Veluwe

Een groot gebied dat we kenmerken als de Veluwe. Het landschap is zeer divers, met weilanden, bossen, heide, bossen, zandvlakten, beken en sprengen. Aan de oostzijde stroomt de rivier de IJssel en de westkant grenst aan het Veluwemeer.

Historisch zijn er eveneens verschillende kenmerken aan te geven. De stad Hattem verwierf in 1299 haar stadsrechten en behoorde tot de Hanze, een stedenverbond van Oostzee tot Brugge.

Een van de belangrijkste Hessenwegen (meestal bestaande zandwegen) liep van Midden Duitsland door de Dellen in Heerde naar Utrecht. Alle genoemde gemeenten zijn aangesloten aan een van de streekarchieven, die deze streek rijk is en die zowel overheidsarchieven beheren als particuliere archieven en andere documentaire bronnen, vrij te raadplegen voor elke belangstellende.

Landhuis Zeeburg
Zeeburg Ermelo
Er is een landgoed Zeeburg geweest in het kustgebied van de toenmalige Zuiderzee. In 1710 is een voor die tijd modern herenhuis met vensters in...
Kasteel Het Oude Loo
Kasteel Het Oude Loo
Kasteel Het Oude Loo werd in de 15e eeuw gebouwd als jachtslot. In 1684 kocht stadhouder Willem III het kasteel en de...
De tuin van Paleis Het Loo (prent)
Paleistuinen
De tuinen van Paleis Het Loo zijn de grote blikvanger. Net als voor de binnen- en buitenkant werden de tuinen ontworpen in de typisch 17e-eeuwse...
Cornelia Maria van Hangest baronesse d Yvoy, de weldadige freule
De weldadige freule
Op De Salentein, het statige landhuis in de bocht naar Putten, woonde in de negentiende eeuw een belangrijke adellijke dame. Cornelia Maria van Hangest Baronesse...
Het gemeentehuis van Lingewaal in Asperen (Bron: Gemeente Lingewaal)
Samen of zelfstandig
Tot de jaren zeventig kwam samenvoeging van gemeenten sporadisch voor. Het ruimtegebrek van de grotere steden om de groeiende bevolking te kunnen opvangen was tot...
Venestraat 16 voor de verbouwing (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Welkom bij Museum Nijkerk, centrum vol historie
Nijkerk is een middeleeuws stadje in Gelderland, op de grens met Utrecht. In 1413 kreeg Nijkerk stadsrechten en werden aarden wallen en houten stadspoorten gebouwd....
Folckerus
Folckerus
Folckerus is een welgestelde Friese edelman. Hij heeft bezittingen in de huidige provincies Groningen, Friesland, Utrecht, Gelderland (in de Betuwe en op de Veluwe) en...
Rechtspraak
Rechtspraak
Recht en rechtspraak zijn belangrijk in een stad. Rechtspraak betekent namelijk dat er recht wordt gesproken. Dat betekent dat onrecht wordt aangepakt. Althans, als de...
Oude Hervormde Kerk op Raadhuisplein aan de Dorpsstraat 1842 door Arie Lieman. Collectie CODA Museum (Bruikleen Historische Vereniging Felua)
Oude Mariakerk
De Oude Mariakerk stond tot 1842 aan de Dorpstraat, het huidige Raadhuisplein, en was eeuwenlang het middelpunt van Apeldoorn. Vanaf 1200 stond hier al...
Keermuren © Stichting Het Nationale Park De Hoge Veluwe
De keermuren van het Grote Museum
Helene Kröller-Müller wilde op de Veluwe een museum bouwen om haar kunstcollectie tentoon te stellen. Zij vindt de zuidzijde van de Franse Berg daarvoor de...
Groevenbeek
Groevenbeek
Tegen de gemeente Putten aan liggen de landgoederen Oud en Nieuw Groevenbeek. De landgoederen zijn rijk aan prachtige lanen en historische wegen. In de 19e...
Gezicht op het N.S.-station Heerde te Heerde, met de diesel-electrische rangeerlocomotief nr. 621 (serie 600) van de N.S. met een goederentrein naar Apeldoorn (Fotograaf: Albers, L., uitgever: Most & Zn, P. v.d. opmerkingen, afbeelding behoort tot de Collectie De Pater)
Heerde: een beknopte geschiedenis
Al in de steentijd leven er mensen in de bossen en op de heidevelden van de gemeente Heerde, waar nu toeristen fietsen en wandelen. Het...
Schaffelaar huis vooraanzicht Foto: Geldersch Landschap Geldersche Kasteelen
Huis Schaffelaar
Het kasteelachtige huis Schaffelaar dateert uit 1852 en valt meteen op door zijn afwijkende vormgeving. Het is een zeldzaam voorbeeld is van een buitenhuis in...
Dubbelportret met Amalia van Solms door Gerard van Honthorst © Paleis Het Loo
Portret van Amalia van Solms en Charlotte de la Trémoïlle
In paleis Het Loo hangt sinds 2016 het zeventiende-eeuwse 'Portret van Amalia van Solms en Charlotte de la Trémoïlle' door Gerard van Honthorst.
Ansichtkaart Kamp Stroe © Gemeentearchief Barneveld CC-BY
Twee legerplaatsen tussen Garderen en Stroe
Tussen de dorpen Garderen en Stroe zijn twee militaire legerplaatsen te vinden. De ene werd aangelegd door Duitse troepen in de Tweede Wereldoorlog, de andere...
Schilderij, Concordia molen met molenaarshuis aan de Molenstraat te Ede, Schilderijen, Pieter de Nooy, 1906. Collectie Historisch Museum Ede
Concordiamolen
De huidige Concordiamolen is in 1865 gebouwd op de plaats waar vroeger al een standerdmolen heeft gestaan. Eind 19e eeuw worden...
Slachthuis Welgelegen
Slachthuis Welgelegen
In de jaren '20 kreeg de Dienst Gemeentewerken de opdracht om op Welgelegen een nieuw gemeentelijk slachthuis te bouwen. Gemeentelijk Bouwmeester Gerrit De Zeeuw maakte...
De Middelste Molen
Papiermolens op de Veluwe
Tweehonderd jaar geleden stonden er nog ongeveer tweehonderd papiermolens op de Veluwe. Molens die met het kristalheldere grondwater van de Veluwe fris wit papier maken.
De Grift in Hofstraat in Apeldoorn
De Grift bij Apeldoorn
De Grift is een afwateringskanaaltje waarvan de bron bij Ugchelen ligt, ten zuiden van Apeldoorn. De Grift stroomt door Apeldoorn en loopt dan via Vaassen,...
Arbeiders in de fabriek
Nettenfabriek Von Zeppelin
1 juli 1950: op het binnenterrein achter de Nettenfabriek heeft zich een feestelijke menigte verzameld. Het betreft de eerstesteenlegging voor de schoorsteen van het nieuwe...
Het strand bij Elburg
De Zuiderzee
Het bolwerk maakte deel uit van de vestingwerken. Het bolwerk kon bijvoorbeeld als uitkijkpunt dienst doen om eventuele 'vijanden' vanaf zee...
Plattegrond Elburg © Museum Elburg
De binnengracht
Het stadsplan van Elburg is door de eeuwen heen veranderd. In het oorspronkelijke plan lag achter de stadsmuur de binnengracht. Op de Oosterwal, ter hoogte...
Het nieuwe wapen van de gemeente Nijkerk, na de fusie van Hoevelaken en Nijkerk. In het nieuwe wapen zijn delen van de oude wapens verwerkt.
Hoevelaken en Nijkerk worden één gemeente
Aan het einde van de twintigste eeuw werden veel kleinere gemeenten samengevoegd tot een groter geheel. Voor kleine gemeenten werden de kosten van een zelfstandig...
1928. Tijdens de opgravingen op de Ginkelse Heide te Ede o.l.v. kapitein H.J. Bellen. V.l.n.r. notaris W.F.J. Fischer; zoon van kapitein H.J. Bellen; zoon van W.F.J. Fischer; dochter van kapitein H.J. Bellen; H. Staf (rentmeester met strohoed); zittend in de kuil: kapitein H.J. Bellen; naast H. Staf staan boswachter P. Koudijs en W.F.C.H. Graaf Bentinck, heer van Kernhem. De gravers zijn vader en zoon Van Steenbeek (foto: archief Historisch Museum Ede).
Kapitein Bellen
De man die zich voor de Tweede Wereldoorlog heeft beziggehouden met het opgraven van grafheuvels in Ede en omstreken, was kapitein Bellen.
Pesthuis
Fraterhuis-Pesthuis
Het Latijnse woord frater betekent broeder. Fraters waren een soort monniken. Hun klooster werd een fraterhuis genoemd. Veel fraters werkten in de middeleeuwen in het...
Bebouwing Nieuwstraat voor de oorlog (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Evacuatie aan het begin van de oorlog
Nadat Duitsland Polen was binnengevallen, werd het steeds spannender of Nederland haar neutraliteit zou kunnen behouden. April 1940 bezetten de Duitsers...
Hoogsoerel © Museum Elburg
Hoogsoerel
Bij het bolwerk stond een van de vier hoektorens van de vestingstad, namelijk Hoogsoerel. In het filmpje is de toren teruggebracht op zijn oorspronkelijke plek....
De haven_bron Streekarchivariaat NW Veluwe
De haven
De haven is een belangrijke plek voor Elburg. Voor vissers die hun boten hier aanmeerden en voor verbindingsroutes met andere plaatsen...
Gele rijders
De Gele Rijders
De 11de Afdeling Rijdende Artillerie is hun officiële naam, zelf noemen ze zich 11 AfdRA, maar Arnhemmers kennen deze militairen als 'de Gele Rijders'.
Tram 6_bron Streekarchivariaat NW Veluwe
Haltes van de tram
Langs de lijn Nunspeet-Hattemerbroek waren wel zestig halteplaatsen aangegeven door een witgeverfde band om een boom met daarin een zwart nummer....
Draaimolen op de kermis
Kermis in Nunspeet
"Ik wilde het hebben over de meidenmarkt in Nunspeet. Vanaf de jaren '20 werd er een zogenaamde meidenmarkt gehouden. Op paasmaandag, hemelvaartsdag en pinkstermaandag. Dat...
Kermis
Kermis in Veessen
Groot feest in Veessen! De kermis is er weer. Wekenlang wordt er in de negentiende eeuw naar de komst van kermis uitgekeken, en nog wekenlang...
In 1912 werd in de hervormde kerk van Garderen deze gedenksteen geplaatst. Collectie Gemeentearchief Barneveld
Joannes Anastasius Veluanus
In het midden van de zestiende eeuw is er op kerkelijk gebied veel onrust. Dit zal uiteindelijk leiden tot de zogenaamde Reformatie. In Duitsland is...
De oude Oosterstraat (Bron: archief Stichting Oud Nijkerk)
Ruimte voor auto's
Voor het toenemende aantal auto's bleken de oude straten van Nijkerk vaak te smal. In de Oosterstraat, onderdeel van de hoofdroute...
Buitenzorg Ede Foto: Gemeentearchief Ede
Hotel Buitenzorg in Ede
Paula Pieterse, dochter van de eigenaren van Hotel Buitenzorg, vertelde haar persoonlijke verhaal: "Mijn ouders kochten het hotel in 1916; drie...
Rijwielfabriek Juncker op het terrein tussen de Koningslijn en de spoorlijn
Juncker Rijwielfabriek
Vanaf 1935 was op deze plek de Juncker rijwielfabriek gevestigd. Het is nu niet meer goed te zien, maar de fabriek lag indertijd...
Herdenkingsbord stadsbrand 1540, te zien in de Grote of St. Catharinakerk te Nijkerk (foto Gerrit van de Veen, Nijkerk)
Een grote stadsbrand
In de vijftiende eeuw waren de huizen in Nijkerk nog grotendeels van hout, met lemen vloeren. De daken waren voornamelijk van stro. Voortdurend dreigde het...
Een uurwerk bij de klokkenmaker.
De Klokkenmaker
Bij “de Klokkenmaker Van Apeldoorn” in Harderwijk, wordt het al eeuwen oude ambacht klokken maken beoefend. Vele oude en antieke klokken worden hier dagelijks weer...
De Latijnse School
Latijnse school
Naar schoolgaan is voor ons de gewoonste zaak van de wereld. In Nederland zit vrijwel ieder kind van vier jaar in groep één van de...
Het station in Nijkerk eind 19e eeuw (archief Stichting Oud Nijkerk)
De stoomtrein komt door Nijkerk
In de negentiende eeuw was het maken van een reis naar een andere plaats een hele onderneming, die veel tijd en geld kostte. Diligences reden...
Vierhouten pas op kamp. Foto: CODA, Christa Balk
Het Verscholen Dorp
Midden in de Soerense bossen leiden bordjes naar aldaar aanwezige gaten en gangen, waarvan de ingangen onopvallend zijn afgedekt: het voormalige Pas-op-kamp, ook wel het...
Stroe. Foto: NIMH
Kamplied Park Stroe
In een kamp stil en verlaten, ergens in de eenzaamheid. Liggen Hollandse soldaten, Nêerlands roem in bange tijd. Autopark...
25-jarig regeringsjubileum Koningin Wilhelmina - Onthulling Jubileumlantaarn, 1923. Collectie Historisch Museum Ede
Wilhelmina gaslantaarn
De 'Wilhelminalantaarn' is een zeer bijzonder monument: het is een van de weinige gaslantaarns die Europa nog rijk is. Het is...
Het kunstwerk Zorg en Geborgenheid bij de Glind
De Glind
Een klein dorp op het Gelderse platteland waar wezen of andere kwetsbare kinderen in gewone gezinnen worden opgevangen. Dat is de gedachte achter jeugddorp De...
Het raadhuis vlak na de Tweede Wereldoorlog, zonder bovenverdieping.
Raadhuis
Dit was (en is) het levendige centrum van Apeldoorn. In de middeleeuwen kwam dit door de aanwezigheid van de oude Mariakerk en vanaf 1842 doordat...
Opstand Harskamp, Foto: NIMH
Gelderse soldatenopstand in 1918
'Men loopt daags in smerig werkplunje en wordt opgejaagd door hondsche sabelsleepers. Is het niet begrijpelijk, dat de soldaten zichzelven vergeleken met ballingen? Deze buiten...
Luftwaffe officieren. Midden Von Döring, rechts daarnaast Von Scheve, uiterst rechts M. Riegel. Op of bij het Vliegveld Deelen te Arnhem, 1941-1944. © Gelders Archief
Het belang van Deelen
Het voormalige vliegveld Deelen bij Arnhem kent een bewogen geschiedenis; opgericht als basis voor vliegtuigen die in de Eerste Wereldoorlog onze grens moesten bewaken, werd...
Waterval Leuvenum
Buurtschap Leuvenum
Hoewel rond 1200 al sprake is geweest van ontgonnen land wordt Leuvenum als buurtschap in 1593 in schriftelijke stukken vermeld.
De muur met spreekgestoelte begrensde het terrein van NSB-leider Mussert in Lunteren. Bron: Collectie Gemeentearchief Ede, nr GA19344
Ede in de Tweede Wereldoorlog
Elk voorjaar rept zich een groep leerlingen van een Edese basisschool met borstels en poetsdoeken naar de hellingen van de Paasberg. Daar staat het Mausoleum:...
Landhuis 'Eikenhorst', rond 1905
Rotterdamse Kopermolen
In 1753 kocht de Rotterdamse koperhandelaar Daniel Danielzoon de Jongh (1721-1796) de Pannekoekmolens en de papiermolen op de Wildkamp bij Wenum...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl