Geschiedenis Gelderland

Deze website bevat verhalen uit de geschiedenis van Gelderland. Elk verhaal op deze website is ondergebracht bij een specifiek thema.

Bij de keuze van de thema's is uitgegaan van typerende Gelderse onderwerpen zoals geloof, zorg, oorlog, volkscultuur en onderwijs. Daarnaast vindt u een aantal algemene thema's als kunst en cultuur, personen of landschap.

Natuurlijk zijn aan veel verhalen meerdere thema's te hangen, voor de helderheid van deze website hebben we geprobeerd elk verhaal bij een zo specifiek mogelijk thema te plaatsen.

U kunt reageren op de verhalen en wij zijn benieuwd naar uw aanvullingen.

Afsluiting van de Zuiderzee
Afsluiting van de Zuiderzee
Harderwijk is vooral bekend geworden als Zuiderzeestad. Harderwijk en de Zuiderzee hoorden als een soort Siamese tweeling bij elkaar. Harderwijker vissers...
Nederhagen afgebeeld op een kaart van Overhagen en omgeving, door Nicolaas van Geelkercken, 1651-1653. Bron: Gelders Archief, Arnhem
Mysterieus Nederhagen
Vooral in de winter is het goed te zien: hier ligt een vierkant omgracht perceel, de plaats van een verdwenen kasteel. ...
Gerrit Komrij
De schooltijd van Gerrit Komrij
De wortels van schrijver en dichter Gerrit Komrij liggen in Winterswijk. Hier gaat hij vanaf 1956 naar het Winterswijks lyceum. ...
Glastuinbouw
In Huissen stonden de notabelen niet te trappelen om nieuwe industrieën toe te laten. Maar wat konden ze de arbeider dan ...
Mirjam Kuitenbrouwer
Oogmerk: Mirjam Kuitenbrouwer
In 2012 is Plaatsmaken begonnen met het filmen van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Bijzondere werkprocessen van kunstenaars, en gedachten die...
Gasfabriek
Doetinchemse gasfabriek vanaf 1863
Oudere Doetinchemmers kunnen zich ongetwijfeld nog de gemeentelijke gasfabriek herinneren waar een eeuw lang het 'stadsgas' werd gemaakt. Dat gebeurde door...
Malle Jan
De vrek van de Plaggeweg
In de achttiende en negentiende eeuw was het armoe troef op de schrale zandgronden van de Veluwe. De mensen leefden...
De Wildenborch (Bron: de Wildenborch, Gelders Erfgoed bezit geen rechten van deze afbeelding)
Roofridderburcht de Wildenborch
Het is nauwelijks voor te stellen dat er zich op deze plek tussen Vorden en Lochem ooit een van de meest geduchte...
Boerderij 't Uiversnest. Foto Hans Barten
Boerderij 't Uiversnest in Deest
De naam van boerderij 't Uiversnest verwijst naar het nest van de uiver ofwel de ooievaar. Deze vogel siert al decennia ...
Bakenbomen vanaf het water © Gemeente Wijchen
Bakenbomen
Bakenbomen zijn bomen (populier en es) die op de oevers langs de rivier staan en de grens tussen land en water markeren. Ze staan in...
Kaart van de Hunneschans naar een tekening van J.Bijtel
Hunneschans Uddelermeer
De Hunneschans is waarschijnlijk tot stand gekomen tussen 850 en 950. Het is een hoefijzervormige ringburcht die in feite bestond uit...
Oude Toren op het Hoog te Afferden. Foto Hans Barten
Oude dorpstoren op het Hoog
Op het Hoog, het oude dorpshart van Afferden, staat sinds de veertiende eeuw op het kerkhof een bakstenen toren. Deze oude...
Oude materialen uit Wezendorp Neerbosch
Wezendorp Neerbosch
Weeskinderen worden tegenwoordig opgevangen in moderne opvanghuizen. Maar vroeger was er maar weinig opvang voor wezen, die zelf moesten zien rond...
Een gezin met een hondenkar
Venten met een hondenkar in Hattem
Heel wat mensen reden vroeger met hondenkarren. Zo ook de vader van de heer Schuyn, die herinneringen ophaalt aan de tijd ...
Oud en Nieuw Carbid schieten
Oud en Nieuw in Ulft
"Wij knalden ook wel, maar dat waren van die kleine knalletjes van carbidbusjes. Bijvoorbeeld een buismanbusje met een spijkergat onderin, daar...
Boer en boerin brengen krentenbrood mee op kraamvisite in de Achterhoek (Bron: NederlandsBakkerijmuseum)
Geboorte in Gendringen
"Het kraamschudden was ook een belangrijk gebeuren, het kind moest bewonderd worden en ging van hand naar hand. Dit gebruik moest...
De Ewaldenkerk in het landschap. © Hans Barten
Rooms-Katholieke kerk H.H. Ewalden
De Ewalden kerk is een kruisbasiliek in neogotische stijl. Het middengedeelte is in hout overkapt en de zijbeuken zijn in steen opgetrokken. De architect was...
De muur van Hotel Bosch
Hotel Bosch in Arnhem
Het pand dat later Hotel Bosch wordt, is in het begin een statig woonhuis aan de Apeldoornsestraat in Arnhem. Na de ...
16a MMK Couwenberg Walburgiskerk schaatsen
Franse Tijd, 1795-1813
De Vrijheid wordt duur betaald Op 22 juli 1808 werd de Sint-Walburgiskerk door koning Lodewijk Napoleon bij een...
Verkiezingsuitslagen aan de gevel van het gebouw van de Nieuwe Apeldoornsche Courant aan de Kanaalstraat in Apeldoorn, jaren twintig (Bron: Archief Wegener, Apeldoorn)
De komst van het nieuwe kiesstelsel
Het nieuwe kiesstelsel bracht grote veranderingen teweeg in het politieke krachtenveld. Alle mannen boven de achttien jaar - na 1919 aangevuld...
De haven van Elburg
Onzekere tijden in Zuiderzeestadje Elburg
Tussen 1927 en 1932 wordt de afsluitdijk aangelegd - een internationaal beroemd waterwerk, dat Nederland voor overstromingen en stormen moet beschermen....
Watertorenweg 3, Commandopost BB (Bron: Wikimedia, foto: 'Havang(nl)')
Atoombunker Berg en Dal
Wat nu een technische ruimte voor KPN is in Berg en Dal, was tientallen jaren geleden nog een commandopost van het ...
Joodse begraafplaats toegangspoort
Joodse begraafplaats
In Elburg woonden Asjkenazische joden. Zij kwamen oorspronkelijk uit Duitsland of de Oost-Europese landen. In de regel zijn hun grafzerken slechts...
Oldebroek vliegstrip. Foto: CODA, Christa Balk
Driehoek in het bos
Een boogvormige golfplaten open hangar staat schijnbaar onlogisch en verlaten bij een grasveldje midden in het bos ten zuiden van het...
Reinald II en Eleonora van Engeland, Atlas van Stolk
Van graafschap tot hertogdom
Gelre behoorde tijdens een groot deel van de middeleeuwen tot één van de voornaamste vorstendommen in de Lage Landen. Voordat Holland vanaf de vijftiende eeuw...
blz20boekje
Militair voor even, vrienden voor het leven
Stel, je bent een jongen van 18 jaar en klaar met school, wat dan? Werken natuurlijk. Nu is dat met de huidige...
Camping en bungalowpark Ackersate in Voorthuizen aan het eind van de jaren 70. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Korte geschiedenis van toerisme in Voorthuizen
Het toerisme is voor de gemeente Barneveld een factor van economisch belang. Hét gemeentelijke vakantiecentrum is Voorthuizen. In de zomermaanden verdubbelt...
Kasteel Engelenburg in Brummen
Geografisch Brummen
Het dorp Brummen bestaat uit de kernen Brummen, Hall en Eerbeek en de buurtschappen Empe, Voorstonden, Tonden, Oeken, Rhienderen, Cortenoever, Leuvenheim en Coldenhove. De geschiedenis...
Ingang van de ijskelder, voor restauratie © Geldersch Landschap en Kasteelen
Ouderwetse ijskast
Verscholen tussen het groen ligt de ijskelder van Biljoen. Geen vreemde plaats: een ijskelder is eigenlijk altijd te vinden op een beschaduwde plaats. De...
Het Steenen Kruis langs de route © Hans Barten
Het Steenen Kruis
Aan de rivierzijde van de Waalbandijk, aan het einde van de Klapstraat, staat sinds de middeleeuwen in de berm van de dijk het Steenen Kruis....
Arnhemmers op de vlucht, de Klingelbeekseweg te Arnhem © Collectie Vroemen, Gelders Archief
Collectie Vroemen
Jarenlang verzamelde Paul Vroemen, afkomstig uit de Gelderse hoofdstad, documentatiemateriaal over de operatie Market Garden in het algemeen, en de Slag om Arnhem in het...
De voormalige woning van de groothandelaar. © Hans Barten
Dijkhuis
Dit kolossale dijkhuis aan de Waalbandijk werd vroeger onder meer bewoond door een groothandelaar in steenkolen. Het huis staat niet geheel toevallig tegenover de scheepswerf...
Arnhem Station CS
NS-station
Het Phoenix-beeld in de stationshal is in 1954 door de gemeente geschonken. Het staat symbool voor de vernieling en herbouw van dit station. (Tijdens de...
Het kunstwerk Zorg en Geborgenheid bij de Glind
De Glind
Een klein dorp op het Gelderse platteland waar wezen of andere kwetsbare kinderen in gewone gezinnen worden opgevangen. Dat is de gedachte achter jeugddorp De...
De Nieuwe Kerk in Ermelo
Over overlijden in Ermelo
"En dan kwamen ze van Van de Berg kwamen ze de kist thuisbrengen met zo'n loopwagen. Van de timmerschuur die was aan...
Legerschouw Wilhelmina, Foto: NIMH
De eerste legerschouw van koningin Wilhelmina
Gepensioneerd kolonel der infanterie L.M. Leezer over de eerste legerschouw door koningin Wilhelmina, 1898: Na eenigen tijd naderde de Koninklijke trein en stapte Hare...
Kerk in Elspeet
Oud en Nieuw in Elspeet
"'s Middags gingen ze naar de grote kerk, midden in het dorp, niet voor de preek want die was 's avonds, maar het was dan...
Het Gelders Archief in Arnhem
Familienamen onderzoeken
Wie op zoek gaat naar de achtergrond van zijn familienaam, komt via dit onderzoek niet alleen meer te weten over zijn...
De DRU in Ulft (Bron: Gelders Erfgoed)
DRU Cultuurfabriek in Ulft
In het gebied dat we nu als het DRU terrein kennen, vonden in 1754 de eerste industriële activiteiten plaats.
Emst zoals het er vroeger uit zag
Emsterhof
Ten noordoosten van Emst, vlak naast de oude spoorlijn tussen Apeldoorn en Zwolle, ligt een fraaie boerderij die bekend staat als...
Opgravingen in Schuytgraaf in Arnhem (Bron: schuytgraaf.nl)
Verborgen militair erfgoed
In Gelderland zijn verschillende sporen te vinden van de Tweede Wereldoorlog. Vooral de Operatie Market Garden en de verdediging die daarna nog nodig was, heeft...
Aanbrengen van verstevigend doek op de dijk van Ochten tijdens het hoogwater op 1 februari 1995 (Bron: Beeldbank Rijkswaterstaat, vervaardiger: Henri Cormont, invent. nr. 10701-004)
Evacuatie 1995: twee spannende weken
Nederlanders staan internationaal bekend om hun strijd tegen het water. In 1995 lijkt het er op of de Nederlanders die strijd...
De hoofdburcht
De hoofdburcht van het kasteel
De hoofdburcht van Kasteel Huis Bergh bestaat uit de toren, het hoofdgebouw en het plein. De toren had oorspronkelijk een spits, ...
Maandereind 1928 © Historisch Museum Ede
Geschiedenis van Historisch Museum Ede
In 1924 wordt de Vereniging Oud Ede opgericht met als doel de geschiedenis van Ede en omgeving te onderzoeken en te beschrijven. Vrijwel direct begint...
Bij de aanleg van de nevengeul bij Lent is veel archeologisch onderzoek gedaan. Daarbij werden delen van het verdwenen fort Knodsenburg blootgelegd, zoals hier te zien op een vogelvlucht uit 1668, helemaal onderaan. © Via Collectie Gelderland, Museum het Valkhof
Nieuwe Waallandschappen met oude wortels
Vanaf 1990 zijn veel uiterwaarden opnieuw ingericht voor nieuwe natuur en ruimte voor de rivier. Zo is het uiterwaardenlandschap de afgelopen 25 jaar langzamerhand ingrijpend...
Bevestiging van het stadsrecht van Tiel door Reinald III van Gelre, 1371
Tiel wordt Gelders
In de dertiende eeuw is Tiel een uithoek van Brabant. Het wordt dan ook verschillende keren bedreigd. In 1286 wordt het...
Koets auto
Koets auto
Het Van Kinsbergen College in Elburg is gelegen in het beschermde stadsgezicht van Elburg, ook wel het schootsveld genoemd. Leerlingen van...
Havencafé 1
Havencafé
Havencafé De Baars is lang een ontmoetingsplek voor vissers, zeelieden en plaatselijke bewoners geweest. Na de inpoldering bezoekt vooral de lokale...
De Franse bezetting
De Franse bezetting
Het jaar 1672 staat in de Nederlandse geschiedenis bekend als het Rampjaar. Frankrijk, Engeland en de bisschoppen van Münster en Keulen...
Kloosters
Kloosters
Christendom en Harderwijk horen al lang bij elkaar. Als je door de stad loopt of rijdt, zie je tientallen kerkgebouwen, in ...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl