Tijd van wereldoorlogen

Kenmerkende ontwikkelingen van deze periode:

Sanatorium Sonnevanck
Sanatorium Sonnevanck
Gezondheid is voor de meeste mensen een van de belangrijkste dingen in het leven. Dat is nu zo, dat was vroeger niet anders. Een bijzonder...
Papierfabriek De Eendracht Apeldoorn
Van Gelder Zonen
In de tweede helft van de 19e eeuw raakt de Veluwse papiernijverheid in verval. De meeste molenaars blijken niet in staat over...
Kreijnckstraat 3 in de jaren 1950.
Schuilkelders
Schuilkelders waren er in soorten en maten. Je had openbare kelders, zoals die onder Broederenklooster en Rijkslandbouwwinterschool aan de Rozengracht. Maar ook bij particulieren kon...
De dakversiering met de schrijffout
De Zeeuwsche Knoop
Het woonhuis-atelier van beeldhouwer Pieter Puype (1874-1942) werd in 1909 gebouwd naar het ontwerp uit 1907 van aannemer-architect Chris Wegerif (1859-1920). Het was Wegerifs eerste...
De zomp
Joden in Ruurlo
Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog kende Ruurlo vijf joodse burgers. Daaronder de manufacturier Salomon (Lo) Wijler en zijn vrouw Reina Johanna Kropveld, in...
Arnhem Station CS
NS-station
Het Phoenix-beeld in de stationshal is in 1954 door de gemeente geschonken. Het staat symbool voor de vernieling en herbouw van dit station. (Tijdens de...
Het Sint-Bonifatiusklooster
Voormalig Gouden Handen
Het Sint-Bonifatiusklooster, ook bekend als Don Rua en als Gouden Handen, is in 1910 gesticht door Duitse Jezuïeten. De Jezuïeten wilden...
Waarom Jantje niet meer aan Sinterklaas gelooft. Prent Jo Spier. © Collectie Stedelijk Museum Zutphen. CollectieGelderland.nl
Sinterklaas in 's Heerenberg
"Ik woonde bij mijn tante in huis en mijn opa woonde daarnaast en mijn vader en nog twee broers van mijn moeder, dat was meer...
Al in 1984 werd in Rees een monument opgericht ter herdenking van zowel de weggevoerde Joden als de dwangarbeiders in het kamp.
De dwangarbeiders van kamp Rees
In het zuiden van de Gelderse Achterhoek ligt het dorp Megchelen, aan drie kanten omgeven door Duits grondgebied. In de late avond van december 1944...
Een fotograaf aan het werk tijdens de watersnood in het Land van Maas en Waal, 1926 (Bron: Historische Vereniging Tweestromenland)
De rampzalige winter van 1925-1926
De weersomstandigheden waren eind 1925 uitzonderlijk slecht. Als gevolg van overvloedige regenval bereikten zowel de Rijn als de Maas rond de jaarwisseling ongekend hoge peilen....
Graafschapbode van Misset
Misset
Geen bedrijf heeft zozeer zijn stempel op Doetinchem gedrukt als Uitgeversmaatschappij C. Misset. Deze uitgeverij van voornamelijk vakbladen ontwikkelde zich in de loop van de...
Landing van Amerikaanse parachutisten ter hoogte van de Wylerbaan, de Kamp en de Derdebaan. Collectie G.G.Driessen.
Parachutisten
Zondagmorgen 17 september. Het is zonnig en warm. De hoogmis in de kerk zit stampvol. Het mannenkoor zingt. Ineens klinken ontploffingen. Alles trilt en rinkelt....
John Frostbrug © Gelders Archief
John Frostbrug
De John Frostbrug is wellicht een van de bekenste plaatsen van de Freedom Trail Arnhem. Vernoemd naar de commandant van het Britse 2nd Parachute Battalion,...
Het trekpontje vaart in de jaren zestig nog vaak over de kasteelvijver. © Geldersch Landschap en Kastelen, uit particuliere collectie
Schuitje varen
Zowel aan de keermuur van het voorplein, als op de tegenoverliggende plaats in het park, is de plaats te zien waar het trekpontje functioneerde. Dit...
Het kunstwerk Zorg en Geborgenheid bij de Glind
De Glind
Een klein dorp op het Gelderse platteland waar wezen of andere kwetsbare kinderen in gewone gezinnen worden opgevangen. Dat is de gedachte achter jeugddorp De...
De Waalhaven van Nijmegen was tot de jaren ’80 een belangrijk industriegebied; daarna nam het belang van de industrie en de haven voor de oude Waalsteden af © Beeldbank Rijkswaterstaat, Henri Cormont
Recreatiehaven in plaats van overslaghaven
Nog steeds is de Rijn een van de belangrijkste transportaders van Europa, maar het economische belang van de tussenliggende steden als overslaghaven of industriegebied...
Nationaal Canadees Bevrijdingsmonument ‘De man met de twee hoeden’
De bevrijding van Apeldoorn
De geallieerde luchtlandingsoperatie Market-Garden bij Arnhem in september 1944 mislukte volledig. Grote aantallen evacués uit Arnhem e.o. moesten worden ondergebracht in Apeldoorn. Ook bijna...
Muntwalwoningen
Muntwalwoningen
Deze zeven woningen zijn verrezen in de jaren 1940-1941 en werden destijds 'Noordwalwoningen' genoemd. Bij het grondwerk voor deze woningen werden...
Hilbrant Boschma
Hilbrandt Boschma en de Kapel
Hilbrandt Boschma kreeg als 'evangelist van Ruurlo' en antimilitarist enige landelijke bekendheid. Daar droeg aan bij zijn eigen maandblad "Licht en liefde voor allen die...
Stoomtimmerfabriek met aangrenzend woonhuis
Stoomtimmerfabriek in Wehl
In 1907 begon Th.W.A. Damen met de bouw van de Stoomtimmerfabriek in Wehl. Voor de locatie koos hij een plek aan de spoorlijn, zodat grondstoffen...
Ovink senior 1836-1925
Drie generaties Ovink
In de familie Ovink kozen drie achtereenvolgende geslachten het beroep van architect. H.L.J. Ovink vestigde zich in 1869 in Stad-Doetinchem. Zijn zoon B. Ovink trad...
Grafsteen jonkheer L.C. van Panhuys © Slot Loevestein
Grafsteen Panhuys
Op het Dragonbastion ligt Jhr. L.C. van Panhuys begraven, slotvoogd van 1934-1942. Hij had grootse plannen met Loevestein! Na een bezoek aan de Tower in...
Kees Mulder, portret © Bron: De Tijd 4 mei 1955
De Rode Pimpernel
Kees Mulder is tijdens de oorlog als verzetsstrijder actief. Onder de schuilnaam de Rode Pimpernel helpt Kees tientallen mensen die moeten vluchten, waaronder tientallen joden....
Een Afro-Amerikaanse soldaat
Afro-Amerikaanse soldaten in Wijchen
Afro-Amerikaanse soldaten werden in de Tweede Wereldoorlog doorgaans ingezet als genisten of chauffeurs. Blank Amerika was van mening dat Afro-Amerikanen niet konden vechten.
Arnhem, Jan Dommeringpad
Jan Dommeringpad
Arnhemmer Jan Dommering werd bekend als biljarter die vele internationale toernooien won in de jaren '20 en '30 van de twintigste eeuw. Maar als eigenaar...
Stellung Häse. Foto: Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe
Betonnen bruggen
Over de idyllische Hierdense beek valt hij nogal uit de toon: de zware betonnen brug bij de Mheensteeg. De brug is een...
Schilderij, Enka fabriek, Jan Eversen 1950. Collectie Historisch Museum Ede
ENKA - Herinneringsbank 25 jarig jubileum
Deze herinneringsbank stamt uit 1938, en is vervaardigd naar een ontwerp van Brouwer's Aardewerkfabriek te Leiderdorp en opgetrokken in een sobere,...
Levenspoort. Op 4 mei 2000 werd dit Gedenkteken ter nagedachtenis aan de Joodse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog, uit de Joodse gemeente Wageningen, onthuld. De Wageningse kunstenares Y. Elzas-Blits ontwierp het Gedenkteken. © Foto: E. Hoeven
Schaduwen vooruit
Ook in Wageningen zijn de meeste joden omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Langzaam maar zeker worden de joden buitengesloten, opgesloten en afgevoerd naar vernietigingskampen. Ze...
Duitse begraafplaats in Ysselstein
Duitse veldgraven in Oosterbeek
Van 17 tot 26 september 1944 werden door Britse en Duitse militaire eenheden in Arnhem en Oosterbeek en omgeving zware gevechten geleverd die later onder...
Verwoestingen na het bombardement van 14 oktober 1944
De Verloren Stad
Het deel van de stad rondom de voormalige locatie van Stedelijk Museum Zutphen aan de Rozengracht is drastisch veranderd door het bombardement dat Zutphen trof...
Links de etalage van Bakkerij Levison aan de Rozengracht met op de stoep Anneke Seevinck en Jan Dekker © Stedelijk Museum Zutphen
De Bakkerij van Levison
In 1940 telde Zutphen zo'n vier- tot vijfhonderd joodse inwoners, onder wie een aantal winkeliers die vooral in de Barlheze gevestigd waren. Zij waren op...
Inwoners Balgoye brengen het geredde vee naar Grave tijdens overstroming 1926. Bron: Pagus Balgoye
Maasbandijk en watersnood bij Balgoy en Keent
Op de Maasbandijk in Balgoy heeft men een prachtig uitzicht over de Maas en het typische landschap waar Balgoy en Keent deel van uitmaken. De...
Vliegveld Deelen. Het Duitse officierenkamp Klein Heidekamp te Arnhem. De dienstwoning van de Kommodore, 1940-1944. © Gelders Archief
Aanleg en gebouwen van vliegbasis Deelen
In de Tweede Wereldoorlog werd het vliegveld Deelen, ten noorden van Arnhem, door de Duitse bezetter omgebouwd tot een indrukwekkend complex dat een groot gebied...
Slechte woonomstandigheden in Nijmegen in de jaren tien (Bron: de Gelderland Bibliotheek)
Woningbouwverenigingen
In 1926 kenden ongeveer 45 van de 110 gemeenten nog geen woningbouwverenigingen. De meeste woningwetbouw vond - afgezien van de grotere steden - plaats op...
De Spoorstraat in 1916 (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
De watersnood van 1916
De laatste keer dat Nijkerk door een grote overstroming onder water kwam te staan, was in 1916. Op de avond van 13...
De muur met spreekgestoelte begrensde het terrein van NSB-leider Mussert in Lunteren. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA19344
Ede in de Tweede Wereldoorlog
Elk voorjaar rept zich een groep leerlingen van een Edese basisschool met borstels en poetsdoeken naar de hellingen van de Paasberg. Daar staat het Mausoleum:...
Voorbereidingen voor de aanleg van het Twentekanaal bij Lochem, 1930 (Bron: Nationaal Archief Den Haag)
De Achterhoek wil kanalen
Op 1 juli 1933 is het eerste deel van de werkzaamheden voor de aanleg van het Twentekanaal officieel afgesloten met de opening van het sluizencomplex...
Bebouwing Nieuwstraat voor de oorlog (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Evacuatie aan het begin van de oorlog
Nadat Duitsland Polen was binnengevallen, werd het steeds spannender of Nederland haar neutraliteit zou kunnen behouden. April 1940 bezetten de Duitsers...
Herenhuis aan de Hoogstraat. Fotografie Hans Barten
Herenhuis
Op het Hoog, vanaf de middeleeuwen onbetwist dorpshart met kerk, kerkhof, school en dorpslinde, staat sinds 1914 dit markante herenhuis. Het vrijstaande pand telt twee...
Een sigarenadvertentie (Bron: http://members.ziggo.nl/henkies/lint.htm)
De invoering van een bindende CAO
In de jaren twintig en dertig was gemiddeld de helft van de personen werkzaam in de Nederlandse sigarenindustrie lid van één ...
De plek van Manus op het Stationsplein
Manus
Op deze plek, middenop het voormalige Stationsplein, stond het beeld van Manus dat lange tijd het gezicht van Zutphen bepaalde. Nou ja, gezicht … Het...
Villa Serena in 1916
Villa Serena
Villa Serena werd in 1916 ontworpen door Chris Wegerif samen met zijn oudste zoon Han. Dit pand maakte deel uit van de tweede...
Arnhem, Boterdijk
Boterdijk
Deze Airborne-zuil markeert de plaats waar Britse troepen die via Onderlangs hun collega's bij de brug versterking moesten bieden, op dinsdag 19 september 1944 het...
Duitse krijgsgevangenen bij het ruimen van munitie vlak na de oorlog
Munitiedepot
Het gebied ten oosten van Hoog Soeren heeft een voor velen onbekende relatie met de Tweede Wereldoorlog. Dit bosgebied was van...
Arnhem, Gele Rijdersplein
Gele Rijdersplein
De Willemskazerne aan het Gele Rijdersplein werd door Duitse militairen gebruikt. Op 17 september 1944 werd deze kazerne, als een van de eerste oorlogshandelingen in...
Het echtpaar Kröller-Müller
Helene en haar geestelijk goed
Het overgrote deel van de huidige collectie van het Kröller-Müller museum op de Veluwe danken we aan Helene Kröller-Müller (1869-1939). Haar kunstverzameling is een van...
Steunpenning uitgegeven ter gelegenheid van de watersnood in 1926 (Bron: Historische Vereniging Tweestromenland)
Waterbeheersing
Het dijkherstel in Overasselt werd door het dijkbestuur van het Rijk van Nijmegen voortvarend ter hand genomen en in 1926-1927 uitgevoerd. Ook was het bestuur...
Meteren villa
Heerlijkheid Meteren
Meteren vormde ooit een Heerlijkheid. De laatste Heer van Meteren was Dhr. Coldeweij, die de titel kon kopen voor een luttel bedrag.
Huis en winkeltje Mina Westerink Leusink bron Arent thoe Boecop
Winkels
Het pand op de hoek van de Ellestraat is nu een woonhuis. Eerder was het de winkel van Mina Westerink-Leusink, ook wel...
Handel in eieren in de open lucht (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Handel in eieren
In 1913 werd in Nijkerk de eerste Eierhal gebouwd. Deze Eierhal was in vergelijking met de huidige Eierhal relatief klein. Eierhandelaren...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl