Vrije tijd

Gelderland wordt wel het groene hart van Nederland genoemd. Met ruim vijfduizend vierkante kilometer is het de grootste en groenste provincie. De hoofdstad Arnhem had al vanaf de 19de eeuw een grote aantrekkingskracht op toeristen, met name door zijn ligging langs de stuwwal, de lager gelegen Rijn en de prachtige natuur met de vele landgoederen en kastelen. Vandaar de bijnaam 'het Wiesbaden van het Noorden'.

Trein-, stoom- en paardentramverbindingen maakten het mogelijk om er op uit te trekken. Hotels en pensions schoten als paddestoelen uit de grond. Landgoederen werden voor wandelaars opengesteld en voorzien van extra attracties zoals de Bedriegertjes bij Kasteel Rosendael. Rond 1900 deed de prentbriefkaart zijn intrede, een middel om thuisblijvers te laten delen in de vakantievreugde. Nu blijken vele een belangrijke bron vormen voor historisch onderzoek van gebouwen en dorpsgezichten.

Er ontstonden vele recreatieve trekpleisters zoals de Julianatoren in Apeldoorn (1910) en Burgers Dierenpark (1922). Door de toenemende industrialisatie en verstedelijking dreigde een grote rijkdom aan Nederlandse tradities en regionale verscheidenheid verloren te gaan. Op initiatief van een aantal 'bezorgde' particulieren werd in 1918 het Nederlands Openluchtmuseum opgericht waar het regionale erfgoed een plek kreeg.

De rijke natuur van de Veluwe en Achterhoek werd ontdekt. Al voor de eerste Wereldoorlog verrezen hier houten zomerhuisjes, later gevolgd door vele campings, recreatie- en bungalowparken. Bos en heide, het rivierenlandschap, de attracties zijn nog steeds populair: ze maken Gelderland tot vakantiebestemming nr 1!

Still uit film van J. de Visser - opblazen schoorsteen Meinerswijk © Gelders Archief
Drie films van J. de Visser
De schoorsteen van de steenoven op Meinerswijk wordt rond 1983 opgeblazen, daar wil iedereen wel een kijkje nemen. Mocht je het toen gemist hebben dan...
Op de koffie
Op de koffie
Irene Bonekamp op bezoek bij meneer Borsboom die op dit moment ziek en aan huis gebonden is. Irene: 'Om...
fotos juli 2008 034
De kinder- en tienerclub van Annita Kambel
'In mijn huiskamer heb ik een kinderclub en als de kinderen twaalf zijn geworden gaan ze naar de tienerclub. Dus eigenlijk heb...
Schoolfeest Malburger ULO met Dick Kinkelaar Jeanne Kooy Nannie Kortman en Joop Kusse
De Malburger ULO
'Begin jaren zestig ging ik na de basisschool naar de Malburger ULO en heb daar een erg leuke tijd gehad. De leraren...
kerstboomverbranding
Kerstbomenverbranding op de Geitenkamp
Elk jaar wordt er begin januari op de Geitenkamp een kerstbomenverbranding georganiseerd. Elly was al vanaf het begin als vrijwilligster actief....
Bea en haar buurtwinkeltje aan de Kamillelaan
Bea en haar buurtwinkeltje aan de Kamillelaan
'Hier zitten altijd vrouwen uit de buurt, ze komen koffie drinken, roken en een spelletje spelen. Nu zitten we de hele dag...
Oefening op Artillerie Schietkamp Oldebroek: NIMH. Op de foto staat een 120 mm-mortier, geen houwitser.
Granaatscherf op camping
De ongeveer 700 kampeerders op vakantieoord Beltgraven bij 't Harde in de zomer van 1965 zullen het zich vermoedelijk allemaal nog...
Brochure Parel van de Veluwezoom
Parel aan de Veluwezoom
"Kom en Geniet", zo luidde anno 1920 de veelbelovende uitnodiging op brochures van de VVV Rheden. Op lyrische wijze werden de...
Anneke van der Gaag en Wim Blooi vieren Carnaval in Hotel Zuid
De disco’s in Hotel Zuid
'Begin jaren vijftig, toen ik vijf jaar was, ben ik met mijn ouders vanaf de Geitenkamp naar Malburgen-West verhuisd. We woonden ...
De eerste foto van een voetbalwedstrijd in Groesbeek in 1912. De wedstrijd is op een ‘speelveld’ aan de Hoflaan bij de boerderij van klooster Mariëndaal. De club heet ‘Rood Wit Blauw’ en bestaat uit Groesbeekse arbeiders die in Duitsland werken. Deze oudste Groesbeekse voetbalclub (1912) bestaat al lang niet meer. Collectie G.G.Driessen.
Koning Voetbal
'Voetbalmaf Groesbeek', luidt de kop in de sportbijlage van het 'Algemeen Dagblad' op 3 september 2004. Het artikel in de krant...
album van Brigitte
De Buitenplaats in Schuytgraaf
Brigitte is geboren op wat nu bekend staat als de Buitenplaats in Schuytgraaf. Vroeger was de boerderij van de CSM (de centrale...
Shirt De Graafschap
Voetbalvereniging De Graafschap
Eind 1953 werd de Nederlandse Beroeps Voetbalbond (NBVB) opgericht. De KNVB was hierop tegen en wilde niet dat beroepsvoetballers in accommodaties...
trouwfoto uit album 1973
Liefde op het eerste gezicht
'Ik was zo'n beetje veertien jaar toen we van het Van Verschuerplein naar de nieuwbouwwoningen aan de Holpijpstraat in Malburgen verhuisden....
Vogels kijken
Werkgroep Natuur en Milieu
'Wonen in Schuytgraaf geeft mij het gevoel dicht bij de natuur te zijn. Met anderen ben ik gestart met de werkgroep Natuur...
plantjes 1
Blijf van onze bloemetjes af!
'Al voor het tweede jaar achtereen heb ik nu samen met mijn overbuurman Rob een bloemetjesactie georganiseerd. We doen het voor ...
aankondiging uitje Izaak Evertslaan
Het jaaruitje van de Izaak Evertslaan
'In 1996 heb ik samen met mevrouw Menkveld en Jan Hein Boersma het eerste uitje van de Izaak Evertslaan georganiseerd. We zijn...
Geitenkamp met van links naar rechts Rijwiel en Bromfietshandel H.F. Feenstra, Sigarenhandel M. Toepoel en schoenmode De Wereld
Het marktplein in 1950
'In 1947 ben ik geboren op de Geitenkamp. Mijn vader zat bij de marine, ontmoette in Arnhem mijn moeder en ze trouwden al snel. We...
Artikel Biljartclub 1977 78
Biljartclub de Grenspost
Al vanaf midden jaren zeventig werd er op De Grenspost gebiljart. Theo Aerns, voorzitter van Biljartclub De Grenspost, en vanaf 1985...
De Steegse Vioolclub, 1912
Eerste verenigingen
In 1855 kreeg het verschijnsel 'vereniging' in Nederland een wettelijke basis, en werden verenigingen centraal - met Koninklijke goedkeuring - geregistreerd....
De eerste ijsbaan van Arnhem op tennisclub De Hoogkamp in 1954
Tennisclub De Hoogkamp met de eerste ijsbaan van Arnhem
'Voor 1954 werkte ik als tennisleraar in Amsterdam, maar de sfeer onderling was niet goed. Ik hoorde dat er in Arnhem een...
Onthulling beeld op 28 november 2008
Paulus in het bos
'Elke dag liep Jean Dulieu met zijn hondje Balou naar het Gravinnenbos. Hij woonde aan de Bakenburgseweg. Veel wijkbewoners wisten wel...
1912 Theole een voorbeeld van sportief Tiel. Elftal van Theole in de jaren dertig.
Theole: een voorbeeld van sportief Tiel
Naarmate de mensen meer vrije tijd kregen naast hun werk neemt de neiging toe om verenigingen op te richten, vooral op sportief...
Aankondiging straatfeest
80 jaar Frans Halslaan
Onze panden bestonden in 2009 tachtig jaar. Dat wilden we niet zomaar voorbij laten gaan. Met drie andere meiden uit de straat...
Gerard Tebroke (links)
Gerard Tebroke
Wie had ooit gedacht dat Gerard Tebroke uit Aalten, de jongen die als kind op school niet mee hoefde te doen...
De wedstrijden N.E.C.-Quick werden tot na 1945 gezien als duels om de Nijmeegse eer. © Regionaal Archief Nijmegen, Fotocollectie, f53154, 14-02-1930; fotograaf onbekend
Territoriumdrift op het voetbalveld
De populaire opinie is dat Gelderland geen eenheid vormt. Arnhemmers en Nijmegenaren contrasteren vooral de onderlinge verschillen, en de Veluwe, de Betuwe en de Achterhoek...
Hotel Peter
Toerisme Ermelo
In de gemeente Ermelo ontwikkelt het toerisme zich vooral in de eerste helft van de twintigste eeuw. Ermelo met zijn uitgestrekte ...
Huis Zelle (Foto:Peter van der Wielen)
De bestemmingen van landgoed het Zelle
In 1838 wordt het landgoed door de erven van A.J. Grothe verkocht aan R.E. baron van Dorth tot Medler. Nog steeds wordt...
Oude fotos van de trimhockeyclub
Trimhockey
'Vroeger had ik helemaal niks met hockey. In dat gevoel werd ik nog eens bevestigd toen ik in 1972 een keer naar...
Loenense waterval
Loenense waterval
De Loenense waterval, met zijn verval van 15 meter de hoogste van Nederland, was op het moment dat Craandijk haar bezocht ...
Shirt De Graafschap
Voetbalvereniging De Graafschap
Eind 1953 werd de Nederlandse Beroeps Voetbalbond (NBVB) opgericht. De KNVB was hierop tegen en wilde niet dat beroepsvoetballers in accommodaties...
Herman is al tweeenzestig jaar lid van de Arnhemse Boys
De Boys in je hart
De Boys zaten eerst op het Cranevelt, daar achter ziekenhuis Rijnstate. Maar het ledenaantal liep al een tijdje terug. Op het...
John Robben artikel reunie
Reünie van School no. 11
'In 1953, toen ik een manneke van vijf was, verhuisden we naar de Ereprijslaan in Malburgen West. De bouwwerkzaamheden waren nog ...
Excursie van TNO naar park Berg en Bos
Park Berg en Bos
Het landgoed Berg en Bosch was oorspronkelijk het privébezit van de familie Wils. In 1917 kocht de gemeente onder leiding van Burgemeester Roosmale Nepveu het...
Dieren in Burgers Zoo in Arnhem
Leeuwen 'in het wild' in Burgers Zoo
Het is in 1968 een wereldprimeur: het eerste safaripark van Europa, in Arnhem. In Burgers Zoo kunnen bezoekers met eigen ogen...
De haven van Elburg
Onzekere tijden in Zuiderzeestadje Elburg
Tussen 1927 en 1932 wordt de afsluitdijk aangelegd - een internationaal beroemd waterwerk, dat Nederland voor overstromingen en stormen moet beschermen....
Aan het werk in de moestuin
De volkstuinen in Malburgen
'In 1975 ben ik lid geworden van de Volkstuinvereniging in Malburgen aan de Malburgse Veerdijk, ook wel bekend als de Bakenhof....
Band Kinkobra Appelpop 2011
Het is het sfeertje wat 't em doet
Appelpop is uitgegroeid tot het grootste popfestival in zijn soort. Appelpop is inmiddels een festival met nationale en zelfs internationale bekendheid. In 2001 bezochten naar...
Opening Rommelkist 4
De Rommelkist: Altijd iets te doen voor de jeugd
'Ik ben geboren en getogen op de Geitenkamp. Doordat ik op latere leeftijd vrijwilligerswerk ging doen in de speeltuin, zag de ...
Bloeiende heide, een van de toeristische trekpleisters in de gemeente Ede
Eropuit naar Ede
In de negentiende eeuw bestond er geen massatoerisme. Ede was, toeristisch gezien, uitsluitend voor de meer gefortuneerde burgers in trek. Zij kwamen naar Ede voor...
Affiche Luxortheater
Na afloop bal!
De vestiging van Blokker aan de markt is bijna vijftig jaar het City Theater geweest. Eenbioscoop met ruimte voor vijfhonderd bezoekers....
Reclame van Quick
Quick, snelle voetbalschoenen uit de Achterhoek
Van Johan Cruijff tot Piet Keizer - vrijwel alle voetballers speelden tussen 1930 en 1980 op voetbalschoenen van Quick uit Hengelo. De schoenenfabriek uit de...
Afscheid van Betuw tijdens receptie 1980
Melkboer van Betuw in Arnhem-Zuid
'Na vijf jaar in de binnenstad van Arnhem gewoond en gewerkt te hebben als zelfstandig ondernemer, verhuisden wij in 1954 met drie...
Beeldmateriaal Fier
Samenzijn bij Fier
Ontmoetingsplek Fier op de Geitenkamp werkt met vrijwilligers die zelf ook wijkbewoner zijn. 'Omdat hier zo veel huizen leeg staan, sprak...
Het logo van Vitesse in de jaren '70 van de vorige eeuw
Voetballen bij Vitesse
De voetbalclub Vitesse, opgericht in 1892, bestaat inmiddels al een ruime eeuw. De club is verhuisd van een klein veldje bij...
Openluchtzwembad De Hangmat Rheden
Sportcomplexen
Hoe merkwaardig het vandaag de dag ook mag klinken: sport was in Nederland tot ver in de tweede helft van de 19e...
Fruitcorso in Tiel
Het Tielse fruitcorso
Het woord 'monument' suggereert meestal een gebouw, maar ook een traditie kan monumentaal zijn, namelijk 'de moeite waard om te behouden'. Dit geldt zeker voor...
Malburgen west
7 films uit Malburgen
Familie de Groot woonde vanaf 1961 in de Vlierstraat 35 in de wijk Malburgen West in Arnhem. Arie de Groot is...
Foto uit album Theo van der Kroon
Veertig jaar in het kerkkoor
'Toen ik achter in de werkplaats in mijn slagerij aan het zingen was, hoorde mevrouw Theys, de moeder van een organist, mij...
Elftal NEC
NEC
Van een volksclubje zonder eigen speelveld groeide NEC uit tot een landelijk spelende voetbalvereniging. Vanaf 1945 speelde NEC in De Goffert....
Camping en bungalowpark Ackersate in Voorthuizen aan het eind van de jaren 70. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Korte geschiedenis van toerisme in Voorthuizen
Het toerisme is voor de gemeente Barneveld een factor van economisch belang. Hét gemeentelijke vakantiecentrum is Voorthuizen. In de zomermaanden verdubbelt...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl