Tijd van wereldoorlogen

Kenmerkende ontwikkelingen van deze periode:

Nannenberg wanneer hij ca. 25 à 30jaar is
Nannenberg: sociaal-democraat in Opheusden
Wie had ooit gedacht dat de jonge Eisse Sipko Busscher Nannenberg uit Eenrum (Groningen) na zijn aanstelling als onderwijzer in Opheusden propagandist en spreker voor...
Opstand Harskamp, Foto: NIMH
Gelderse soldatenopstand in 1918
'Men loopt daags in smerig werkplunje en wordt opgejaagd door hondsche sabelsleepers. Is het niet begrijpelijk, dat de soldaten zichzelven vergeleken met ballingen? Deze buiten...
Kleuterklas in de Bommelerwaard, circa 1955 (Bron: Gelders Archief)
De schoolloopbaan uitgebreid
Na 1900 groeide niet alleen de deelname aan het lager onderwijs, ook het vervolgonderwijs nam een enorme vlucht - mede onder invloed van de Leerplichtwet....
St Josephkerk Arnhem.jpg (1)
Genoemd naar de patroonheilige van de kerk
In de vroegere St. Josephkerk in Arnhem was het omstreeks het midden van de vorige eeuw een traditie, ingesteld door de toenmalige pastoor v.d. Loo,...
Waterland (Noord-Holland) helpt bij de werderopbouw van Arnhem
Arnhem: afbraak en opbouw
Tussen september 1944 en april 1945 woonden de Arnhemmers noodgedwongen verstrooid over Nederland. Direct na de mislukte slag om Arnhem gaf de Duitse bezetter namelijk...
Onderzoek in het sanatorium
Sanatorium Berg en Bosch
Van alle 26 gebouwen en bijgebouwen die hier tussen 1920 en 1933 stonden is alleen dit gebouw overgebleven. Met 'Visrestaurant Lido' aan...
Het (donkere) pand van het Christelijk Lyceum, jaren 1930
Het Christelijk Lyceum
De abrupte overgang van flats naar herenhuizen laat zien dat er in deze gevelrij iets is veranderd. Hier stond het Christelijk Lyceum, vanaf 1919 gevestigd...
RB 19 2
Vertier op de vijver
De grote vijver van Biljoen verandert in de loop van de tijd van esthetische parkvijver in een recreatievijver. Het water leent...
Het Sint-Bonifatiusklooster
Voormalig Gouden Handen
Het Sint-Bonifatiusklooster, ook bekend als Don Rua en als Gouden Handen, is in 1910 gesticht door Duitse Jezuïeten. De Jezuïeten wilden...
Tramstation aan de Keppelseweg met op de achtergrond de loodsen
Derde bombardement, 23 maart 1945
Bij het derde bombardement binnen vier dagen werden de loodsen en werkplaatsen van de Geldersche Tram Wegen geraakt. Ook de Grutstraat...
Nieuwe aanplant in het Sterrebos
Het Sterrebos
Het Sterrebos is een stuk bos dat links van het parkbos de Plantage ligt. Het heet zo omdat de paden die door...
Het in cottage-stijl gebouwde Heveadorp, jaren twintig (Bron: de Gelderland Bibliotheek)
De Delftse school
In 1919 werden het Geldersch Genootschap en de daarmee verbonden Geldersche Schoonheidscommissie opgericht, die in de volgende jaren een grote invloed op de volkswoningbouw in...
Veerweg Druten. Bron: Gelderland in Beeld, Gelderland Bibliotheek
De veerdam van Druten in 1944
Het is 17 september 1944. Operatie Market Garden is begonnen. Honderden vliegtuigen ronken boven Maas en Waal. De jonge Duitse soldaten die de veerpont in...
Oorlogsadvertentie © PD
Eigen pan en papier mee naar de slager
Er is niets nieuws onder de zon. Alleen de oorzaken zijn vaak heel anders.
Schoolmeestershuis in Puiflijk. © Hans Barten
Schoolmeestershuis
Dit schoolmeestershuis heeft interessante bewoners gekend. Het huis, een verbouwde boerderij, werd in 1928 bewoond door meester Van de Geijn, hoofd van de nabijgelegen openbare...
Koningsweg, de bunker op Deelen, 1947. © Fotograaf: Renes. Gelders Archief
Deelen in Arnhem
Een groot deel van de voormalige vliegveldbebouwing bevindt zich binnen de gemeentegrenzen van Arnhem. Hieronder volgt informatie over een deel van de belangrijkste gebouwen en...
evacuatie
Weerzien in vrijheid
Tijdens operatie Market Garden moesten de inwoners van Arnhem en omgeving, de Betuwe en Noord-Limburg evacueren naar veiliger oorden. Door de grootscheepse aanval op de...
Sporen tramdoorgang zuiderwal
Tram zuiderwal
Het stuk stenen muur dat in de zuiderwal net voor de Joodse begraafplaats te zien, is de plek waar de tram vanaf...
Tramstation Gorssel
De herbestemming van Tramstation Gorssel
Onder leiding van de Tramweg Maatschappij Zutphen-Emmerik werd in september 1925 gestart met de aanleg van de stoomtramlijn Deventer-Zutphen.
Het uitdragen van oranjebomen uit de oranjerie, foto circa 1900. © Collectie Toon Nelemans, Rozendaal.
Oranjerie
In het midden van de achttiende eeuw had Rosendael al een oranjerie. Toen het park in de negentiende eeuw in landschapsstijl werd omgevormd, werd een...
Op 29 september 1943 werden de bewoners per trein naar Westerbork gebracht. Deze foto is op die dag genomen bij het oude station van Barneveld. Foto: Th.J. Kranenborg, collectie Gemeentearchief Barneveld
Joodse tehuizen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden veel joodse Nederlanders, zigeuners, homoseksuelen en verzetstrijders gevangen genomen en vervoerd naar concentratiekampen. Velen van hen zijn daar overleden. Ook...
Kinderen Glimmerveen. © Uit B. Glimmerveen en anderen, Dat bolletje brood uit de Bakkerstraat, Wageningen 1995
Schuilen in de kelder
Op 17 september 1944 starten de geallieerden met de bevrijdingsactie Operatie Market Garden. Door deze gevechten wordt Wageningen frontgebied. Het is gevaarlijk in huis en...
De verwoestingen in De Apenstert na het bombardement
De Apenstert
Tussen Kreijnckstraat 7 en Rozengracht 17 liep vroeger de Apenstert, genoemd naar een twaalfde-eeuwse toren die er ooit stond. De Apenstert was qua bewoning een...
25-jarig regeringsjubileum Koningin Wilhelmina - Onthulling Jubileumlantaarn, 1923. Collectie Historisch Museum Ede
Wilhelmina gaslantaarn
De 'Wilhelminalantaarn' is een zeer bijzonder monument: het is een van de weinige gaslantaarns die Europa nog rijk is. Het is...
Borgardijnstraat-1973-1-foto-Paul-van-Onzen.jpg
Oude gebruiken bewaard gebleven in museumwoningen
Veel mensen hebben een hang naar het verleden. Op de woningmarkt komt dat tot uiting in een grote belangstelling voor wat makelaars noemen "woningen met...
Wezep muziektent. Foto: CODA, Christa Balk
Een Rotterdamse muziektent in Wezep
De bijna romantisch aandoende Prinses Margrietkazerne met zijn trapgevels en torenspits is een van de twee in opdracht van de Duitse bezetter nieuw gebouwde kazernes...
Duitse begraafplaats in Ysselstein
Duitse veldgraven in Oosterbeek
Van 17 tot 26 september 1944 werden door Britse en Duitse militaire eenheden in Arnhem en Oosterbeek en omgeving zware gevechten geleverd die later onder...
Zijaanzicht met schuren. © Hans Barten
Boerderij
De boerderij is van oorsprong uit de achttiende eeuw en heeft een middenlangsdeel en een dwarsgeplaatst voorhuis (T-huis). Het is drastisch verbouwd in 1915....
Veldwijk Paviljoen Sparrenheuvel in 1908
Zorginstellingen 20e eeuw
In de 20e eeuw komen er, naast de al bestaande zorginstellingen, nieuwe instellingen in Ermelo.
Het oorlogsmonument in Oldebroek
De razzia in Oldebroek
In het najaar van 1944 besloot het Duitse bezettingsleger de IJssellinie aan te leggen, een verdedigingswerk langs de IJssel, gericht tegen mogelijke aanvallen van de...
Het trekpontje vaart in de jaren zestig nog vaak over de kasteelvijver. © Geldersch Landschap en Kastelen, uit particuliere collectie
Schuitje varen
Zowel aan de keermuur van het voorplein, als op de tegenoverliggende plaats in het park, is de plaats te zien waar het trekpontje functioneerde. Dit...
Een werk over Johnny van Doorn alias de Selfkicker
Arnhem boekenstad
Arnhem is al meer dan een eeuw een belangrijke geboorteplek van vaderlandse schrijvers en dichters. Begin twintigste eeuw veranderde het culturele klimaat van Arnhem door...
Koningin Wilhelmina bezoekt Wijchen in 1926. Bron: Gelders Archief GA1615
Koningin Wilhelmina was hier in 1926...
In 1926 werd het Rijk van Nijmegen en het Land van Maas en Waal getroffen door een verschrikkelijke watersnoodramp. Het is ...
Sanatorium in Beekbergen
Honderd jaar strijd tegen tuberculose
Ruim een eeuw geleden zijn cholera en tuberculose (tbc) nog doodsoorzaak nummer één in Nederland. Tegenwoordig komt tbc in Nederland niet meer veel voor en...
Drikus Veer
Drikus Veer
De Achterhoek en snelle motoren horen bij elkaar. Motorliefhebbers treffen elkaar op de Zwarte Cross-festivals in Lichtenvoorde of bij de streekwedstrijden in het oosten van...
Het kunstwerk Zorg en Geborgenheid bij de Glind
De Glind
Een klein dorp op het Gelderse platteland waar wezen of andere kwetsbare kinderen in gewone gezinnen worden opgevangen. Dat is de gedachte achter jeugddorp De...
Terlet gedenkteken. Foto: CODA, Christa Balk
Bomen weg
Een kilometer ten oosten van Terlet, aan de A50, ontbreekt de laanbeplanting van de Eerbeekseweg. Op 14 juni 1943 kwam hier...
Steeg Elburg_bron Streekarchivariaat NW Veluwe
Elburgse stegen
Er gebeurde van alles in de Elburgse stegen: vrouwen die wassen, kippen die scharrelen, venters die koopwaar aanbieden en kinderen die...
De Groenmarkt rond 1900
Hotel De Hollandsche Tuin
De naam "De Hollandschen Tuyn", voor een aantal panden in het brede gedeelte van de Groenmarkt, stamt al uit 1660. Toen was er een brouwerij...
Tram 6_bron Streekarchivariaat NW Veluwe
Haltes van de tram
Langs de lijn Nunspeet-Hattemerbroek waren wel zestig halteplaatsen aangegeven door een witgeverfde band om een boom met daarin een zwart nummer....
Concertprogramma van de Arnhemse Orkest Vereniging (Bron: Gelders Orkest)
Volksconcerten in Gelderland
Mocht in 1948 in Ede het vioolconcert van Mendelssohn klinken, in de jaren daarvoor tijdens de bezetting was daarvan geen sprake geweest. Mendelssohn (1809-1847) was...
Draaimolen op de kermis
Kermis in Beltrum
"En dan ging je met zuster Anna naar de kermis en dan moest de hele club van de kleuterschool in de draaimolen en dan werd...
Arnhem, Walburgplein
Walburgisplein
De Walburgkerk is zwaar beschadigd tijdens de Slag om Arnhem. Hier ziet u een gevelreliëf dat het vooroorlogse Walburgisplein in herinnering brengt. Het reliëf is...
Ovink senior 1836-1925
Drie generaties Ovink
In de familie Ovink kozen drie achtereenvolgende geslachten het beroep van architect. H.L.J. Ovink vestigde zich in 1869 in Stad-Doetinchem. Zijn zoon B. Ovink trad...
Ansicht, station Ede-centrum van de Nederlands Centraal Spoorwegmaatschappij, met wachtende reizigers, 1907. Collectie Historisch Museum Ede
Stationsgebouw Ede Centrum
Het stationsgebouw, een rijksmonument, dateert uit 1902 en is in 1990 door de gemeente Ede gerestaureerd en gerenoveerd. In dit gebouw was van 1975 tot...
Aankondiging huldiging van de heer Jan Herman van Heek
De ‘Berghse Kei’
Aan het begin van de toegangsweg naar Kasteel Huis Bergh ligt een bijna 25 ton zware, granieten, zwerfsteen. De 'Berghse Kei', ...
A.M. de Jong zittend als tweede van links: Letterkundig Museum
Verboden boek over de officiersopleiding in Harderwijk
Een citaat van Frank van Wezel, hoofdpersoon uit een roman van A.M. de Jong die in 1917 onverwacht als landstormer in dienst moest. De legerleiding...
Arnhem, market garden plantsoen Onderlangs
Onderlangs
Geallieerde troepen probeerden in september 1944 via Onderlangs de Rijnbrug te bereiken. Manschappen van John Frost en andere onderdelen vormden de voorhoede. Deze eerste groep...
Een Nederlandes verpleegster helpt gewonde Britse para’s bij Oosterbeek (Bron: Stichting Liberation Route Europe, © Beeldbank WO 2 – NIOD)
De vriendschapsband
September 1944, Operatie Market Garden, het geallieerden offensief is begonnen. Twee bevriende zweefvliegtuigpiloten kruisen elkaars pad. Een van hen raakt zwaar gewond. Bij het voorlopige...
Arnhem, Eusebiuskerk
Eusebiuskerk
De Grote Kerk of Eusebiuskerk is tijdens en na de Slag om Arnhem grotendeels verwoest en na de Tweede Wereldoorlog geheel weer opgebouwd. De spits...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl