Tijd van burgers en stoommachines

Kenmerkend voor deze periode:

Watersnood kolk van Soest
De vergeten watersnood van 1827
Op 3 maart 1827 voltrok zich wat wel de vergeten watersnoodramp van de Betuwe wordt genoemd. Het wordt 'vergeten' genoemd omdat...
De kenmerkende puntdaken van pottenbakkerij Andrée
Pottenbakkerij Andrée
Aan het Kanaal Noord in Apeldoorn stond vroeger een van de meest karakteristieke gebouwen van Zevenhuizen met daarin de pottenbakkerij van de...
Museum Vaal
Tolhuis nummer 5 of Museum Vaal
Na de aanleg van de straatweg van Arnhem naar Apeldoorn in 1843 worden er tolhuizen gebouwd. In Apeldoorn is dat Tolhuis ...
1880 J.N. Daalderop sticht metaalwarenfabriek
J.N. Daalderop sticht zijn metaalwarenfabriek
In 1880 neemt Johannes Nicolaas Daalderop de stoomkoperdraaierij van de weduwe Pas in de Waterstraat over. Het is de grondslag voor ...
Dichter jan Ten Arve
Jan ten Arve
Jan ten Arve was een boer uit Ruurlo die in zijn tijd opmerkelijk belezen en begaafd was. Hij becommentarieerde het dorpsleven in dichtvorm.
Het boerderijtje met de grote schuur © Hans Barten
Boerderij Vijf Akkers
Het monument is een kleine hallehuisboerderij met een middenlangsdeel, gebouwd rond 1900. Het heeft een zadeldak met wolfseinden en is bovenaan met riet gedekt...
Buigen, leggen, knikken, vlechten. Deze technieken werden in januari 2015 toegepast op deze maasheg aan de Herreweg in Balgoij. © Stichting Maasheggen Balgoy
Maasheggen, symbool landschappelijke identiteit
De Meidoornheg die te zien is vanaf de Hoeveweg naar de dijk, is een van de laatste oude heggen van het oude Maasheggenlandschap in Balgoy....
Opa en oma Zwart
Kerst Zwart
Kerst Zwart, Fries van oorsprong (Nije Haske), kwam in 1889 in Ruurlo werken als hoofd van de Dorpsschool. In zijn vrije tijd zwierf hij door...
Exterieur salon vanuit het noorden, 1841. Uit 1841 is nog een tekening bewaard gebleven.  A. Verhuell schreef naar aanleiding van deze tekening:   ‘Deze eenvoudige uitspanning lag aan de Noordzijde van de beek. Hoevele vroolijke buitenpartijen heb ik dáár bijgewoond, die de schoorsteenen deed roocken van het pannekoeken bakken, eerst als kind, met gezelschappen in twee of drie char à bancs uit Doesborgh – toen als knaap en als jongeling. Later werd het mooier, kwam er een groot hotel, en een steenen brug- maar met de ware ongegineerde buitenpret was het gedaan’.  (Bron: Gelders Archief, GM 09719)
Hotel Beekhuizen
Op het landgoed Beekhuizen heeft Alexander Jacob van Spaen, heer van Biljoen, in 1844 een groot gebouw gesticht, bestemd voor logement. Dit logement, dat aan...
Marialust 1910
Marialust en het Verzetsstrijderspark
In 1824 kocht Jan Hendrik Ameshoff de papierfabriek De Vlijt en het bijbehorende landgoed. Ameshoff brak het huis af en bouwde daarvoor in de plaats...
Torenfort op Fort Vuren © Wikimedia, foto: 'HenkvD' CC-by-sa
Fort Vuren
Fort Vuren is een fort dat onderdeel uitmaakte van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, en is gelegen in Vuren in de gemeente Lingewaal. Het fort werd...
Schovenhorst heide
Bosbouw
De gemeente Putten verwerft in 1843 zo'n 1325 hectare domeingronden om die weer door te verkopen of in erfpacht uit te ...
Huize Voërst (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
De Postkamer
De Postkamer was voorheen het Nijkerkse postkantoor. De foto is genomen tijdens de officiële opening in 1942. Vroeger stond...
De watertoren van Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Gas, licht en water
Verschillende voorzieningen, die we nu als vanzelfsprekend ervaren, hebben in de 19e en de 20e eeuw belangrijke verbeteringen gebracht in de...
Uitvouwblad bij boekje Korte Beschrijving van den Watersnood in 1855. Dijkbreuk te Dreumel © Koninklijke Bibliotheek, CC
Voorbeeld, de ramp van 1855
Sinds de bedijking is het rivierengebied geteisterd door honderden overstromingen, de ene ernstiger dan de andere. Er bestaan verslagen van de grotere rampen. Die werden...
Landhuis 'De Wolfsberg' loopt in de oorlog zware schade op, maar blijft behouden. Collectie G.G.Driessen
Landgoed De Wolfsberg
Luid getimmer maakt de mensen op de Stekkenberg nieuwsgierig. Ze staan voor hun piepkleine gewitte huisjes. Over het dal heen kijken...
/beeld/specials/druten/037b.jpg
Boerderij De Oude Dries
De kapitale boerderij De Oude Dries is gedateerd op een van de staafankers van het woonhuis, maar is van oorsprong ouder dan 1837. Het...
“Toen wij bij Lent afscheid van onzen voerman namen, zagen wij Nijmegen in een soort van Amphitheater voor ons uitgespreid, met de brede Waal voor dezelve,” schreef Willem de Clercq in 1815. © Aquarel Paulus van Liender, 1752, collectie Museum Het Valkhof - CC-BY
Schrijvers, schilders en de opkomst van het toerisme
In de negentiende eeuw ontdekten ook in Nederland romantische schrijvers en wandelaars de stuwwal bij Nijmegen en het rivierenlandschap. In hun voetsporen volgden de schilders....
Voorgevel boerderij. © Hans Barten
Boerderij
De voorgevel van dit monument stamt nog grotendeels uit de negentiende eeuw. In de twintigste eeuw werd de achtergevel vernieuwd, maar ook de zijgevels zijn...
Het bewoonde tabaksmagazijn © Hans Barten
Industrieel monument Tabakspakhuis
Dit rechthoekige, vrijstaande monument is een groot voormalig tabakspakhuis. Het heeft een begane grond, twee verdiepingen en een zolderverdieping met flauw hellend zadeldak.
Voorkant westzijde van Brouwersstraat 1 © Gerard Kouwenberg, 2014
Boerderijen en woonhuizen aan de Brouwersstraat
De bebouwing aan de Zandstraat, in feite de as van het dorpsgebied, is voornamelijk afkomstig uit de tweede helft van de negentiende eeuw. De huizen...
Voormalige maalderij. © Hans Barten
Voormalige maalderij
Dit monument is oorspronkelijk gebouwd als boerderij met dwarsdeel en is in 2009 ingrijpend gerestaureerd. De woning heeft een rietgedekt zadeldak met afgewolfde toppen. De...
Groen van Prinsterer kweekschool
Groen van Prinsterer kweekschool
Vlak na de dood van Guillaume Groen van Prinsterer in 1876 gaf de heer Remmelink uit Steenderen Dominee Van Dijk 20 000...
De tabaksboerderij. © Hans Barten
Tabaksboerderij
Dit monument is een kleine hallehuisboerderij met een middenlangsdeel. Het heeft een zadeldak met wolfseinden. Het dak is boven met riet gedekt en beneden met...
Molen De Drie Waaien voor restauratie. Bron: gemeentearchief Druten
Molen De Drie Waaien
Windkorenmolen De Drie Waaien in Afferden is een ronde stellingmolen. De molen was in 1869 de opvolger van een omgewaaide standerdmolen op dezelfde plek.
Theo Mann-Bouwmeester, 1895. Fotograaf onbekend. Collectie TIN. (Theater Instituut Nederland)
Vermaard toneelspeelster uit Zutphen
Sinds 1955 wordt elk jaar de Theo d'Or prijs uitgereikt aan de beste actrice van dat seizoen. Deze prijs is genoemd naar toneelspeelster Theo Mann...
De Steegse Vioolclub, 1912
Eerste verenigingen
In 1855 kreeg het verschijnsel 'vereniging' in Nederland een wettelijke basis, en werden verenigingen centraal - met Koninklijke goedkeuring - geregistreerd. De elite, de burgerij...
Zuidmolen
De Zuidmolen
'Noow kóm kèl, schiet toch op!', vader kijkt Hendrik boos aan. Met een vloek tilt Hendrik een zware zak graankorrels in ...
Een prent van de watersnood in de Bommelerwaard
Bommelerwaard - 1861 en 1926
De rivieren Maas en Waal brengen de Bommelerwaard vanaf de 13e eeuw voorspoed. Over de rivieren kunnen hout, hooi, granen en andere producten worden vervoerd,...
De Vanghentoren
De Vanghentoren
Aan de westkant van de stad, vlakbij de stadsmuur, staat een bijzonder gebouw. Tegenwoordig heet het de Vanghentoren. Er is een...
De Grote Kerk in Epe (Foto: Grote Kerk Epe)
Religie en Epe
Godsdienstig vormen Epe en Vaassen uitzonderingen in het algemene beeld van de Veluwe.
Otterlo GA12731 Foto: Gemeentearchief Ede
Van Otterlo naar Waterloo
Prins Willem Frederik, de latere koning Willem II, voerde in 1815 een regiment huzaren aan dat in de slag bij Waterloo ...
Jongensinternaat Ruimzicht
Jongensstad
Dominee Van Dijk vond dat ook jongens van eenvoudige komaf een kans moesten hebben om dominee, leraar, arts of advocaat te...
Laag-Soeren Badhuis Bethesda GDC
Genezen en kuren
Vóór 1795 was er op het Gelderse platteland, en dus ook op het grondgebied van de gemeente Rheden, niet of nauwelijks bemoeienis van de overheid...
Schilderij 'Nachtelijke brand in een dorp' van Adam Colonia (1685)
Dorpsbranden in de Bommelerwaard
Dorpsbranden kwamen in vroeger tijden vele malen vaker voor dan tegenwoordig. Oorzaken waren de noodzaak van het veelvuldig gebruik van vuur in huis én het...
Joodse begraafplaats Dieren
Joods leven
Op 7 maart 2010 was het feest in Dieren. Het gebouw aan de Spoorstraat 34 werd, 67 jaar nadat daar de laatste Joodse eredienst had...
EB 43
Palingrokerij 'Van Triest'
De palingrokerij aan de Havenkade is de enig overgebleven rokerij van Elburg. Hier wordt sinds 1892 de paling die de vissers ...
Elburg voor de inpoldering bron Streekarchivariaat NW Veluwe
Kop van 't ende
Audiopunt
Botters en scheepswerf
De bottervloot
In de haven ligt altijd wel een botter aangemeerd. De botter is een oud Nederlands type vissersvaartuig dat is ontstaan in de...
Otto van Rees
Otto van Rees
Het pand aan de Markt 11 is het geboortehuis van een Culemborger die gouverneur-generaal van Nederlands-Indië werd. Otto van Rees werd in...
Heilige Gregoriuskerk in 2014. Collectie Regionaal Archief Rivierenland, Tiel
Heilige Gregoriuskerk
In 1885 ontvangt pastoor Miltenburg van de Erven Tukker een gedeelte van de Princentuin om een nieuwe kerk en pastorie te bouwen. Dit is niet...
Het college van B en W van Zutphen in 1925. In het midden mr. J. Dijckmeester, burgemeester van Zutphen van 1917 tot 1944 (Bron: Stedelijk Museum Zutphen)
Een liberaal bolwerk in Zutphen
In 1896 werd Nederland opgedeeld in honderd Kamerkiesdistricten waarin evenzoveel volksvertegenwoordigers werden gekozen. De zetel ging naar de kandidaat die de absolute meerderheid van de...
Het houten wambuis. Fotografie Hans Barten
Boerderij Het Houten Wambuis
Het Houten Wambuis is een hoge statige boerderij met middenlangsdeel en een grijs gepleisterd voorhuis. De boerderij wordt in de volksmond "Het Houten Wames" genoemd....
Zouavengraf op de begraafplaats Ewijk
Zouaven in Ewijk en Winssen
Zowel op de begraafplaatsen van Ewijk als van Winssen zijn stille getuigen van de Zouaven-geschiedenis te vinden. Rechts...
De wedstrijden N.E.C.-Quick werden tot na 1945 gezien als duels om de Nijmeegse eer. © Regionaal Archief Nijmegen, Fotocollectie, f53154, 14-02-1930; fotograaf onbekend
Territoriumdrift op het voetbalveld
De populaire opinie is dat Gelderland geen eenheid vormt. Arnhemmers en Nijmegenaren contrasteren vooral de onderlinge verschillen, en de Veluwe, de Betuwe en de Achterhoek...
Ansichtkaart van De Plantage rond 1900
'Lieve laanen, donkre dreeven'
Het schaduwrijke park De Plantage, de lange lanen, de groene weiden en de winderige dijk. Op zondag en in de vakantie geniet menige wandelaar van...
Loenense waterval
Loenense waterval
De Loenense waterval, met zijn verval van 15 meter de hoogste van Nederland, was op het moment dat Craandijk haar bezocht ...
Arbeiders in de ENKA (Bron: Gelders Archief)
De opbloei van de Gelderse industrie
Gelderland was een plek waar goedkope arbeidskrachten en exportmogelijkheden samen kwamen. Dat heeft tot een grote industriële bloeiperiode geleid die ruwweg duurde van 1860 tot...
De villa met kroonlijst. © Hans Barten
Woonhuis
Deze blokvormige, bakstenen villa heeft een begane grond met verdieping. De kap met plat (trapeziumvormige kap) is voorzien van vier hoekschoorstenen. Het monument is uitgerust...
De Dellen dennen van Daendels © Geldersch Landschap & Kasteelen
Erf van Daendels op De Dellen
Over bos- en heidegebied De Dellen liepen twee belangrijke handelswegen: de Hessenweg van Zwolle naar Amersfoort en de Hanzeweg van Elburg naar Deventer. Op de...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl