Kunst en cultuur

Het afwisselende Gelderse landschap heeft door de eeuwen heen op velen een grote aantrekkingskracht uitgeoefend. Het was een geliefd decor voor tientallen landgoederen, buitenplaatsen en zomerverblijven.

Bekende architecten werden aangetrokken en er werden grootschalige parken aangelegd met fonteinen en cascades. Maar ook schilders werden geïnspireerd door de woeste bossen, idyllische beken en watervalletjes. Langs de Veluwezoom (Oosterbeek, Wolfheze, Renkum, Heelsum en Doorwerth), maar ook op de Veluwe in de omgeving van Nunspeet waren in de 19de en begin 20ste eeuw vele kunstschilders werkzaam in de trant van de School van Barbizon. Evenals beroemde kunstenaars als Corot en Millet schilderden zij landschappen 'en plein air'. Ook het rivierenlandschap vormde een belangrijke inspiratiebron en werd oa. door IJsselschilder Jan Voerman sr op vele doeken vereeuwigd.

Gelderland kent een aantal belangrijke kunstverzamelaars. Zo legde Helene Kröller-Müller met haar collectie de basis voor het museum dat haar naam draagt. Het opmerkelijke mecenaat van Henriette Polak-Schwarz heeft vele beeldend kunstenaars en musici geholpen zich te ontplooien. Museum Henriette Polak vult, dankzij haar bijzondere interesse, met zijn collectie een hiaat in de figuratieve kunst uit de tweede helft van 20ste eeuw.

Memorietafel met Elisabeth en haar beide mannen
Vrouwe Elisabeth
Ruim 500 jaar na haar dood kom je de naam en beeltenis van Vrouwe Elisabeth nog op verschillende plaatsen in Culemborg tegen:...
Kloosters
Kloosters
Christendom en Harderwijk horen al lang bij elkaar. Als je door de stad loopt of rijdt, zie je tientallen kerkgebouwen, in ...
Zuidmolen
De Zuidmolen
'Noow kóm kèl, schiet toch op!', vader kijkt Hendrik boos aan. Met een vloek tilt Hendrik een zware zak graankorrels in ...
Elisabeth Maria Post.jpg
Schrijvers en dichters
Tientallen schrijvers hebben door de eeuwen heen een band gehad met de oostelijke Veluwezoom, al was die band niet altijd even gelukkig: Simon Vinkenoog moest...
Het Rhedens te Dieren
Onderwijs en opvoeding
Het onderwijs in de Rhedense dorpen week aanvankelijk nauwelijks af van wat we van elders kennen: scholen onder de hoede van de...
Freule Sophia van Heeckeren van Kell
Freule Sophia van Heeckeren van Kell
Freule Sophia Wilhelmina van Heeckeren van Kell leefde van 1807 tot 1895. Ze woonde ruim dertig jaar alleen op het kasteel, waar...
Vrouwenemancipatie
Vrouwenemancipatie
In de tweede helft van de negentiende en in de twintigste eeuw veranderde er veel in de positie van de vrouw in...
De Steegse Vioolclub, 1912
Eerste verenigingen
In 1855 kreeg het verschijnsel 'vereniging' in Nederland een wettelijke basis, en werden verenigingen centraal - met Koninklijke goedkeuring - geregistreerd....
 Een verhaal van Carl Beke
Jeugdsentiment: Pim Pandoer
Kinderboekenschrijver Carl Beke is een beetje een mysterie. Van hem is bekend dat hij in 1913 werd geboren en overleed in...
Afbraak van metaalwarenfabriek Daalderop aan de Binnenhoek, jaren tachtig
Tintreurnis
Vooral in de jaren zestig en zeventig ontwikkelt Tiel zich tot een echte tinstad. Diverse fabrieken leveren producten in het geliefde...
Huizen in de wijk Lanxmeer
Ecologische wijk Lanxmeer
Direct tegenover het NS-station van Culemborg ligt de wijk Lanxmeer. Voor Nederland en daarbuiten een voorbeeld van 'duurzaam bouwen'. ...
Witglazen gevlochten mandje uit de productie van de glasfabriek (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk).
Glasfabriek Padang
Een tak van industrie die opbloeide, naast de verbouw van tabak, was de fabricage van glas. In de glasfabriek 'Padang' aan de...
38a Arnhem Google Earth 2006
Noord en Zuid, vanaf 1935
Dubbele stad  Vanaf 1935, maar vooral sinds de Tweede Wereldoorlog, is Arnhem met de bouw van Arnhem-Zuid een...
Fokko Kortlang
Fokko Kortlang
De uit Velp afkomstige architect Fokko Kortlang (1856-1927) wordt in 1891 de eerste directeur (1891-1925) van de Stichting 's Heeren Loo. ...
Roland Schimmel, Zwarte zon
Oogmerk: Roland Schimmel
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die daarbij horen, worden zo...
Graftombe Karel van Gelre, Eusebiuskerk Arnhem, tekening 1825, Gelders Archief
Een nieuwe bouwstijl
De introductie van de renaissancestijl in de bouwkunst van de Nederlanden had te maken met Karel V. Hij was van mening dat hij als keizer...
Culemborgse weeskinderen rond 1920
Het Elisabeth Weeshuis
Het stadsmuseum van Culemborg is gevestigd in het Elisabeth Weeshuis. Bijna vier eeuwen een thuis voor weeskinderen uit deze stad. In...
Warenhuis Huls in de Hamburgerstraat 38
Warenhuis Huls van Johannes Hendrikus Huls 1892-1967
Johannes Hendrikus Huls, de grondlegger van het warenhuis Huls, opent in 1919 'de Goedkoope Bazar' aan de Boliestraat. De verkoop loopt...
Ds. Witteveen
Ds. Witteveen
Dominee Hermanus Willem Witteveen (1815-1884) komt in 1846 als predikant naar de gemeente Ermelo. Op dat moment zijn er veel misstanden,...
Stoomgemaal De Volharding voor de elektrificatie
Polders en broekgronden
In vroegere tijden, toen er nog geen dijken waren, werden grote stukken land regelmatig door de IJssel onder water gezet. Deze ...
19a Gottheill lade 15 1
Treinverbindingen, vanaf 1845
Ontsluiting en omsluiting  Arnhem in 1854, zoals gezien vanaf het dak van Hotel Bellevue aan de Utrechtseweg. Tegenwoordig...
Het kasteel en de dorpskerk afgebeeld op de boskaart van Thomas Witteroos, getekend in 1570.
Het kasteel van de Heren van Groesbeek
In de kom van het dorp Groesbeek, bij de Hoflaan, heeft een klein kasteel gestaan. Door opgravingen zijn we veel te weten gekomen. Het...
In de tijd graven
In de tijd graven
Het Van Kinsbergen College in Elburg is gelegen in het beschermde stadsgezicht van Elburg, ook wel het schootsveld genoemd. Leerlingen van...
1328 Duitse orde
De Duitse orde in Tiel
De heren van het Sint-Walburg, die kanunniken worden genoemd, zijn in de twaalfde en dertiende eeuw heel machtig in Tiel. Zij...
Vooraanzicht van Paleis het Loo in Apeldoorn
Paleis Het Loo, een machtig jachtpaleis
Wat veel mensen waarschijnlijk niet weten, is dat Paleis Het Loo voornamelijk werd gebouwd als jachtpaleis. Stadhouder Willem III (1650-1702) vond de zandgronden van...
Catharinakerk
De reformatie
In Duitsland, Frankrijk en Zwitserland kwamen velen in verzet tegen wat zij als verkeerd zagen in de rooms-katholieke kerk (Luther, Calvijn). Hun leer kwam ook...
Het Voorburg
Herenhuizen in het groen
Culemborg is rond 1900 een industriestad van achtduizend inwoners. Rondom het oude centrum staan veel arbeidershuisjes in sloppen en stegen. Zowel...
Het bergspoor met de tram in Berg en Dal. Het witte gebouw op de achtergrond (linksboven) is Hotel ‘Groot Berg en Dal’. Het hotel is afgebroken in 1971 om plaats te maken voor appartementen. Collectie G.G.Driessen
Op vakantie in Berg en Dal
Een koets getrokken door twee paarden ratelt naar Hotel 'Groot Berg en Dal'. Twee deftige dames stappen uit. Even later genieten...
Een werk over Johnny van Doorn alias de Selfkicker
Arnhem boekenstad
Arnhem is al meer dan een eeuw een belangrijke geboorteplek van vaderlandse schrijvers en dichters. Begin twintigste eeuw veranderde het culturele klimaat van Arnhem door...
07a Bethanie Handschrift BA OB 287 059r
Arnhemse kloosters, 1400-1580
Centra van ontwikkeling In 1404 werd even buiten de stad bij het voormalige landgoed van de burgemeesters Van Presickhave een vrouwenklooster gesticht met de...
Gemeentehuis aan de Grootestraat (nu Notaris Fisscherstraat). Bron: Collectie Gemeentearchief Ede,nr GA16686
Gemeente Ede
Het gemeentehuis is de plek waar we naar toe gaan om een rijbewijs of paspoort aan te vragen. Ook voor een bouwvergunning of het aangeven...
Baron Willem Van Heeckeren van Kell
Willem baron Van Heeckeren van Kell
Willem van Heeckeren van Kell, deed in belangrijke functies zeker niet onder voor zijn vader W.H.A.C. van Heeckeren van Kell. De...
De Tweede Wereldoorlog
De Tweede Wereldoorlog
Aan de Plantage staat onopvallend een standbeeld dat een belangrijke periode uit de Harderwijker geschiedenis vertegenwoordigt. Het is een verzetsmonument dat...
Ovink senior 1836-1925
Drie generaties Ovink
In de familie Ovink kozen drie achtereenvolgende geslachten het beroep van architect. H.L.J. Ovink vestigde zich in 1869 in Stad-Doetinchem. Zijn...
Het plan van de architecten W.P. Meijer en G.J. Uiterwijk voor het 'Strooien Dorp'. Het bevatte 24 woningen en 4 landarbeiderswoningen.
Sociale woningbouw
Het aannemen van de Woningwet in 1901 was een eerste aanzet tot het verbeteren van de sociale woningbouw. Dat was hard nodig,...
Tabula peut herculis
Castellum Meijnerswijk, 40 - 400 na Christus
Op de 'Tabula Peutingeriana' staan de belangrijkste wegen van het Romeinse Rijk aan het begin van de vierde eeuw na Christus. Onder de 'R' van...
Wederopbouw Lingewaard
Van september 1944 tot april 1945 was de gemeente frontgebied geweest. Onvoorstelbaar waren de verwoestingen en de vernielingen; onbegrijpelijk de plunderingen...
Landschap
Lochemse Berg
Zo'n 150.000 jaar geleden, in de op één na laatste ijstijd, drong het landijs vanuit Scandinavië door tot in ons land. Het...
De Franse bezetting
De Franse bezetting
Het jaar 1672 staat in de Nederlandse geschiedenis bekend als het Rampjaar. Frankrijk, Engeland en de bisschoppen van Münster en Keulen...
Gevelstenen bordes oude stadhuis ingemetseld bij nieuwe gemeentehuis
Het stadhuis anno 1727
Op de Markt (nu Simonsplein) stond het prachtige 18e eeuwse stadhuis van Doetinchem, ongeveer op de plaats waar in 2009 Hotel...
De eerste foto van een voetbalwedstrijd in Groesbeek in 1912. De wedstrijd is op een ‘speelveld’ aan de Hoflaan bij de boerderij van klooster Mariëndaal. De club heet ‘Rood Wit Blauw’ en bestaat uit Groesbeekse arbeiders die in Duitsland werken. Deze oudste Groesbeekse voetbalclub (1912) bestaat al lang niet meer. Collectie G.G.Driessen.
Koning Voetbal
'Voetbalmaf Groesbeek', luidt de kop in de sportbijlage van het 'Algemeen Dagblad' op 3 september 2004. Het artikel in de krant...
Toegangspoort tot het nu verdwenen seminariecomplex
Rooms bolwerk
De huidige locatie van het stadskantoor staat eeuwenlang bekend als 'Papenhoek'. Al in de middeleeuwen staan hier veel katholieke gebouwen. Op...
Beeldje Gudula
Gudula
Gudula is de patroonheilige van de Lochemse kerk. Zij is een vrome vrouw die in de achtste eeuw leeft en haar gebeden...
Raatakkers
Raatakkers
Op het grondgebied van Ermelo liggen in het Speulder- en Sprielderbosch zogenaamde 'celtic fields' of raatakkertjes. Dit zijn sporen van vroege nederzettingen, akkertjes en weidegebiedjes...
Het hoofdgebouw van De Biezen. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Molukkers bij De Schaffelaar en De Biezen
Na de Tweede Wereldoorlog breekt in het voormalige Nederlands Oost-Indië, dat nu Indonesië heet, een onrustige tijd aan. Veel inwoners willen...
Hoofdgebouw veranda
Woodbrookershuis
De vereniging Woodbrookers Barchem, eigenaar van het "Woodbrookershuis" is erfgenaam van een belangrijke religieus-maatschappelijke stroming uit het begin van de twintigste...
Het Duytze Huys, pentekening van Constantijn Huygens de Jongere (1679)
De Commanderij te Dieren
Waar nu het landgoed 'Hof te Dieren' ligt, tussen de Doesburgse- en Ellecomsedijk, stond eens de commanderij van Dieren, dat het ...
Rhederhof aan de Snippendaalseweg in Rheden, tijdelijk een AZC-locatie.
Gastarbeiders en asielzoekers
Nederland heeft altijd een instroom gekend van mensen uit andere landen. In de eerste helft van de vorige eeuw waren dat onder...
Gedenksteen op het voormalig gemeentehuis van Beusichem
Op de vlucht voor de bommen
Nadat de Duitsers op 10 mei 1940 Nederland zijn binnengevallen, wordt ook bij Culemborg gevochten. De stad grenst aan de Nieuwe...
Gezicht op Buren, Pieter Jan van Liender, ca. 1750. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam
Molen Prins van Oranje
Op de noordwesthoek van de Burense stadswal staat sinds mensenheugenis een korenmolen. De tegenwoordige molen, een stellingmolen met de naam Prins...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl