Arnhem e.o.

Arnhem en omgeving is prachtig, uniek en spannend! Diversiteit is het toverwoord, want op alle gebieden zijn de mogelijkheden eindeloos te noemen. Vanuit een heuvelachtig gebied sta je in korte tijd middenin de schitterende uiterwaarden of in een idyllisch vennengebied. Enkele ogenblikken later loop je ineens midden in een prachtige, groene stedelijke omgeving.

Cultuurliefhebbers kunnen terecht in één van de vele (interactieve) musea, theaters, landgoederen of historische stadjes. Levensgenieters ontspannen heerlijk op een terrasje, bezoeken een kroeg of club en kunnen in culinair opzicht genieten van wereldse gerechten. Wil je even echt  helemaal tot rust komen? Wat te denken van relaxen in één van de thermen, pootje baden in een uitloper van de Rijn of picknicken op een stuk gras waar het enige geluid dat van een waterval is?

Meer weten over erfgoed in en rond Arnhem? Download de erfgoed nieuwsbrief van de gemeente Arnhem.

Schilderij van Gerard Terborch, Het sluiten van de Vrede van Munster op 15 mei 1648
Rheden in de tijd van de Tachtigjarige oorlog
De Tachtigjarige oorlog heeft ingrijpende gevolgen gehad voor de Nederlandse geschiedenis, maar ook voor onze regionale geschiedenis. Naast religieuze strijd die aanvankelijk om godsdienstvrijheid ging,...
De Watermolen Soeren 1905 Foto collectie Walter de Wit
Vroege industrie
Omstreeks het jaar 1000 ontstonden op de zandgronden van oostelijk Nederland door de toenemende bevolking en de primitieve landbouwmethoden grote problemen, die zich onder andere...
Grote zandverstuiving met verspreid staande bomen op de Veluwe
Vorming van het landschap
Als men door het heuvelachtige gebied van de Zuidoost-Veluwe loopt, kan men zich nauwelijks voorstellen dat in de voorlaatste ijstijd, 238.000 tot 128.000 jaar geleden,...
Wandtapijt met boslandschap herenkamer van kasteel Biljoen, Maximiliaan van der Gucht, 1665-1680. Bron: RCE, Amersfoort
Tapijten aan de wand
Kasteel Biljoen heeft twee kamers die zijn voorzien van zeventiende-eeuwse wandtapijten. Dit is voor Nederlandse begrippen uitzonderlijk. Uniek...
Het Apeldoorns Kanaal bij Laag-Soeren
Het Apeldoorns Kanaal
Het huidige Apeldoorns kanaal is in twee gedeelten tot stand gekomen. Het 32 km lange noordelijke deel van Apeldoorn naar Hattem werd aangelegd in de...
Kasteel Biljoen. Foto F.Burgers
Oude kastelen
In de Middeleeuwen werden veel kastelen gebouwd, in een tijd dat edelen als leenmannen de plaats innamen van het centrale staatsgezag in ruil voor grond...
Uitsnede kaart - Het goed Overhagen met de daaromheen liggende percelen, kaart door Nicolaes van Geelkercken, 1651-1653. Bron: Gelders Archief, Arnhem
Verdwenen kasteel Overhagen
Een omgracht kasteelterrein dat de vorm van een vierpas heeft: dat is alles wat rest van kasteel Overhagen. In...
Syn Hoocheyts Wiltbaen tot Dyren Ao 1648 ende 49 meest gemaekt ende bestaet uyt 7 Bossen ende is in de omgande 31/2 uyr gaens.  Uit: Atlas Van Slichtenhorst. Collectie De Vries
Achter de meute aan
Stadhouder Willem II (1626-1650) koopt het goed te Dieren in 1647 om de jacht op de Veluwe uit te kunnen oefenen. In de twee jaren...
Gazelle racefiets
Hans Morren vertelt over zijn ervaringen bij Koninklijke Gazelle
Hans Morren ging op zijn viertiende werken in de gereedschapmakerij van de Gazelle fabriek. Tijdens deze arbeidsintensieve uren heeft hij veel geleerd over de productie...
Het plan van de architecten W.P. Meijer en G.J. Uiterwijk voor het 'Strooien Dorp'. Het bevatte 24 woningen en 4 landarbeiderswoningen.
Sociale woningbouw
Het aannemen van de Woningwet in 1901 was een eerste aanzet tot het verbeteren van de sociale woningbouw. Dat was hard nodig, want aan het...
De Puthof , woonhuis anno 2013 © Marianne Poorthuis. CC-by
De Puthof, boerenhoeve met een put
Boerderij De Puthof is ruim drie eeuwen oud. Naast de boerderijfunctie diende het ook nog lang als pastorie en kosterij annex school. De voormalige boerderij...
Mooi-Ann uit Velp. Bron afbeelding uit Sagen en Legenden, Josef Cohen, 1918.
Mooi-Ann van Velp
Met Biljoen is de sage van Mooi-Ann van Velp verbonden. Ann was een arm meisje. Terwijl zij bosbessen plukt, wordt ze opgemerkt door de kasteelheer...
Het personeel van Circus De Boecop in 1092 (Bron: cultuurbedrijf RiQQ)
Circus De Boecop
Op vijfentwintigjarige leeftijd realiseerde de adellijke jonkheer Jules Brantsen van Rhederoord een compleet bouwwerk in Rheden. Hierin werden negen avondvullende circusvoorstellingen gegeven.
Het gebouw moet ondergeschikt zijn aan de directe omgeving, zo dacht men bij de bouw van het crematorium in Dieren. Deze tendens van functioneel bouwen werd door andere crematoria overgenomen.
Cremeren en begraven
Al in de Brons- en IJzertijd woonden op de hoger gelegen delen langs de IJssel mensen die hun doden verbrandden. Ofschoon sinds 1954 het tweede...
Sterrenbos met veertien lanen op de Carolinaberg, foto begin 20e eeuw. Collectie De Vries
Einde aan de glorietijd
Willem Karel Hendrik Friso, van de Friese Oranjetak, laat een Sterrenbos met veertien lanen aanleggen in het gebied van de vroegere wildbaan op een heuvel...
Niet uitgevoerd ontwerp voor het koetshuis, door de Arnhemse architect L.H. Eberson, 1853. Bron: Het Nieuwe Instituut, Rotterdam
Koetshuis
Het koetshuis op het voorplein van Biljoen wordt na een brand aan het eind van de achttiende eeuw herbouwd. Het krijgt dan...
Elisabeth Maria Post.jpg
Schrijvers en dichters
Tientallen schrijvers hebben door de eeuwen heen een band gehad met de oostelijke Veluwezoom, al was die band niet altijd even gelukkig: Simon Vinkenoog moest...
Piet Pelle op zijn Gazelle - De Nostalgiekrant
Gazelle: Koninklijk op vele manieren
Tegenwoordig is fietsen kinderspel. De eenentwintigste eeuw heeft ons kennis laten maken met de elektrische fiets. Deze zogenaamde e-bike geeft trapondersteuning tot ongeveer 25 kilometer...
Kaart van De Man uit 1747 uit de Hottinger atlas. Vlak bij ‘De Lugt’ is ‘Het Laar’ te zien, waar toentertijd de familie Haeck woonde. © Rijksarchief Den Haag
Pachtboerderij 'Het guet toe Laer', gesplitst door aanleg spoorlijn
De boerderijen Grote Laar en Kleine Laar kennen een indrukwekkende geschiedenis die zeker terug gaat tot 1310. Het landgoed was destijds nog niet gescheiden en...
Vaandel van de 'Vereeniging Velp voor Oranje'. Foto F.Burgers
Rheden en de Oranjes
De relatie van de stadhouderlijke en koninklijke familie van Oranje-(Nassau) met onze gemeente dateert uit het midden van de 17e eeuw. De eerste Oranjetelg die...
Gezicht op de vijver bij Biljoen, ets door C. Henning, ca. 1790 Bron: Rijksmuseum / Gelders Archief
Slingerende oevers bij Biljoen
De eerste gids voor bezoekers aan Biljoen verschijnt al in 1821. Dit boekje is van de hand van I.A. Nijhoff, publicist en...
Kerkweg 25, Spankeren. Nu boerderij Het Loo. Voorheen Het Kleine Loo. Tussen 23 en 25 lag mogelijk De Hof toe Loo. © Marianne Poorthuis, 2016 CC-by
Pingoruïne bij Het Loo, een open plek in het bos
In 2006 is bij archeologisch onderzoek in Spankeren aan de Kerkweg, recht tegenover de Beukenlaan, eeuwenoud bouwpuin aangetroffen. Het is mogelijk de plek waar meer...
Laag-Soeren Badhuis Bethesda GDC
Genezen en kuren
Vóór 1795 was er op het Gelderse platteland, en dus ook op het grondgebied van de gemeente Rheden, niet of nauwelijks bemoeienis van de overheid...
Het station van Laag-Soeren
Rijksstraatweg en spoorlijnen in Rheden
Onder leiding van koning-koopman Willem I werd in Nederland begonnen met de aanleg van een net van verharde Rijksstraatwegen. Van west naar oost liep door...
Beek en waterwerken bij de Gelderse Toren. Foto Marianne Poorthuis
Waterpartijen op het landgoed van De Geldersche Toren
In de jaren 1844-46 toen Hendrik van Lunteren, samen met zijn zoon Samuel, ontwerpen maakte voor de tuinaanleg bij de Gelderse Toren namen ze de...
De Steegse Vioolclub, 1912
Eerste verenigingen
In 1855 kreeg het verschijnsel 'vereniging' in Nederland een wettelijke basis, en werden verenigingen centraal - met Koninklijke goedkeuring - geregistreerd. De elite, de burgerij...
Portret van Johan Frederik Willem baron van Spaen (1746-1827), toegeschreven aan de kunstenaar N. Garnier. Met negen andere Van Spaen-portretten keerde dit portret onlangs terug naar kasteel Biljoen. Bron: Brantsen van de Zyp Stichting, Arnhem
Afkomstig uit Kleef
De Van Spaenallee is genoemd naar het geslacht Van Spaen. Dit uit Kleef afkomstige geslacht speelde een rol van betekenis in...
De R.K. kerk te Velp van 1885, ontworpen door architect J.W. Boerbooms (1849-1899), is qua exterieur en interieur een fraai voorbeeld van neogotiek.
Kerkelijke groei en krimp
Wie de geschiedenis van de kerken in de 19e en 20ste eeuw bekijkt, ziet in de gemeente Rheden een ontwikkeling van groei tot ongeveer 1970,...
Kaart van de IJssel door Isaac van Geelkercken, 1661. De IJssel moest zich door een wirwar van zand- en grindbanken en dammen wringen.
De IJssel en de gemeente Rheden
De IJssel is een vast gegeven in de geschiedenis van de gemeente Rheden. De rivier vormt al eeuwenlang de oostelijke begrenzing van het grondgebied. In...
Schaatsers op de grote vijver van Biljoen met zicht op het eiland met het beeld van de jachtgodin Diana. Foto 1890-1910. Bron: Gelders Archief, Arnhem
Grafeiland
Johan Frederik Willem van Spaen van Biljoen, die de landschappelijke aanleg van Biljoen en Beekhuizen realiseert, heeft romantische idealen. Over wat...
Beeld van Simon Carmiggelt en echtgenote Tiny in De Steeg. Het beeld is gemaakt door de Rhedense kunstenaar Wim Kuyl. © Erik Wannee CC0
De Steeg
De Steeg vormt het geografische middelpunt van de gemeente Rheden en is mede om die reden al meer dan honderd jaar de vestigingsplaats van het...
Ontwerptekening voor het Hof te Dieren met clumps in het overpark en in de uiterwaarden door C.E.A. Petzold, 1877 (Bron: Stichting In Arcadie te Amersfoort)
Doorkijkjes bij Hof te Dieren
In 1877 werd Rodolphe Frédéric van Heeckeren van Wassenaer eigenaar van de Hof te Dieren. Hij gaf de Duitse tuinarchitect Carl Eduard Adolph Petzold (1815-1891),...
Cascade met de Hermitage. Ingekleurde ets door C. Henning, ca. 1785. Bron: Gelders Archief, Arnhem
Kluizenaarshut bij Biljoen
Aan het eind van de achttiende eeuw is het mode om een park te verfraaien met romantische sierelementen zoals bruggetjes, tempeltjes...
Voorzijde van De Gumster in 2016 © Marianne Poorthuis, CC-by
De Gumster in Spankeren
De Gumster ligt aan de Zutphensestraatweg, vlak tegen de spoorlijn aan. De boerderij heeft daar echter niet altijd gelegen; eind zestiende/ begin zeventiende eeuw lag...
De Mattheuskerk in Velp, ook wel 'De Oude Jan'
Middeleeuwse kerken in de gemeente Rheden
Hoe en wanneer de kerstening zich in onze streek precies heeft voorgedaan is niet helder. Duidelijk is wel dat de bekering tot het christendom speelde...
Werklozen in de rij voor het stempelloket
Crisisjaren
In Rheden werden aan het begin van de 20ste eeuw nieuwe fabrieken gesticht en breidden oude fabrieken zich uit.
Kaart uit de Hottinger Atlas, 1783. Deze kaart laat de formele aanleg zien die in de in de zeventiende en het grootste deel van de achttiende eeuw rond kasteel Biljoen lag.
Imposante oprijlaan
Imposante, oude Amerikaanse eiken omzomen de Laan van Biljoen. Deze 375 meter lange laan vormt de oprijlaan naar het kasteel. De eiken, die in...
Hof te Dieren, 1770-1795 (Bron: archieven.nl)
Landgoed Hof te Dieren
De eerste beschrijvingen over het huidige Hof te Dieren dateren van het jaar 1168. Daarvoor is bekend dat er een boerderij heeft gestaan.
Rhederhof aan de Snippendaalseweg in Rheden, tijdelijk een AZC-locatie.
Gastarbeiders en asielzoekers
Nederland heeft altijd een instroom gekend van mensen uit andere landen. In de eerste helft van de vorige eeuw waren dat onder andere Chinezen. Zij...
Canadese soldaten lopen over de Hogestraat in Dieren naar het politiebureau, waar ze contact maken met de Britten van het Hallamshire Bataljon. De Duitse troepen in West-Nederland zijn afgesneden.
De bevrijding van Rheden
De Achterhoek en De Liemers waren al in de eerste dagen van april bevrijd en de provincie Groningen op 13 april 1945, maar Rheden was...
De voorkant van de ijskelder op Hof te Dieren. De ijskelder ligt onder een aarden heuvel en is vier meter diep (Bron: Anne Sleeboom)
De ijskelder van Hof te Dieren
Vlak bij de vijvers, onder een aarden heuvel en op een schaduwrijke plek, is de ijskelder verborgen. Het is een gewelfd bouwwerkje uit 1870 van...
Vanaf de tijd van hertog Karel van Gelre is de plattegrond van kasteel Biljoen grotendeels onveranderd gebleven: een vierkant grondvlak met vier ronde hoektorens Bron: Geldersch Landschap en Kasteelen
Een robuust kasteel
De geschiedenis gaat op deze plaats terug tot het jaar 1076. Dan is er sprake van een goed met de naam 'Broekerhof'...
IJzersleuven op het Rozendaalscheveld. De sleuf is de centrale smalle groene baan die van rechtsonder naar linksboven loopt. Het is de heide die op de schrale walletjes (het uitgegraven materiaal) ter weerszijden van de sleuf groeit.
Eerste bewoners
Ruim honderd vindplaatsen zijn het bewijs dat in het gebied van de Gemeente Rheden al vroeg bewoning heeft plaatsgevonden. De oudste gaan waarschijnlijk terug tot...
Parkontwerp Biljoen door J.G. Michael, 1784. Bron: Gelders Archief
De kasteelvijver van Biljoen
Vooral de kasteelvijver van Biljoen bevat uitzonderlijk schoon water. De waterkwaliteit is hier zo hoog omdat de vijver niet alleen wordt...
Het trekpontje vaart in de jaren zestig nog vaak over de kasteelvijver. © Geldersch Landschap en Kastelen, uit particuliere collectie
Schuitje varen
Zowel aan de keermuur van het voorplein, als op de tegenoverliggende plaats in het park, is de plaats te zien waar het trekpontje functioneerde. Dit...
Prent van het Badhuis in het park van Biljoen, circa 1815. Bron: Geldersch Landschap en Kasteelen
Baden in eenvoud
In het park van Biljoen staat in de negentiende eeuw een badhuis. Het is romantisch gelegen, vlakbij een waterval in de ...
Exterieur salon vanuit het noorden, 1841. Uit 1841 is nog een tekening bewaard gebleven.  A. Verhuell schreef naar aanleiding van deze tekening:   ‘Deze eenvoudige uitspanning lag aan de Noordzijde van de beek. Hoevele vroolijke buitenpartijen heb ik dáár bijgewoond, die de schoorsteenen deed roocken van het pannekoeken bakken, eerst als kind, met gezelschappen in twee of drie char à bancs uit Doesborgh – toen als knaap en als jongeling. Later werd het mooier, kwam er een groot hotel, en een steenen brug- maar met de ware ongegineerde buitenpret was het gedaan’.  (Bron: Gelders Archief, GM 09719)
Hotel Beekhuizen
Op het landgoed Beekhuizen heeft Alexander Jacob van Spaen, heer van Biljoen, in 1844 een groot gebouw gesticht, bestemd voor logement. Dit logement, dat aan...
Arcadië, het (streven naar het) ideale landschap. Collectie Gelders Archief
Rhedens arcadië
De eerste aangelegde buitenplaatsen in het landschap langs de zuidoost helling van de Veluwezoom ontstonden in de 17e eeuw en begin 18e eeuw. Gedurende de...
Het Rhedens te Dieren
Onderwijs en opvoeding
Het onderwijs in de Rhedense dorpen week aanvankelijk nauwelijks af van wat we van elders kennen: scholen onder de hoede van de kerk, met een...
Gezicht op de Chinese tempel en op de landerijen van Biljoen, ets door Christian Henning, circa 1791. Bron: Gelders Archief, Arnhem
China in Velp
Aan de oostelijke rand van het park is de plek aan te wijzen waar aan het eind van de achttiende eeuw een...

Inschrijven nieuwsbrief

Contactgegevens

Erfgoed Gelderland
team mijnGelderland
Westervoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem

T 026-3521690
E info@mijngelderland.nl