Veluwe

Op de Veluwe zijn veel sporen uit het verleden te vinden. Mooie gebouwen, bijzondere landschappen, voorwerpen in musea, maar ook minder tastbare zaken, zoals oude gebruiken en verhalen van mensen over vroeger. Het regionale erfgoed van deze site omvat de gemeenten Apeldoorn, Barnevel, Brummen, Ede, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nijkerk, Nunspeet, Oldebroek, Putten, Scherpenzeel en Voorst.

Een groot gebied dat we kenmerken als de Veluwe. Het landschap is zeer divers, met weilanden, bossen, heide, bossen, zandvlakten, beken en sprengen. Aan de oostzijde stroomt de rivier de IJssel en de westkant grenst aan het Veluwemeer.

Historisch zijn er eveneens verschillende kenmerken aan te geven. De stad Hattem verwierf in 1299 haar stadrechten en behoorde tot de "Hanze", een stedenverbond van Oostzee tot Brugge.

Een van de belangrijkste Hessenwegen (meestal bestaande zandwegen) liep van Midden Duitsland door de Dellen in Heerde naar Utrecht. Alle genoemde gemeenten zijn aangesloten aan een van de streekarchieven, die deze streek rijk is en die zowel overheidsarchieven beheren als particuliere archieven en andere documentaire bronnen, vrij te raadplegen voor elke belangstellende.
Elburg is een oud havenstadje, bekend om zijn Vischpoort en met veel karakteristieke historische panden. In de gemeente Epe staat een museumboerderij, kasteel Cannenburgh en verschillende oude gerestaureerde gebouwen en kerken. In Nunspeet bevindt zich in de bossen het 'Verscholen dorp', een schuilplaats voor onderduikers in de Tweede Wereldoorlog, waarover veel verhalen de ronde doen. Bovendien floreren er in de meeste plaatsen actieve historische verenigingen, en en zijn er musea met streekcollecties.

Een bijzonder samenwerkingsverband op de Veluwe is: www.noordveluwsemusea.nl

De Bataafs Franse tijd
De Bataafs-Franse Tijd
Het jaar 1672 was een rampjaar voor de Republiek en voor Harderwijk. De Fransen hielden er toen behoorlijk huis. Zo'n honderdvijfentwintig...
Muren en poorten
Muren en poorten
Een van de stadsrechten van Harderwijk was het mogen bouwen van stadsmuren. Een belangrijk recht omdat muren veiligheid betekenden. Doordat Harderwijk...
Burger Weeshuis
Het Burgerweeshuis
Iemand die ziek of gehandicapt is, wordt verzorgd of verpleegd in een ziekenhuis of een instelling. Dat is in Nederland prima...
Luchtfoto van het oude centrum van Harderwijk © Marco Grotenhuis, Wikimedia
Hanzestad Harderwijk
In de late middeleeuwen dreven Nederlandse kooplieden uit steden als Kampen, Zwolle, Zutphen, Doesburg, Elburg en Harderwijk handel met kooplieden en steden in Noord-Duitsland en...
Nutsvoorzieningen
Nutsvoorzieningen
Het woord nut betekent iets dat voordeel oplevert. Met een nutsbedrijf bedoelen we een instelling die goed is voor de gemeenschap,...
Voor tijdens en na de Schoolstrijd
Voor, tijdens en na de Schoolstrijd
In het midden van de negentiende eeuw begon de zogenaamde Schoolstrijd. Die kwam er kort gezegd op neer dat door de ...
middeleeuwse stadsbewoners
Middeleeuwse stadsbewoners
Als je door de binnenstad van Harderwijk loopt, is het moeilijk voor te stellen hoe middeleeuwse Harderwijkers leefden. Een middeleeuwse stad werd...
De Visserij
De Visserij
De Vischpoort en de Vischmarkt zijn voor veel mensen symbolisch voor Harderwijk. Vissers en visserij horen immers van oudsher bij onze...
De Geldersche Munt
De Gelderse Munt
Tot ongeveer 1500 was Harderwijk een redelijk welvarende stad. Er werd onder andere veel handel gedreven met steden die aangesloten waren bij de Noord-Duitse Hanze....
De binnenstad
De Binnenstad
De eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog staan in Nederland bekend als de tijd van de wederopbouw. Er viel inderdaad in...
Multiculturele ontwikkeling
Multiculturele ontwikkeling
In de lange geschiedenis van Harderwijk waren vreemdelingen een vertrouwd verschijnsel. In de middeleeuwen bezochten kooplieden van heinde en verre de...
Vrouwenemancipatie
Vrouwenemancipatie
In de tweede helft van de negentiende en in de twintigste eeuw veranderde er veel in de positie van de vrouw in...
Het Belgenkamp
Het Belgenkamp
In augustus 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit, een naam die overigens pas na de Tweede Wereldoorlog algemeen gebruikt werd. Buiten...
Hanzepaardje © Stadsmuseum Harderwijk
Paardgewichtje
Één van de belangrijkste overblijfselen uit de Hanzetijd voor Harderwijk is het paardgewichtje dat in 1999 door de Harderwijker John ten Pierick werd gevonden in...
De Snijkamer
De Snijcamer
Slechts weinig mensen, ook in Harderwijk zelf, weten dat onze stad meer dan anderhalve eeuw een universiteit heeft gehad. Van 1648-1812...
Afsluiting van de Zuiderzee
Afsluiting van de Zuiderzee
Harderwijk is vooral bekend geworden als Zuiderzeestad. Harderwijk en de Zuiderzee hoorden als een soort Siamese tweeling bij elkaar. Harderwijker vissers verdienden hun geld op...
De torenval
De Torenval
Het belangrijkste monument van Harderwijk is de Grote Kerk op het Kerkplein. Oorspronkelijk was het een kleine kerk, de Mariakapel, gebouwd...
Het Waterfront
Het Waterfront
Een van de rode draden in de geschiedenis van Harderwijk is het water. Eeuwenlang een Zuiderzeestad. Eeuwenlang handel en visserij. Al...
Aquarel afsluiting Zuiderzee, Stadsmuseum Harderwijk
Afsluiting Zuiderzee
Op 28 mei 1932 werd door de voltooiing van de Afsluitdijk de Zuiderzee afgesloten van het buitenwater en omgevormd tot het IJsselmeer. Dat betekende een...
De Beeldenstorm
Beeldenstorm
Tot het begin van de zestiende eeuw behoorden de christenen in West-Europa tot één kerk, namelijk de Rooms-Katholieke Kerk. Dat veranderde na 1517. In dat...
Kloosters
Kloosters
Christendom en Harderwijk horen al lang bij elkaar. Als je door de stad loopt of rijdt, zie je tientallen kerkgebouwen, in ...
Stellung Häse. Foto: Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe
Betonnen bruggen
Over de idyllische Hierdense beek valt hij nogal uit de toon: de zware betonnen brug bij de Mheensteeg. De brug is een...
Harderwijk sokkel in plantsoen. Foto: Christa Balk, CODA
Sokkel in Harderwijk
In een plantsoentje in de wijk Stadweiden te Harderwijk staat een zeer grote achthoekige betonnen sokkel. Ooit droeg de sokkel een...
Garnizoensstad
Garnizoensstad
Harderwijk en vissers hoorden en horen bij elkaar. Dat hebben we in de canon van de Harderwijker geschiedenis al verschillende keren...
A.M. de Jong zittend als tweede van links: Letterkundig Museum
Verboden boek over de officiersopleiding in Harderwijk
Een citaat van Frank van Wezel, hoofdpersoon uit een roman van A.M. de Jong die in 1917 onverwacht als landstormer in dienst moest. De legerleiding...
De Joodse gemeenschap
Joodse gemeenschap
De geschiedenis van joden - mensen die de joodse godsdienst belijden - is vol tragische momenten. Eeuwenlang zijn...
De Latijnse School
Latijnse school
Naar schoolgaan is voor ons de gewoonste zaak van de wereld. In Nederland zit vrijwel ieder kind van vier jaar in groep...
De spoorlijn
De Spoorlijn
In 1825 gaf koning Willem I opdracht een weg tussen Amersfoort en Zwolle aan te leggen. Die klinkerweg liep voor een ...
De Franse bezetting
De Franse bezetting
Het jaar 1672 staat in de Nederlandse geschiedenis bekend als het Rampjaar. Frankrijk, Engeland en de bisschoppen van Münster en Keulen...
Een uurwerk bij de klokkenmaker.
De Klokkenmaker
Bij “de Klokkenmaker Van Apeldoorn” in Harderwijk, wordt het al eeuwen oude ambacht klokken maken beoefend. Vele oude en antieke klokken worden hier dagelijks weer...
Sanatorium Sonnevanck
Sanatorium Sonnevanck
Gezondheid is voor de meeste mensen een van de belangrijkste dingen in het leven. Dat is nu zo, dat was vroeger ...
 Het stadsbestuur
Het Stadsbestuur
Een stad als Harderwijk wordt tegenwoordig bestuurd door de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. De gemeenteraad wordt gekozen...
De Vanghentoren
De Vanghentoren
Aan de westkant van de stad, vlakbij de stadsmuur, staat een bijzonder gebouw. Tegenwoordig heet het de Vanghentoren. Er is een...
Stadsbrand
De Grote Stadsbrand
In middeleeuwse steden waren de meeste huizen gebouwd van hout, of van hout en stro, aangesmeerd met leem. De laatstgenoemde heten...
Industrialisatie
Industrialisatie
Harderwijk en de Harderwijkers leefden niet alleen van de visserij. Dat gold maar voor een beperkt deel van de bevolking, zo ...
Het koloniaal werfdepot
Het Koloniaal Werfdepot
Aan de Smeepoortstraat staat een groot gebouw dat in de loop van de geschiedenis nogal wat functies heeft...
De Tweede Wereldoorlog
De Tweede Wereldoorlog
Aan de Plantage staat onopvallend een standbeeld dat een belangrijke periode uit de Harderwijker geschiedenis vertegenwoordigt. Het is een verzetsmonument dat...
Dolfinarium
Toerisme
Toerisme en toeristen zijn niet meer weg te denken uit Harderwijk. Ieder jaar bezoeken zo'n tweeëneenhalf tot drie miljoen mensen uit...
Rechtspraak
Rechtspraak
Recht en rechtspraak zijn belangrijk in een stad. Rechtspraak betekent namelijk dat er recht wordt gesproken. Dat betekent dat onrecht wordt...
Pesthuis
Fraterhuis-Pesthuis
Het Latijnse woord frater betekent broeder. Fraters waren een soort monniken. Hun klooster werd een fraterhuis genoemd. Veel fraters werkten in...
Beroemde professoren en studenten
Beroemde Professoren en Studenten
Harderwijk als universiteitsstad (1648-1812) is een apart hoofdstuk in de geschiedenis van onze stad aan de Zuiderzee. Hoewel in het toenmalige...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl