (Overijssel). De Zuiderzeetram reed slecht...
Steenfabriek Vogelensangh. Fotografie Hans Barten
Steenfabriek Vogelensangh
Tot in de zestiger jaren van de vorige eeuw had vrijwel ieder dorp aan de Waal een of meerdere steenfabrieken. Ook Deest had steenfabrieken en...
Harskamp. Foto: NIMH
Juten dorp
Als lid van het Korps Politietroepen kwam ik in 1937 op de Harskamp terecht. Daar zaten we wel met een man of...
Hogeschool Arnhem mei 2007 © M. Minderhout
Berend Hendriks
Berend Hendriks staat te boek als een van de grondleggers van de Arnhemse School, een beweging in de kunst die zich kenmerkt door het integreren...
Nijmegen na het bombardement van 1944
De wederopbouw van Nijmegen
Op 22 februari 1944 werd Nijmegen door de geallieerde luchtmacht gebombardeerd. Het bombardement vernielde grote delen van het middeleeuwse centrum.
Radio Kootwijk. Foto: CODA, Christa Balk
Militair gebruik van Radio Kootwijk
Het monumentale zendstation is niet als militair object gebouwd, maar soms wel als zodanig gebruikt. Het majestueuze gebouw zorgde vanaf 1923 voor de civiele radioverbinding...
Geallieerde voertuigen trekken door Buren, 8 mei 1945. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Tweede Wereldoorlog in Buren
8 mei 1945 's Morgens vroeg werden we wakker doordat we over de Markt auto's en motorfietsen hoorden rijden. Het bleken stoottroepen...
Tramstation aan de Keppelseweg met op de achtergrond de loodsen
Derde bombardement, 23 maart 1945
Bij het derde bombardement binnen vier dagen werden de loodsen en werkplaatsen van de Geldersche Tram Wegen geraakt. Ook de Grutstraat...
Arnhem, Utrechtseweg 72
Utrechtseweg 72
Tijdens de slag om Arnhem hebben diverse eenheden via de Utrechtseweg / Utrechtsestraat ("Bovenover") geprobeerd de Rijnbrug te bereiken. Dit lukte hen echter niet. Ze...
Uiterwaarden © Foto: E. Hoeven
Bevrijders uit de lucht
In september 1944 beginnen de geallieerden met een bevrijdingsactie: Operatie Market Garden. Het plan is om alle bruggen en wegen tussen het zuiden en Arnhem...
Huis Wylerberg (Bron: Wikimedia)
De Duivelsberg
De Duivelsberg (Duits: Wylerberg of Teufelsberg) is een heuvel en natuurreservaat in de gemeenten Ubbergen en Groesbeek, aan de grens met Duitsland. De 75,9 meter...
Prentbriefkaart met kasteel Rosendael en luchtballon, circa 1920. © Collectie Toon Nelemans, Rozendaal.
Een luchtballon boven het kasteel
Van kasteel en park Rosendael zijn in de eerste helft van de twintigste eeuw honderden prentbriefkaarten gedrukt. De bezienswaardigheden die voor vermaak en vertier zorgden,...
Zijaanzicht met schuren. © Hans Barten
Boerderij
De boerderij is van oorsprong uit de achttiende eeuw en heeft een middenlangsdeel en een dwarsgeplaatst voorhuis (T-huis). Het is drastisch verbouwd in 1915....
Het voormalig Asielzoekerscentrum Culemborg (Foto: Panoramio)
Tolerant en gastvrij Gelderland
Asiel zoeken is al een eeuwenoud fenomeen. Gelderland heeft een bijzondere geschiedenis als het gaat om de opvang van asielzoekers.
Monument in Opheusden voor de plaatselijke inwoners (Bron: Gemeente Neder-Betuwe)
De Slag om Opheusden
Veel mensen beseffen naar waarschijnlijk niet dat de Slag om Opheusden een grote impact heeft gehad. Ondanks het feit dat Opheusden een klein dorp is,...
Opgeblazen IJsselbrug mei 1940
Doetinchem in de Tweede Wereldoorlog
De oorlog in Doetinchem begon 10 mei 1940 met het opblazen van de Oude IJsselbrug heel vroeg in de ochtend. Hierbij kwam...
Asperen
Lieve vrouw en kind
'Wanneer ik nog eens thuis kom dat weet God alleen, waar we maar op vertrouwen moeten. Ik zou je nog eens ...
Arnhem, Musis Sacrum
Musis Sacrum
'De meeste mensen zwijgen, een enkeling stelt een daad' Dit monument, gemaakt door Jouke Hooglang en Jos Pauw, is sinds september 2005 boven de...
Het emplacement Stroomtram Maas en Waal © Hans Barten
Woonhuis tramchef
Het monument is de voormalige chefswoning van de stoomtram Maas en Waal op het vroegere emplacement Stoomtram Maas en Waal. De medewerkers van de in...
Jan Hilgers na het maken van zijn eerste Nederlandse vlucht, 29 juli 1910. Collectie Historisch Museum Ede
Jan Hilgers monument
Op 29 juli 1910 maakt Jan Hilgers op de Doesburgerheide bij Ede als eerste Nederlander een vlucht in een gemotoriseerd vliegtuig...
Voorbereidingen voor de aanleg van het Twentekanaal bij Lochem, 1930 (Bron: Nationaal Archief Den Haag)
De Achterhoek wil kanalen
Op 1 juli 1933 is het eerste deel van de werkzaamheden voor de aanleg van het Twentekanaal officieel afgesloten met de opening van het sluizencomplex...
De Groenmarkt rond 1900
Hotel De Hollandsche Tuin
De naam "De Hollandschen Tuyn", voor een aantal panden in het brede gedeelte van de Groenmarkt, stamt al uit 1660. Toen was er een brouwerij...
Een werk over Johnny van Doorn alias de Selfkicker
Arnhem boekenstad
Arnhem is al meer dan een eeuw een belangrijke geboorteplek van vaderlandse schrijvers en dichters. Begin twintigste eeuw veranderde het culturele klimaat van Arnhem door...
ado-speelgoed met kenmerkende primaire kleuren
ado-werkplaats
Ado-speelgoed komt uit de 'Werkplaats voor mannelijke patiënten' van het sanatorium Berg en Bosch. In deze werkplaats konden mannen die grotendeels genezen waren na een...
Het kantoor van Stoomtram Maas en Waal. © Hans Barten
Kantoor/magazijn stoomtram Maas en Waal
Dit monument is een zichtbare herinnering binnen de gemeente Druten aan de sinds 1934 opgeheven Stoomtram Maas en Waal. Vooral voor de geschiedenis van verkeer...
Tegeltableau dat F.J.W. baron van Pallandt als dank kreeg na de tentoonstelling in de rozentuin. Rozenburg, Den Haag, 1904. © Geldersch Landschap & Kasteelen, Arnhem.
Engelse inspiratie
Het is F.J.W. baron van Pallandt die aan het begin van de twintigste eeuw de traditie voortzet van Rosendaelse kasteelheren met een grote belangstelling voor...
John Frostbrug © Gelders Archief
John Frostbrug
De John Frostbrug is wellicht een van de bekenste plaatsen van de Freedom Trail Arnhem. Vernoemd naar de commandant van het Britse 2nd Parachute Battalion,...
Bowlespark (1) © Collectie Historische Vereniging Oud-Wageningen
Van spionage naar spergebied
Als in september 1944 de geallieerden beginnen met de grootscheepse bevrijdingsactie Operatie Market Garden denken de Wageningers dat de vrijheid dichtbij is. Verzetsgroepen helpen de...
Waarom Jantje niet meer aan Sinterklaas gelooft. Prent Jo Spier. © Collectie Stedelijk Museum Zutphen. CollectieGelderland.nl
Sinterklaas in 's Heerenberg
"Ik woonde bij mijn tante in huis en mijn opa woonde daarnaast en mijn vader en nog twee broers van mijn moeder, dat was meer...
Asperen
Asperen op zijn kop
De invasie van de soldaten in 1939 het Asperense dorpsleven volledig op zijn kop. De anders zo rustige gemeenschap van ongeveer...
Verwoesting Nijmegen na bombardement 1944
Het vergissingsbombardement op Nijmegen
Het Plein 1944 in het hartje van de stad Nijmegen herinnert nog altijd aan de ravage die Amerikaanse bommen op 22 februari 1944 aanrichtten. Het...
19a Gottheill lade 15 1
Treinverbindingen, vanaf 1845
Arnhem in 1854, zoals gezien vanaf het dak van Hotel Bellevue aan de Utrechtseweg. Tegenwoordig biedt het kantoorgebouw met diezelfde naam onderdak aan o.a. energiemaatschappij...
De IJsselkade voor de hoek met de Brugstraat, ca. 1885. In het hoekhuis aan de linkerzijde woonde later de familie Barto.
Het huis van de familie Barto
De Brugstraat en de IJsselkade liggen in het centrum van het getroffen gebied. Op de hoek van de Brugstraat en de IJsselkade woonde de familie...
Eierhal
Markthal
Door de gestaag groeiende handel in boter is er zo rond 1900 behoefte aan een eigen marktgebouw. De in 1898 gebouwde open...
De haven van Wageningen 1940 © Collectie Historische Vereniging Oud-Wageningen
Bevel van de burgemeester
Op vrijdagochtend 10 mei 1940 worden veel Nederlanders wakker van het gebrom van vliegtuigen, ontploffende bommen en het geratel van tanks. Duitse soldaten zijn de...
De voormalige tandartswoning. © Hans Barten
Kantoor
Aan dit huis hebben veel inwoners uit het Land van Maas en Waal behoorlijk heldere herinneringen. Hier woonde en werkte tandarts Chardon.
Joods monument aan de Boliestraat
Doetinchemse joden in de Tweede Wereldoorlog
In Doetinchem is voor de Tweede Wereldoorlog sprake van een bloeiende joodse gemeenschap. Vooral in de Boliestraat vond men joodse middenstanders....
Het meisjespaviljoen aan de Postweg in het midden van de vorige eeuw © Gemeentearchief Barneveld
Jeugdzorg in De Glind
De Glind is een van de negen dorpen van de gemeente Barneveld. Het valt op dat de gemiddelde leeftijd van de bewoners nogal laag is....
Paarden en pony's in Lingewaard
Shetlandpony's en Stoeterij Buitenzorg Begin jaren 20 worden de eerste Shetlandpony's vanuit Engeland ingevoerd in...
Sinterklaas ansicht
Sinterklaas in Ulft
"Weken van te voren was je al zenuwachtig, vooral voor Zwarte Piet met zijn zak en roe. Al heb ik nooit meegemaakt...
Tram 6_bron Streekarchivariaat NW Veluwe
Haltes van de tram
Langs de lijn Nunspeet-Hattemerbroek waren wel zestig halteplaatsen aangegeven door een witgeverfde band om een boom met daarin een zwart nummer....
Een verzameling gedichten van Nel Benschop
Nel Benschop
Nel Benschop wordt in 1918 geboren in Den Haag als zesde kind van een gereformeerd gezin. Ze krijgt een strenge opvoeding. Een opvoeding die zijn...
Het Badhuisplein, gebouwd door de Nutsstichting
Een huis voor de arbeider
Begin twintigste eeuw is het met de huisvesting van arbeiders slecht gesteld. Krotten zijn geen uitzondering. Huisjesmelkers drijven de huurprijzen op....
Arnhem Station CS
Freedom Trail Arnhem route beginpunt
Beginpunt van een wandeling van 8 kilometer langs het oorlogsverleden van Arnhem.

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl