Tijd van wereldoorlogen

Kenmerkende ontwikkelingen van deze periode:

Vanaf de overkant van de straat. © Hans Barten
Woonhuis
Vanaf de overkant van de straat kun je het pand goed bekijken. Het is een eenvoudig, vrijstaand woonhuis met één bouwlaag en een zadeldak dat...
Stoomtimmerfabriek met aangrenzend woonhuis
Stoomtimmerfabriek in Wehl
In 1907 begon Th.W.A. Damen met de bouw van de Stoomtimmerfabriek in Wehl. Voor de locatie koos hij een plek aan de spoorlijn, zodat grondstoffen...
Kinderen Glimmerveen. © Uit B. Glimmerveen en anderen, Dat bolletje brood uit de Bakkerstraat, Wageningen 1995
Schuilen in de kelder
Op 17 september 1944 starten de geallieerden met de bevrijdingsactie Operatie Market Garden. Door deze gevechten wordt Wageningen frontgebied. Het is gevaarlijk in huis en...
Het verwoeste Borculo na 10 augustus 1925 © Weerstation Borculo
De stormramp van Borculo
Borculo was op 10 augustus 1925 over de hele wereld nieuws toen het door een cycloon grotendeels werd verwoest.
Paviljoen De Montfoort. © Hans Barten
Boldershofcomplex
Het gebouwencomplex Boldershof werd in het begin van de twintigste eeuw gebouwd door Edouard Cuypers. Hij was de neef van de beroemde architect dr. Pierre...
Joods monument aan de Boliestraat
Doetinchemse joden in de Tweede Wereldoorlog
In Doetinchem is voor de Tweede Wereldoorlog sprake van een bloeiende joodse gemeenschap. Vooral in de Boliestraat vond men joodse middenstanders....
Woningnood na de Tweede Wereldoorlog
Soldatenhuisje
Na de Tweede Wereldoorlog was er sprake van woningnood in Nederland. De Loevesteinse soldatenhuisjes stonden leeg; er werden vooral arme gezinnen...
Het groene Stationsplein in 1912
Stationsplein-omgeving
Het is moeilijk voor te stellen hoe deze plek er vóór de oorlog heeft uitgezien; de situatie is totaal gewijzigd. Hier lag het oude Stationsplein,...
Jonge arbeider in een steenbakkerij in Gelderland, jaren dertig (Bron: Nationaal Archief)
Gelderse vlamovens
Als gevolg van de brandstofschaarste tijdens de Eerste Wereldoorlog zochten diverse takken van nijverheid naarstig naar mogelijkheden om te bezuinigen op het brandstofverbruik. In de...
Het Sint-Bonifatiusklooster
Voormalig Gouden Handen
Het Sint-Bonifatiusklooster, ook bekend als Don Rua en als Gouden Handen, is in 1910 gesticht door Duitse Jezuïeten. De Jezuïeten wilden...
Koningin Wilhelmina bezoekt Wijchen in 1926. Bron: Gelders Archief GA1615
Koningin Wilhelmina was hier in 1926...
In 1926 werd het Rijk van Nijmegen en het Land van Maas en Waal getroffen door een verschrikkelijke watersnoodramp. Het is ...
Arbeiders van de sigarenfabriek van Van Gasteren aan de Zandstraat. De foto is gemaakt in het begin van de twintigste eeuw.
Sigarenmakers in Culemborg
De sigarenmakers in Culemborg, het centrum van de tabaksverwerkende industrie in Gelderland, hebben reden tot tevredenheid. In maart 1920 krijgt deze...
Het tafelzilver (Bron: Provincie Gelderland)
Tijdloos tafelzilver
In het Provinciehuis in Arnhem komt wekelijks fraai bestek op tafel. Elke dinsdag wordt de lunch geserveerd voorafgaand aan de vergadering van Gedeputeerde Staten. Daarbij...
Het uitdragen van oranjebomen uit de oranjerie, foto circa 1900. © Collectie Toon Nelemans, Rozendaal.
Oranjerie
In het midden van de achttiende eeuw had Rosendael al een oranjerie. Toen het park in de negentiende eeuw in landschapsstijl werd omgevormd, werd een...
Klein Heidekamp aan de Clement van Maasdijklaan 1. Diende in WO II als officierskamp. © Fotograaf: Henri ter Hall. Gelders Archief
Heimatschutz in Deelen
Wanneer de Tweede Wereldoorlog zich steeds meer in het nadeel van Duitsland ontwikkelt, bouwen de bezetters permanente militaire complexen voor de verdediging van het Reich....
Asperen
Asperen op zijn kop
De invasie van de soldaten in 1939 het Asperense dorpsleven volledig op zijn kop. De anders zo rustige gemeenschap van ongeveer...
Boomgaard Doddendaal in bloei. © Gemeente Beuningen
Hoogstamboomgaarden
Hoogstamboomgaarden bestaan uit fruitbomen met op ongeveer twee meter hoogte de eerste dwarstakken. De gunstigste groeiplaats voor boomgaarden zijn plaatsen die niet te drassig zijn...
Drieluik van de familie Kanis, Links de vader met zijn zoon: Peter Canisius
Beeld Petrus Canisius
Dit bronzen beeld van Petrus Canisius is gemaakt door Toon Dupuis. Petrus Canisius werd in 1521 geboren als zoon van Jacob ...
Een verwoeste boerderij bij Elst in de Betuwe (Bron: Stichting Liberation Route Europe, © Beeldbank WO 2 – NIOD)
Manneneiland Lent
De Betuwe, het land tussen de Waal en de Rijn, werd na september 1944 de grens tussen de geallieerden en het Duitse grondgebied. Het half...
De Waterstraat met rechts de HBS, gezien vanaf de Groenmarkt, rond 1900
De familie Nijhof in de Waterstraat
Herman Nijhof woonde met zijn ouders op de rechterhoek van de Waterstraat en de Bakkerstraat, boven de meubelmakerij van zijn vader. Op 14 oktober 1944...
Fokko Kortlang
Fokko Kortlang
De uit Velp afkomstige architect Fokko Kortlang (1856-1927) wordt in 1891 de eerste directeur (1891-1925) van de Stichting 's Heeren Loo. Onder zijn leiding groeit...
Villa Kattenburg © Hans Barten
Villa
Dit monument is een fraai en rijk gedetailleerd vrijstaand herenhuis. Het is gebouwd voor Louis Dericks en Doca Kuppen door Joseph Spits. Spits was ook...
Warenhuis Huls in de Hamburgerstraat 38
Warenhuis Huls van Johannes Hendrikus Huls 1892-1967
Johannes Hendrikus Huls, de grondlegger van het warenhuis Huls, opent in 1919 'de Goedkoope Bazar' aan de Boliestraat. De verkoop loopt goed en hij verhuist...
Foto, vooraanzicht winkeltje van Lammert van de Bospoort, 1967. Collectie Historisch Museum Ede
Oud winkeltje
Lammert van de Bospoort opent in 1904 een kruidenierswinkel op de Amsterdamseweg 20 te Ede. Hij drijft zijn 'nering' tot de...
17a Provinciehuis mei 2008 Cor Bekink 27
Stad der Provincie, vanaf 1817
In 1817 werd Arnhem officieel de hoofdstad van Gelderland in het nieuwe Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Een al bijna driehonderd jaar bestaande traditie werd daarmee...
Ontvangst Sinterklaas in Culemborg, 1958
Sinterklaas in Culemborg
"Ik weet nog, dat was net na de oorlog toen was ik zes, toen zou mijn broer voor de eerste keer Sinterklaas zijn, maar dat...
Trouwfoto Johannes Bronkhorst en Agnes van Lent 18-10-1939 © Léon Bronkhorst CC-BY-NC
Evacuatie naar Landgoed Coldenhove in 1944
Johannes Lambertus Bernardus Bronkhorst (1909-1986) en Agnes Wilhelmina van Lent (1914-1988) woonden in de Prins Hendrikstraat 41 in Arnhem. Toen op 23 september 1944 op...
Arnhem, Roermondsplein
Roermondsplein
Niet alleen de vaste Rijnbrug, maar ook de schipbrug die op deze locatie lag, was een belangrijk Brits doel. Deze kon echter niet gebruikt worden...
Opening van de verkeersbrug over de Waal bij Zaltbommel (Bron: Stadskasteel Zaltbommel)
De aanleg van de A2
Sinds 1960 mag Cees van der Plaat zichzelf Enspijker noemen. In dat jaar trouwde hij met Geertje van Mourik. Haar ouders woonden aan de Molenkampstraat,...
Gradus van't Hul
Gradus van ’t Hul
Het komt tegenwoordig nog zeer zelden voor dat een Verzetskruis wordt uitgereikt dat herinnert aan de Tweede Wereldoorlog. Op dinsdag 6 december 2011 werd in...
Café Stationzicht met kijkje in de Barlheze, voor 1914
Café Stationzicht
Links op de hoek van de Rozengracht en Barlheze, destijds Barlheze nr. 68, was vanaf het begin van de twintigste eeuw een café gevestigd. Niet...
Jan van Schaffelaarkazerne
Kazernes
In 1938 wordt de dienstplicht verlengd. Defensie in Harderwijk heeft te weinig plek voor de militairen en zoekt in de buurt voor uitbreiding. Hierdoor wordt...
Het woonhuis met roodglazuur. © Hans Barten
Woonhuis
Het pand is een vrijstaand woonhuis uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Het bestaat uit één bouwlaag met zolderverdieping en een plat dak...
Foto van de medewerkers van de Dienst Gemeentewerken Renkum, die zich bezighield met het opgraven en identificeren van gesneuvelde Duitse militairen. Bron: Gelders Archief
Oorlogsgraven en identificatie
Kort na de bevrijding ontstond de behoefte het bergen van gesneuvelde militairen en overleden burgers centraal te regelen. Hiertoe werd de Dienst Identificatie en Berging...
Vooraanzicht Sint Paschaliskerk Woezik. Bron: Wikimedia Commons, Havang 2013
Sint Paschaliskerk, een kerk die er moest komen
Het is nog altijd pijnlijk te zien hoe lang de rooms-katholieke Woezikse gemeenschap letterlijk heeft moet vechten voor de status van...
Blitzmädel in Diogenes bunker op vliegbasis Deelen © Alfred Saak
Blitzmädchen op basis Fliegerhorst Deelen
Ergens rondom het grote blok beton dat met mos begroeid is en diepe scheuren vertoont, ergens tussen bladeren en de tand des tijds ligt onder...
Luchtfoto van vliegbasis Deelen © Gelders Archief
Rumor has it
In times of war zijn de plannen en volgende stappen van de vijand grotendeels giswerk. Spionage- en verzetsgroepen in bezet Nederland werken vanaf 1943 nauw...
De kersenpluk, aan de dis met hoenderik en bussel - 1940 (Bron: Enspijk.info)
Kersenindustrie in Enspijk
Sinds 1960 mag Cees van der Plaat zichzelf Enspijker noemen. In dat jaar trouwde hij met Geertje van Mourik. Haar ouders woonden aan de Molenkampstraat,...
Noodziekenhuis in de openbare school aan de Gasthuisstraat. verschillende evacués kwamen uit een psychiatrisch ziekenhuis in Wolfheze. Voor hen en andere patiënten werden noodziekenhuizen ingericht (in de Gruno aan de Wallerstraat, in het Oude Mannen- en Vrouwenhuis aan het Vetkamp en in de openbare school aan de Gasthuisstraat).
De hongerwinter
Tijdens de laatste acht maanden van de oorlog, van oktober 1944 t/m mei 1945, werd het in Nijkerk erg druk. Begin oktober kwamen er zo'n...
Afsluiting van de Zuiderzee
Afsluiting van de Zuiderzee
Harderwijk is vooral bekend geworden als Zuiderzeestad. Harderwijk en de Zuiderzee hoorden als een soort Siamese tweeling bij elkaar. Harderwijker vissers verdienden hun geld op...
ado-speelgoed met kenmerkende primaire kleuren
ado-werkplaats
Ado-speelgoed komt uit de 'Werkplaats voor mannelijke patiënten' van het sanatorium Berg en Bosch. In deze werkplaats konden mannen die grotendeels genezen waren na een...
Kees Mulder, portret © Bron: De Tijd 4 mei 1955
De Rode Pimpernel
Kees Mulder is tijdens de oorlog als verzetsstrijder actief. Onder de schuilnaam de Rode Pimpernel helpt Kees tientallen mensen die moeten vluchten, waaronder tientallen joden....
Ruurlo dorpsstraat
Bouwstijlen in Ruurlo
Hoewel er in Ruurlo geen typerende voorbeelden van bouwstijlen te vinden zijn, behalve dan de twee kerken en het Postkantoor, zijn er toch wel huizen...
Eierhal
Markthal
Door de gestaag groeiende handel in boter is er zo rond 1900 in Putten behoefte aan een eigen marktgebouw. De in 1898 gebouwde open markthal...
Paard en wagen in Arnhem.jpg
Pakjes rondbrengen met paard en wagen
Mijn familie had vroeger een transportbedrijf in Arnhem. Wij brachten met paard en wagen de pakketjes rond. Ons huis was zo ingericht dat wij boven...
Prentbriefkaart met kasteel Rosendael en luchtballon, circa 1920. © Collectie Toon Nelemans, Rozendaal.
Een luchtballon boven het kasteel
Van kasteel en park Rosendael zijn in de eerste helft van de twintigste eeuw honderden prentbriefkaarten gedrukt. De bezienswaardigheden die voor vermaak en vertier zorgden,...
Vooraanzicht Bisschop Hamerhuis
Bisschop Hamerhuis
Het Bisschop Hamer Huis, het gebouw met oosterse pagode in Nijmegen, is in 1923 door de architect Estourgie ontworpen in opdracht van de paters van...
Nannenberg wanneer hij ca. 25 à 30jaar is
Nannenberg: sociaal-democraat in Opheusden
Wie had ooit gedacht dat de jonge Eisse Sipko Busscher Nannenberg uit Eenrum (Groningen) na zijn aanstelling als onderwijzer in Opheusden propagandist en spreker voor...
Fruitteelt in Tiel, 1949 (Fotograaf: Dolf Kruger, bron: [DKR-10001-5], De Waarheid, Nederlands Fotomuseum)
Tiel in wederopbouw
De periode van herstel en wederopbouw had in Tiel lang geduurd. Dat was niet vreemd. Het gebied behoorde tot de zwaarst gehavende streken van Nederland....
Op deze tijdelijke Duitse begraafplaats op het terrein van de Saksen Weimar-kazerne in Arnhem, lagen bijna 150 soldaten begraven. Bron: Gelders Archief © Fotocollectie Nico Kramer
De laatste regels van Wolfgang en Josef
In september 1944, toen de geallieerden bij Arnhem probeerden door te stoten naar Duitsland, vochten de Duitse korporaal Wolfgang Dinkel en de Oostenrijkse geniesoldaat Josef...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl