Tijd van wereldoorlogen

Kenmerkende ontwikkelingen van deze periode:

Bewoners van de Barlheze voor slagerij Dormits, met het hek van de vismarkt uiterst rechts ca. 1905.
Slagerij Jacob Dormits
Vanaf circa 1900 was aan het begin van de Barlheze de "Vleeschhouwerij" van Jacob Dormits gevestigd. Deze slagerij, toenmalig huisnummer 99 (nu tegenover Barlheze 50),...
Maartekeur
Maartekeur
De Maartekeur in Lochem was een van de laatste openbare vrijstermarkten, zoals die ooit op tal van plaatsen in Nederland en daarbuiten voorkwamen. Zoveel is...
Arnhem, Duivelshuis
Duivelshuis
In dit historische pand houdt de burgemeester van Arnhem kantoor. Elke aftredende burgemeester liet een eigen glas-in-loodraam vervaardigen meestal met een familiewapen. Burgemeester Matser droeg...
De restauratie in 2009 © Hans Barten
Interieur Kapel Boldershof, Ambthuisplein 1, Druten
De kapel is een onderdeel van het grote complex op een centrale plek in de Druten. Het geheel werd ontworpen door architect Edouard Cuypers, de...
27 Pastoorstraat
Pastoorstraat
De Pastoorstraat nam vóór de Tweede Wereldoorlog een centrale plaats in bij de joodse Arnhemmers. Een belangrijk gebouw vormde de synagoge naar een ontwerp van...
Een dag voor de aankomst van het Duitse Fallschirm Ersatz- und Ausbildungs-Regiment landde op de Ginkelse Heide de 4th Parachute Brigade. Bron: Gelders Archief
Hoe het eerste gevecht meteen het laatste werd
De rekruten van de 3e Compagnie van het Fallschirm Ersatz- und Ausbildungs- Regiment hadden bij het uitbreken van de Slag om Arnhem in 1944 nog...
Arnhem, Bakkerstraat
Bakkerstraat 63
In dit toenmalige pand van Van Gend en Loos fusilleerden Duitse soldaten op dinsdag 19 september 1944 vijf Arnhemse burgers, zonder enige vorm van proces....
Herenhuis aan de Hoogstraat. Fotografie Hans Barten
Herenhuis
Op het Hoog, vanaf de middeleeuwen onbetwist dorpshart met kerk, kerkhof, school en dorpslinde, staat sinds 1914 dit markante herenhuis. Het vrijstaande pand telt twee...
Stoomgemaal De Tuut in Appeltern. Foto: Gerard Kouwenberg, Heemkundevereniging Leeuwen
Stoomgemaal de Tuut
De Tuut bij Appeltern is het enige stoomgemaal van het Gelders rivierengebied. Het werd in 1917 gebouwd voor de bemaling van de Nieuwe wetering. Een...
trouwfoto van Dolf en Paula, 27-6-1953
Dag mam, ik ga
Paula Boon-Thieleman is opgegroeid in de wijk de Geitenkamp in de Wagenaarstraat. Ze heeft de oorlog meegemaakt waarin het Arnhemse leven...
Gradus van't Hul
Gradus van ’t Hul
Het komt tegenwoordig nog zeer zelden voor dat een Verzetskruis wordt uitgereikt dat herinnert aan de Tweede Wereldoorlog. Op dinsdag 6 december 2011 werd in...
Kinderen spelen buiten
Kinderspeelgoed in de Jaren '30
In de periode van de dertiger jaren van de vorige eeuw waren de levensomstandigheden duidelijk heel anders dan in de tijd waarin we nu leven....
Voormalig Maristenklooster, project Kloostertuin
Voormalig Maristenklooster
Aan de Pastoor van der Marckstraat in Weurt verrijst nog altijd het grote kloostercomplex dat in 1905 oorspronkelijk door de Ursulinnen van St. Salvator werd...
Jan Hilgers na het maken van zijn eerste Nederlandse vlucht, 29 juli 1910. Collectie Historisch Museum Ede
Jan Hilgers monument
Op 29 juli 1910 maakt Jan Hilgers op de Doesburgerheide bij Ede als eerste Nederlander een vlucht in een gemotoriseerd vliegtuig...
Afsluiting van de Zuiderzee
Afsluiting van de Zuiderzee
Harderwijk is vooral bekend geworden als Zuiderzeestad. Harderwijk en de Zuiderzee hoorden als een soort Siamese tweeling bij elkaar. Harderwijker vissers verdienden hun geld op...
1905 SDAP opgericht
SDAP-afdeling Tiel opgericht
Op zondag 3 september 1905 komen zo'n 150 belangstellenden bijeen in de coöperatieve bakkerij 'Vooruitgang zij ons doel' aan de Kijkuit te Tiel.
Een vliegtuig van de luchtlandingsoperatie
Vrijheid valt uit de lucht in Nederasselt
Op zondag 17 september 1944 vinden in Overasselt en Nederasselt een van de grootste luchtlandingsoperaties aller tijden. In de weilanden ten noorden van beide...
Drieluik van de familie Kanis, Links de vader met zijn zoon: Peter Canisius
Beeld Petrus Canisius
Dit bronzen beeld van Petrus Canisius is gemaakt door Toon Dupuis. Petrus Canisius werd in 1521 geboren als zoon van Jacob ...
Bouw Goffertstadion
Het Goffertpark
Waar nu het Goffertpark is, was vroeger bos en heide. Nijmeegse werklozen legden hier in vierenhalf jaar een ruim stadspark aan. Het Goffertpark werd op...
Concertprogramma van de Arnhemse Orkest Vereniging (Bron: Gelders Orkest)
Een spetterend optreden
Op woensdagavond 31 maart 1948 is de zaal van Cultureel Centrum De Reehorst in Ede afgeladen vol. Er vindt een bijzondere gebeurtenis plaats, want de...
Veluws heideschaap
Het Veluws Heideschaap
Ongeveer twee eeuwen geleden bestaan grote delen van Gelderland uit heide. Boeren gebruiken de heide om er hun schapen te laten grazen.
Veldwijk Paviljoen Sparrenheuvel in 1908
Zorginstellingen 20e eeuw
In de 20e eeuw komen er, naast de al bestaande zorginstellingen, nieuwe instellingen in Ermelo.
De Landstraat in Aalten
Het verzet in Aalten
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er ook in Aalten sprake van verzet tegen de Duitse bezetter. Niet alleen werden er onderduikers opgevangen, ook verschillende acties...
Aanlegsteiger van de pont over de Waal
De Waalbrug
Op 16 juni 1936 werd de Waalbrug feestelijk geopend. Nadat koningin Wilhelmina met een zilveren schaar het lint had doorgeknipt, trok een stoet versierde auto's...
Arnhem, klok Lauwersgracht
Lauwersgracht
De burgerklok in de Lauwersgracht weerklinkt elke 17e september. De klok werd in september 1956 aan het gemeentebestuur aangeboden door een uit de burgerij gevormd...
Ter gelegenheid van het tweejarige bestaan van het Nachtjagdgeschwader 1 werd onder meer een tekening gemaakt, voorstellende Falck op zijn Deelense 'Horst' © Gelders Archief
Wolfgang Falck
Na de Duitse invasie van Nederland werd vliegveld Deelen snel in bezit genomen door de Duitse Luftwaffe. Vanuit Düsseldorf vertrok begin juli 1940 commandant Wolfgang...
Fruitteelt in Tiel, 1949 (Fotograaf: Dolf Kruger, bron: [DKR-10001-5], De Waarheid, Nederlands Fotomuseum)
Tiel in wederopbouw
De periode van herstel en wederopbouw had in Tiel lang geduurd. Dat was niet vreemd. Het gebied behoorde tot de zwaarst gehavende streken van Nederland....
Huis Avegoor in Ellecom © Monumenten In Nederland Gelderland, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed CC-BY-SA 4.0
Ellecom
Vanuit De Steeg naar Ellecom rijdt men over één van de mooiste lanen van Nederland: de Middachter Allee.
Het trekpontje vaart in de jaren zestig nog vaak over de kasteelvijver. © Geldersch Landschap en Kastelen, uit particuliere collectie
Schuitje varen
Zowel aan de keermuur van het voorplein, als op de tegenoverliggende plaats in het park, is de plaats te zien waar het trekpontje functioneerde. Dit...
Arnhem, Steenstraat 7
Steenstraat 7
Het Airborne gedenkraam in de Sint Martinuskerk toont een brandende Gelderse hoofdstad. Para's zeilen vanaf de nok van het raam naar beneden boven de Rijnbrug....
De eerste leraren van de Theologische School te Kampen, 1854. Coll. Gemeentearchief Kampen
De Bible belt
In de Bataafs-Franse tijd (1795-1813) kwam een einde aan de bevoorrechte positie van de Hervormde Kerk. Binnen de denkbeelden van de Verlichting en de Franse...
De Roskambus 1974
Toerisme
De opkomst van het reizen en van de belangstelling voor natuur en frisse lucht in de negentiende eeuw vormden het begin van...
De gevel met geglazuurde stenen. © Hans Barten
woonhuis
Dit woonhuis werd gebouwd door de gemeentearchitect Joseph Spits, bekend van meerdere Jugendstilpanden aan de Kattenburg. Hij woonde zelf in dit pand. Dit...
De beide soldaten uit het verhaal die omkwamen in Heerde waren gelegerd bij de brug over de Stouwe in Vriezenveen. Bron: Hans Kobes, Vereniging Oud Vriezenveen
Beuk met oorlogslittekens
In de Eperweg te Heerde, vlak bij de Oldekampseweg, bevindt zich een scherpe bocht met in de buitenbocht een oude beuk. De boom draagt duidelijke...
Buurmalsen ronde huis
Het Ronde Huis bij Buurmalsen
In de kom van Buurmalsen stond op de Molenhucht een dwangmolen.
17a Provinciehuis mei 2008 Cor Bekink 27
Stad der Provincie, vanaf 1817
In 1817 werd Arnhem officieel de hoofdstad van Gelderland in het nieuwe Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Een al bijna driehonderd jaar bestaande traditie werd daarmee...
Schilderij, Enka fabriek, Jan Eversen 1950. Collectie Historisch Museum Ede
ENKA - Herinneringsbank 25 jarig jubileum
Deze herinneringsbank stamt uit 1938, en is vervaardigd naar een ontwerp van Brouwer's Aardewerkfabriek te Leiderdorp en opgetrokken in een sobere,...
Café Stationzicht met kijkje in de Barlheze, voor 1914
Café Stationzicht
Links op de hoek van de Rozengracht en Barlheze, destijds Barlheze nr. 68, was vanaf het begin van de twintigste eeuw een café gevestigd. Niet...
Titus Brandsma
Titus Brandsma
Pater Titus Brandsma, priester en hoogleraar aan de Katholieke Universiteit Nijmegen, stierf in 1942 in concentratiekamp Dachau, omdat hij zich verzet had tegen onrecht.
Arnhem, Zwarteweg 14
Zwarteweg 14
Om niet in Duitse handen te raken moest de Britse bevelhebber generaal-majoor Robert E. Urquhart in de hevige strijd een goed heenkomen zoeken. Hij vond...
Transformatorhuisje aan de Hooistraat. © Hans Barten
Transformatorhuisje
Dit monument is een vrijstaand transformatorhuisje van de P.G.E.M. (Provinciale Geldersche Electriciteits Maatschappij). Deze naam staat bij vergelijkbare huisjes meestal op een P.G.E.M.tegeltableau, maar datontbreekt...
Borgardijnstraat-1973-1-foto-Paul-van-Onzen.jpg
Oude gebruiken bewaard gebleven in museumwoningen
Veel mensen hebben een hang naar het verleden. Op de woningmarkt komt dat tot uiting in een grote belangstelling voor wat makelaars noemen "woningen met...
Rumpt Notarishuis
Notarishuis in Rumpt
Een opvallend gebouw langs de dijk is het voormalige Notarishuis, een villa in Chalet-stijl.
Koningsweg, de bunker op Deelen, 1947. © Fotograaf: Renes. Gelders Archief
Deelen in Arnhem
Een groot deel van de voormalige vliegveldbebouwing bevindt zich binnen de gemeentegrenzen van Arnhem. Hieronder volgt informatie over een deel van de belangrijkste gebouwen en...
Noodziekenhuis in de openbare school aan de Gasthuisstraat. verschillende evacués kwamen uit een psychiatrisch ziekenhuis in Wolfheze. Voor hen en andere patiënten werden noodziekenhuizen ingericht (in de Gruno aan de Wallerstraat, in het Oude Mannen- en Vrouwenhuis aan het Vetkamp en in de openbare school aan de Gasthuisstraat).
De hongerwinter
Tijdens de laatste acht maanden van de oorlog, van oktober 1944 t/m mei 1945, werd het in Nijkerk erg druk. Begin oktober kwamen er zo'n...
De grote waterval op Sonsbeek, Gelders Archief
Klein Zwitserland
Een aantal landgoederen langs de oude stadsrand van Arnhem was eind negentiende eeuw al gesneuveld om plaats te maken voor nieuwe woonwijken. Sonsbeek was ook...
Villa Vinkendael in Beuningen
Romantische fabrikantenvilla in Beuningen
Deze in 1910 gebouwde statige en romantische fabrikantenvilla is ontworpen door architect Oscar Leeuw (Roermond 1866-Nijmegen 1944). Leeuw heeft een flink aantal monumentale gebouwen op...
Blauwvosjes
De Vierdaagse
De Vierdaagse ontstond uit sportdagen voor het leger die in de jaren 1904-1908 op verschillende plekken in het land werden gehouden. Vanaf 1909 werden dit...
veerpont oud.jpg
Een nat pak op de pont
In het land van Maas en Waal waren rond 1920 voor de verbindingen over de Waal en Maas in totaal 9 veerponten aanwezig waar met...
Betuwsche Stoomtramweg Maatschappij
De BSM werd opgericht op 16 februari 1907. De spoorbreedte werd bepaald op 106,7 cm, zodat de tramlijnen konden aansluiten op de lijnen van andere...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl