Gelegerd in Gelderland

In de zomer van 2012 stond Gelderland in het teken van 'Gelegerd in Gelderland': een drie maanden durend erfgoedfestival, met volop aandacht voor het militaire verleden van de provincie. Op mijnGelderland een selectie van de verhalen die in het kader van het festival verzameld werden. 

Militair tehuis 't Harde © Frank Oosterboer
Militaire tehuizen bij de luitenant-kolonel Tonnetkazerne
Stilzwijgend staan de drie voormalige militaire tehuizen aan de Graaf Reinoldweg in 't Harde. Aan de overkant van de Eperweg ligt de reden van hun...
Bommenlijntje bij station Wolfheze. Foto: CODA, Christa Balk
Bommenlijntje
In het zuidwesten van het Nationale Park De Hoge Veluwe ligt een grote voormalige akker. Door dat langwerpige vlakke terrein loopt ...
Prinses Margriet Kazerne Wezep, Foto: Cor J. Pieters
De Tien van Wezep
'Kijk je niet of interesseert het je niet?' vroeg de sergeant die instructie over granaten moest geven aan dienstplichtige Kees van...
Schaarsbergen Bunker. Foto: Jan Vredenberg
Voormalige bunker als archief
Aan de Koningsweg, aan de rand van Arnhem, staat een uit de kluiten gewassen archiefdepot. Nogal groot en op een onlogische plek. Het enorme complex...
Foto: Cor J. Pieters, demonstratie van het Nederlands Artillerie Museum
Zingen en schieten
Nederlandse artilleristen vieren op 4 december met onderlinge wedstrijden op Artillerie Schietkamp Oldebroek de naamdag van Sinte Barbara. Dit uit 1846...
Badhuizen
Het lijkt tegenwoordig of er voor iedere militair een eigen douche is op de kazernes, maar voor het zover was werd een...
De beide soldaten uit het verhaal die omkwamen in Heerde waren gelegerd bij de brug over de Stouwe in Vriezenveen. Bron: Hans Kobes, Vereniging Oud Vriezenveen
Beuk met oorlogslittekens
In de Eperweg te Heerde, vlak bij de Oldekampseweg, bevindt zich een scherpe bocht met in de buitenbocht een oude beuk. De boom draagt duidelijke...
dhr Breman. Foto: CODA, Christa Balk
Brand!
Dienstplichtige Gerrit Breman vertelt: "In 1969 moest ik met gezonde tegenzin als dienstplichtige onder de wapenen. Ik heb nog overwogen dienst...
Ede replica leeuw. Foto: CODA, Christa Balk
De leeuw van Ede
Terug van weggeweest: het beeld van de liggende leeuw bij de appelplaats van de verlaten Elias Beeckmankazerne in Ede. ...
Stroe twee militaire tehuizen. Foto Christa Balk, CODA
Twee tehuizen
Na de bouw van Legerplaats De Wittenberg bij Stroe (nu Generaal-Majoor Kootkazerne) in de jaren vijftig verrezen buiten de poort een...
Staverden Pauwen © Foto Ton Rothengatter
Witte Pauwenburcht
Kasteel Staverden op het gelijknamige landgoed wordt ook wel de Witte Pauwenburcht genoemd. Het dankt de naam aan de witte pauwen die hier al eeuwenlang...
Teun Christoffels
Een militair complex gekraakt
Kraker-bewoner Teun Christoffels van voormalig militair terrein de Galgenberg, 1989-2011 vertelt over zijn tijd op de Galgenberg bij Arnhem. ...
Oldebroek vliegstrip. Foto: CODA, Christa Balk
Driehoek in het bos
Een boogvormige golfplaten open hangar staat schijnbaar onlogisch en verlaten bij een grasveldje midden in het bos ten zuiden van het...
blz20boekje
Militair voor even, vrienden voor het leven
Stel, je bent een jongen van 18 jaar en klaar met school, wat dan? Werken natuurlijk. Nu is dat met de huidige...
A.M. de Jong zittend als tweede van links: Letterkundig Museum
Verboden boek over de officiersopleiding in Harderwijk
Een citaat van Frank van Wezel, hoofdpersoon uit een roman van A.M. de Jong die in 1917 onverwacht als landstormer in dienst moest. De legerleiding...
H.W. Last, Gelders Archief, collectie Verheul
Omgang tussen militairen en burgers in Arnhem
Oud-officier, dichter en letterkundige Jacob Theodoor Büser (1789-1869) over de omgang tussen militairen en burgers in Arnhem in het midden van de negentiende eeuw: ...
Herinneringen, Alex Roelofs
Herinneringen aan de reis naar Indië
Dienstplichtig militair Alex Roelofs (1929-1986) werd op negentienjarige leeftijd uit Nunspeet naar Nederlands-Indië uitgezonden, in de periode 1949-1950. Hij schreef de volgende brief naar huis....
Klein Heidekamp dhr Tieleman
Burgers op Klein Heidekamp
Het persoonlijke verhaal van Keesjan Tieleman, bewoner van Klein Heidekamp bij Deelen: "Het militaire complex kleines Heidelager bij Deelen kwam na...
Arnhem Schelmseweg. Foto: Christa Balk
Commandopost BB voor A-Kring Gelderland
De cryptische omschrijving Commandopost BB voor A-Kring Gelderland slaat op het Gelderse hoofdkwartier van de Bescherming Bevolking (BB) aan de Schelmseweg...
Loenen mobilisatiecomplex Veldhuizen. Foto: Christa Balk, CODA
Mobilisatiecomplex Veldhuizen
Vijf rijen met telkens vijf loodsen op ruim een hectare groot afgesloten terrein. Tussen de gebouwen staat aangeplant bos dat de ...
Vierhouten pas op kamp. Foto: CODA, Christa Balk
Het Verscholen Dorp
Midden in de Soerense bossen leiden bordjes naar aldaar aanwezige gaten en gangen, waarvan de ingangen onopvallend zijn afgedekt: het voormalige Pas-op-kamp, ook wel het...
Foto J. Craandijk: Bibliotheekcollectie Doopsgezinde Gemeente Haarlem, R5-06
Dominee bezoekt een militair oefenterrein
Dominee Jacobus Craandijk (1834-1912) bezoekt het nieuwe oefenterrein Oldebroek, 1882-1890: 'Het Kamp van Oldenbroek', de artillerieschool, is aangelegd op het hoogste punt van den...
Oefening op Artillerie Schietkamp Oldebroek: NIMH. Op de foto staat een 120 mm-mortier, geen houwitser.
Granaatscherf op camping
De ongeveer 700 kampeerders op vakantieoord Beltgraven bij 't Harde in de zomer van 1965 zullen het zich vermoedelijk allemaal nog...
Stroe. Foto: NIMH
Kamplied Park Stroe
In een kamp stil en verlaten, ergens in de eenzaamheid. Liggen Hollandse soldaten, Nêerlands roem in bange tijd. Autopark...
Dienstplicht met een staartje
Het persoonlijk verslag van AATer Cor van Boven. "Ruim 50 jaar geleden (lichting 59-2) was ik AATer gelegerd op...
Nunspeet Fabiolalaan Foto: CODA, Christa Balk
Belgische straatnamen
Leopoldlaan, Fabiolalaan, Vlaanderenlaan en Boudewijnplantsoen: straatnamen in een woonwijk te Nunspeet. Op deze plaats bevond zich tijdens de Eerste Wereldoorlog een...
Wezep muziektent. Foto: CODA, Christa Balk
Een Rotterdamse muziektent in Wezep
De bijna romantisch aandoende Prinses Margrietkazerne met zijn trapgevels en torenspits is een van de twee in opdracht van de Duitse bezetter nieuw gebouwde kazernes...
Legerschouw Wilhelmina, Foto: NIMH
De eerste legerschouw van koningin Wilhelmina
Gepensioneerd kolonel der infanterie L.M. Leezer over de eerste legerschouw door koningin Wilhelmina, 1898: Na eenigen tijd naderde de Koninklijke trein en stapte Hare...
Otterlo GA12731 Foto: Gemeentearchief Ede
Van Otterlo naar Waterloo
Prins Willem Frederik, de latere koning Willem II, voerde in 1815 een regiment huzaren aan dat in de slag bij Waterloo ...
Radio Kootwijk. Foto: CODA, Christa Balk
Militair gebruik van Radio Kootwijk
Het monumentale zendstation is niet als militair object gebouwd, maar soms wel als zodanig gebruikt. Het majestueuze gebouw zorgde vanaf 1923 voor de civiele radioverbinding...
Buurtspraak
Buurtspraak over een militair terrein
In 1900 verkochten de erven van buurt Ede-Veldhuizen hun heidevelden aan het Ministerie van Oorlog om er een garnizoen te kunnen vestigen. Bij de verkoop...
Opstand Harskamp, Foto: NIMH
Gelderse soldatenopstand in 1918
'Men loopt daags in smerig werkplunje en wordt opgejaagd door hondsche sabelsleepers. Is het niet begrijpelijk, dat de soldaten zichzelven vergeleken met ballingen? Deze buiten...
Groete uit t Kamp Milligen, Foto: Collectie CODA
Het oudste militaire terrein op de Veluwe
Anonieme briefschrijver pleit in 1862 voor afstoten van het toen nieuwe Kamp Nieuw-Milligen en het uitgespaarde geld aan te wenden voor...
Oosterbeek boominscriptie. Foto: Christa Balk, CODA
Inscripties in bomen
Op 18 september 1944 dropten 121 vliegtuigen op een paar honderd meter hoogte ruim 1.900 parachutisten van voornamelijk de 4e Para...
dhr Duyts, Foto: CODA, Christa Balk
Airborne veteranen
Bestuurslid van het Airborne Museum te Oosterbeek, Wim Duyts vertelt: "Als bestuurslid van het Airborne Museum in Oosterbeek kom ik veel...
Radar Nieuw Milligen. Foto: NIMH
Navigatiestation of radar?
De regio rond Nieuw-Milligen kent veel militaire sporen. De meeste daarvan zijn van buiten de omheining niet te zien. Eén spoor...
Harderwijk sokkel in plantsoen. Foto: Christa Balk, CODA
Sokkel in Harderwijk
In een plantsoentje in de wijk Stadweiden te Harderwijk staat een zeer grote achthoekige betonnen sokkel. Ooit droeg de sokkel een...
t Harde zwembad. Foto: Christa Balk, CODA
Zwemmen op zondag
Het kleine en orthodoxe 't Harde groeide sterk na de oprichting van de Luitenant-kolonel Tonnetkazerne, met soms onverwachte aantrekkelijke voordelen. Zwembad...
Buitenzorg Ede Foto: Gemeentearchief Ede
Hotel Buitenzorg in Ede
Paula Pieterse, dochter van de eigenaren van Hotel Buitenzorg, vertelde haar persoonlijke verhaal: "Mijn ouders kochten het hotel in 1916; drie...
Dienstplichtig soldaat H. Scheffer van lichting 1937-1938 in de Prins Mauritskazerne te Ede: Historisch Museum Ede
Kritiek op het leger
Ingezonden brief van kapitein J.M.A.L. Brandt in De Gelderlander, 1938. Na nog een negatieve brief in deze krant, besloten de garnizoenscommandanten van Nijmegen en Arnhem...
Maskeroefenruimte. Foto: Frank Oosterboer
Gasmaskeroefenruimte
De foto laat een onschuldig ogend gebouwtje zien op de Elias Beeckmankazerne te Ede. Waarschijnlijk begon het zijn leven in 1938...
t Harde. Foto: Frank Oosterboer
Atoomwapenopslagplaats
De ruimte tussen de binnenste en buitenste prikkeldraadversperring van atoomwapenopslagplaats 't Harde is nog steeds beklemmend. Op de achtergrond staat de betonnen wachttoren met onder...
De vernielde Eusebiuskerk werd symbool voor het zwaar getroffen Arnhem GM2568 8
Persoonlijk verhaal evacuatie slag om Arnhem
Dit verhaal is onderdeel van het Oral History Project van Gelegerd in Gelderland. De heer P.E. de Leeuw, nu woonachtig in ...
slacouvert. Foto: CODA, Christa Balk
Zilveren bestek
Bij de opening van het nieuwe Historisch Museum van het Garderegiment Grenadiers en Jagers in 2009 werd onder andere een cassette...
Stellung Häse. Foto: Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe
Betonnen bruggen
Over de idyllische Hierdense beek valt hij nogal uit de toon: de zware betonnen brug bij de Mheensteeg. De brug is een...
Terlet gedenkteken. Foto: CODA, Christa Balk
Bomen weg
Een kilometer ten oosten van Terlet, aan de A50, ontbreekt de laanbeplanting van de Eerbeekseweg. Op 14 juni 1943 kwam hier...
Harskamp. Foto: NIMH
Juten dorp
Als lid van het Korps Politietroepen kwam ik in 1937 op de Harskamp terecht. Daar zaten we wel met een man of...
Herinneringen 10, Hans Engelfriet
Religie in het leger: PROT vs RK
"In militaire dienst bestonden twee soorten religies: je was PROT (protestant) of je was RK (rooms-katholiek)," Zo vertelt Hans Engelfriet over de diensttijd in Ede....
Veldartillerie op de heide door G.H. Breitner: Legermuseum
Schietoefeningen op de Kemperheide
Geromantiseerd levensverhaal van eerste luitenant van de Gele Rijders Willem von Freyberg, circa 1888-1918: De officieren mochten hun dames...
Winkelmankazerne Nunspeet 2. Foto: Frank Oosterboer
Vleermuisbunker
De Generaal Winkelmankazerne in Nunspeet heeft op het oog geen sporen nagelaten. Het complex dat begin jaren vijftig gebouwd werd om...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl